jırırğa

/dʒɯrɯrʁa/

1. (v.) cut open, slit, rip open

terini bıçaq bla jırdı — he cut the hide open with a knife
balıqnı qarnın jırama — I slit the fish's belly open
eski tonnu jırıb açdıq — we slit the old fur coat open

2. (v.) cut through, cleave (water, air or darkness) (fig.)

jılan kırdıknı jırıb baradı — the snake glides through the grass
keme teŋizni jıradı — the ship cleaves the sea
ay jarığı qaraŋını jırdı — the moonlight cut through the darkness

Conjugation

Common forms

jıradıhe is cutting
jırdıhe cut
jırğandıhe has cut
jırırhe will cut
jırlıqdıhe is going to cut
jıra edihe was cutting
jırsaif he cuts
jır!cut!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is cutting	menjırama	senjırasa	oljıradı	bizjırabız	sizjırasız	alajıradıla
Present (simple & continuous)he is not cutting	menjırmayma	senjırmaysa	oljırmaydı	bizjırmaybız	sizjırmaysız	alajırmaydıla
Present (simple & continuous)is he cutting?	menjıramıma? jıramamı?	senjıramısa?	oljıramıdı?	bizjıramıbız? jırabızmı?	sizjıramısız?	alajıramıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he cutting?	menjırmaymıma? jırmaymamı?	senjırmaymısa?	oljırmaymıdı?	bizjırmaymıbız? jırmaybızmı?	sizjırmaymısız?	alajırmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually cuts	menjırıwçanma	senjırıwçansa	oljırıwçandı	bizjırıwçanbız	sizjırıwçansız	alajırıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually cut	menjırıwçan tülme	senjırıwçan tülse	oljırıwçan tüldü	bizjırıwçan tülbüz	sizjırıwçan tülsüz	alajırıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually cut?	menjırıwçanmıma? jırıwçanmamı?	senjırıwçanmısa?	oljırıwçanmıdı?	bizjırıwçanmıbız? jırıwçanbızmı?	sizjırıwçanmısız?	alajırıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually cut?	menjırıwçan tülmüme?	senjırıwçan tülmüse?	oljırıwçan tülmüdü?	bizjırıwçan tülmübüz?	sizjırıwçan tülmüsüz?	alajırıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has cut and remains so			oljırıbdı			alajırıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he cut?			oljırıbmıdı?			alajırıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of cutting	menjıra turama	senjıra turasa	oljıra turadı	bizjıra turabız	sizjıra turasız	alajıra turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of cutting	menjıra turmayma	senjıra turmaysa	oljıra turmaydı	bizjıra turmaybız	sizjıra turmaysız	alajıra turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of cutting?	menjıra turamıma? jıra turamamı?	senjıra turamısa?	oljıra turamıdı?	bizjıra turamıbız? jıra turabızmı?	sizjıra turamısız?	alajıra turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of cutting?	menjıra turmaymıma? jıra turmaymamı?	senjıra turmaymısa?	oljıra turmaymıdı?	bizjıra turmaymıbız? jıra turmaybızmı?	sizjıra turmaymısız?	alajıra turmaymıdıla?
Simple past (definite)he cut	menjırdım	senjırdıŋ	oljırdı	bizjırdıq	sizjırdığız	alajırdıla
Simple past (definite)he didn't cut	menjırmadım	senjırmadıŋ	oljırmadı	bizjırmadıq	sizjırmadığız	alajırmadıla
Simple past (definite)did he cut?	menjırdımmı?	senjırdıŋmı?	oljırdımı?	bizjırdıqmı?	sizjırdığızmı?	alajırdılamı?
Simple past (definite)didn't he cut?	menjırmadımmı?	senjırmadıŋmı?	oljırmadımı?	bizjırmadıqmı?	sizjırmadığızmı?	alajırmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has cut	menjırğanma	senjırğansa	oljırğandı	bizjırğanbız	sizjırğansız	alajırğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't cut	menjırmağanma	senjırmağansa	oljırmağandı	bizjırmağanbız	sizjırmağansız	alajırmağandıla
Perfect (past indefinite)has he cut?	menjırğanmıma? jırğanmamı?	senjırğanmısa?	oljırğanmıdı?	bizjırğanmıbız? jırğanbızmı?	sizjırğanmısız?	alajırğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he cut?	menjırmağanmıma? jırmağanmamı?	senjırmağanmısa?	oljırmağanmıdı?	bizjırmağanmıbız? jırmağanbızmı?	sizjırmağanmısız?	alajırmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will cut	menjırırma	senjırırsa	oljırır	bizjırırbız	sizjırırsız	alajırırla
Indefinite future (future I)he won't cut	menjırmazma	senjırmazsa	oljırmaz	bizjırmazbız	sizjırmazsız	alajırmazla
Indefinite future (future I)will he cut?	menjırırmıma? jırırmamı?	senjırırmısa?	oljırırmı?	bizjırırmıbız? jırırbızmı?	sizjırırmısız?	alajırırmıla? jırırlamı?
