küwşenirge
/kywʃenirɡe/
1. to chew the cud, to ruminate — Karachay usage
- iynek küwşenedi — the cow is chewing the cud
- arbazda küwşenib jathan iynek — a cow lying in the yard chewing the cud
- mal küwşenib turadı — the animal keeps chewing the cud
2. to graze slowly, to pick at fodder
- qoy küwşenib turadı — the sheep picks slowly at its fodder
- mal aşın küwşenedi — the animal eats its feed slowly
- küwşenib otlaydı — it grazes slowly
3. to nibble, to have a light bite, to pick at food
- bir kesek küwşenirge — to have a light bite
- küwşenngeningi buzmazğa — not to be put off one's chewing; to take no notice
- küwşenib olturadıla — they sit picking at their food
Conjugation
Common forms
- küwşenedihe is chewing the cud
- küwşendihe chewed the cud
- küwşenngendihe has chewed the cud
- küwşenirhe will chew the cud
- küwşennikdihe is going to chew the cud
- küwşene edihe was chewing the cud
- küwşenseif he chews the cud
- küwşen!chew the cud!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is chewing the cud | menküwşeneme | senküwşenese | olküwşenedi | bizküwşenebiz | sizküwşenesiz | alaküwşenedile |
| Present (simple & continuous)he is not chewing the cud | menküwşenmeyme | senküwşenmeyse | olküwşenmeydi | bizküwşenmeybiz | sizküwşenmeysiz | alaküwşenmeydile |
| Present (simple & continuous)is he chewing the cud? | menküwşenemime? küwşenememi? | senküwşenemise? | olküwşenemidi? | bizküwşenemibiz? küwşenebizmi? | sizküwşenemisiz? | alaküwşenemidile? |
| Present (simple & continuous)isn't he chewing the cud? | menküwşenmeymime? küwşenmeymemi? | senküwşenmeymise? | olküwşenmeymidi? | bizküwşenmeymibiz? küwşenmeybizmi? | sizküwşenmeymisiz? | alaküwşenmeymidile? |
| Habitual (usually, tends to)he usually chews the cud | menküwşeniwçenme | senküwşeniwçense | olküwşeniwçendi | bizküwşeniwçenbiz | sizküwşeniwçensiz | alaküwşeniwçendile |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually chew the cud | menküwşeniwçen tülme | senküwşeniwçen tülse | olküwşeniwçen tüldü | bizküwşeniwçen tülbüz | sizküwşeniwçen tülsüz | alaküwşeniwçen tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually chew the cud? | menküwşeniwçenmime? küwşeniwçenmemi? | senküwşeniwçenmise? | olküwşeniwçenmidi? | bizküwşeniwçenmibiz? küwşeniwçenbizmi? | sizküwşeniwçenmisiz? | alaküwşeniwçenmidile? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually chew the cud? | menküwşeniwçen tülmüme? | senküwşeniwçen tülmüse? | olküwşeniwçen tülmüdü? | bizküwşeniwçen tülmübüz? | sizküwşeniwçen tülmüsüz? | alaküwşeniwçen tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has chewed the cud and remains so | olküwşenibdi | alaküwşenibdile | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he chewed the cud? | olküwşenibmidi? | alaküwşenibmidile? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of chewing the cud | menküwşene turama | senküwşene turasa | olküwşene turadı | bizküwşene turabız | sizküwşene turasız | alaküwşene turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of chewing the cud | menküwşene turmayma | senküwşene turmaysa | olküwşene turmaydı | bizküwşene turmaybız | sizküwşene turmaysız | alaküwşene turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of chewing the cud? | menküwşene turamıma? küwşene turamamı? | senküwşene turamısa? | olküwşene turamıdı? | bizküwşene turamıbız? küwşene turabızmı? | sizküwşene turamısız? | alaküwşene turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of chewing the cud? | menküwşene turmaymıma? küwşene turmaymamı? | senküwşene turmaymısa? | olküwşene turmaymıdı? | bizküwşene turmaymıbız? küwşene turmaybızmı? | sizküwşene turmaymısız? | alaküwşene turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he chewed the cud | menküwşendim | senküwşending | olküwşendi | bizküwşendik | sizküwşendigiz | alaküwşendile |
