ayazırğa
/ajazɯrʁa/
1. to sober up
- ayazıb qalırğa — to sober up
- esirgeni ayazığandı — his drunkenness has passed off
- ayazığınçı saqlarğa — to wait until he sobers up
2. to clear, to become bright (of the weather or a mist)
- tuban ayazıb baradı — the mist is clearing
- kün ayazıdı — the weather cleared
- kök ayazıydı — the sky is clearing
3. to recover from an illness
- awruwdan ayazırğa — to recover from an illness
- sawsuz ayazığandı — the sick man has recovered
- sawsuz ayazıb başladı — the sick man has begun to recover
4. to shake off sleep, to become fully awake
- juqlab ayazırğa — to sleep oneself out
- uyannganlıqğa, ayazıb boşamağanma — though I have woken, I have not shaken off sleep
- juqudan ayazırğa — to shake off sleep
5. to come to oneself again after losing consciousness
- esi ayazıdı — he came to his senses
- ayazıb söleşdi — he came round and spoke
- esi ayazıb, qobdu — he came to his senses and got up
Conjugation
Common forms
- ayazıydıhe is sobering up
- ayazıdıhe sobered up
- ayazığandıhe has sobered up
- ayazırhe will sober up
- ayazırıqdıhe is going to sober up
- ayazıy edihe was sobering up
- ayazısaif he sobers up
- ayazı!sober up!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is sobering up | menayazıyma | senayazıysa | olayazıydı | bizayazıybız | sizayazıysız | alaayazıydıla |
| Present (simple & continuous)he is not sobering up | menayazımayma | senayazımaysa | olayazımaydı | bizayazımaybız | sizayazımaysız | alaayazımaydıla |
| Present (simple & continuous)is he sobering up? | menayazıymıma? ayazıymamı? | senayazıymısa? | olayazıymıdı? | bizayazıymıbız? ayazıybızmı? | sizayazıymısız? | alaayazıymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he sobering up? | menayazımaymıma? ayazımaymamı? | senayazımaymısa? | olayazımaymıdı? | bizayazımaymıbız? ayazımaybızmı? | sizayazımaymısız? | alaayazımaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually sobers up | menayazıwçanma | senayazıwçansa | olayazıwçandı | bizayazıwçanbız | sizayazıwçansız | alaayazıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually sober up | menayazıwçan tülme | senayazıwçan tülse | olayazıwçan tüldü | bizayazıwçan tülbüz | sizayazıwçan tülsüz | alaayazıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually sober up? | menayazıwçanmıma? ayazıwçanmamı? | senayazıwçanmısa? | olayazıwçanmıdı? | bizayazıwçanmıbız? ayazıwçanbızmı? | sizayazıwçanmısız? | alaayazıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually sober up? | menayazıwçan tülmüme? | senayazıwçan tülmüse? | olayazıwçan tülmüdü? | bizayazıwçan tülmübüz? | sizayazıwçan tülmüsüz? | alaayazıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has sobered up and remains so | olayazıbdı | alaayazıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he sobered up? | olayazıbmıdı? | alaayazıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of sobering up | menayazıy turama | senayazıy turasa | olayazıy turadı | bizayazıy turabız | sizayazıy turasız | alaayazıy turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of sobering up | menayazıy turmayma | senayazıy turmaysa | olayazıy turmaydı | bizayazıy turmaybız | sizayazıy turmaysız | alaayazıy turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of sobering up? | menayazıy turamıma? ayazıy turamamı? | senayazıy turamısa? | olayazıy turamıdı? | bizayazıy turamıbız? ayazıy turabızmı? | sizayazıy turamısız? | alaayazıy turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of sobering up? | menayazıy turmaymıma? ayazıy turmaymamı? | senayazıy turmaymısa? | olayazıy turmaymıdı? | bizayazıy turmaymıbız? ayazıy turmaybızmı? | sizayazıy turmaymısız? | alaayazıy turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he sobered up | menayazıdım | senayazıdıng | olayazıdı | bizayazıdıq | sizayazıdığız | alaayazıdıla |
| Simple past (definite)he didn't sober up | menayazımadım | senayazımadıng | olayazımadı | bizayazımadıq | sizayazımadığız | alaayazımadıla |