Indefinite future (future I)won't he cut?	menjırmazmıma? jırmazmamı?	senjırmazmısa?	oljırmazmı?	bizjırmazmıbız? jırmazbızmı?	sizjırmazmısız?	alajırmazmıla? jırmazlamı?
Definite future (future II)he is going to cut	menjırlıqma¹	senjırlıqsa¹	oljırlıqdı¹	bizjırlıqbız¹	sizjırlıqsız¹	alajırlıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to cut	menjırlıq tülme¹	senjırlıq tülse¹	oljırlıq tüldü¹	bizjırlıq tülbüz¹	sizjırlıq tülsüz¹	alajırlıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to cut?	menjırlıqmıma?¹ jırlıqmamı?	senjırlıqmısa?¹	oljırlıqmıdı?¹	bizjırlıqmıbız?¹ jırlıqbızmı?	sizjırlıqmısız?¹	alajırlıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to cut?	menjırlıq tülmüme?¹	senjırlıq tülmüse?¹	oljırlıq tülmüdü?¹	bizjırlıq tülmübüz?¹	sizjırlıq tülmüsüz?¹	alajırlıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so jırrıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had cut	menjırğan edimjırğanem	senjırğan ediŋjırğaneŋ	oljırğan edijırğaned	bizjırğan edikjırğanek	sizjırğan edigizjırğanegiz	alajırğan edilejırğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't cut	menjırmağan edimjırmağanem	senjırmağan ediŋjırmağaneŋ	oljırmağan edijırmağaned	bizjırmağan edikjırmağanek	sizjırmağan edigizjırmağanegiz	alajırmağan edilejırmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was cutting	menjıra edimjıraem	senjıra ediŋjıraeŋ	oljıra edijıraed	bizjıra edikjıraek	sizjıra edigizjıraegiz	alajıra edilejıraelle
Past continuous (imperfect)he wasn't cutting	menjırmay edimjırmayem	senjırmay ediŋjırmayeŋ	oljırmay edijırmayed	bizjırmay edikjırmayek	sizjırmay edigizjırmayegiz	alajırmay edilejırmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to cut	menjırıwçan edimjırıwçanem	senjırıwçan ediŋjırıwçaneŋ	oljırıwçan edijırıwçaned	bizjırıwçan edikjırıwçanek	sizjırıwçan edigizjırıwçanegiz	alajırıwçan edilejırıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to cut	menjırıwçan tül edimjırıwçan tül em	senjırıwçan tül ediŋjırıwçan tül eŋ	oljırıwçan tül edijırıwçan tül ed	bizjırıwçan tül edikjırıwçan tül ek	sizjırıwçan tül edigizjırıwçan tül egiz	alajırıwçan tül edilejırıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had cut and remained so			oljırıb edi			alajırıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't cut			oljırıb tül edi			alajırıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of cutting	menjıra tura edimjıra turaem	senjıra tura ediŋjıra turaeŋ	oljıra tura edijıra turaed	bizjıra tura edikjıra turaek	sizjıra tura edigizjıra turaegiz	alajıra tura edilejıra turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of cutting	menjıra turmay edimjıra turmayem	senjıra turmay ediŋjıra turmayeŋ	oljıra turmay edijıra turmayed	bizjıra turmay edikjıra turmayek	sizjıra turmay edigizjıra turmayegiz	alajıra turmay edilejıra turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would cut	menjırır edimjırır em	senjırır ediŋjırır eŋ	oljırır edijırır ed	bizjırır edikjırır ek	sizjırır edigizjırır egiz	alajırır edilejırır elle
Conditional result (would)he wouldn't cut	menjırmaz edimjırmaz em	senjırmaz ediŋjırmaz eŋ	oljırmaz edijırmaz ed	bizjırmaz edikjırmaz ek	sizjırmaz edigizjırmaz egiz	alajırmaz edilejırmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have cut	menjırlıq edim²jırlıq em	senjırlıq ediŋ²jırlıq eŋ	oljırlıq edi²jırlıq ed	bizjırlıq edik²jırlıq ek	sizjırlıq edigiz²jırlıq egiz	alajırlıq edile²jırlıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have cut	menjırlıq tül edim²jırlıq tül em	senjırlıq tül ediŋ²jırlıq tül eŋ	oljırlıq tül edi²jırlıq tül ed	bizjırlıq tül edik²jırlıq tül ek	sizjırlıq tül edigiz²jırlıq tül egiz	alajırlıq tül edile²jırlıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so jırrıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he cuts	menjırsam	senjırsaŋ	oljırsa	bizjırsaq	sizjırsağız	alajırsala
