çuçhuturğa

/tʃutʃxuturʁa/

1. (v.) to have someone rummage or dig through something

hurjunların çuçhuturğa — to make someone rummage through his pockets
jaşha jerni çuçhutdu — he had the lad dig the ground over
sabiyge hurjunların çuçhutdu — he made the child rummage in his pockets

2. (v.) to let someone sound one out, to let oneself be probed

kesingi çuçhuturğa — to let yourself be sounded out
kesin çuçhutdu — he let himself be probed
kesingi çuçhutma — do not let yourself be sounded out

Conjugation

Common forms

çuçhutadıhe is having someone rummage or dig through something
çuçhutduhe had someone rummage or dig through something
çuçhuthandıhe has had someone rummage or dig through something
çuçhuturhe will have someone rummage or dig through something
çuçhuturuqduhe is going to have someone rummage or dig through something
çuçhuta edihe was having someone rummage or dig through something
çuçhutsaif he has someone rummage or dig through something
çuçhut!have someone rummage or dig through something!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is having someone rummage or dig through something	mençuçhutama	sençuçhutasa	olçuçhutadı	bizçuçhutabız	sizçuçhutasız	alaçuçhutadıla
Present (simple & continuous)he is not having someone rummage or dig through something	mençuçhutmayma	sençuçhutmaysa	olçuçhutmaydı	bizçuçhutmaybız	sizçuçhutmaysız	alaçuçhutmaydıla
Present (simple & continuous)is he having someone rummage or dig through something?	mençuçhutamıma? çuçhutamamı?	sençuçhutamısa?	olçuçhutamıdı?	bizçuçhutamıbız? çuçhutabızmı?	sizçuçhutamısız?	alaçuçhutamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he having someone rummage or dig through something?	mençuçhutmaymıma? çuçhutmaymamı?	sençuçhutmaymısa?	olçuçhutmaymıdı?	bizçuçhutmaymıbız? çuçhutmaybızmı?	sizçuçhutmaymısız?	alaçuçhutmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually has someone rummage or dig through something	mençuçhutuwçanma	sençuçhutuwçansa	olçuçhutuwçandı	bizçuçhutuwçanbız	sizçuçhutuwçansız	alaçuçhutuwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually have someone rummage or dig through something	mençuçhutuwçan tülme	sençuçhutuwçan tülse	olçuçhutuwçan tüldü	bizçuçhutuwçan tülbüz	sizçuçhutuwçan tülsüz	alaçuçhutuwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually have someone rummage or dig through something?	mençuçhutuwçanmıma? çuçhutuwçanmamı?	sençuçhutuwçanmısa?	olçuçhutuwçanmıdı?	bizçuçhutuwçanmıbız? çuçhutuwçanbızmı?	sizçuçhutuwçanmısız?	alaçuçhutuwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually have someone rummage or dig through something?	mençuçhutuwçan tülmüme?	sençuçhutuwçan tülmüse?	olçuçhutuwçan tülmüdü?	bizçuçhutuwçan tülmübüz?	sizçuçhutuwçan tülmüsüz?	alaçuçhutuwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has had someone rummage or dig through something and remains so			olçuçhutubdu			alaçuçhutubdula
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he had someone rummage or dig through something?			olçuçhutubmudu?			alaçuçhutubmudula?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta turama	sençuçhuta turasa	olçuçhuta turadı	bizçuçhuta turabız	sizçuçhuta turasız	alaçuçhuta turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta turmayma	sençuçhuta turmaysa	olçuçhuta turmaydı	bizçuçhuta turmaybız	sizçuçhuta turmaysız	alaçuçhuta turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of having someone rummage or dig through something?	mençuçhuta turamıma? çuçhuta turamamı?	sençuçhuta turamısa?	olçuçhuta turamıdı?	bizçuçhuta turamıbız? çuçhuta turabızmı?	sizçuçhuta turamısız?	alaçuçhuta turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of having someone rummage or dig through something?	mençuçhuta turmaymıma? çuçhuta turmaymamı?	sençuçhuta turmaymısa?	olçuçhuta turmaymıdı?	bizçuçhuta turmaymıbız? çuçhuta turmaybızmı?	sizçuçhuta turmaymısız?	alaçuçhuta turmaymıdıla?
