buyurğan
/bujurʁan/
1. who ordered, who commanded; that was ordered (participle of buyururğa)
- tamada buyurğan zat — a thing the elder ordered
- men buyurğan zatlanı — the things I ordered
- işni buyurğan kişi — the man who ordered the work
- siz buyurğan işni eterge — to do the work you ordered
- vraçnı buyurğanın eterge — to do what the doctor ordered
- biz zakon buyurğannı etebiz — we do what the law orders
- qıral buyurğan qulluğumu toltururğa — to fulfill my duty that the state ordered
2. commanding, imperious, authoritative (of a voice or tone) — Common with awaz (voice) and halda (manner): buyurğan awaz bla means "in a commanding voice".
- buyurğan awaz bla aytdı — said in a commanding voice
- buyurğan halda söleşirge — to speak in a commanding tone
- buyurğan halda söleşedi — speaks in a commanding tone
- buyurğan awazın eşitdim — I heard his commanding voice
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | buyurğanmaI am commanding | buyurğansayou are commanding | buyurğandıhe is commanding | buyurğanbızwe are commanding | buyurğansızyou all are commanding | buyurğandılathey are commanding |
| comparative — more | buyurğanıraqmaI am more commanding | buyurğanıraqsayou are more commanding | buyurğanıraqdıhe is more commanding | buyurğanıraqbızwe are more commanding | buyurğanıraqsızyou all are more commanding | buyurğanıraqdılathey are more commanding |
| intensifier — very | bek buyurğanmaI am very commanding | bek buyurğansayou are very commanding | bek buyurğandıhe is very commanding | bek buyurğanbızwe are very commanding | bek buyurğansızyou all are very commanding | bek buyurğandılathey are very commanding |
| superlative — most | em buyurğanmaI am the most commanding | em buyurğansayou are the most commanding | em buyurğandıhe is the most commanding | em buyurğanbızwe are the most commanding | em buyurğansızyou all are the most commanding | em buyurğandılathey are the most commanding |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden buyurğandı — "compared to me, he is commanding."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki buyurğandımine is commanding | seniki buyurğandıyours is commanding | anıqı buyurğandıhis is commanding | bizniki buyurğandıours is commanding | sizniki buyurğandıyours (pl.) is commanding | alanıqı buyurğandıtheirs is commanding |
| comparative — more | meniki buyurğanıraqdımine is more commanding | seniki buyurğanıraqdıyours is more commanding | anıqı buyurğanıraqdıhis is more commanding | bizniki buyurğanıraqdıours is more commanding | sizniki buyurğanıraqdıyours (pl.) is more commanding | alanıqı buyurğanıraqdıtheirs is more commanding |
| intensifier — very | meniki bek buyurğandımine is very commanding | seniki bek buyurğandıyours is very commanding | anıqı bek buyurğandıhis is very commanding | bizniki bek buyurğandıours is very commanding | sizniki bek buyurğandıyours (pl.) is very commanding | alanıqı bek buyurğandıtheirs is very commanding |
| superlative — most | meniki em buyurğandımine is the most commanding | seniki em buyurğandıyours is the most commanding | anıqı em buyurğandıhis is the most commanding | bizniki em buyurğandıours is the most commanding | sizniki em buyurğandıyours (pl.) is the most commanding | alanıqı em buyurğandıtheirs is the most commanding |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile buyurğandılamine are commanding | senikile buyurğandılayours are commanding | anıqıla buyurğandılahis are commanding | biznikile buyurğandılaours are commanding | siznikile buyurğandılayours (pl.) are commanding | alanıqıla buyurğandılatheirs are commanding |
| comparative — more | menikile buyurğanıraqdılamine are more commanding | senikile buyurğanıraqdılayours are more commanding | anıqıla buyurğanıraqdılahis are more commanding | biznikile buyurğanıraqdılaours are more commanding | siznikile buyurğanıraqdılayours (pl.) are more commanding | alanıqıla buyurğanıraqdılatheirs are more commanding |
| intensifier — very | menikile bek buyurğandılamine are very commanding | senikile bek buyurğandılayours are very commanding | anıqıla bek buyurğandılahis are very commanding | biznikile bek buyurğandılaours are very commanding | siznikile bek buyurğandılayours (pl.) are very commanding | alanıqıla bek buyurğandılatheirs are very commanding |
| superlative — most | menikile em buyurğandılamine are the most commanding | senikile em buyurğandılayours are the most commanding | anıqıla em buyurğandılahis are the most commanding | biznikile em buyurğandılaours are the most commanding | siznikile em buyurğandılayours (pl.) are the most commanding | alanıqıla em buyurğandılatheirs are the most commanding |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu buyurğandı, bıla buyurğandıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".