Conditionalif he doesn't cut	menjırmasam	senjırmasaŋ	oljırmasa	bizjırmasaq	sizjırmasağız	alajırmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is cutting	menjıra esem	senjıra eseŋ	oljıra ese	bizjıra esek	sizjıra esegiz	alajıra esele
Conditional, present realif he is not cutting	menjırmay esem	senjırmay eseŋ	oljırmay ese	bizjırmay esek	sizjırmay esegiz	alajırmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he cut	menjırsam edijırsam ed	senjırsaŋ edijırsaŋ ed	oljırsa edijırsaed	bizjırsaq edijırsaq ed	sizjırsağız edijırsağız ed	alajırsala edijırsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't cut	menjırmasam edijırmasam ed	senjırmasaŋ edijırmasaŋ ed	oljırmasa edijırmasaed	bizjırmasaq edijırmasaq ed	sizjırmasağız edijırmasağız ed	alajırmasala edijırmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Progressive conditionalif he keeps cutting	menjıra tursam	senjıra tursaŋ	oljıra tursa	bizjıra tursaq	sizjıra tursağız	alajıra tursala
Progressive conditionalif he keeps on not cutting	menjırmay tursam	senjırmay tursaŋ	oljırmay tursa	bizjırmay tursaq	sizjırmay tursağız	alajırmay tursala
Progressive conditionalno such form
Progressive conditionalno such form
Progressive conditional, present realif he is in the middle of cutting	menjıra tura esem	senjıra tura eseŋ	oljıra tura ese	bizjıra tura esek	sizjıra tura esegiz	alajıra tura esele
Progressive conditional, present realif he keeps on not cutting	menjırmay tura esem	senjırmay tura eseŋ	oljırmay tura ese	bizjırmay tura esek	sizjırmay tura esegiz	alajırmay tura esele
Progressive conditional, present realno such form
Progressive conditional, present realno such form
Conditional, definite past³if he cut	menjırdım esem	senjırdıŋ eseŋ	oljırdı ese	bizjırdıq esek	sizjırdığız esegiz	alajırdıla esele
Conditional, definite past³if he didn't cut	menjırmadım esem	senjırmadıŋ eseŋ	oljırmadı ese	bizjırmadıq esek	sizjırmadığız esegiz	alajırmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did cut (indeed)	menjırğan esem	senjırğan eseŋ	oljırğan ese	bizjırğan esek	sizjırğan esegiz	alajırğan esele
Conditional, past realif he didn't cut (indeed)	menjırmağan esem	senjırmağan eseŋ	oljırmağan ese	bizjırmağan esek	sizjırmağan esegiz	alajırmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had cut	menjırğan bolsam	senjırğan bolsaŋ	oljırğan bolsa	bizjırğan bolsaq	sizjırğan bolsağız	alajırğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't cut	menjırmağan bolsam	senjırmağan bolsaŋ	oljırmağan bolsa	bizjırmağan bolsaq	sizjırmağan bolsağız	alajırmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had cut	menjırğan bolsam edijırğan bolsam ed	senjırğan bolsaŋ edijırğan bolsaŋ ed	oljırğan bolsa edijırğan bolsaed	bizjırğan bolsaq edijırğan bolsaq ed	sizjırğan bolsağız edijırğan bolsağız ed	alajırğan bolsala edijırğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't cut	menjırmağan bolsam edijırmağan bolsam ed	senjırmağan bolsaŋ edijırmağan bolsaŋ ed	oljırmağan bolsa edijırmağan bolsaed	bizjırmağan bolsaq edijırmağan bolsaq ed	sizjırmağan bolsağız edijırmağan bolsağız ed	alajırmağan bolsala edijırmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will cut	menjırır esem	senjırır eseŋ	oljırır ese	bizjırır esek	sizjırır esegiz	alajırır esele