| Simple past (definite)he didn't chew the cud | menküwşenmedim | senküwşenmeding | olküwşenmedi | bizküwşenmedik | sizküwşenmedigiz | alaküwşenmedile |
| Simple past (definite)did he chew the cud? | menküwşendimmi? | senküwşendingmi? | olküwşendimi? | bizküwşendikmi? | sizküwşendigizmi? | alaküwşendilemi? |
| Simple past (definite)didn't he chew the cud? | menküwşenmedimmi? | senküwşenmedingmi? | olküwşenmedimi? | bizküwşenmedikmi? | sizküwşenmedigizmi? | alaküwşenmedilemi? |
| Perfect (past indefinite)he has chewed the cud | menküwşenngenme | senküwşenngense | olküwşenngendi | bizküwşenngenbiz | sizküwşenngensiz | alaküwşenngendile |
| Perfect (past indefinite)he hasn't chewed the cud | menküwşenmegenme | senküwşenmegense | olküwşenmegendi | bizküwşenmegenbiz | sizküwşenmegensiz | alaküwşenmegendile |
| Perfect (past indefinite)has he chewed the cud? | menküwşenngenmime? küwşenngenmemi? | senküwşenngenmise? | olküwşenngenmidi? | bizküwşenngenmibiz? küwşenngenbizmi? | sizküwşenngenmisiz? | alaküwşenngenmidile? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he chewed the cud? | menküwşenmegenmime? küwşenmegenmemi? | senküwşenmegenmise? | olküwşenmegenmidi? | bizküwşenmegenmibiz? küwşenmegenbizmi? | sizküwşenmegenmisiz? | alaküwşenmegenmidile? |
| Indefinite future (future I)he will chew the cud | menküwşenirme | senküwşenirse | olküwşenir | bizküwşenirbiz | sizküwşenirsiz | alaküwşenirle |
| Indefinite future (future I)he won't chew the cud | menküwşenmezme | senküwşenmezse | olküwşenmez | bizküwşenmezbiz | sizküwşenmezsiz | alaküwşenmezle |
| Indefinite future (future I)will he chew the cud? | menküwşenirmime? küwşenirmemi? | senküwşenirmise? | olküwşenirmi? | bizküwşenirmibiz? küwşenirbizmi? | sizküwşenirmisiz? | alaküwşenirmile? |
| Indefinite future (future I)won't he chew the cud? | menküwşenmezmime? küwşenmezmemi? | senküwşenmezmise? | olküwşenmezmi? | bizküwşenmezmibiz? küwşenmezbizmi? | sizküwşenmezmisiz? | alaküwşenmezmile? |
| Definite future (future II)he is going to chew the cud | menküwşennikme1 | senküwşennikse1 | olküwşennikdi1 | bizküwşennikbiz1 | sizküwşenniksiz1 | alaküwşennikdile1 |
| Definite future (future II)he is not going to chew the cud | menküwşennik tülme1 | senküwşennik tülse1 | olküwşennik tüldü1 | bizküwşennik tülbüz1 | sizküwşennik tülsüz1 | alaküwşennik tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to chew the cud? | menküwşennikmime?1 küwşennikmemi? | senküwşennikmise?1 | olküwşennikmidi?1 | bizküwşennikmibiz?1 küwşennikbizmi? | sizküwşennikmisiz?1 | alaküwşennikmidile?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to chew the cud? | menküwşennik tülmüme?1 | senküwşennik tülmüse?1 | olküwşennik tülmüdü?1 | bizküwşennik tülmübüz?1 | sizküwşennik tülmüsüz?1 | alaküwşennik tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so küwşenirikdi
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had chewed the cud | menküwşenngen edimküwşenngenem | senküwşenngen edingküwşenngeneng | olküwşenngen ediküwşenngened | bizküwşenngen edikküwşenngenek | sizküwşenngen edigizküwşenngenegiz | alaküwşenngen edileküwşenngenelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't chewed the cud | menküwşenmegen edimküwşenmegenem | senküwşenmegen edingküwşenmegeneng | olküwşenmegen ediküwşenmegened | bizküwşenmegen edikküwşenmegenek | sizküwşenmegen edigizküwşenmegenegiz | alaküwşenmegen edileküwşenmegenelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was chewing the cud | menküwşene edimküwşenem | senküwşene edingküwşeneng | olküwşene ediküwşened | bizküwşene edikküwşenek | sizküwşene edigizküwşenegiz | alaküwşene edileküwşenelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't chewing the cud | menküwşenmey edimküwşenmeyem | senküwşenmey edingküwşenmeyeng | olküwşenmey ediküwşenmeyed | bizküwşenmey edikküwşenmeyek | sizküwşenmey edigizküwşenmeyegiz | alaküwşenmey edileküwşenmeyelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to