şart
/ʃart/ · plural şartla
1. trait, feature, characteristic, sign
- jaŋı jaşawnu şartları — the traits of the new life
- jaz başını şartı — the sign of spring
- ustalıqnı şartı — the mark of skill
- adamlıqnı baş şartı — the main trait of decency
- anı igi şartları — his good qualities
- zamannı şartı — the sign of the times
- jeŋillik telilikni bir şartıdı — rashness is one sign of foolishness
2. condition, prerequisite, requirement, stipulation
- baş şart — the main condition
- birinçi şart — the first condition
- jetişimni şartı — the condition for success
- şart salırğa — to lay down a condition
- şartlanı toltururğa — to fulfill the conditions
3. circumstances, situation
- bu şartlada — in these circumstances
- qıyın şartlada — in difficult circumstances
- köçgünçülüknü boldurğan şart başha edi — the circumstance that caused the deportation was different
4. fact, evidence, proof
- jaŋı şartla — new facts
- tarihle bla şartla — figures and facts
- ayıplawçu köb şartla keltirdi — the prosecutor brought many facts
- şartlağa tayanırğa — to rely on facts
- şartla şağatlıq etedile — the facts testify
5. truth
- şağat eseŋ, şartın ayt — if you are a witness, tell the truth
6. clearly, distinctly, plainly
- şart ayt — say it plainly
- şart söleş — speak clearly
- endi şart köredi — now she sees clearly
- şart eşitiledi — it is heard clearly
- şart eşitile edi — it was heard clearly
7. commandment, precept, statute — In religious texts, of God's revealed ordinances. no dictionary source
- Allahnı şartları — the commandments of God
- dinni şartları — the precepts of the religion
- şartlanı saqlarğa — to keep the commandments
- kesamatını şartları — the statutes of His covenant
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | şartthe trait | şartımmy trait | şartıŋyour trait | şartıhis trait | şartıbızour trait | şartığızyou all's trait | şartlarıtheir traits |
| Genitive | şartnıthe trait's | şartımımy trait's | şartıŋıyour trait's | şartınıhis trait's | şartıbıznıour trait's | şartığıznıyou all's trait's | şartlarınıtheir traits' |
| Accusative | şartnıthe trait (as the object) | şartımımy trait (as the object) | şartıŋıyour trait (as the object) | şartınhis trait (as the object) | şartıbıznıour trait (as the object) | şartığıznıyou all's trait (as the object) | şartlarıntheir traits (as the object) |
| Dative | şarthato the trait | şartımato my trait | şartıŋato your trait | şartınato his trait | şartıbızğato our trait | şartığızğato you all's trait | şartlarınato their traits |
| Locative | şartdain / at the trait | şartımdain / at my trait | şartıŋdain / at your trait | şartındain / at his trait | şartıbızdain / at our trait | şartığızdain / at you all's trait | şartlarındain / at their traits |
| Ablative | şartdanfrom the trait | şartımdanfrom my trait | şartıŋdanfrom your trait | şartındanfrom his trait | şartıbızdanfrom our trait | şartığızdanfrom you all's trait | şartlarındanfrom their traits |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | şartlathe traits | şartlarımmy traits | şartlarıŋyour traits | şartlarıhis traits | şartlarıbızour traits | şartlarığızyou all's traits | şartlarıtheir traits |
| Genitive | şartlanıthe traits' | şartlarımımy traits' | şartlarıŋıyour traits' | şartlarınıhis traits' | şartlarıbıznıour traits' | şartlarığıznıyou all's traits' | şartlarınıtheir traits' |
| Accusative | şartlanıthe traits (as the object) | şartlarımımy traits (as the object) | şartlarıŋıyour traits (as the object) | şartlarınhis traits (as the object) | şartlarıbıznıour traits (as the object) | şartlarığıznıyou all's traits (as the object) | şartlarıntheir traits (as the object) |
| Dative | şartlağato the traits | şartlarımato my traits | şartlarıŋato your traits | şartlarınato his traits | şartlarıbızğato our traits | şartlarığızğato you all's traits | şartlarınato their traits |
| Locative | şartladain / at the traits | şartlarımdain / at my traits | şartlarıŋdain / at your traits | şartlarındain / at his traits | şartlarıbızdain / at our traits | şartlarığızdain / at you all's traits | şartlarındain / at their traits |
| Ablative | şartladanfrom the traits | şartlarımdanfrom my traits | şartlarıŋdanfrom your traits | şartlarındanfrom his traits | şartlarıbızdanfrom our traits | şartlarığızdanfrom you all's traits | şartlarındanfrom their traits |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: şartları can mean "his / her traits", "their trait", or "their traits" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.