| Simple past (definite)did he sober up? | menayazıdımmı? | senayazıdıngmı? | olayazıdımı? | bizayazıdıqmı? | sizayazıdığızmı? | alaayazıdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he sober up? | menayazımadımmı? | senayazımadıngmı? | olayazımadımı? | bizayazımadıqmı? | sizayazımadığızmı? | alaayazımadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has sobered up | menayazığanma | senayazığansa | olayazığandı | bizayazığanbız | sizayazığansız | alaayazığandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't sobered up | menayazımağanma | senayazımağansa | olayazımağandı | bizayazımağanbız | sizayazımağansız | alaayazımağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he sobered up? | menayazığanmıma? ayazığanmamı? | senayazığanmısa? | olayazığanmıdı? | bizayazığanmıbız? ayazığanbızmı? | sizayazığanmısız? | alaayazığanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he sobered up? | menayazımağanmıma? ayazımağanmamı? | senayazımağanmısa? | olayazımağanmıdı? | bizayazımağanmıbız? ayazımağanbızmı? | sizayazımağanmısız? | alaayazımağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will sober up | menayazırma | senayazırsa | olayazır | bizayazırbız | sizayazırsız | alaayazırla |
| Indefinite future (future I)he won't sober up | menayazımazma | senayazımazsa | olayazımaz | bizayazımazbız | sizayazımazsız | alaayazımazla |
| Indefinite future (future I)will he sober up? | menayazırmıma? ayazırmamı? | senayazırmısa? | olayazırmı? | bizayazırmıbız? ayazırbızmı? | sizayazırmısız? | alaayazırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he sober up? | menayazımazmıma? ayazımazmamı? | senayazımazmısa? | olayazımazmı? | bizayazımazmıbız? ayazımazbızmı? | sizayazımazmısız? | alaayazımazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to sober up | menayazırıqma | senayazırıqsa | olayazırıqdı | bizayazırıqbız | sizayazırıqsız | alaayazırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to sober up | menayazırıq tülme | senayazırıq tülse | olayazırıq tüldü | bizayazırıq tülbüz | sizayazırıq tülsüz | alaayazırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to sober up? | menayazırıqmıma? ayazırıqmamı? | senayazırıqmısa? | olayazırıqmıdı? | bizayazırıqmıbız? ayazırıqbızmı? | sizayazırıqmısız? | alaayazırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to sober up? | menayazırıq tülmüme? | senayazırıq tülmüse? | olayazırıq tülmüdü? | bizayazırıq tülmübüz? | sizayazırıq tülmüsüz? | alaayazırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had sobered up | menayazığan edimayazığanem | senayazığan edingayazığaneng | olayazığan ediayazığaned | bizayazığan edikayazığanek | sizayazığan edigizayazığanegiz | alaayazığan edileayazığanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't sobered up | menayazımağan edimayazımağanem | senayazımağan edingayazımağaneng | olayazımağan ediayazımağaned | bizayazımağan edikayazımağanek | sizayazımağan edigizayazımağanegiz | alaayazımağan edileayazımağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was sobering up | menayazıy edimayazıyem | senayazıy edingayazıyeng | olayazıy ediayazıyed | bizayazıy edikayazıyek | sizayazıy edigizayazıyegiz | alaayazıy edileayazıyelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't sobering up | menayazımay edimayazımayem | senayazımay edingayazımayeng | olayazımay ediayazımayed | bizayazımay edikayazımayek | sizayazımay edigizayazımayegiz | alaayazımay edileayazımayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to sober up | menayazıwçan edimayazıwçanem | senayazıwçan edingayazıwçaneng | olayazıwçan ediayazıwçaned | bizayazıwçan edikayazıwçanek | sizayazıwçan edigizayazıwçanegiz | alaayazıwçan edileayazıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to sober up | menayazıwçan tül edimayazıwçan tül em | senayazıwçan tül edingayazıwçan tül eng | olayazıwçan tül ediayazıwçan tül ed | bizayazıwçan tül edikayazıwçan tül ek | sizayazıwçan tül edigizayazıwçan tül egiz | alaayazıwçan tül edileayazıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had sobered up and remained so | olayazıb edi | alaayazıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't sobered up | olayazıb tül edi | alaayazıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of sobering up | menayazıy tura edimayazıy turaem | senayazıy tura edingayazıy turaeng | olayazıy tura ediayazıy turaed | bizayazıy tura edikayazıy turaek | sizayazıy tura