chew the cud | menküwşeniwçen edimküwşeniwçenem | senküwşeniwçen edingküwşeniwçeneng | olküwşeniwçen ediküwşeniwçened | bizküwşeniwçen edikküwşeniwçenek | sizküwşeniwçen edigizküwşeniwçenegiz | alaküwşeniwçen edileküwşeniwçenelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to chew the cud | menküwşeniwçen tül edimküwşeniwçen tül em | senküwşeniwçen tül edingküwşeniwçen tül eng | olküwşeniwçen tül ediküwşeniwçen tül ed | bizküwşeniwçen tül edikküwşeniwçen tül ek | sizküwşeniwçen tül edigizküwşeniwçen tül egiz | alaküwşeniwçen tül edileküwşeniwçen tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had chewed the cud and remained so | olküwşenib edi | alaküwşenib edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't chewed the cud | olküwşenib tül edi | alaküwşenib tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of chewing the cud | menküwşene tura edimküwşene turaem | senküwşene tura edingküwşene turaeng | olküwşene tura ediküwşene turaed | bizküwşene tura edikküwşene turaek | sizküwşene tura edigizküwşene turaegiz | alaküwşene tura edileküwşene turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of chewing the cud | menküwşene turmay edimküwşene turmayem | senküwşene turmay edingküwşene turmayeng | olküwşene turmay ediküwşene turmayed | bizküwşene turmay edikküwşene turmayek | sizküwşene turmay edigizküwşene turmayegiz | alaküwşene turmay edileküwşene turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would chew the cud | menküwşenir edimküwşenir em | senküwşenir edingküwşenir eng | olküwşenir ediküwşenir ed | bizküwşenir edikküwşenir ek | sizküwşenir edigizküwşenir egiz | alaküwşenir edileküwşenir elle |
| Conditional result (would)he wouldn't chew the cud | menküwşenmez edimküwşenmez em | senküwşenmez edingküwşenmez eng | olküwşenmez ediküwşenmez ed | bizküwşenmez edikküwşenmez ek | sizküwşenmez edigizküwşenmez egiz | alaküwşenmez edileküwşenmez elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have chewed the cud | menküwşennik edim2küwşennik em | senküwşennik eding2küwşennik eng | olküwşennik edi2küwşennik ed | bizküwşennik edik2küwşennik ek | sizküwşennik edigiz2küwşennik egiz | alaküwşennik edile2küwşennik elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have chewed the cud | menküwşennik tül edim2küwşennik tül em | senküwşennik tül eding2küwşennik tül eng | olküwşennik tül edi2küwşennik tül ed | bizküwşennik tül edik2küwşennik tül ek | sizküwşennik tül edigiz2küwşennik tül egiz | alaküwşennik tül edile2küwşennik tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so küwşenirik edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he chews the cud | menküwşensem | senküwşenseng | olküwşense | bizküwşensek | sizküwşensegiz | alaküwşensele |
| Conditionalif he doesn't chew the cud | menküwşenmesem | senküwşenmeseng | olküwşenmese | bizküwşenmesek | sizküwşenmesegiz | alaküwşenmesele |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is chewing the cud | menküwşene esem | senküwşene eseng | olküwşene ese | bizküwşene esek | sizküwşene esegiz | alaküwşene esele |
| Conditional, present realif he is not chewing the cud | menküwşenmey esem | senküwşenmey eseng | olküwşenmey ese | bizküwşenmey esek | sizküwşenmey esegiz | alaküwşenmey esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he chewed the cud | menküwşensem ediküwşensem ed | senküwşenseng ediküwşenseng ed | olküwşense ediküwşensed | bizküwşensek ediküwşensek ed | sizküwşensegiz ediküwşensegiz ed | alaküwşensele ediküwşenseled |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't chew the cud | menküwşenmesem ediküwşenmesem ed | senküwşenmeseng ediküwşenmeseng ed | olküwşenmese ediküwşenmesed | bizküwşenmesek ediküwşenmesek ed | sizküwşenmesegiz ediküwşenmesegiz ed | alaküwşenmesele ediküwşenmeseled |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he chewed the cud | menküwşendim esem | senküwşending eseng | olküwşendi ese | bizküwşendik esek | sizküwşendigiz esegiz | alaküwşendile esele |