Conditional, aoristif he won't cut	menjırmaz esem	senjırmaz eseŋ	oljırmaz ese	bizjırmaz esek	sizjırmaz esegiz	alajırmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to cut	menjırlıq esem⁴	senjırlıq eseŋ⁴	oljırlıq ese⁴	bizjırlıq esek⁴	sizjırlıq esegiz⁴	alajırlıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to cut	menjırlıq tül esem⁴	senjırlıq tül eseŋ⁴	oljırlıq tül ese⁴	bizjırlıq tül esek⁴	sizjırlıq tül esegiz⁴	alajırlıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to cut	menjırlıq bolsam⁵	senjırlıq bolsaŋ⁵	oljırlıq bolsa⁵	bizjırlıq bolsaq⁵	sizjırlıq bolsağız⁵	alajırlıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to cut	menjırmazlıq bolsam	senjırmazlıq bolsaŋ	oljırmazlıq bolsa	bizjırmazlıq bolsaq	sizjırmazlıq bolsağız	alajırmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso jırdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so jırrıq ese
Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so jırrıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be cutting	menjıra bolurma	senjıra bolursa	oljıra bolur	bizjıra bolurbuz	sizjıra bolursuz	alajıra bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be cutting	menjırmay bolurma	senjırmay bolursa	oljırmay bolur	bizjırmay bolurbuz	sizjırmay bolursuz	alajırmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of cutting	menjıra tura bolurma	senjıra tura bolursa	oljıra tura bolur	bizjıra tura bolurbuz	sizjıra tura bolursuz	alajıra tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not cutting	menjırmay tura bolurma	senjırmay tura bolursa	oljırmay tura bolur	bizjırmay tura bolurbuz	sizjırmay tura bolursuz	alajırmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have cut	menjırğan bolurma	senjırğan bolursa	oljırğan bolur	bizjırğan bolurbuz	sizjırğan bolursuz	alajırğan bolurla
Inference (must have)he must not have cut	menjırmağan bolurma	senjırmağan bolursa	oljırmağan bolur	bizjırmağan bolurbuz	sizjırmağan bolursuz	alajırmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to cut	menjırlıq bolurma⁶	senjırlıq bolursa⁶	oljırlıq bolur⁶	bizjırlıq bolurbuz⁶	sizjırlıq bolursuz⁶	alajırlıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to cut	menjırmazlıq bolurma	senjırmazlıq bolursa	oljırmazlıq bolur	bizjırmazlıq bolurbuz	sizjırmazlıq bolursuz	alajırmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so jırrıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it cut	menjırayım	senjır!	oljırsın	bizjırayıq	sizjırığız!	alajırsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not cut	menjırmayım	senjırma!	oljırmasın	bizjırmayıq	sizjırmağız!	alajırmasınla
Commands & suggestionsshould he cut?	menjırayımmı?		oljırsınmı?	bizjırayıqmı?		alajırsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not cut?	menjırmayımmı?		oljırmasınmı?	bizjırmayıqmı?		alajırmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it cut		senjırçı⁷	oljırsınçı		sizjırçığız	alajırsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not cut		senjırmaçı⁷	oljırmasınçı		sizjırmaçığız	alajırmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you cut		senjırğınjırğı
Blessings & curses — may you…may you not cut		senjırmağınjırmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he cut	menjırğay edim jırğa edim	senjırğay ediŋ jırğa ediŋ	oljırğay edi jırğa edi	bizjırğay edik jırğa edik	sizjırğay edigiz jırğa edigiz	alajırğay edile jırğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not cut	menjırmağay edim jırmağa edim	senjırmağay ediŋ jırmağa ediŋ	oljırmağay edi jırmağa edi	bizjırmağay edik jırmağa edik	sizjırmağay edigiz jırmağa edigiz	alajırmağay edile jırmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to cut	menjırmağa qoyayımjırma qoyayım	senjırmağa qoy!jırma qoy!	oljırmağa qoysunjırma qoysun	bizjırmağa qoyayıqjırma qoyayıq	sizjırmağa qoyuğuz!jırma qoyuğuz!	alajırmağa qoysunlajırma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to cut	menjırmağa qoymayımjırma qoymayım	senjırmağa qoyma!jırma qoyma!	oljırmağa qoymasınjırma qoymasın	bizjırmağa qoymayıqjırma qoymayıq	sizjırmağa qoymağız!jırma qoymağız!	alajırmağa qoymasınlajırma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to cut?	menjırmağa qoyayımmı?jırma qoyayımmı?		