hıbırt
/xɯbɯrt/ · plural hıbırtla
1. stiff, raw, poorly tanned (of hide, pelt or things made from them), rustling or crackling when handled — Typical in hıbırt ton "a coat of stiff, roughly tanned sheepskin" and hıbırt tuluq "a stiff skin bag".
- hıbırt ton — a stiff sheepskin coat
- hıbırt tuluq — a stiff skin bag
- hıbırt terile — stiff, poorly tanned hides
- hıbırt tonun kiydi — put on his stiff sheepskin coat
- ma bu hıbırt tonlanı atıb — throwing off these stiff sheepskin coats
2. khvorost, a crisp fried pastry made of thin dough with eggs, fat and honey
- qızla toyğa hıbırtla bişirdile — the girls cooked khvorost for the wedding
- stolğa hıbırtla da salındıla — khvorost was also put on the table
- kimi hıbırtlanı bişiredi — some fry the khvorost
As an adjective
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | hıbırtmaI am raw | hıbırtsayou are raw | hıbırtdıhe is raw | hıbırtbızwe are raw | hıbırtsızyou all are raw | hıbırtdılathey are raw |
| comparative — more | hıbırtıraqmaI am rawer | hıbırtıraqsayou are rawer | hıbırtıraqdıhe is rawer | hıbırtıraqbızwe are rawer | hıbırtıraqsızyou all are rawer | hıbırtıraqdılathey are rawer |
| intensifier — very | bek hıbırtmaI am very raw | bek hıbırtsayou are very raw | bek hıbırtdıhe is very raw | bek hıbırtbızwe are very raw | bek hıbırtsızyou all are very raw | bek hıbırtdılathey are very raw |
| superlative — most | em hıbırtmaI am the rawest | em hıbırtsayou are the rawest | em hıbırtdıhe is the rawest | em hıbırtbızwe are the rawest | em hıbırtsızyou all are the rawest | em hıbırtdılathey are the rawest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden hıbırtdı — "compared to me, he is raw."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki hıbırtdımine is raw | seniki hıbırtdıyours is raw | anıqı hıbırtdıhis is raw | bizniki hıbırtdıours is raw | sizniki hıbırtdıyours (pl.) is raw | alanıqı hıbırtdıtheirs is raw |
| comparative — more | meniki hıbırtıraqdımine is rawer | seniki hıbırtıraqdıyours is rawer | anıqı hıbırtıraqdıhis is rawer | bizniki hıbırtıraqdıours is rawer | sizniki hıbırtıraqdıyours (pl.) is rawer | alanıqı hıbırtıraqdıtheirs is rawer |
| intensifier — very | meniki bek hıbırtdımine is very raw | seniki bek hıbırtdıyours is very raw | anıqı bek hıbırtdıhis is very raw | bizniki bek hıbırtdıours is very raw | sizniki bek hıbırtdıyours (pl.) is very raw | alanıqı bek hıbırtdıtheirs is very raw |
| superlative — most | meniki em hıbırtdımine is the rawest | seniki em hıbırtdıyours is the rawest | anıqı em hıbırtdıhis is the rawest | bizniki em hıbırtdıours is the rawest | sizniki em hıbırtdıyours (pl.) is the rawest | alanıqı em hıbırtdıtheirs is the rawest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile hıbırtdılamine are raw | senikile hıbırtdılayours are raw | anıqıla hıbırtdılahis are raw | biznikile hıbırtdılaours are raw | siznikile hıbırtdılayours (pl.) are raw | alanıqıla hıbırtdılatheirs are raw |
| comparative — more | menikile hıbırtıraqdılamine are rawer | senikile hıbırtıraqdılayours are rawer | anıqıla hıbırtıraqdılahis are rawer | biznikile hıbırtıraqdılaours are rawer | siznikile hıbırtıraqdılayours (pl.) are rawer | alanıqıla hıbırtıraqdılatheirs are rawer |
| intensifier — very | menikile bek hıbırtdılamine are very raw | senikile bek hıbırtdılayours are very raw | anıqıla bek hıbırtdılahis are very raw | biznikile bek hıbırtdılaours are very raw | siznikile bek hıbırtdılayours (pl.) are very raw | alanıqıla bek hıbırtdılatheirs are very raw |