| Conditional, definite past3if he didn't chew the cud | menküwşenmedim esem | senküwşenmeding eseng | olküwşenmedi ese | bizküwşenmedik esek | sizküwşenmedigiz esegiz | alaküwşenmedile esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did chew the cud (indeed) | menküwşenngen esem | senküwşenngen eseng | olküwşenngen ese | bizküwşenngen esek | sizküwşenngen esegiz | alaküwşenngen esele |
| Conditional, past realif he didn't chew the cud (indeed) | menküwşenmegen esem | senküwşenmegen eseng | olküwşenmegen ese | bizküwşenmegen esek | sizküwşenmegen esegiz | alaküwşenmegen esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had chewed the cud | menküwşenngen bolsam | senküwşenngen bolsang | olküwşenngen bolsa | bizküwşenngen bolsaq | sizküwşenngen bolsağız | alaküwşenngen bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't chewed the cud | menküwşenmegen bolsam | senküwşenmegen bolsang | olküwşenmegen bolsa | bizküwşenmegen bolsaq | sizküwşenmegen bolsağız | alaküwşenmegen bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had chewed the cud | menküwşenngen bolsam ediküwşenngen bolsam ed | senküwşenngen bolsang ediküwşenngen bolsang ed | olküwşenngen bolsa ediküwşenngen bolsaed | bizküwşenngen bolsaq ediküwşenngen bolsaq ed | sizküwşenngen bolsağız ediküwşenngen bolsağız ed | alaküwşenngen bolsala ediküwşenngen bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't chewed the cud | menküwşenmegen bolsam ediküwşenmegen bolsam ed | senküwşenmegen bolsang ediküwşenmegen bolsang ed | olküwşenmegen bolsa ediküwşenmegen bolsaed | bizküwşenmegen bolsaq ediküwşenmegen bolsaq ed | sizküwşenmegen bolsağız ediküwşenmegen bolsağız ed | alaküwşenmegen bolsala ediküwşenmegen bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will chew the cud | menküwşenir esem | senküwşenir eseng | olküwşenir ese | bizküwşenir esek | sizküwşenir esegiz | alaküwşenir esele |
| Conditional, aoristif he won't chew the cud | menküwşenmez esem | senküwşenmez eseng | olküwşenmez ese | bizküwşenmez esek | sizküwşenmez esegiz | alaküwşenmez esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to chew the cud | menküwşennik esem4 | senküwşennik eseng4 | olküwşennik ese4 | bizküwşennik esek4 | sizküwşennik esegiz4 | alaküwşennik esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to chew the cud | menküwşennik tül esem4 | senküwşennik tül eseng4 | olküwşennik tül ese4 | bizküwşennik tül esek4 | sizküwşennik tül esegiz4 | alaküwşennik tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to chew the cud | menküwşennik bolsam5 | senküwşennik bolsang5 | olküwşennik bolsa5 | bizküwşennik bolsaq5 | sizküwşennik bolsağız5 | alaküwşennik bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to chew the cud | menküwşenmezlik bolsam | senküwşenmezlik bolsang | olküwşenmezlik bolsa | bizküwşenmezlik bolsaq | sizküwşenmezlik bolsağız | alaküwşenmezlik bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso küwşending ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so küwşenirik ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so küwşenirik bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be chewing the cud | menküwşene bolurma | senküwşene bolursa | olküwşene bolur | bizküwşene bolurbuz | sizküwşene bolursuz | alaküwşene bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be chewing the cud | menküwşenmey bolurma | senküwşenmey bolursa | olküwşenmey bolur | bizküwşenmey bolurbuz | sizküwşenmey bolursuz | alaküwşenmey bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of chewing the cud | menküwşene tura bolurma | senküwşene tura bolursa | olküwşene tura bolur | bizküwşene tura bolurbuz | sizküwşene tura bolursuz | alaküwşene tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not chewing the cud | menküwşenmey tura bolurma | senküwşenmey tura bolursa | olküwşenmey tura bolur | bizküwşenmey tura bolurbuz | sizküwşenmey tura bolursuz | alaküwşenmey tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have chewed the cud | menküwşenngen bolurma | senküwşenngen bolursa | olküwşenngen bolur | bizküwşenngen bolurbuz | sizküwşenngen bolursuz | alaküwşenngen bolurla |