Simple past (definite)he had someone rummage or dig through something	mençuçhutdum	sençuçhutdung	olçuçhutdu	bizçuçhutduq	sizçuçhutduğuz	alaçuçhutdula
Simple past (definite)he didn't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmadım	sençuçhutmadıng	olçuçhutmadı	bizçuçhutmadıq	sizçuçhutmadığız	alaçuçhutmadıla
Simple past (definite)did he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutdummu?	sençuçhutdungmu?	olçuçhutdumu?	bizçuçhutduqmu?	sizçuçhutduğuzmu?	alaçuçhutdulamı?
Simple past (definite)didn't he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmadımmı?	sençuçhutmadıngmı?	olçuçhutmadımı?	bizçuçhutmadıqmı?	sizçuçhutmadığızmı?	alaçuçhutmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has had someone rummage or dig through something	mençuçhuthanma	sençuçhuthansa	olçuçhuthandı	bizçuçhuthanbız	sizçuçhuthansız	alaçuçhuthandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağanma	sençuçhutmağansa	olçuçhutmağandı	bizçuçhutmağanbız	sizçuçhutmağansız	alaçuçhutmağandıla
Perfect (past indefinite)has he had someone rummage or dig through something?	mençuçhuthanmıma? çuçhuthanmamı?	sençuçhuthanmısa?	olçuçhuthanmıdı?	bizçuçhuthanmıbız? çuçhuthanbızmı?	sizçuçhuthanmısız?	alaçuçhuthanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he had someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağanmıma? çuçhutmağanmamı?	sençuçhutmağanmısa?	olçuçhutmağanmıdı?	bizçuçhutmağanmıbız? çuçhutmağanbızmı?	sizçuçhutmağanmısız?	alaçuçhutmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will have someone rummage or dig through something	mençuçhuturma	sençuçhutursa	olçuçhutur	bizçuçhuturbuz	sizçuçhutursuz	alaçuçhuturla
Indefinite future (future I)he won't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmazma	sençuçhutmazsa	olçuçhutmaz	bizçuçhutmazbız	sizçuçhutmazsız	alaçuçhutmazla
Indefinite future (future I)will he have someone rummage or dig through something?	mençuçhuturmuma? çuçhuturmamı?	sençuçhuturmusa?	olçuçhuturmu?	bizçuçhuturmubuz? çuçhuturbuzmu?	sizçuçhuturmusuz?	alaçuçhuturmula?
Indefinite future (future I)won't he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmazmıma? çuçhutmazmamı?	sençuçhutmazmısa?	olçuçhutmazmı?	bizçuçhutmazmıbız? çuçhutmazbızmı?	sizçuçhutmazmısız?	alaçuçhutmazmıla?
Definite future (future II)he is going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuqma	sençuçhuturuqsa	olçuçhuturuqdu	bizçuçhuturuqbuz	sizçuçhuturuqsuz	alaçuçhuturuqdula
Definite future (future II)he is not going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq tülme	sençuçhuturuq tülse	olçuçhuturuq tüldü	bizçuçhuturuq tülbüz	sizçuçhuturuq tülsüz	alaçuçhuturuq tüldüle
Definite future (future II)is he going to have someone rummage or dig through something?	mençuçhuturuqmuma? çuçhuturuqmamı?	sençuçhuturuqmusa?	olçuçhuturuqmudu?	bizçuçhuturuqmubuz? çuçhuturuqbuzmu?	sizçuçhuturuqmusuz?	alaçuçhuturuqmudula?