edigizayazıy turaegiz | alaayazıy tura edileayazıy turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of sobering up | menayazıy turmay edimayazıy turmayem | senayazıy turmay edingayazıy turmayeng | olayazıy turmay ediayazıy turmayed | bizayazıy turmay edikayazıy turmayek | sizayazıy turmay edigizayazıy turmayegiz | alaayazıy turmay edileayazıy turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would sober up | menayazır edimayazır em | senayazır edingayazır eng | olayazır ediayazır ed | bizayazır edikayazır ek | sizayazır edigizayazır egiz | alaayazır edileayazır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't sober up | menayazımaz edimayazımaz em | senayazımaz edingayazımaz eng | olayazımaz ediayazımaz ed | bizayazımaz edikayazımaz ek | sizayazımaz edigizayazımaz egiz | alaayazımaz edileayazımaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have sobered up | menayazırıq edimayazırıq em | senayazırıq edingayazırıq eng | olayazırıq ediayazırıq ed | bizayazırıq edikayazırıq ek | sizayazırıq edigizayazırıq egiz | alaayazırıq edileayazırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have sobered up | menayazırıq tül edimayazırıq tül em | senayazırıq tül edingayazırıq tül eng | olayazırıq tül ediayazırıq tül ed | bizayazırıq tül edikayazırıq tül ek | sizayazırıq tül edigizayazırıq tül egiz | alaayazırıq tül edileayazırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he sobers up | menayazısam | senayazısang | olayazısa | bizayazısaq | sizayazısağız | alaayazısala |
| Conditionalif he doesn't sober up | menayazımasam | senayazımasang | olayazımasa | bizayazımasaq | sizayazımasağız | alaayazımasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is sobering up | menayazıy esem | senayazıy eseng | olayazıy ese | bizayazıy esek | sizayazıy esegiz | alaayazıy esele |
| Conditional, present realif he is not sobering up | menayazımay esem | senayazımay eseng | olayazımay ese | bizayazımay esek | sizayazımay esegiz | alaayazımay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he sobered up | menayazısam ediayazısam ed | senayazısang ediayazısang ed | olayazısa ediayazısaed | bizayazısaq ediayazısaq ed | sizayazısağız ediayazısağız ed | alaayazısala ediayazısalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't sober up | menayazımasam ediayazımasam ed | senayazımasang ediayazımasang ed | olayazımasa ediayazımasaed | bizayazımasaq ediayazımasaq ed | sizayazımasağız ediayazımasağız ed | alaayazımasala ediayazımasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he sobered up | menayazıdım esem | senayazıdıng eseng | olayazıdı ese | bizayazıdıq esek | sizayazıdığız esegiz | alaayazıdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't sober up | menayazımadım esem | senayazımadıng eseng | olayazımadı ese | bizayazımadıq esek | sizayazımadığız esegiz | alaayazımadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did sober up (indeed) | menayazığan esem | senayazığan eseng | olayazığan ese | bizayazığan esek | sizayazığan esegiz | alaayazığan esele |
| Conditional, past realif he didn't sober up (indeed) | menayazımağan esem | senayazımağan eseng | olayazımağan ese | bizayazımağan esek | sizayazımağan esegiz | alaayazımağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had sobered up | menayazığan bolsam | senayazığan bolsang | olayazığan bolsa | bizayazığan bolsaq | sizayazığan bolsağız | alaayazığan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't sobered up | menayazımağan bolsam | senayazımağan bolsang | olayazımağan bolsa | bizayazımağan bolsaq | sizayazımağan bolsağız | alaayazımağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had sobered up | menayazığan bolsam ediayazığan bolsam ed | senayazığan bolsang ediayazığan bolsang ed | olayazığan bolsa ediayazığan bolsaed | bizayazığan bolsaq ediayazığan bolsaq ed | sizayazığan bolsağız ediayazığan bolsağız ed | alaayazığan bolsala ediayazığan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't sobered up | menayazımağan bolsam ediayazımağan bolsam ed | senayazımağan bolsang ediayazımağan bolsang ed | olayazımağan bolsa ediayazımağan bolsaed | bizayazımağan bolsaq ediayazımağan bolsaq ed | sizayazımağan bolsağız ediayazımağan bolsağız ed | alaayazımağan bolsala ediayazımağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will sober up | menayazır esem | senayazır eseng | olayazır ese | bizayazır esek | sizayazır esegiz | alaayazır esele |