| Inference (must have)he must not have chewed the cud | menküwşenmegen bolurma | senküwşenmegen bolursa | olküwşenmegen bolur | bizküwşenmegen bolurbuz | sizküwşenmegen bolursuz | alaküwşenmegen bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to chew the cud | menküwşennik bolurma6 | senküwşennik bolursa6 | olküwşennik bolur6 | bizküwşennik bolurbuz6 | sizküwşennik bolursuz6 | alaküwşennik bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to chew the cud | menküwşenmezlik bolurma | senküwşenmezlik bolursa | olküwşenmezlik bolur | bizküwşenmezlik bolurbuz | sizküwşenmezlik bolursuz | alaküwşenmezlik bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so küwşenirik bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it chew the cud | menküwşeneyim | senküwşen! | olküwşensin | bizküwşeneyik | sizküwşenigiz! | alaküwşensinle |
| Commands & suggestionslet him/her/it not chew the cud | menküwşenmeyim | senküwşenme! | olküwşenmesin | bizküwşenmeyik | sizküwşenmegiz! | alaküwşenmesinle |
| Commands & suggestionsshould he chew the cud? | menküwşeneyimmi? | olküwşensinmi? | bizküwşeneyikmi? | alaküwşensinlemi? | ||
| Commands & suggestionsshould he not chew the cud? | menküwşenmeyimmi? | olküwşenmesinmi? | bizküwşenmeyikmi? | alaküwşenmesinlemi? | ||
| Requestsdo let him/her/it chew the cud | senküwşençi7 | olküwşensinçi | sizküwşençigiz | alaküwşensinleçi | ||
| Requestsdo let him/her/it not chew the cud | senküwşenmeçi7 | olküwşenmesinçi | sizküwşenmeçigiz | alaküwşenmesinleçi | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you chew the cud | senküwşennginküwşenngi | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not chew the cud | senküwşenmeginküwşenmegi | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he chewed the cud | menküwşenngey edim küwşennge edim | senküwşenngey eding küwşennge eding | olküwşenngey edi küwşennge edi | bizküwşenngey edik küwşennge edik | sizküwşenngey edigiz küwşennge edigiz | alaküwşenngey edile küwşennge edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not chew the cud | menküwşenmegey edim küwşenmege edim | senküwşenmegey eding küwşenmege eding | olküwşenmegey edi küwşenmege edi | bizküwşenmegey edik küwşenmege edik | sizküwşenmegey edigiz küwşenmege edigiz | alaküwşenmegey edile küwşenmege edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to chew the cud | menküwşenmege qoyayımküwşenme qoyayım | senküwşenmege qoy!küwşenme qoy! | olküwşenmege qoysunküwşenme qoysun | bizküwşenmege qoyayıqküwşenme qoyayıq | sizküwşenmege qoyuğuz!küwşenme qoyuğuz! | alaküwşenmege qoysunlaküwşenme qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to chew the cud | menküwşenmege qoymayımküwşenme qoymayım | senküwşenmege qoyma!küwşenme qoyma! | olküwşenmege qoymasınküwşenme qoymasın | bizküwşenmege qoymayıqküwşenme qoymayıq | sizküwşenmege qoymağız!küwşenme qoymağız! | alaküwşenmege qoymasınlaküwşenme qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoyayımmı?küwşenme qoyayımmı? | olküwşenmege qoysunmu?küwşenme qoysunmu? | bizküwşenmege qoyayıqmı?küwşenme qoyayıqmı? | alaküwşenmege qoysunlamı?küwşenme qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoymayımmı?küwşenme qoymayımmı? | olküwşenmege qoymasınmı?küwşenme qoymasınmı? | bizküwşenmege qoymayıqmı?küwşenme qoymayıqmı? | alaküwşenmege qoymasınlamı?küwşenme qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to chew the cud | menküwşenmege qoyamaküwşenme qoyama | senküwşenmege qoyasaküwşenme qoyasa | olküwşenmege qoyadıküwşenme qoyadı | bizküwşenmege qoyabızküwşenme