madarsız
/madarsɯz/
1. helpless, without recourse, with no way out
- madarsız bolurğa — to be left with no way out
- madarsız börü ayaqların çaynar — a wolf with no way out will gnaw its own paws
- madarsız jangız malın soyar — a man with no way out will slaughter his one beast
2. inescapable, unavoidable
- madarsız iş — an unavoidable matter
- madarsız halğa tüşdü — he fell into an inescapable position
- madarsız bolum — a situation with no way out
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are helpless | menmadarsızma | senmadarsızsa | olmadarsızdı | bizmadarsızbız | sizmadarsızsız | alamadarsızdıla |
| comparative — moream/is/are more helpless | menmadarsızıraqma | senmadarsızıraqsa | olmadarsızıraqdı | bizmadarsızıraqbız | sizmadarsızıraqsız | alamadarsızıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very helpless | menbek madarsızma | senbek madarsızsa | olbek madarsızdı | bizbek madarsızbız | sizbek madarsızsız | alabek madarsızdıla |
| superlative — mostam/is/are the most helpless | menem madarsızma | senem madarsızsa | olem madarsızdı | bizem madarsızbız | sizem madarsızsız | alaem madarsızdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden madarsızdı — "compared to me, he is helpless."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are helpless | menikimeniki madarsızdı | senikiseniki madarsızdı | anıqıanıqı madarsızdı | biznikibizniki madarsızdı | siznikisizniki madarsızdı | alanıqıalanıqı madarsızdı |
| comparative — moreis / are more helpless | menikimeniki madarsızıraqdı | senikiseniki madarsızıraqdı | anıqıanıqı madarsızıraqdı | biznikibizniki madarsızıraqdı | siznikisizniki madarsızıraqdı | alanıqıalanıqı madarsızıraqdı |
| intensifier — veryis / are very helpless | menikimeniki bek madarsızdı | senikiseniki bek madarsızdı | anıqıanıqı bek madarsızdı | biznikibizniki bek madarsızdı | siznikisizniki bek madarsızdı | alanıqıalanıqı bek madarsızdı |
| superlative — mostis / are the most helpless | menikimeniki em madarsızdı | senikiseniki em madarsızdı | anıqıanıqı em madarsızdı | biznikibizniki em madarsızdı | siznikisizniki em madarsızdı | alanıqıalanıqı em madarsızdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are helpless | menikilemenikile madarsızdıla | senikilesenikile madarsızdıla | anıqılaanıqıla madarsızdıla | biznikilebiznikile madarsızdıla | siznikilesiznikile madarsızdıla | alanıqılaalanıqıla madarsızdıla |
| comparative — moreis / are more helpless | menikilemenikile madarsızıraqdıla | senikilesenikile madarsızıraqdıla | anıqılaanıqıla madarsızıraqdıla | biznikilebiznikile madarsızıraqdıla | siznikilesiznikile madarsızıraqdıla | alanıqılaalanıqıla madarsızıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very helpless | menikilemenikile bek madarsızdıla | senikilesenikile bek madarsızdıla | anıqılaanıqıla bek madarsızdıla | biznikilebiznikile bek madarsızdıla | siznikilesiznikile bek madarsızdıla | alanıqılaalanıqıla bek madarsızdıla |
| superlative — mostis / are the most helpless | menikilemenikile em madarsızdıla | senikilesenikile em madarsızdıla | anıqılaanıqıla em madarsızdıla | biznikilebiznikile em madarsızdıla | siznikilesiznikile em madarsızdıla | alanıqılaalanıqıla em madarsızdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu madarsızdı, bıla madarsızdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".