açhıç
/atʃxɯtʃ/ · plural açhıçla
1. key for a lock; lock pick
- açhıç orun — a keyhole
- açhıçı bolmağan kirit bolmaydı — there is no lock that has no key
- açhıçnı tabıb eşikni açdı — she found the key and opened the door
- açhıç mende bardı — I have the key
2. key to understanding or achieving something; solution
- oquw bilimni açhıçı — study is the key to knowledge
3. key or tool used to wind, adjust, or operate a mechanism
- maşinanı açhıçların hurjununa sala — putting the car keys into his pocket
4. musical clef
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe key | —açhıç | meniaçhıçım | seniaçhıçıng | anıaçhıçı | bizniaçhıçıbız | sizniaçhıçığız | alanıaçhıçları |
| Genitivethe key's | —açhıçnı | meniaçhıçımı | seniaçhıçıngı | anıaçhıçını | bizniaçhıçıbıznı | sizniaçhıçığıznı | alanıaçhıçlarını |
| Accusativethe key (as the object) | —açhıçnı | meniaçhıçımı | seniaçhıçıngı | anıaçhıçın | bizniaçhıçıbıznı | sizniaçhıçığıznı | alanıaçhıçların |
| Dativeto the key | —açhıçha | meniaçhıçıma | seniaçhıçınga | anıaçhıçına | bizniaçhıçıbızğa | sizniaçhıçığızğa | alanıaçhıçlarına |
| Locativeat / in the key | —açhıçda | meniaçhıçımda | seniaçhıçıngda | anıaçhıçında | bizniaçhıçıbızda | sizniaçhıçığızda | alanıaçhıçlarında |
| Ablativefrom the key | —açhıçdan | meniaçhıçımdan | seniaçhıçıngdan | anıaçhıçından | bizniaçhıçıbızdan | sizniaçhıçığızdan | alanıaçhıçlarından |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominativethe keys | —açhıçla | meniaçhıçlarım | seniaçhıçlarıng | anıaçhıçları | bizniaçhıçlarıbız | sizniaçhıçlarığız | alanıaçhıçları |
| Genitivethe keys' | —açhıçlanı | meniaçhıçlarımı | seniaçhıçlarıngı | anıaçhıçlarını | bizniaçhıçlarıbıznı | sizniaçhıçlarığıznı | alanıaçhıçlarını |
| Accusativethe keys (as the object) | —açhıçlanı | meniaçhıçlarımı | seniaçhıçlarıngı | anıaçhıçların | bizniaçhıçlarıbıznı | sizniaçhıçlarığıznı | alanıaçhıçların |
| Dativeto the keys | —açhıçlağa | meniaçhıçlarıma | seniaçhıçlarınga | anıaçhıçlarına | bizniaçhıçlarıbızğa | sizniaçhıçlarığızğa | alanıaçhıçlarına |
| Locativeat / in the keys | —açhıçlada | meniaçhıçlarımda | seniaçhıçlarıngda | anıaçhıçlarında | bizniaçhıçlarıbızda | sizniaçhıçlarığızda | alanıaçhıçlarında |
| Ablativefrom the keys | —açhıçladan | meniaçhıçlarımdan | seniaçhıçlarıngdan | anıaçhıçlarından | bizniaçhıçlarıbızdan | sizniaçhıçlarığızdan | alanıaçhıçlarından |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: açhıçları can mean "his / her keys", "their key", or "their keys" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.