qoyabız | sizküwşenmege qoyasızküwşenme qoyasız | alaküwşenmege qoyadılaküwşenme qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to chew the cud | menküwşenmege qoymaymaküwşenme qoymayma | senküwşenmege qoymaysaküwşenme qoymaysa | olküwşenmege qoymaydıküwşenme qoymaydı | bizküwşenmege qoymaybızküwşenme qoymaybız | sizküwşenmege qoymaysızküwşenme qoymaysız | alaküwşenmege qoymaydılaküwşenme qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoyamıma?küwşenme qoyamıma? | senküwşenmege qoyamısa?küwşenme qoyamısa? | olküwşenmege qoyamıdı?küwşenme qoyamıdı? | bizküwşenmege qoyamıbız?küwşenme qoyamıbız? | sizküwşenmege qoyamısız?küwşenme qoyamısız? | alaküwşenmege qoyamıdıla?küwşenme qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoymaymıma?küwşenme qoymaymıma? | senküwşenmege qoymaymısa?küwşenme qoymaymısa? | olküwşenmege qoymaymıdı?küwşenme qoymaymıdı? | bizküwşenmege qoymaymıbız?küwşenme qoymaymıbız? | sizküwşenmege qoymaymısız?küwşenme qoymaymısız? | alaküwşenmege qoymaymıdıla?küwşenme qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to chew the cud | menküwşenmege qoydumküwşenme qoydum | senküwşenmege qoydungküwşenme qoydung | olküwşenmege qoyduküwşenme qoydu | bizküwşenmege qoyduqküwşenme qoyduq | sizküwşenmege qoyduğuzküwşenme qoyduğuz | alaküwşenmege qoydulaküwşenme qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to chew the cud | menküwşenmege qoymadımküwşenme qoymadım | senküwşenmege qoymadıngküwşenme qoymadıng | olküwşenmege qoymadıküwşenme qoymadı | bizküwşenmege qoymadıqküwşenme qoymadıq | sizküwşenmege qoymadığızküwşenme qoymadığız | alaküwşenmege qoymadılaküwşenme qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoydummu?küwşenme qoydummu? | senküwşenmege qoydungmu?küwşenme qoydungmu? | olküwşenmege qoydumu?küwşenme qoydumu? | bizküwşenmege qoyduqmu?küwşenme qoyduqmu? | sizküwşenmege qoyduğuzmu?küwşenme qoyduğuzmu? | alaküwşenmege qoydulamı?küwşenme qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to chew the cud? | menküwşenmege qoymadımmı?küwşenme qoymadımmı? | senküwşenmege qoymadıngmı?küwşenme qoymadıngmı? | olküwşenmege qoymadımı?küwşenme qoymadımı? | bizküwşenmege qoymadıqmı?küwşenme qoymadıqmı? | sizküwşenmege qoymadığızmı?küwşenme qoymadığızmı? | alaküwşenmege qoymadılamı?küwşenme qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can chew the cud | menküwşenalama | senküwşenalasa | olküwşenaladı | bizküwşenalabız | sizküwşenalasız | alaküwşenaladıla |
| Ability — presenthe can't chew the cud | menküwşenalmayma | senküwşenalmaysa | olküwşenalmaydı | bizküwşenalmaybız | sizküwşenalmaysız | alaküwşenalmaydıla |
| Ability — presentcan he chew the cud? | menküwşenalamıma? küwşenalamamı? | senküwşenalamısa? | olküwşenalamıdı? | bizküwşenalamıbız? küwşenalabızmı? | sizküwşenalamısız? | alaküwşenalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he chew the cud? | menküwşenalmaymıma? küwşenalmaymamı? | senküwşenalmaymısa? | olküwşenalmaymıdı? | bizküwşenalmaymıbız? küwşenalmaybızmı? | sizküwşenalmaymısız? | alaküwşenalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can chew the cud | menküwşenalsam | senküwşenalsang | olküwşenalsa | bizküwşenalsaq | sizküwşenalsağız | alaküwşenalsala |
| Ability — if I can…if he can't chew the cud | menküwşenalmasam | senküwşenalmasang | olküwşenalmasa | bizküwşenalmasaq | sizküwşenalmasağız | alaküwşenalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to chew the cud | menküwşenaldım | senküwşenaldıng | olküwşenaldı | bizküwşenaldıq | sizküwşenaldığız | alaküwşenaldıla |
