asıl
/asɯl/
noble, well-bred, genuine, thoroughbred, excellent
- asıl at jolda qaldırmaz — a thoroughbred horse will not fail you on the road
- asıl adam sözünde turar — a noble person stands firmly by his word
- asıl tuqumdan çıqğan batır mahtaladı — a hero hailing from a noble lineage is celebrated
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are well-bred | menasılma | senasılsa | olasıldı | bizasılbız | sizasılsız | alaasıldıla |
| comparative — moream/is/are more well-bred | menasılıraqma | senasılıraqsa | olasılıraqdı | bizasılıraqbız | sizasılıraqsız | alaasılıraqdıla |
| intensifier — veryam/is/are very well-bred | menbek asılma | senbek asılsa | olbek asıldı | bizbek asılbız | sizbek asılsız | alabek asıldıla |
| superlative — mostam/is/are the most well-bred | menem asılma | senem asılsa | olem asıldı | bizem asılbız | sizem asılsız | alaem asıldıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden asıldı — "compared to me, he is well-bred."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are well-bred | menikimeniki asıldı | senikiseniki asıldı | anıqıanıqı asıldı | biznikibizniki asıldı | siznikisizniki asıldı | alanıqıalanıqı asıldı |
| comparative — moreis / are more well-bred | menikimeniki asılıraqdı | senikiseniki asılıraqdı | anıqıanıqı asılıraqdı | biznikibizniki asılıraqdı | siznikisizniki asılıraqdı | alanıqıalanıqı asılıraqdı |
| intensifier — veryis / are very well-bred | menikimeniki bek asıldı | senikiseniki bek asıldı | anıqıanıqı bek asıldı | biznikibizniki bek asıldı | siznikisizniki bek asıldı | alanıqıalanıqı bek asıldı |
| superlative — mostis / are the most well-bred | menikimeniki em asıldı | senikiseniki em asıldı | anıqıanıqı em asıldı | biznikibizniki em asıldı | siznikisizniki em asıldı | alanıqıalanıqı em asıldı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are well-bred | menikilemenikile asıldıla | senikilesenikile asıldıla | anıqılaanıqıla asıldıla | biznikilebiznikile asıldıla | siznikilesiznikile asıldıla | alanıqılaalanıqıla asıldıla |
| comparative — moreis / are more well-bred | menikilemenikile asılıraqdıla | senikilesenikile asılıraqdıla | anıqılaanıqıla asılıraqdıla | biznikilebiznikile asılıraqdıla | siznikilesiznikile asılıraqdıla | alanıqılaalanıqıla asılıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very well-bred | menikilemenikile bek asıldıla | senikilesenikile bek asıldıla | anıqılaanıqıla bek asıldıla | biznikilebiznikile bek asıldıla | siznikilesiznikile bek asıldıla | alanıqılaalanıqıla bek asıldıla |
| superlative — mostis / are the most well-bred | menikilemenikile em asıldıla | senikilesenikile em asıldıla | anıqılaanıqıla em asıldıla | biznikilebiznikile em asıldıla | siznikilesiznikile em asıldıla | alanıqılaalanıqıla em asıldıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu asıldı, bıla asıldıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".