oljırmağa qoysunmu?jırma qoysunmu?	bizjırmağa qoyayıqmı?jırma qoyayıqmı?		alajırmağa qoysunlamı?jırma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to cut?	menjırmağa qoymayımmı?jırma qoymayımmı?		oljırmağa qoymasınmı?jırma qoymasınmı?	bizjırmağa qoymayıqmı?jırma qoymayıqmı?		alajırmağa qoymasınlamı?jırma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to cut	menjırmağa qoyamajırma qoyama	senjırmağa qoyasajırma qoyasa	oljırmağa qoyadıjırma qoyadı	bizjırmağa qoyabızjırma qoyabız	sizjırmağa qoyasızjırma qoyasız	alajırmağa qoyadılajırma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to cut	menjırmağa qoymaymajırma qoymayma	senjırmağa qoymaysajırma qoymaysa	oljırmağa qoymaydıjırma qoymaydı	bizjırmağa qoymaybızjırma qoymaybız	sizjırmağa qoymaysızjırma qoymaysız	alajırmağa qoymaydılajırma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to cut?	menjırmağa qoyamıma?jırma qoyamıma?	senjırmağa qoyamısa?jırma qoyamısa?	oljırmağa qoyamıdı?jırma qoyamıdı?	bizjırmağa qoyamıbız?jırma qoyamıbız?	sizjırmağa qoyamısız?jırma qoyamısız?	alajırmağa qoyamıdıla?jırma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to cut?	menjırmağa qoymaymıma?jırma qoymaymıma?	senjırmağa qoymaymısa?jırma qoymaymısa?	oljırmağa qoymaymıdı?jırma qoymaymıdı?	bizjırmağa qoymaymıbız?jırma qoymaymıbız?	sizjırmağa qoymaymısız?jırma qoymaymısız?	alajırmağa qoymaymıdıla?jırma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to cut	menjırmağa qoydumjırma qoydum	senjırmağa qoyduŋjırma qoyduŋ	oljırmağa qoydujırma qoydu	bizjırmağa qoyduqjırma qoyduq	sizjırmağa qoyduğuzjırma qoyduğuz	alajırmağa qoydulajırma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to cut	menjırmağa qoymadımjırma qoymadım	senjırmağa qoymadıŋjırma qoymadıŋ	oljırmağa qoymadıjırma qoymadı	bizjırmağa qoymadıqjırma qoymadıq	sizjırmağa qoymadığızjırma qoymadığız	alajırmağa qoymadılajırma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to cut?	menjırmağa qoydummu?jırma qoydummu?	senjırmağa qoyduŋmu?jırma qoyduŋmu?	oljırmağa qoydumu?jırma qoydumu?	bizjırmağa qoyduqmu?jırma qoyduqmu?	sizjırmağa qoyduğuzmu?jırma qoyduğuzmu?	alajırmağa qoydulamı?jırma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to cut?	menjırmağa qoymadımmı?jırma qoymadımmı?	senjırmağa qoymadıŋmı?jırma qoymadıŋmı?	oljırmağa qoymadımı?jırma qoymadımı?	bizjırmağa qoymadıqmı?jırma qoymadıqmı?	sizjırmağa qoymadığızmı?jırma qoymadığızmı?	alajırmağa qoymadılamı?jırma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of jırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can cut	menjıralama	senjıralasa	oljıraladı	bizjıralabız	sizjıralasız	alajıraladıla
Ability — presenthe can't cut	menjıralmayma	senjıralmaysa	oljıralmaydı	bizjıralmaybız	sizjıralmaysız	alajıralmaydıla
Ability — presentcan he cut?	menjıralamıma? jıralamamı?	senjıralamısa?	oljıralamıdı?	bizjıralamıbız? jıralabızmı?	sizjıralamısız?	alajıralamıdıla?
Ability — presentcan't he cut?	menjıralmaymıma? jıralmaymamı?	senjıralmaymısa?	oljıralmaymıdı?	bizjıralmaymıbız? jıralmaybızmı?	sizjıralmaymısız?	alajıralmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can cut	menjıralsam	senjıralsaŋ	oljıralsa	bizjıralsaq	sizjıralsağız	alajıralsala
Ability — if I can…if he can't cut	menjıralmasam	senjıralmasaŋ	oljıralmasa	bizjıralmasaq	sizjıralmasağız	alajıralmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to cut	menjıraldım	senjıraldıŋ	oljıraldı	bizjıraldıq	sizjıraldığız	alajıraldıla
Ability — simple pasthe could not cut	menjıralmadım	senjıralmadıŋ	oljıralmadı	bizjıralmadıq	sizjıralmadığız	alajıralmadıla