| Conditional, aoristif he won't sober up | menayazımaz esem | senayazımaz eseng | olayazımaz ese | bizayazımaz esek | sizayazımaz esegiz | alaayazımaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to sober up | menayazırıq esem | senayazırıq eseng | olayazırıq ese | bizayazırıq esek | sizayazırıq esegiz | alaayazırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to sober up | menayazırıq tül esem | senayazırıq tül eseng | olayazırıq tül ese | bizayazırıq tül esek | sizayazırıq tül esegiz | alaayazırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to sober up | menayazırıq bolsam | senayazırıq bolsang | olayazırıq bolsa | bizayazırıq bolsaq | sizayazırıq bolsağız | alaayazırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to sober up | menayazımazlıq bolsam | senayazımazlıq bolsang | olayazımazlıq bolsa | bizayazımazlıq bolsaq | sizayazımazlıq bolsağız | alaayazımazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso ayazıdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be sobering up | menayazıy bolurma | senayazıy bolursa | olayazıy bolur | bizayazıy bolurbuz | sizayazıy bolursuz | alaayazıy bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be sobering up | menayazımay bolurma | senayazımay bolursa | olayazımay bolur | bizayazımay bolurbuz | sizayazımay bolursuz | alaayazımay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of sobering up | menayazıy tura bolurma | senayazıy tura bolursa | olayazıy tura bolur | bizayazıy tura bolurbuz | sizayazıy tura bolursuz | alaayazıy tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not sobering up | menayazımay tura bolurma | senayazımay tura bolursa | olayazımay tura bolur | bizayazımay tura bolurbuz | sizayazımay tura bolursuz | alaayazımay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have sobered up | menayazığan bolurma | senayazığan bolursa | olayazığan bolur | bizayazığan bolurbuz | sizayazığan bolursuz | alaayazığan bolurla |
| Inference (must have)he must not have sobered up | menayazımağan bolurma | senayazımağan bolursa | olayazımağan bolur | bizayazımağan bolurbuz | sizayazımağan bolursuz | alaayazımağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to sober up | menayazırıq bolurma | senayazırıq bolursa | olayazırıq bolur | bizayazırıq bolurbuz | sizayazırıq bolursuz | alaayazırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to sober up | menayazımazlıq bolurma | senayazımazlıq bolursa | olayazımazlıq bolur | bizayazımazlıq bolurbuz | sizayazımazlıq bolursuz | alaayazımazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it sober up | menayazıyım | senayazı! | olayazısın | bizayazıyıq | sizayazığız! | alaayazısınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not sober up | menayazımayım | senayazıma! | olayazımasın | bizayazımayıq | sizayazımağız! | alaayazımasınla |
| Commands & suggestionsshould he sober up? | menayazıyımmı? | olayazısınmı? | bizayazıyıqmı? | alaayazısınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not sober up? | menayazımayımmı? | olayazımasınmı? | bizayazımayıqmı? | alaayazımasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it sober up | senayazıçı2 | olayazısınçı | sizayazıçığız | alaayazısınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not sober up | senayazımaçı2 | olayazımasınçı | sizayazımaçığız | alaayazımasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you sober up | senayazığınayazığı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not sober up | senayazımağınayazımağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he sobered up | menayazığay edim ayazığa edim | senayazığay eding ayazığa eding | olayazığay edi ayazığa edi | bizayazığay edik ayazığa edik | sizayazığay edigiz ayazığa edigiz | alaayazığay edile ayazığa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not sober up | menayazımağay edim ayazımağa edim | senayazımağay eding ayazımağa eding | olayazımağay edi ayazımağa edi | bizayazımağay edik ayazımağa edik | sizayazımağay