Definite future (future II)isn't he going to have someone rummage or dig through something?	mençuçhuturuq tülmüme?	sençuçhuturuq tülmüse?	olçuçhuturuq tülmüdü?	bizçuçhuturuq tülmübüz?	sizçuçhuturuq tülmüsüz?	alaçuçhuturuq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan edimçuçhuthanem	sençuçhuthan edingçuçhuthaneng	olçuçhuthan ediçuçhuthaned	bizçuçhuthan edikçuçhuthanek	sizçuçhuthan edigizçuçhuthanegiz	alaçuçhuthan edileçuçhuthanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağan edimçuçhutmağanem	sençuçhutmağan edingçuçhutmağaneng	olçuçhutmağan ediçuçhutmağaned	bizçuçhutmağan edikçuçhutmağanek	sizçuçhutmağan edigizçuçhutmağanegiz	alaçuçhutmağan edileçuçhutmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was having someone rummage or dig through something	mençuçhuta edimçuçhutaem	sençuçhuta edingçuçhutaeng	olçuçhuta ediçuçhutaed	bizçuçhuta edikçuçhutaek	sizçuçhuta edigizçuçhutaegiz	alaçuçhuta edileçuçhutaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay edimçuçhutmayem	sençuçhutmay edingçuçhutmayeng	olçuçhutmay ediçuçhutmayed	bizçuçhutmay edikçuçhutmayek	sizçuçhutmay edigizçuçhutmayegiz	alaçuçhutmay edileçuçhutmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to have someone rummage or dig through something	mençuçhutuwçan edimçuçhutuwçanem	sençuçhutuwçan edingçuçhutuwçaneng	olçuçhutuwçan ediçuçhutuwçaned	bizçuçhutuwçan edikçuçhutuwçanek	sizçuçhutuwçan edigizçuçhutuwçanegiz	alaçuçhutuwçan edileçuçhutuwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to have someone rummage or dig through something	mençuçhutuwçan tül edimçuçhutuwçan tül em	sençuçhutuwçan tül edingçuçhutuwçan tül eng	olçuçhutuwçan tül ediçuçhutuwçan tül ed	bizçuçhutuwçan tül edikçuçhutuwçan tül ek	sizçuçhutuwçan tül edigizçuçhutuwçan tül egiz	alaçuçhutuwçan tül edileçuçhutuwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had had someone rummage or dig through something and remained so			olçuçhutub edi			alaçuçhutub edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't had someone rummage or dig through something			olçuçhutub tül edi			alaçuçhutub tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta tura edimçuçhuta turaem	sençuçhuta tura edingçuçhuta turaeng	olçuçhuta tura ediçuçhuta turaed	bizçuçhuta tura edikçuçhuta turaek	sizçuçhuta tura edigizçuçhuta turaegiz	alaçuçhuta tura edileçuçhuta turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta turmay edimçuçhuta turmayem	sençuçhuta turmay edingçuçhuta turmayeng	olçuçhuta turmay ediçuçhuta turmayed	bizçuçhuta turmay edikçuçhuta turmayek	sizçuçhuta turmay edigizçuçhuta turmayegiz	alaçuçhuta turmay edileçuçhuta turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would have someone rummage or dig through something	mençuçhutur edimçuçhutur em	sençuçhutur edingçuçhutur eng	olçuçhutur ediçuçhutur ed	bizçuçhutur edikçuçhutur ek	sizçuçhutur edigizçuçhutur egiz	alaçuçhutur edileçuçhutur elle
Conditional result (would)he wouldn't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmaz edimçuçhutmaz em	sençuçhutmaz edingçuçhutmaz eng	olçuçhutmaz ediçuçhutmaz ed	bizçuçhutmaz edikçuçhutmaz ek	sizçuçhutmaz edigizçuçhutmaz egiz	alaçuçhutmaz edileçuçhutmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have had someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq edimçuçhuturuq em	sençuçhuturuq edingçuçhuturuq eng	olçuçhuturuq ediçuçhuturuq ed	bizçuçhuturuq edikçuçhuturuq ek	sizçuçhuturuq edigizçuçhuturuq egiz	alaçuçhuturuq edileçuçhuturuq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have had someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq tül edimçuçhuturuq tül em	sençuçhuturuq tül edingçuçhuturuq tül eng	olçuçhuturuq tül ediçuçhuturuq tül ed	bizçuçhuturuq tül edikçuçhuturuq tül ek	sizçuçhuturuq tül edigizçuçhuturuq tül egiz	alaçuçhuturuq tül edileçuçhuturuq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he has someone rummage or dig through something	mençuçhutsam	sençuçhutsang	olçuçhutsa	bizçuçhutsaq	sizçuçhutsağız	alaçuçhutsala
