gıjır
/ɡɯdʒɯr/
low-growing, low, squat, stunted — Used mostly of trees and plants, as in gıjır terekçikle "low-growing little trees". Tenishev and Suyunchev 1989 marks it Karachay.
- gıjır terekçikle — low-growing little trees
- arlaqda gıjır terekçikle eslenedile — low-growing little trees can be seen on the shady slope
- bu terek gıjırdı — this tree is stunted
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | gıjırmaI am low | gıjırsayou are low | gıjırdıhe is low | gıjırbızwe are low | gıjırsızyou all are low | gıjırdılathey are low |
| comparative — more | gıjırıraqmaI am lower | gıjırıraqsayou are lower | gıjırıraqdıhe is lower | gıjırıraqbızwe are lower | gıjırıraqsızyou all are lower | gıjırıraqdılathey are lower |
| intensifier — very | bek gıjırmaI am very low | bek gıjırsayou are very low | bek gıjırdıhe is very low | bek gıjırbızwe are very low | bek gıjırsızyou all are very low | bek gıjırdılathey are very low |
| superlative — most | em gıjırmaI am the lowest | em gıjırsayou are the lowest | em gıjırdıhe is the lowest | em gıjırbızwe are the lowest | em gıjırsızyou all are the lowest | em gıjırdılathey are the lowest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden gıjırdı — "compared to me, he is low."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki gıjırdımine is low | seniki gıjırdıyours is low | anıqı gıjırdıhis is low | bizniki gıjırdıours is low | sizniki gıjırdıyours (pl.) is low | alanıqı gıjırdıtheirs is low |
| comparative — more | meniki gıjırıraqdımine is lower | seniki gıjırıraqdıyours is lower | anıqı gıjırıraqdıhis is lower | bizniki gıjırıraqdıours is lower | sizniki gıjırıraqdıyours (pl.) is lower | alanıqı gıjırıraqdıtheirs is lower |
| intensifier — very | meniki bek gıjırdımine is very low | seniki bek gıjırdıyours is very low | anıqı bek gıjırdıhis is very low | bizniki bek gıjırdıours is very low | sizniki bek gıjırdıyours (pl.) is very low | alanıqı bek gıjırdıtheirs is very low |
| superlative — most | meniki em gıjırdımine is the lowest | seniki em gıjırdıyours is the lowest | anıqı em gıjırdıhis is the lowest | bizniki em gıjırdıours is the lowest | sizniki em gıjırdıyours (pl.) is the lowest | alanıqı em gıjırdıtheirs is the lowest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile gıjırdılamine are low | senikile gıjırdılayours are low | anıqıla gıjırdılahis are low | biznikile gıjırdılaours are low | siznikile gıjırdılayours (pl.) are low | alanıqıla gıjırdılatheirs are low |
| comparative — more | menikile gıjırıraqdılamine are lower | senikile gıjırıraqdılayours are lower | anıqıla gıjırıraqdılahis are lower | biznikile gıjırıraqdılaours are lower | siznikile gıjırıraqdılayours (pl.) are lower | alanıqıla gıjırıraqdılatheirs are lower |
| intensifier — very | menikile bek gıjırdılamine are very low | senikile bek gıjırdılayours are very low | anıqıla bek gıjırdılahis are very low | biznikile bek gıjırdılaours are very low | siznikile bek gıjırdılayours (pl.) are very low | alanıqıla bek gıjırdılatheirs are very low |
| superlative — most | menikile em gıjırdılamine are the lowest | senikile em gıjırdılayours are the lowest | anıqıla em gıjırdılahis are the lowest | biznikile em gıjırdılaours are the lowest | siznikile em gıjırdılayours (pl.) are the lowest | alanıqıla em gıjırdılatheirs are the lowest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu gıjırdı, bıla gıjırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".