edigiz ayazımağa edigiz | alaayazımağay edile ayazımağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to sober up | menayazımağa qoyayımayazıma qoyayım | senayazımağa qoy!ayazıma qoy! | olayazımağa qoysunayazıma qoysun | bizayazımağa qoyayıqayazıma qoyayıq | sizayazımağa qoyuğuz!ayazıma qoyuğuz! | alaayazımağa qoysunlaayazıma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to sober up | menayazımağa qoymayımayazıma qoymayım | senayazımağa qoyma!ayazıma qoyma! | olayazımağa qoymasınayazıma qoymasın | bizayazımağa qoymayıqayazıma qoymayıq | sizayazımağa qoymağız!ayazıma qoymağız! | alaayazımağa qoymasınlaayazıma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to sober up? | menayazımağa qoyayımmı?ayazıma qoyayımmı? | olayazımağa qoysunmu?ayazıma qoysunmu? | bizayazımağa qoyayıqmı?ayazıma qoyayıqmı? | alaayazımağa qoysunlamı?ayazıma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to sober up? | menayazımağa qoymayımmı?ayazıma qoymayımmı? | olayazımağa qoymasınmı?ayazıma qoymasınmı? | bizayazımağa qoymayıqmı?ayazıma qoymayıqmı? | alaayazımağa qoymasınlamı?ayazıma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to sober up | menayazımağa qoyamaayazıma qoyama | senayazımağa qoyasaayazıma qoyasa | olayazımağa qoyadıayazıma qoyadı | bizayazımağa qoyabızayazıma qoyabız | sizayazımağa qoyasızayazıma qoyasız | alaayazımağa qoyadılaayazıma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to sober up | menayazımağa qoymaymaayazıma qoymayma | senayazımağa qoymaysaayazıma qoymaysa | olayazımağa qoymaydıayazıma qoymaydı | bizayazımağa qoymaybızayazıma qoymaybız | sizayazımağa qoymaysızayazıma qoymaysız | alaayazımağa qoymaydılaayazıma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to sober up? | menayazımağa qoyamıma?ayazıma qoyamıma? | senayazımağa qoyamısa?ayazıma qoyamısa? | olayazımağa qoyamıdı?ayazıma qoyamıdı? | bizayazımağa qoyamıbız?ayazıma qoyamıbız? | sizayazımağa qoyamısız?ayazıma qoyamısız? | alaayazımağa qoyamıdıla?ayazıma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to sober up? | menayazımağa qoymaymıma?ayazıma qoymaymıma? | senayazımağa qoymaymısa?ayazıma qoymaymısa? | olayazımağa qoymaymıdı?ayazıma qoymaymıdı? | bizayazımağa qoymaymıbız?ayazıma qoymaymıbız? | sizayazımağa qoymaymısız?ayazıma qoymaymısız? | alaayazımağa qoymaymıdıla?ayazıma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to sober up | menayazımağa qoydumayazıma qoydum | senayazımağa qoydungayazıma qoydung | olayazımağa qoyduayazıma qoydu | bizayazımağa qoyduqayazıma qoyduq | sizayazımağa qoyduğuzayazıma qoyduğuz | alaayazımağa qoydulaayazıma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to sober up | menayazımağa qoymadımayazıma qoymadım | senayazımağa qoymadıngayazıma qoymadıng | olayazımağa qoymadıayazıma qoymadı | bizayazımağa qoymadıqayazıma qoymadıq | sizayazımağa qoymadığızayazıma qoymadığız | alaayazımağa qoymadılaayazıma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to sober up? | menayazımağa qoydummu?ayazıma qoydummu? | senayazımağa qoydungmu?ayazıma qoydungmu? | olayazımağa qoydumu?ayazıma qoydumu? | bizayazımağa qoyduqmu?ayazıma qoyduqmu? | sizayazımağa qoyduğuzmu?ayazıma qoyduğuzmu? | alaayazımağa qoydulamı?ayazıma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to sober up? | menayazımağa qoymadımmı?ayazıma qoymadımmı? | senayazımağa qoymadıngmı?ayazıma qoymadıngmı? | olayazımağa qoymadımı?ayazıma qoymadımı? | bizayazımağa qoymadıqmı?ayazıma qoymadıqmı? | sizayazımağa qoymadığızmı?ayazıma qoymadığızmı? | alaayazımağa qoymadılamı?ayazıma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can sober up | menayazıyalama | senayazıyalasa | olayazıyaladı | bizayazıyalabız | sizayazıyalasız | alaayazıyaladıla |
| Ability — presenthe can't sober up | menayazıyalmayma | senayazıyalmaysa | olayazıyalmaydı | bizayazıyalmaybız | sizayazıyalmaysız | alaayazıyalmaydıla |
| Ability — presentcan he sober up? | menayazıyalamıma? ayazıyalamamı? | senayazıyalamısa? | olayazıyalamıdı? | bizayazıyalamıbız? ayazıyalabızmı? | sizayazıyalamısız? | alaayazıyalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he sober up? | menayazıyalmaymıma? ayazıyalmaymamı? | senayazıyalmaymısa? | olayazıyalmaymıdı? | bizayazıyalmaymıbız? ayazıyalmaybızmı? | sizayazıyalmaymısız? | alaayazıyalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can sober up | menayazıyalsam | senayazıyalsang | olayazıyalsa | bizayazıyalsaq | sizayazıyalsağız | alaayazıyalsala |