Ability — simple pastwas he able to cut?	menjıraldımmı?	senjıraldıŋmı?	oljıraldımı?	bizjıraldıqmı?	sizjıraldığızmı?	alajıraldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he cut?	menjıralmadımmı?	senjıralmadıŋmı?	oljıralmadımı?	bizjıralmadıqmı?	sizjıralmadığızmı?	alajıralmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to cut	menjıralğanma	senjıralğansa	oljıralğandı	bizjıralğanbız	sizjıralğansız	alajıralğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to cut	menjıralmağanma	senjıralmağansa	oljıralmağandı	bizjıralmağanbız	sizjıralmağansız	alajıralmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to cut?	menjıralğanmıma? jıralğanmamı?	senjıralğanmısa?	oljıralğanmıdı?	bizjıralğanmıbız? jıralğanbızmı?	sizjıralğanmısız?	alajıralğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to cut?	menjıralmağanmıma? jıralmağanmamı?	senjıralmağanmısa?	oljıralmağanmıdı?	bizjıralmağanmıbız? jıralmağanbızmı?	sizjıralmağanmısız?	alajıralmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to cut	menjıralğan edimjıralğanem	senjıralğan ediŋjıralğaneŋ	oljıralğan edijıralğaned	bizjıralğan edikjıralğanek	sizjıralğan edigizjıralğanegiz	alajıralğan edilejıralğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to cut	menjıralmağan edimjıralmağanem	senjıralmağan ediŋjıralmağaneŋ	oljıralmağan edijıralmağaned	bizjıralmağan edikjıralmağanek	sizjıralmağan edigizjıralmağanegiz	alajıralmağan edilejıralmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could cut	menjırala edimjıralaem	senjırala ediŋjıralaeŋ	oljırala edijıralaed	bizjırala edikjıralaek	sizjırala edigizjıralaegiz	alajırala edilejıralaelle
Ability — past backgroundhe could not cut	menjıralmay edimjıralmayem	senjıralmay ediŋjıralmayeŋ	oljıralmay edijıralmayed	bizjıralmay edikjıralmayek	sizjıralmay edigizjıralmayegiz	alajıralmay edilejıralmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to cut	menjıralırma	senjıralırsa	oljıralır	bizjıralırbız	sizjıralırsız	alajıralırla
Ability — future Ihe won't be able to cut	menjıralmazma	senjıralmazsa	oljıralmaz	bizjıralmazbız	sizjıralmazsız	alajıralmazla
Ability — future Iwill he be able to cut?	menjıralırmıma? jıralırmamı?	senjıralırmısa?	oljıralırmı?	bizjıralırmıbız? jıralırbızmı?	sizjıralırmısız?	alajıralırmıla? jıralırlamı?
Ability — future Iwon't he be able to cut?	menjıralmazmıma? jıralmazmamı?	senjıralmazmısa?	oljıralmazmı?	bizjıralmazmıbız? jıralmazbızmı?	sizjıralmazmısız?	alajıralmazmıla? jıralmazlamı?
Ability — future IIhe is going to be able to cut	menjırallıqma	senjırallıqsa	oljırallıqdı	bizjırallıqbız	sizjırallıqsız	alajırallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to cut	menjırallıq tülme	senjırallıq tülse	oljırallıq tüldü	bizjırallıq tülbüz	sizjırallıq tülsüz	alajırallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to cut?	menjırallıqmıma? jırallıqmamı?	senjırallıqmısa?	oljırallıqmıdı?	bizjırallıqmıbız? jırallıqbızmı?	sizjırallıqmısız?	alajırallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to cut?	menjırallıq tülmüme?	senjırallıq tülmüse?	oljırallıq tülmüdü?	bizjırallıq tülmübüz?	sizjırallıq tülmüsüz?	alajırallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to cut	menjıralır edimjıralır em	senjıralır ediŋjıralır eŋ	oljıralır edijıralır ed	bizjıralır edikjıralır ek	sizjıralır edigizjıralır egiz	alajıralır edilejıralır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to cut	menjıralmaz edimjıralmaz em	senjıralmaz ediŋjıralmaz eŋ	oljıralmaz edijıralmaz ed	bizjıralmaz edikjıralmaz ek	sizjıralmaz edigizjıralmaz egiz	alajıralmaz edilejıralmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to cut		senjıralğınjıralğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to cut		senjıralmağınjıralmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

With another word

affirmativenegative

With another word — jırırğa in its dictionary form with a second word carrying the person, across the six persons.