| Ability — simple pasthe could not chew the cud | menküwşenalmadım | senküwşenalmadıng | olküwşenalmadı | bizküwşenalmadıq | sizküwşenalmadığız | alaküwşenalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to chew the cud? | menküwşenaldımmı? | senküwşenaldıngmı? | olküwşenaldımı? | bizküwşenaldıqmı? | sizküwşenaldığızmı? | alaküwşenaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he chew the cud? | menküwşenalmadımmı? | senküwşenalmadıngmı? | olküwşenalmadımı? | bizküwşenalmadıqmı? | sizküwşenalmadığızmı? | alaküwşenalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to chew the cud | menküwşenalğanma | senküwşenalğansa | olküwşenalğandı | bizküwşenalğanbız | sizküwşenalğansız | alaküwşenalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to chew the cud | menküwşenalmağanma | senküwşenalmağansa | olküwşenalmağandı | bizküwşenalmağanbız | sizküwşenalmağansız | alaküwşenalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to chew the cud? | menküwşenalğanmıma? küwşenalğanmamı? | senküwşenalğanmısa? | olküwşenalğanmıdı? | bizküwşenalğanmıbız? küwşenalğanbızmı? | sizküwşenalğanmısız? | alaküwşenalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to chew the cud? | menküwşenalmağanmıma? küwşenalmağanmamı? | senküwşenalmağanmısa? | olküwşenalmağanmıdı? | bizküwşenalmağanmıbız? küwşenalmağanbızmı? | sizküwşenalmağanmısız? | alaküwşenalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to chew the cud | menküwşenalğan edimküwşenalğanem | senküwşenalğan edingküwşenalğaneng | olküwşenalğan ediküwşenalğaned | bizküwşenalğan edikküwşenalğanek | sizküwşenalğan edigizküwşenalğanegiz | alaküwşenalğan edileküwşenalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to chew the cud | menküwşenalmağan edimküwşenalmağanem | senküwşenalmağan edingküwşenalmağaneng | olküwşenalmağan ediküwşenalmağaned | bizküwşenalmağan edikküwşenalmağanek | sizküwşenalmağan edigizküwşenalmağanegiz | alaküwşenalmağan edileküwşenalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could chew the cud | menküwşenala edimküwşenalaem | senküwşenala edingküwşenalaeng | olküwşenala ediküwşenalaed | bizküwşenala edikküwşenalaek | sizküwşenala edigizküwşenalaegiz | alaküwşenala edileküwşenalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not chew the cud | menküwşenalmay edimküwşenalmayem | senküwşenalmay edingküwşenalmayeng | olküwşenalmay ediküwşenalmayed | bizküwşenalmay edikküwşenalmayek | sizküwşenalmay edigizküwşenalmayegiz | alaküwşenalmay edileküwşenalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to chew the cud | menküwşenalırma | senküwşenalırsa | olküwşenalır | bizküwşenalırbız | sizküwşenalırsız | alaküwşenalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to chew the cud | menküwşenalmazma | senküwşenalmazsa | olküwşenalmaz | bizküwşenalmazbız | sizküwşenalmazsız | alaküwşenalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to chew the cud? | menküwşenalırmıma? küwşenalırmamı? | senküwşenalırmısa? | olküwşenalırmı? | bizküwşenalırmıbız? küwşenalırbızmı? | sizküwşenalırmısız? | alaküwşenalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to chew the cud? | menküwşenalmazmıma? küwşenalmazmamı? | senküwşenalmazmısa? | olküwşenalmazmı? | bizküwşenalmazmıbız? küwşenalmazbızmı? | sizküwşenalmazmısız? | alaküwşenalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to chew the cud | menküwşenallıqma | senküwşenallıqsa | olküwşenallıqdı | bizküwşenallıqbız | sizküwşenallıqsız | alaküwşenallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to chew the cud | menküwşenallıq tülme | senküwşenallıq tülse | olküwşenallıq tüldü | bizküwşenallıq tülbüz | sizküwşenallıq tülsüz | alaküwşenallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to chew the cud? | menküwşenallıqmıma? küwşenallıqmamı? | senküwşenallıqmısa? | olküwşenallıqmıdı? | bizküwşenallıqmıbız? küwşenallıqbızmı? | sizküwşenallıqmısız? | alaküwşenallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to chew the cud? | menküwşenallıq tülmüme? | senküwşenallıq tülmüse? | olküwşenallıq tülmüdü? | bizküwşenallıq tülmübüz? | sizküwşenallıq tülmüsüz? | alaküwşenallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to chew the cud | menküwşenalır edimküwşenalır em | senküwşenalır