| Ability — if I can…if he can't sober up | menayazıyalmasam | senayazıyalmasang | olayazıyalmasa | bizayazıyalmasaq | sizayazıyalmasağız | alaayazıyalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to sober up | menayazıyaldım | senayazıyaldıng | olayazıyaldı | bizayazıyaldıq | sizayazıyaldığız | alaayazıyaldıla |
| Ability — simple pasthe could not sober up | menayazıyalmadım | senayazıyalmadıng | olayazıyalmadı | bizayazıyalmadıq | sizayazıyalmadığız | alaayazıyalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to sober up? | menayazıyaldımmı? | senayazıyaldıngmı? | olayazıyaldımı? | bizayazıyaldıqmı? | sizayazıyaldığızmı? | alaayazıyaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he sober up? | menayazıyalmadımmı? | senayazıyalmadıngmı? | olayazıyalmadımı? | bizayazıyalmadıqmı? | sizayazıyalmadığızmı? | alaayazıyalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to sober up | menayazıyalğanma | senayazıyalğansa | olayazıyalğandı | bizayazıyalğanbız | sizayazıyalğansız | alaayazıyalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to sober up | menayazıyalmağanma | senayazıyalmağansa | olayazıyalmağandı | bizayazıyalmağanbız | sizayazıyalmağansız | alaayazıyalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to sober up? | menayazıyalğanmıma? ayazıyalğanmamı? | senayazıyalğanmısa? | olayazıyalğanmıdı? | bizayazıyalğanmıbız? ayazıyalğanbızmı? | sizayazıyalğanmısız? | alaayazıyalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to sober up? | menayazıyalmağanmıma? ayazıyalmağanmamı? | senayazıyalmağanmısa? | olayazıyalmağanmıdı? | bizayazıyalmağanmıbız? ayazıyalmağanbızmı? | sizayazıyalmağanmısız? | alaayazıyalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to sober up | menayazıyalğan edimayazıyalğanem | senayazıyalğan edingayazıyalğaneng | olayazıyalğan ediayazıyalğaned | bizayazıyalğan edikayazıyalğanek | sizayazıyalğan edigizayazıyalğanegiz | alaayazıyalğan edileayazıyalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to sober up | menayazıyalmağan edimayazıyalmağanem | senayazıyalmağan edingayazıyalmağaneng | olayazıyalmağan ediayazıyalmağaned | bizayazıyalmağan edikayazıyalmağanek | sizayazıyalmağan edigizayazıyalmağanegiz | alaayazıyalmağan edileayazıyalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could sober up | menayazıyala edimayazıyalaem | senayazıyala edingayazıyalaeng | olayazıyala ediayazıyalaed | bizayazıyala edikayazıyalaek | sizayazıyala edigizayazıyalaegiz | alaayazıyala edileayazıyalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not sober up | menayazıyalmay edimayazıyalmayem | senayazıyalmay edingayazıyalmayeng | olayazıyalmay ediayazıyalmayed | bizayazıyalmay edikayazıyalmayek | sizayazıyalmay edigizayazıyalmayegiz | alaayazıyalmay edileayazıyalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to sober up | menayazıyalırma | senayazıyalırsa | olayazıyalır | bizayazıyalırbız | sizayazıyalırsız | alaayazıyalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to sober up | menayazıyalmazma | senayazıyalmazsa | olayazıyalmaz | bizayazıyalmazbız | sizayazıyalmazsız | alaayazıyalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to sober up? | menayazıyalırmıma? ayazıyalırmamı? | senayazıyalırmısa? | olayazıyalırmı? | bizayazıyalırmıbız? ayazıyalırbızmı? | sizayazıyalırmısız? | alaayazıyalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to sober up? | menayazıyalmazmıma? ayazıyalmazmamı? | senayazıyalmazmısa? | olayazıyalmazmı? | bizayazıyalmazmıbız? ayazıyalmazbızmı? | sizayazıyalmazmısız? | alaayazıyalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to sober up | menayazıyallıqma | senayazıyallıqsa | olayazıyallıqdı | bizayazıyallıqbız | sizayazıyallıqsız | alaayazıyallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to sober up | menayazıyallıq tülme | senayazıyallıq tülse | olayazıyallıq tüldü | bizayazıyallıq tülbüz | sizayazıyallıq tülsüz | alaayazıyallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to