Conditionalif he doesn't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmasam	sençuçhutmasang	olçuçhutmasa	bizçuçhutmasaq	sizçuçhutmasağız	alaçuçhutmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is having someone rummage or dig through something	mençuçhuta esem	sençuçhuta eseng	olçuçhuta ese	bizçuçhuta esek	sizçuçhuta esegiz	alaçuçhuta esele
Conditional, present realif he is not having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay esem	sençuçhutmay eseng	olçuçhutmay ese	bizçuçhutmay esek	sizçuçhutmay esegiz	alaçuçhutmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he had someone rummage or dig through something	mençuçhutsam ediçuçhutsam ed	sençuçhutsang ediçuçhutsang ed	olçuçhutsa ediçuçhutsaed	bizçuçhutsaq ediçuçhutsaq ed	sizçuçhutsağız ediçuçhutsağız ed	alaçuçhutsala ediçuçhutsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmasam ediçuçhutmasam ed	sençuçhutmasang ediçuçhutmasang ed	olçuçhutmasa ediçuçhutmasaed	bizçuçhutmasaq ediçuçhutmasaq ed	sizçuçhutmasağız ediçuçhutmasağız ed	alaçuçhutmasala ediçuçhutmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he had someone rummage or dig through something	mençuçhutdum esem	sençuçhutdung eseng	olçuçhutdu ese	bizçuçhutduq esek	sizçuçhutduğuz esegiz	alaçuçhutdula esele
Conditional, definite past¹if he didn't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmadım esem	sençuçhutmadıng eseng	olçuçhutmadı ese	bizçuçhutmadıq esek	sizçuçhutmadığız esegiz	alaçuçhutmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did have someone rummage or dig through something (indeed)	mençuçhuthan esem	sençuçhuthan eseng	olçuçhuthan ese	bizçuçhuthan esek	sizçuçhuthan esegiz	alaçuçhuthan esele
Conditional, past realif he didn't have someone rummage or dig through something (indeed)	mençuçhutmağan esem	sençuçhutmağan eseng	olçuçhutmağan ese	bizçuçhutmağan esek	sizçuçhutmağan esegiz	alaçuçhutmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan bolsam	sençuçhuthan bolsang	olçuçhuthan bolsa	bizçuçhuthan bolsaq	sizçuçhuthan bolsağız	alaçuçhuthan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağan bolsam	sençuçhutmağan bolsang	olçuçhutmağan bolsa	bizçuçhutmağan bolsaq	sizçuçhutmağan bolsağız	alaçuçhutmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan bolsam ediçuçhuthan bolsam ed	sençuçhuthan bolsang ediçuçhuthan bolsang ed	olçuçhuthan bolsa ediçuçhuthan bolsaed	bizçuçhuthan bolsaq ediçuçhuthan bolsaq ed	sizçuçhuthan bolsağız ediçuçhuthan bolsağız ed	alaçuçhuthan bolsala ediçuçhuthan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağan bolsam ediçuçhutmağan bolsam ed	sençuçhutmağan bolsang ediçuçhutmağan bolsang ed	olçuçhutmağan bolsa ediçuçhutmağan bolsaed	bizçuçhutmağan bolsaq ediçuçhutmağan bolsaq ed	sizçuçhutmağan bolsağız ediçuçhutmağan bolsağız ed	alaçuçhutmağan bolsala ediçuçhutmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will have someone rummage or dig through something	mençuçhutur esem	sençuçhutur eseng	olçuçhutur ese	bizçuçhutur esek	sizçuçhutur esegiz	alaçuçhutur esele