edingküwşenalır eng | olküwşenalır ediküwşenalır ed | bizküwşenalır edikküwşenalır ek | sizküwşenalır edigizküwşenalır egiz | alaküwşenalır edileküwşenalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to chew the cud | menküwşenalmaz edimküwşenalmaz em | senküwşenalmaz edingküwşenalmaz eng | olküwşenalmaz ediküwşenalmaz ed | bizküwşenalmaz edikküwşenalmaz ek | sizküwşenalmaz edigizküwşenalmaz egiz | alaküwşenalmaz edileküwşenalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to chew the cud | senküwşenalğınküwşenalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to chew the cud | senküwşenalmağınküwşenalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be chewing the cud | menküwşene bolmazma | senküwşene bolmazsa | olküwşene bolmaz | bizküwşene bolmazbız | sizküwşene bolmazsız | alaküwşene bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be chewing the cud (emphatic) | menküwşenmey bolmazma | senküwşenmey bolmazsa | olküwşenmey bolmaz | bizküwşenmey bolmazbız | sizküwşenmey bolmazsız | alaküwşenmey bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of chewing the cud | menküwşene tura bolmazma | senküwşene tura bolmazsa | olküwşene tura bolmaz | bizküwşene tura bolmazbız | sizküwşene tura bolmazsız | alaküwşene tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not chewing the cud (emphatic) | menküwşenmey tura bolmazma | senküwşenmey tura bolmazsa | olküwşenmey tura bolmaz | bizküwşenmey tura bolmazbız | sizküwşenmey tura bolmazsız | alaküwşenmey tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not chewing the cud | menküwşenmey turama | senküwşenmey turasa | olküwşenmey turadı | bizküwşenmey turabız | sizküwşenmey turasız | alaküwşenmey turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not chewing the cud | menküwşenmey turmayma | senküwşenmey turmaysa | olküwşenmey turmaydı | bizküwşenmey turmaybız | sizküwşenmey turmaysız | alaküwşenmey turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not chewing the cud? | menküwşenmey turmaymıma | senküwşenmey turmaymısa | olküwşenmey turmaymıdı | bizküwşenmey turmaymıbız | sizküwşenmey turmaymısız | alaküwşenmey turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have chewed the cud | menküwşenngen bolmazma | senküwşenngen bolmazsa | olküwşenngen bolmaz | bizküwşenngen bolmazbız | sizküwşenngen bolmazsız | alaküwşenngen bolmazla |
| Inference — double negationhe must have chewed the cud (emphatic) | menküwşenmegen bolmazma | senküwşenmegen bolmazsa | olküwşenmegen bolmaz | bizküwşenmegen bolmazbız | sizküwşenmegen bolmazsız | alaküwşenmegen bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had chewed the cud | menküwşenngen bolmasam | senküwşenngen bolmasang | olküwşenngen bolmasa | bizküwşenngen bolmasaq | sizküwşenngen bolmasağız | alaküwşenngen bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't chewed the cud | menküwşenmegen bolmasam | senküwşenmegen bolmasang | olküwşenmegen bolmasa | bizküwşenmegen bolmasaq | sizküwşenmegen bolmasağız | alaküwşenmegen bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to chew the cud | menküwşennik bolmazma | senküwşennik bolmazsa | olküwşennik bolmaz | bizküwşennik bolmazbız | sizküwşennik bolmazsız | alaküwşennik bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to chew the cud (emphatic) | menküwşenmezlik bolmazma | senküwşenmezlik bolmazsa | olküwşenmezlik bolmaz | bizküwşenmezlik bolmazbız | sizküwşenmezlik bolmazsız | alaküwşenmezlik bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to chew the cud | menküwşennik bolmasam | senküwşennik bolmasang | olküwşennik bolmasa | bizküwşennik bolmasaq | sizküwşennik bolmasağız | alaküwşennik bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to chew the cud | menküwşenmezlik bolmasam | senküwşenmezlik bolmasang | olküwşenmezlik bolmasa | bizküwşenmezlik bolmasaq | sizküwşenmezlik bolmasağız | alaküwşenmezlik bolmasala |