hıçıwun
/xɯtʃɯwun/
1. pleasant, agreeable, giving comfort to the senses
- hıçıwun ayaz — a pleasant breeze
- çuwaq keçe hıçıwundu — a clear night is pleasant
- hıçıwun söz — an agreeable word
2. pleasantly, agreeably
- hıçıwun ışarırğa — to smile pleasantly
- hıçıwun söleşirge — to speak agreeably
- hıçıwun jawğan jawun — rain that falls pleasantly
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are pleasant | menhıçıwunma | senhıçıwunsa | olhıçıwundu | bizhıçıwunbuz | sizhıçıwunsuz | alahıçıwundula |
| comparative — moream/is/are more pleasant | menhıçıwunuraqma | senhıçıwunuraqsa | olhıçıwunuraqdı | bizhıçıwunuraqbız | sizhıçıwunuraqsız | alahıçıwunuraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very pleasant | menbek hıçıwunma | senbek hıçıwunsa | olbek hıçıwundu | bizbek hıçıwunbuz | sizbek hıçıwunsuz | alabek hıçıwundula |
| superlative — mostam/is/are the most pleasant | menem hıçıwunma | senem hıçıwunsa | olem hıçıwundu | bizem hıçıwunbuz | sizem hıçıwunsuz | alaem hıçıwundula |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden hıçıwundu — "compared to me, he is pleasant."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are pleasant | menikimeniki hıçıwundu | senikiseniki hıçıwundu | anıqıanıqı hıçıwundu | biznikibizniki hıçıwundu | siznikisizniki hıçıwundu | alanıqıalanıqı hıçıwundu |
| comparative — moreis / are more pleasant | menikimeniki hıçıwunuraqdı | senikiseniki hıçıwunuraqdı | anıqıanıqı hıçıwunuraqdı | biznikibizniki hıçıwunuraqdı | siznikisizniki hıçıwunuraqdı | alanıqıalanıqı hıçıwunuraqdı |
| intensifier — veryis / are very pleasant | menikimeniki bek hıçıwundu | senikiseniki bek hıçıwundu | anıqıanıqı bek hıçıwundu | biznikibizniki bek hıçıwundu | siznikisizniki bek hıçıwundu | alanıqıalanıqı bek hıçıwundu |
| superlative — mostis / are the most pleasant | menikimeniki em hıçıwundu | senikiseniki em hıçıwundu | anıqıanıqı em hıçıwundu | biznikibizniki em hıçıwundu | siznikisizniki em hıçıwundu | alanıqıalanıqı em hıçıwundu |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are pleasant | menikilemenikile hıçıwundula | senikilesenikile hıçıwundula | anıqılaanıqıla hıçıwundula | biznikilebiznikile hıçıwundula | siznikilesiznikile hıçıwundula | alanıqılaalanıqıla hıçıwundula |
| comparative — moreis / are more pleasant | menikilemenikile hıçıwunuraqdıla | senikilesenikile hıçıwunuraqdıla | anıqılaanıqıla hıçıwunuraqdıla | biznikilebiznikile hıçıwunuraqdıla | siznikilesiznikile hıçıwunuraqdıla | alanıqılaalanıqıla hıçıwunuraqdıla |
| intensifier — veryis / are very pleasant | menikilemenikile bek hıçıwundula | senikilesenikile bek hıçıwundula | anıqılaanıqıla bek hıçıwundula | biznikilebiznikile bek hıçıwundula | siznikilesiznikile bek hıçıwundula | alanıqılaalanıqıla bek hıçıwundula |
| superlative — mostis / are the most pleasant | menikilemenikile em hıçıwundula | senikilesenikile em hıçıwundula | anıqılaanıqıla em hıçıwundula | biznikilebiznikile em hıçıwundula | siznikilesiznikile em hıçıwundula | alanıqılaalanıqıla em hıçıwundula |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu hıçıwundu, bıla hıçıwundula. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".