Conditional, aoristif he won't have someone rummage or dig through something	mençuçhutmaz esem	sençuçhutmaz eseng	olçuçhutmaz ese	bizçuçhutmaz esek	sizçuçhutmaz esegiz	alaçuçhutmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq esem	sençuçhuturuq eseng	olçuçhuturuq ese	bizçuçhuturuq esek	sizçuçhuturuq esegiz	alaçuçhuturuq esele
Conditional, futureif he is not going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq tül esem	sençuçhuturuq tül eseng	olçuçhuturuq tül ese	bizçuçhuturuq tül esek	sizçuçhuturuq tül esegiz	alaçuçhuturuq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq bolsam	sençuçhuturuq bolsang	olçuçhuturuq bolsa	bizçuçhuturuq bolsaq	sizçuçhuturuq bolsağız	alaçuçhuturuq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmazlıq bolsam	sençuçhutmazlıq bolsang	olçuçhutmazlıq bolsa	bizçuçhutmazlıq bolsaq	sizçuçhutmazlıq bolsağız	alaçuçhutmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çuçhutdung ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be having someone rummage or dig through something	mençuçhuta bolurma	sençuçhuta bolursa	olçuçhuta bolur	bizçuçhuta bolurbuz	sizçuçhuta bolursuz	alaçuçhuta bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay bolurma	sençuçhutmay bolursa	olçuçhutmay bolur	bizçuçhutmay bolurbuz	sizçuçhutmay bolursuz	alaçuçhutmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta tura bolurma	sençuçhuta tura bolursa	olçuçhuta tura bolur	bizçuçhuta tura bolurbuz	sizçuçhuta tura bolursuz	alaçuçhuta tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay tura bolurma	sençuçhutmay tura bolursa	olçuçhutmay tura bolur	bizçuçhutmay tura bolurbuz	sizçuçhutmay tura bolursuz	alaçuçhutmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan bolurma	sençuçhuthan bolursa	olçuçhuthan bolur	bizçuçhuthan bolurbuz	sizçuçhuthan bolursuz	alaçuçhuthan bolurla
Inference (must have)he must not have had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağan bolurma	sençuçhutmağan bolursa	olçuçhutmağan bolur	bizçuçhutmağan bolurbuz	sizçuçhutmağan bolursuz	alaçuçhutmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq bolurma	sençuçhuturuq bolursa	olçuçhuturuq bolur	bizçuçhuturuq bolurbuz	sizçuçhuturuq bolursuz	alaçuçhuturuq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmazlıq bolurma	sençuçhutmazlıq bolursa	olçuçhutmazlıq bolur	bizçuçhutmazlıq bolurbuz	sizçuçhutmazlıq bolursuz	alaçuçhutmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it have someone rummage or dig through something	mençuçhutayım	sençuçhut!	olçuçhutsun	bizçuçhutayıq	sizçuçhutuğuz!	alaçuçhutsunla
Commands & suggestionslet him/her/it not have someone rummage or dig through something	mençuçhutmayım	sençuçhutma!	olçuçhutmasın	bizçuçhutmayıq	sizçuçhutmağız!	alaçuçhutmasınla
Commands & suggestionsshould he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutayımmı?		olçuçhutsunmu?	bizçuçhutayıqmı?		alaçuçhutsunlamı?
Commands & suggestionsshould he not have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmayımmı?		olçuçhutmasınmı?	bizçuçhutmayıqmı?		alaçuçhutmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it have someone rummage or dig through something		sençuçhutçu²	olçuçhutsunçu		sizçuçhutçuğuz	alaçuçhutsunlaçı
Requestsdo let him/her/it not have someone rummage or dig through something		sençuçhutmaçı²	olçuçhutmasınçı		sizçuçhutmaçığız	alaçuçhutmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you have someone rummage or dig through something		sençuçhuthunçuçhuthu
