küzgü
/kyzɡy/ · plural küzgüle
1. mirror, looking glass
- küzgüge qararğa — to look in the mirror
- küzgü kibik jıltırarğa — to shine like a mirror
- eki açılğan küzgü — a two-leaved mirror
2. reflection, image
- beti küzgü kibik jıltıraydı — his face shines like a mirror
- til halqnı küzgüsüdü — language is the mirror of a people
- suw küzgüsünde — in the mirror of the water
3. surface (of a lake or a sea)
- kölnü küzgüsü — the mirror of the lake
- tengizni küzgüsü tınçdı — the surface of the sea is calm
- suw küzgü kibikdi — the water is like a mirror
4. X-ray, fluoroscopy
- küzgüge salırğa — to give someone an X-ray examination
- küzgü surat — an X-ray picture
- küzgünü körgüzgeni — what the X-ray showed
5. autumnal, of autumn
- küzgü jangur — the autumn rain
- küzgü işle — the autumn work
- küzgü suwuqla — the autumn colds
- küzgü iş qarıwlu — the autumn work is the strongest of all
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe mirror | —küzgü | meniküzgüm | seniküzgüng | anıküzgüsü | bizniküzgübüz | sizniküzgügüz | alanıküzgüleri |
| Genitivethe mirror's | —küzgünü | meniküzgümü | seniküzgüngü | anıküzgüsünü | bizniküzgübüznü | sizniküzgügüznü | alanıküzgülerini |
| Accusativethe mirror (as the object) | —küzgünü | meniküzgümü | seniküzgüngü | anıküzgüsün | bizniküzgübüznü | sizniküzgügüznü | alanıküzgülerin |
| Dativeto the mirror | —küzgüge | meniküzgüme | seniküzgünge | anıküzgüsüne | bizniküzgübüzge | sizniküzgügüzge | alanıküzgülerine |
| Locativeat / in the mirror | —küzgüde | meniküzgümde | seniküzgüngde | anıküzgüsünde | bizniküzgübüzde | sizniküzgügüzde | alanıküzgülerinde |
| Ablativefrom the mirror | —küzgüden | meniküzgümden | seniküzgüngden | anıküzgüsünden | bizniküzgübüzden | sizniküzgügüzden | alanıküzgülerinden |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe mirrors | —küzgüle | meniküzgülerim | seniküzgülering | anıküzgüleri | bizniküzgüleribiz | sizniküzgülerigiz | alanıküzgüleri |
| Genitivethe mirrors' | —küzgüleni | meniküzgülerimi | seniküzgüleringi | anıküzgülerini | bizniküzgüleribizni | sizniküzgülerigizni | alanıküzgülerini |
| Accusativethe mirrors (as the object) | —küzgüleni | meniküzgülerimi | seniküzgüleringi | anıküzgülerin | bizniküzgüleribizni | sizniküzgülerigizni | alanıküzgülerin |
| Dativeto the mirrors | —küzgülege | meniküzgülerime | seniküzgüleringe | anıküzgülerine | bizniküzgüleribizge | sizniküzgülerigizge | alanıküzgülerine |
| Locativeat / in the mirrors | —küzgülede | meniküzgülerimde | seniküzgüleringde | anıküzgülerinde | bizniküzgüleribizde | sizniküzgülerigizde | alanıküzgülerinde |
| Ablativefrom the mirrors | —küzgüleden | meniküzgülerimden | seniküzgüleringden | anıküzgülerinden | bizniküzgüleribizden | sizniküzgülerigizden | alanıküzgülerinden |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: küzgüleri can mean "his / her mirrors", "their mirror", or "their mirrors" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.
As an adjective
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are autumnal | menikimeniki küzgüdü | senikiseniki küzgüdü | anıqıanıqı küzgüdü | biznikibizniki küzgüdü | siznikisizniki küzgüdü | alanıqıalanıqı küzgüdü |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are autumnal | menikilemenikile küzgüdüle | senikilesenikile küzgüdüle | anıqılaanıqıla küzgüdüle | biznikilebiznikile küzgüdüle | siznikilesiznikile küzgüdüle | alanıqılaalanıqıla küzgüdüle |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu küzgüdü, bıla küzgüdüle. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".