arğı
/arʁɯ/
1. far, distant, on the far side
- arğı stol — that table over there
- qoyla arğı betdedile — the sheep are on the far slope
- bergiden arğı ulludu — the far one is bigger than the near one
- arğı elde jaşaydı — he lives in the far village
2. other, opposite, reverse
- qağıtnı arğı janında — on the other side of the sheet
- arğı duniya — the other world, the hereafter
- qağıtnı arğı janın oquğuz — read the other side of the sheet
3. further, subsequent, what comes after
- mından arğısı — what follows from here, the continuation
- kitabnı mından arğısı qolay tüldü — the rest of the book is not interesting
- mından arğısı belgisizdi — what comes after this is unknown
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base formfar | —arğı |
| comparative — morefurther | —arğıraq |
| intensifier — veryvery far | —bek arğı |
| superlative — mostthe furthest | —em arğı |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are far | menikimeniki arğıdı | senikiseniki arğıdı | anıqıanıqı arğıdı | biznikibizniki arğıdı | siznikisizniki arğıdı | alanıqıalanıqı arğıdı |
| comparative — moreis / are further | menikimeniki arğıraqdı | senikiseniki arğıraqdı | anıqıanıqı arğıraqdı | biznikibizniki arğıraqdı | siznikisizniki arğıraqdı | alanıqıalanıqı arğıraqdı |
| intensifier — veryis / are very far | menikimeniki bek arğıdı | senikiseniki bek arğıdı | anıqıanıqı bek arğıdı | biznikibizniki bek arğıdı | siznikisizniki bek arğıdı | alanıqıalanıqı bek arğıdı |
| superlative — mostis / are the furthest | menikimeniki em arğıdı | senikiseniki em arğıdı | anıqıanıqı em arğıdı | biznikibizniki em arğıdı | siznikisizniki em arğıdı | alanıqıalanıqı em arğıdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are far | menikilemenikile arğıdıla | senikilesenikile arğıdıla | anıqılaanıqıla arğıdıla | biznikilebiznikile arğıdıla | siznikilesiznikile arğıdıla | alanıqılaalanıqıla arğıdıla |
| comparative — moreis / are further | menikilemenikile arğıraqdıla | senikilesenikile arğıraqdıla | anıqılaanıqıla arğıraqdıla | biznikilebiznikile arğıraqdıla | siznikilesiznikile arğıraqdıla | alanıqılaalanıqıla arğıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very far | menikilemenikile bek arğıdıla | senikilesenikile bek arğıdıla | anıqılaanıqıla bek arğıdıla | biznikilebiznikile bek arğıdıla | siznikilesiznikile bek arğıdıla | alanıqılaalanıqıla bek arğıdıla |
| superlative — mostis / are the furthest | menikilemenikile em arğıdıla | senikilesenikile em arğıdıla | anıqılaanıqıla em arğıdıla | biznikilebiznikile em arğıdıla | siznikilesiznikile em arğıdıla | alanıqılaalanıqıla em arğıdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu arğıdı, bıla arğıdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".