Frame	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Wanting and intending
want tohe wants to cut	menjırırğa izleyme	senjırırğa izleyse	oljırırğa izleydi	bizjırırğa izleybiz	sizjırırğa izleysiz	alajırırğa izleydile
want tohe does not want to cut	menjırırğa izlemeyme	senjırırğa izlemeyse	oljırırğa izlemeydi	bizjırırğa izlemeybiz	sizjırırğa izlemeysiz	alajırırğa izlemeydile
would like tohe would like to cut	menjırırğa süeme	senjırırğa süese	oljırırğa süedi	bizjırırğa süebiz	sizjırırğa süesiz	alajırırğa süedile
would like tohe would not like to cut	menjırırğa süymeyme	senjırırğa süymeyse	oljırırğa süymeydi	bizjırırğa süymeybiz	sizjırırğa süymeysiz	alajırırğa süymeydile
hope tohe hopes to cut	menjırırğa umutlanama	senjırırğa umutlanasa	oljırırğa umutlanadı	bizjırırğa umutlanabız	sizjırırğa umutlanasız	alajırırğa umutlanadıla
hope tohe does not hope to cut	menjırırğa umutlanmayma	senjırırğa umutlanmaysa	oljırırğa umutlanmaydı	bizjırırğa umutlanmaybız	sizjırırğa umutlanmaysız	alajırırğa umutlanmaydıla
be about tohe is about to cut	menjırırğa deb turama	senjırırğa deb turasa	oljırırğa deb turadı	bizjırırğa deb turabız	sizjırırğa deb turasız	alajırırğa deb turadıla
be about tohe is not about to cut	menjırırğa deb turmayma	senjırırğa deb turmaysa	oljırırğa deb turmaydı	bizjırırğa deb turmaybız	sizjırırğa deb turmaysız	alajırırğa deb turmaydıla
Need and obligation
need tohe needs to cut	menjırırğa kerekme	senjırırğa kerekse	oljırırğa kerekdi	bizjırırğa kerekbiz	sizjırırğa kereksiz	alajırırğa kerekdile
need tohe does not need to cut	menjırırğa kerek tülme	senjırırğa kerek tülse	oljırırğa kerek tüldü	bizjırırğa kerek tülbüz	sizjırırğa kerek tülsüz	alajırırğa kerek tüldüle
have tohe has to cut	menmenŋe jırırğa tüşedi	sensenŋe jırırğa tüşedi	olaŋa jırırğa tüşedi	bizbizge jırırğa tüşedi	sizsizge jırırğa tüşedi	alaalağa jırırğa tüşedi
have tohe does not have to cut	menmenŋe jırırğa tüşmeydi	sensenŋe jırırğa tüşmeydi	olaŋa jırırğa tüşmeydi	bizbizge jırırğa tüşmeydi	sizsizge jırırğa tüşmeydi	alaalağa jırırğa tüşmeydi
be obliged tohe is obliged to cut	menjırırğa borçluma	senjırırğa borçlusa	oljırırğa borçludu	bizjırırğa borçlubuz	sizjırırğa borçlusuz	alajırırğa borçludula
be obliged tohe is not obliged to cut	menjırırğa borçlu tülme	senjırırğa borçlu tülse	oljırırğa borçlu tüldü	bizjırırğa borçlu tülbüz	sizjırırğa borçlu tülsüz	alajırırğa borçlu tüldüle
Possibility and permission
have a way tohe has a way to cut	menjırırğa madarım bardı	senjırırğa madarıŋ bardı	oljırırğa madarı bardı	bizjırırğa madarıbız bardı	sizjırırğa madarığız bardı	alajırırğa madarları bardı
have a way tohe has no way to cut	menjırırğa madarım joqdu	senjırırğa madarıŋ joqdu	oljırırğa madarı joqdu	bizjırırğa madarıbız joqdu	sizjırırğa madarığız joqdu	alajırırğa madarları joqdu
be free tohe is free to cut	menjırırğa erkinligim bardı	senjırırğa erkinligiŋ bardı	oljırırğa erkinligi bardı	bizjırırğa erkinligibiz bardı	sizjırırğa erkinligigiz bardı	alajırırğa erkinlikleri bardı
be free tohe is not free to cut	menjırırğa erkinligim joqdu	senjırırğa erkinligiŋ joqdu	oljırırğa erkinligi joqdu	bizjırırğa erkinligibiz joqdu	sizjırırğa erkinligigiz joqdu	alajırırğa erkinlikleri joqdu
be possible toit is possible for him to cut	menmenŋe jırırğa bolluqdu	sensenŋe jırırğa bolluqdu	olaŋa jırırğa bolluqdu	bizbizge jırırğa bolluqdu	sizsizge jırırğa bolluqdu	alaalağa jırırğa bolluqdu
be possible toit is not possible for him to cut	menmenŋe jırırğa bolluq tüldü	sensenŋe jırırğa bolluq tüldü	olaŋa jırırğa bolluq tüldü	bizbizge jırırğa bolluq tüldü	sizsizge jırırğa bolluq tüldü	alaalağa jırırğa bolluq tüldü
be ready tohe is ready to cut	menjırırğa hazırma	senjırırğa hazırsa	oljırırğa hazırdı	bizjırırğa hazırbız	sizjırırğa hazırsız	alajırırğa hazırdıla
be ready tohe is not ready to cut	menjırırğa hazır tülme	senjırırğa hazır tülse	oljırırğa hazır tüldü	bizjırırğa hazır tülbüz	sizjırırğa hazır tülsüz	alajırırğa hazır tüldüle
Trying, agreeing, hurrying, fearing
