aqmıyıq
/aqmɯjɯq/ · plural aqmıyıqla
1. having a white or grey moustache
- aqmıyıq qart — a white-moustached old man
- aqmıyıq kiştik — a white-whiskered cat
- aqmıyıq atam — my grey-moustached father
2. snow and winter cold considered together; the season of frost
- aqmıyıq başlanı ağartadı — the winter frost whitens the peaks
- aqmıyıq jetgendi — the season of frost has come
- aqmıyıqnı suwuğu — the cold of the winter frost
3. the winter frost personified as an old man; Father Frost — written with a capital in this reading
- aqmıyıq keldi — father Frost has come
- aqmıyıqğa tüberge hazırlanadıla — they are getting ready to meet Father Frost
- aqmıyıqnı saqlaybız — we are waiting for Father Frost
As an adjective
Saying it about someone
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are white-moustached | menaqmıyıqma | senaqmıyıqsa | olaqmıyıqdı | bizaqmıyıqbız | sizaqmıyıqsız | alaaqmıyıqdıla |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden aqmıyıqdı — "compared to me, he is white-moustached."
As a noun
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe frost | —aqmıyıq | meniaqmıyığım | seniaqmıyığıng | anıaqmıyığı | bizniaqmıyığıbız | sizniaqmıyığığız | alanıaqmıyıqları |
| Genitivethe frost's | —aqmıyıqnı | meniaqmıyığımı | seniaqmıyığıngı | anıaqmıyığını | bizniaqmıyığıbıznı | sizniaqmıyığığıznı | alanıaqmıyıqlarını |
| Accusativethe frost (as the object) | —aqmıyıqnı | meniaqmıyığımı | seniaqmıyığıngı | anıaqmıyığın | bizniaqmıyığıbıznı | sizniaqmıyığığıznı | alanıaqmıyıqların |
| Dativeto the frost | —aqmıyıqğa | meniaqmıyığıma | seniaqmıyığınga | anıaqmıyığına | bizniaqmıyığıbızğa | sizniaqmıyığığızğa | alanıaqmıyıqlarına |
| Locativeat / in the frost | —aqmıyıqda | meniaqmıyığımda | seniaqmıyığıngda | anıaqmıyığında | bizniaqmıyığıbızda | sizniaqmıyığığızda | alanıaqmıyıqlarında |
| Ablativefrom the frost | —aqmıyıqdan | meniaqmıyığımdan | seniaqmıyığıngdan | anıaqmıyığından | bizniaqmıyığıbızdan | sizniaqmıyığığızdan | alanıaqmıyıqlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe frosts | —aqmıyıqla | meniaqmıyıqlarım | seniaqmıyıqlarıng | anıaqmıyıqları | bizniaqmıyıqlarıbız | sizniaqmıyıqlarığız | alanıaqmıyıqları |
| Genitivethe frosts' | —aqmıyıqlanı | meniaqmıyıqlarımı | seniaqmıyıqlarıngı | anıaqmıyıqlarını | bizniaqmıyıqlarıbıznı | sizniaqmıyıqlarığıznı | alanıaqmıyıqlarını |
| Accusativethe frosts (as the object) | —aqmıyıqlanı | meniaqmıyıqlarımı | seniaqmıyıqlarıngı | anıaqmıyıqların | bizniaqmıyıqlarıbıznı | sizniaqmıyıqlarığıznı | alanıaqmıyıqların |
| Dativeto the frosts | —aqmıyıqlağa | meniaqmıyıqlarıma | seniaqmıyıqlarınga | anıaqmıyıqlarına | bizniaqmıyıqlarıbızğa | sizniaqmıyıqlarığızğa | alanıaqmıyıqlarına |
| Locativeat / in the frosts | —aqmıyıqlada | meniaqmıyıqlarımda | seniaqmıyıqlarıngda | anıaqmıyıqlarında | bizniaqmıyıqlarıbızda | sizniaqmıyıqlarığızda | alanıaqmıyıqlarında |
| Ablativefrom the frosts | —aqmıyıqladan | meniaqmıyıqlarımdan | seniaqmıyıqlarıngdan | anıaqmıyıqlarından | bizniaqmıyıqlarıbızdan | sizniaqmıyıqlarığızdan | alanıaqmıyıqlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: aqmıyıqları can mean "his / her frosts", "their frost", or "their frosts" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.