sober up? | menayazıyallıqmıma? ayazıyallıqmamı? | senayazıyallıqmısa? | olayazıyallıqmıdı? | bizayazıyallıqmıbız? ayazıyallıqbızmı? | sizayazıyallıqmısız? | alaayazıyallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to sober up? | menayazıyallıq tülmüme? | senayazıyallıq tülmüse? | olayazıyallıq tülmüdü? | bizayazıyallıq tülmübüz? | sizayazıyallıq tülmüsüz? | alaayazıyallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to sober up | menayazıyalır edimayazıyalır em | senayazıyalır edingayazıyalır eng | olayazıyalır ediayazıyalır ed | bizayazıyalır edikayazıyalır ek | sizayazıyalır edigizayazıyalır egiz | alaayazıyalır edileayazıyalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to sober up | menayazıyalmaz edimayazıyalmaz em | senayazıyalmaz edingayazıyalmaz eng | olayazıyalmaz ediayazıyalmaz ed | bizayazıyalmaz edikayazıyalmaz ek | sizayazıyalmaz edigizayazıyalmaz egiz | alaayazıyalmaz edileayazıyalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to sober up | senayazıyalğınayazıyalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to sober up | senayazıyalmağınayazıyalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be sobering up | menayazıy bolmazma | senayazıy bolmazsa | olayazıy bolmaz | bizayazıy bolmazbız | sizayazıy bolmazsız | alaayazıy bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be sobering up (emphatic) | menayazımay bolmazma | senayazımay bolmazsa | olayazımay bolmaz | bizayazımay bolmazbız | sizayazımay bolmazsız | alaayazımay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of sobering up | menayazıy tura bolmazma | senayazıy tura bolmazsa | olayazıy tura bolmaz | bizayazıy tura bolmazbız | sizayazıy tura bolmazsız | alaayazıy tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not sobering up (emphatic) | menayazımay tura bolmazma | senayazımay tura bolmazsa | olayazımay tura bolmaz | bizayazımay tura bolmazbız | sizayazımay tura bolmazsız | alaayazımay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not sobering up | menayazımay turama | senayazımay turasa | olayazımay turadı | bizayazımay turabız | sizayazımay turasız | alaayazımay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not sobering up | menayazımay turmayma | senayazımay turmaysa | olayazımay turmaydı | bizayazımay turmaybız | sizayazımay turmaysız | alaayazımay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not sobering up? | menayazımay turmaymıma | senayazımay turmaymısa | olayazımay turmaymıdı | bizayazımay turmaymıbız | sizayazımay turmaymısız | alaayazımay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have sobered up | menayazığan bolmazma | senayazığan bolmazsa | olayazığan bolmaz | bizayazığan bolmazbız | sizayazığan bolmazsız | alaayazığan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have sobered up (emphatic) | menayazımağan bolmazma | senayazımağan bolmazsa | olayazımağan bolmaz | bizayazımağan bolmazbız | sizayazımağan bolmazsız | alaayazımağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had sobered up | menayazığan bolmasam | senayazığan bolmasang | olayazığan bolmasa | bizayazığan bolmasaq | sizayazığan bolmasağız | alaayazığan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't sobered up | menayazımağan bolmasam | senayazımağan bolmasang | olayazımağan bolmasa | bizayazımağan bolmasaq | sizayazımağan bolmasağız | alaayazımağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to sober up | menayazırıq bolmazma | senayazırıq bolmazsa | olayazırıq bolmaz | bizayazırıq bolmazbız | sizayazırıq bolmazsız | alaayazırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to sober up (emphatic) | menayazımazlıq bolmazma | senayazımazlıq bolmazsa | olayazımazlıq bolmaz | bizayazımazlıq bolmazbız | sizayazımazlıq bolmazsız | alaayazımazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to sober up | menayazırıq bolmasam | senayazırıq bolmasang | olayazırıq bolmasa | bizayazırıq bolmasaq | sizayazırıq bolmasağız | alaayazırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to sober up | menayazımazlıq bolmasam | senayazımazlıq bolmasang | olayazımazlıq bolmasa | bizayazımazlıq bolmasaq | sizayazımazlıq bolmasağız | alaayazımazlıq bolmasala |