try tohe is trying to cut	menjırırğa küreşeme	senjırırğa küreşese	oljırırğa küreşedi	bizjırırğa küreşebiz	sizjırırğa küreşesiz	alajırırğa küreşedile
try tohe is not trying to cut	menjırırğa küreşmeyme	senjırırğa küreşmeyse	oljırırğa küreşmeydi	bizjırırğa küreşmeybiz	sizjırırğa küreşmeysiz	alajırırğa küreşmeydile
agree tohe agrees to cut	menjırırğa unayma	senjırırğa unaysa	oljırırğa unaydı	bizjırırğa unaybız	sizjırırğa unaysız	alajırırğa unaydıla
agree tohe refuses to cut	menjırırğa unamayma	senjırırğa unamaysa	oljırırğa unamaydı	bizjırırğa unamaybız	sizjırırğa unamaysız	alajırırğa unamaydıla
hurry tohe is in a hurry to cut	menjırırğa aşığama	senjırırğa aşığasa	oljırırğa aşığadı	bizjırırğa aşığabız	sizjırırğa aşığasız	alajırırğa aşığadıla
hurry tohe is in no hurry to cut	menjırırğa aşıqmayma	senjırırğa aşıqmaysa	oljırırğa aşıqmaydı	bizjırırğa aşıqmaybız	sizjırırğa aşıqmaysız	alajırırğa aşıqmaydıla
be afraid tohe is afraid to cut	menjırırğa qorqama	senjırırğa qorqasa	oljırırğa qorqadı	bizjırırğa qorqabız	sizjırırğa qorqasız	alajırırğa qorqadıla
be afraid tohe is not afraid to cut	menjırırğa qorqmayma	senjırırğa qorqmaysa	oljırırğa qorqmaydı	bizjırırğa qorqmaybız	sizjırırğa qorqmaysız	alajırırğa qorqmaydıla

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of jırırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be cutting	menjıra bolmazma	senjıra bolmazsa	oljıra bolmaz	bizjıra bolmazbız	sizjıra bolmazsız	alajıra bolmazla
Inference, present — double negationhe must be cutting (emphatic)	menjırmay bolmazma	senjırmay bolmazsa	oljırmay bolmaz	bizjırmay bolmazbız	sizjırmay bolmazsız	alajırmay bolmazla
Progressive conditional — auxiliary negatedif he doesn't keep cutting	menjıra turmasam	senjıra turmasaŋ	oljıra turmasa	bizjıra turmasaq	sizjıra turmasağız	alajıra turmasala
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of cutting	menjıra tura bolmazma	senjıra tura bolmazsa	oljıra tura bolmaz	bizjıra tura bolmazbız	sizjıra tura bolmazsız	alajıra tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not cutting (emphatic)	menjırmay tura bolmazma	senjırmay tura bolmazsa	oljırmay tura bolmaz	bizjırmay tura bolmazbız	sizjırmay tura bolmazsız	alajırmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not cutting	menjırmay turama	senjırmay turasa	oljırmay turadı	bizjırmay turabız	sizjırmay turasız	alajırmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not cutting	menjırmay turmayma	senjırmay turmaysa	oljırmay turmaydı	bizjırmay turmaybız	sizjırmay turmaysız	alajırmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not cutting?	menjırmay turmaymıma	senjırmay turmaymısa	oljırmay turmaymıdı	bizjırmay turmaymıbız	sizjırmay turmaymısız	alajırmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have cut	menjırğan bolmazma	senjırğan bolmazsa	oljırğan bolmaz	bizjırğan bolmazbız	sizjırğan bolmazsız	alajırğan bolmazla
Inference — double negationhe must have cut (emphatic)	menjırmağan bolmazma	senjırmağan bolmazsa	oljırmağan bolmaz	bizjırmağan bolmazbız	sizjırmağan bolmazsız	alajırmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had cut	menjırğan bolmasam	senjırğan bolmasaŋ	oljırğan bolmasa	bizjırğan bolmasaq	sizjırğan bolmasağız	alajırğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't cut	menjırmağan bolmasam	senjırmağan bolmasaŋ	oljırmağan bolmasa	bizjırmağan bolmasaq	sizjırmağan bolmasağız	alajırmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to cut	menjırlıq bolmazma	senjırlıq bolmazsa	oljırlıq bolmaz	bizjırlıq bolmazbız	sizjırlıq bolmazsız	alajırlıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to cut (emphatic)	menjırmazlıq bolmazma	senjırmazlıq bolmazsa	oljırmazlıq bolmaz	bizjırmazlıq bolmazbız	sizjırmazlıq bolmazsız	alajırmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to cut	menjırlıq bolmasam	senjırlıq bolmasaŋ	oljırlıq bolmasa	bizjırlıq bolmasaq	sizjırlıq bolmasağız	alajırlıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to cut	menjırmazlıq bolmasam	senjırmazlıq bolmasaŋ	oljırmazlıq bolmasa	bizjırmazlıq bolmasaq	sizjırmazlıq bolmasağız	alajırmazlıq bolmasala