| superlative — most | menikile em hıbırtdılamine are the rawest | senikile em hıbırtdılayours are the rawest | anıqıla em hıbırtdılahis are the rawest | biznikile em hıbırtdılaours are the rawest | siznikile em hıbırtdılayours (pl.) are the rawest | alanıqıla em hıbırtdılatheirs are the rawest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu hıbırtdı, bıla hıbırtdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | hıbırtthe khvorost | hıbırtımmy khvorost | hıbırtıŋyour khvorost | hıbırtıhis khvorost | hıbırtıbızour khvorost | hıbırtığızyou all's khvorost | hıbırtlarıtheir khvorosts |
| Genitive | hıbırtnıthe khvorost's | hıbırtımımy khvorost's | hıbırtıŋıyour khvorost's | hıbırtınıhis khvorost's | hıbırtıbıznıour khvorost's | hıbırtığıznıyou all's khvorost's | hıbırtlarınıtheir khvorosts' |
| Accusative | hıbırtnıthe khvorost (as the object) | hıbırtımımy khvorost (as the object) | hıbırtıŋıyour khvorost (as the object) | hıbırtınhis khvorost (as the object) | hıbırtıbıznıour khvorost (as the object) | hıbırtığıznıyou all's khvorost (as the object) | hıbırtlarıntheir khvorosts (as the object) |
| Dative | hıbırthato the khvorost | hıbırtımato my khvorost | hıbırtıŋato your khvorost | hıbırtınato his khvorost | hıbırtıbızğato our khvorost | hıbırtığızğato you all's khvorost | hıbırtlarınato their khvorosts |
| Locative | hıbırtdain / at the khvorost | hıbırtımdain / at my khvorost | hıbırtıŋdain / at your khvorost | hıbırtındain / at his khvorost | hıbırtıbızdain / at our khvorost | hıbırtığızdain / at you all's khvorost | hıbırtlarındain / at their khvorosts |
| Ablative | hıbırtdanfrom the khvorost | hıbırtımdanfrom my khvorost | hıbırtıŋdanfrom your khvorost | hıbırtındanfrom his khvorost | hıbırtıbızdanfrom our khvorost | hıbırtığızdanfrom you all's khvorost | hıbırtlarındanfrom their khvorosts |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | hıbırtlathe khvorosts | hıbırtlarımmy khvorosts | hıbırtlarıŋyour khvorosts | hıbırtlarıhis khvorosts | hıbırtlarıbızour khvorosts | hıbırtlarığızyou all's khvorosts | hıbırtlarıtheir khvorosts |
| Genitive | hıbırtlanıthe khvorosts' | hıbırtlarımımy khvorosts' | hıbırtlarıŋıyour khvorosts' | hıbırtlarınıhis khvorosts' | hıbırtlarıbıznıour khvorosts' | hıbırtlarığıznıyou all's khvorosts' | hıbırtlarınıtheir khvorosts' |
| Accusative | hıbırtlanıthe khvorosts (as the object) | hıbırtlarımımy khvorosts (as the object) | hıbırtlarıŋıyour khvorosts (as the object) | hıbırtlarınhis khvorosts (as the object) | hıbırtlarıbıznıour khvorosts (as the object) | hıbırtlarığıznıyou all's khvorosts (as the object) | hıbırtlarıntheir khvorosts (as the object) |
| Dative | hıbırtlağato the khvorosts | hıbırtlarımato my khvorosts | hıbırtlarıŋato your khvorosts | hıbırtlarınato his khvorosts | hıbırtlarıbızğato our khvorosts | hıbırtlarığızğato you all's khvorosts | hıbırtlarınato their khvorosts |
| Locative | hıbırtladain / at the khvorosts | hıbırtlarımdain / at my khvorosts | hıbırtlarıŋdain / at your khvorosts | hıbırtlarındain / at his khvorosts | hıbırtlarıbızdain / at our khvorosts | hıbırtlarığızdain / at you all's khvorosts | hıbırtlarındain / at their khvorosts |
| Ablative | hıbırtladanfrom the khvorosts | hıbırtlarımdanfrom my khvorosts | hıbırtlarıŋdanfrom your khvorosts | hıbırtlarındanfrom his khvorosts | hıbırtlarıbızdanfrom our khvorosts | hıbırtlarığızdanfrom you all's khvorosts | hıbırtlarındanfrom their khvorosts |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: hıbırtları can mean "his / her khvorosts", "their khvorost", or "their khvorosts" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.