şıbıla
/ʃɯbɯla/ · plural şıbılala
Balkar spelling: şibilya
1. lightning, a thunderbolt
- şıbıla urdu — lightning struck
- kök küküredi, şıbıla da urdu — the sky rumbled and lightning struck too
- keçeni şıbıla jarıtdı — lightning lit up the night
- şıbıla urğança — as if struck by lightning
- şıbıla otça — like lightning
- şıbıla ursun! — may lightning strike you!
2. thunder one source
- şıbılanı tawuşu uzaqdan keledi — the sound of the thunder comes from far off
- şıbıladan qorqğan Allahnı esgerir — he who fears the thunder remembers God
3. electricity, electric power — dated, in compounds such as şıbıla küçü and şıbıla çıraq one source
- şıbıla küç — electricity
- şıbıla küçü — electric power
- şıbıla çıraq — an electric light bulb
- elge şıbıla kelgendi — electricity has come to the village
- şıbıla ot bla işleydi tirmen — the mill works by electric fire
4. a fierce, harsh temper, cruelty — Used before another noun, as in şıbıla halisi bolğan adam a cruel person. one source
- şıbıla halisi bolğan adam — a man of a fierce temper
- anı halisi şıbıla kibikdi — his temper is like lightning
- şıbıla sözle aytdı — he said harsh words
5. a byword for quickness and speed — As in işi jumuşu şıbıla kibikdi he is very quick at his work. one source
- şıbıla atılğança — as fast as a bolt of lightning
- işi, jumuşu şıbıla kibikdi — in his work he is as quick as lightning
- ol şıbıla kibik jetdi — he arrived like lightning
Expressions
- şibilya tawuş etdirirge — strike with a crack
Cases and owners
Singular
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | şıbılathe lightning | şıbılammy lightning | şıbılaŋyour lightning | şıbılasıhis lightning | şıbılabızour lightning | şıbılağızyou all's lightning | şıbılalarıtheir lightnings |
| Genitive | şıbılanıthe lightning's | şıbılamımy lightning's | şıbılaŋıyour lightning's | şıbılasınıhis lightning's | şıbılabıznıour lightning's | şıbılağıznıyou all's lightning's | şıbılalarınıtheir lightnings' |
| Accusative | şıbılanıthe lightning (as the object) | şıbılamımy lightning (as the object) | şıbılaŋıyour lightning (as the object) | şıbılasınhis lightning (as the object) | şıbılabıznıour lightning (as the object) | şıbılağıznıyou all's lightning (as the object) | şıbılalarıntheir lightnings (as the object) |
| Dative | şıbılağato the lightning | şıbılamato my lightning | şıbılaŋato your lightning | şıbılasınato his lightning | şıbılabızğato our lightning | şıbılağızğato you all's lightning | şıbılalarınato their lightnings |
| Locative | şıbıladain / at the lightning | şıbılamdain / at my lightning | şıbılaŋdain / at your lightning | şıbılasındain / at his lightning | şıbılabızdain / at our lightning | şıbılağızdain / at you all's lightning | şıbılalarındain / at their lightnings |
| Ablative | şıbıladanfrom the lightning | şıbılamdanfrom my lightning | şıbılaŋdanfrom your lightning | şıbılasındanfrom his lightning | şıbılabızdanfrom our lightning | şıbılağızdanfrom you all's lightning | şıbılalarındanfrom their lightnings |
Plural
| Case | —plain | menimy | seniyour | anıhis / her | bizniour | sizniyou all's | alanıtheir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nominative | şıbılalathe lightnings | şıbılalarımmy lightnings | şıbılalarıŋyour lightnings | şıbılalarıhis lightnings | şıbılalarıbızour lightnings | şıbılalarığızyou all's lightnings | şıbılalarıtheir lightnings |
| Genitive | şıbılalanıthe lightnings' | şıbılalarımımy lightnings' | şıbılalarıŋıyour lightnings' | şıbılalarınıhis lightnings' | şıbılalarıbıznıour lightnings' | şıbılalarığıznıyou all's lightnings' | şıbılalarınıtheir lightnings' |
| Accusative | şıbılalanıthe lightnings (as the object) | şıbılalarımımy lightnings (as the object) | şıbılalarıŋıyour lightnings (as the object) | şıbılalarınhis lightnings (as the object) | şıbılalarıbıznıour lightnings (as the object) | şıbılalarığıznıyou all's lightnings (as the object) | şıbılalarıntheir lightnings (as the object) |
| Dative | şıbılalağato the lightnings | şıbılalarımato my lightnings | şıbılalarıŋato your lightnings | şıbılalarınato his lightnings | şıbılalarıbızğato our lightnings | şıbılalarığızğato you all's lightnings | şıbılalarınato their lightnings |
| Locative | şıbılaladain / at the lightnings | şıbılalarımdain / at my lightnings | şıbılalarıŋdain / at your lightnings | şıbılalarındain / at his lightnings | şıbılalarıbızdain / at our lightnings | şıbılalarığızdain / at you all's lightnings | şıbılalarındain / at their lightnings |
| Ablative | şıbılaladanfrom the lightnings | şıbılalarımdanfrom my lightnings | şıbılalarıŋdanfrom your lightnings | şıbılalarındanfrom his lightnings | şıbılalarıbızdanfrom our lightnings | şıbılalarığızdanfrom you all's lightnings | şıbılalarındanfrom their lightnings |
The overlap in the last rows is real, not a mistake: şıbılaları can mean "his / her lightnings", "their lightning", or "their lightnings" — context decides.
The endings are the same ones the pronouns wear — that page explains when each case is used.