Blessings & curses — may you…may you not have someone rummage or dig through something		sençuçhutmağınçuçhutmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he had someone rummage or dig through something	mençuçhuthay edim çuçhutha edim	sençuçhuthay eding çuçhutha eding	olçuçhuthay edi çuçhutha edi	bizçuçhuthay edik çuçhutha edik	sizçuçhuthay edigiz çuçhutha edigiz	alaçuçhuthay edile çuçhutha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağay edim çuçhutmağa edim	sençuçhutmağay eding çuçhutmağa eding	olçuçhutmağay edi çuçhutmağa edi	bizçuçhutmağay edik çuçhutmağa edik	sizçuçhutmağay edigiz çuçhutmağa edigiz	alaçuçhutmağay edile çuçhutmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoyayımçuçhutma qoyayım	sençuçhutmağa qoy!çuçhutma qoy!	olçuçhutmağa qoysunçuçhutma qoysun	bizçuçhutmağa qoyayıqçuçhutma qoyayıq	sizçuçhutmağa qoyuğuz!çuçhutma qoyuğuz!	alaçuçhutmağa qoysunlaçuçhutma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoymayımçuçhutma qoymayım	sençuçhutmağa qoyma!çuçhutma qoyma!	olçuçhutmağa qoymasınçuçhutma qoymasın	bizçuçhutmağa qoymayıqçuçhutma qoymayıq	sizçuçhutmağa qoymağız!çuçhutma qoymağız!	alaçuçhutmağa qoymasınlaçuçhutma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoyayımmı?çuçhutma qoyayımmı?		olçuçhutmağa qoysunmu?çuçhutma qoysunmu?	bizçuçhutmağa qoyayıqmı?çuçhutma qoyayıqmı?		alaçuçhutmağa qoysunlamı?çuçhutma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoymayımmı?çuçhutma qoymayımmı?		olçuçhutmağa qoymasınmı?çuçhutma qoymasınmı?	bizçuçhutmağa qoymayıqmı?çuçhutma qoymayıqmı?		alaçuçhutmağa qoymasınlamı?çuçhutma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoyamaçuçhutma qoyama	sençuçhutmağa qoyasaçuçhutma qoyasa	olçuçhutmağa qoyadıçuçhutma qoyadı	bizçuçhutmağa qoyabızçuçhutma qoyabız	sizçuçhutmağa qoyasızçuçhutma qoyasız	alaçuçhutmağa qoyadılaçuçhutma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoymaymaçuçhutma qoymayma	sençuçhutmağa qoymaysaçuçhutma qoymaysa	olçuçhutmağa qoymaydıçuçhutma qoymaydı	bizçuçhutmağa qoymaybızçuçhutma qoymaybız	sizçuçhutmağa qoymaysızçuçhutma qoymaysız	alaçuçhutmağa qoymaydılaçuçhutma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoyamıma?çuçhutma qoyamıma?	sençuçhutmağa qoyamısa?çuçhutma qoyamısa?	olçuçhutmağa qoyamıdı?çuçhutma qoyamıdı?	bizçuçhutmağa qoyamıbız?çuçhutma qoyamıbız?	sizçuçhutmağa qoyamısız?çuçhutma qoyamısız?	alaçuçhutmağa qoyamıdıla?çuçhutma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoymaymıma?çuçhutma qoymaymıma?	sençuçhutmağa qoymaymısa?çuçhutma qoymaymısa?	olçuçhutmağa qoymaymıdı?çuçhutma qoymaymıdı?	bizçuçhutmağa qoymaymıbız?çuçhutma qoymaymıbız?	sizçuçhutmağa qoymaymısız?çuçhutma qoymaymısız?	alaçuçhutmağa qoymaymıdıla?çuçhutma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoydumçuçhutma qoydum	sençuçhutmağa qoydungçuçhutma qoydung	olçuçhutmağa qoyduçuçhutma qoydu	bizçuçhutmağa qoyduqçuçhutma qoyduq	sizçuçhutmağa qoyduğuzçuçhutma qoyduğuz	alaçuçhutmağa qoydulaçuçhutma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmağa qoymadımçuçhutma qoymadım	sençuçhutmağa qoymadıngçuçhutma qoymadıng	olçuçhutmağa qoymadıçuçhutma qoymadı	bizçuçhutmağa qoymadıqçuçhutma qoymadıq	sizçuçhutmağa qoymadığızçuçhutma qoymadığız	alaçuçhutmağa qoymadılaçuçhutma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoydummu?çuçhutma qoydummu?	sençuçhutmağa qoydungmu?çuçhutma qoydungmu?	olçuçhutmağa qoydumu?çuçhutma qoydumu?	bizçuçhutmağa qoyduqmu?çuçhutma qoyduqmu?	sizçuçhutmağa qoyduğuzmu?çuçhutma qoyduğuzmu?	alaçuçhutmağa qoydulamı?çuçhutma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutmağa qoymadımmı?çuçhutma qoymadımmı?	sençuçhutmağa qoymadıngmı?çuçhutma qoymadıngmı?	olçuçhutmağa qoymadımı?çuçhutma qoymadımı?	bizçuçhutmağa qoymadıqmı?çuçhutma qoymadıqmı?	sizçuçhutmağa qoymadığızmı?çuçhutma qoymadığızmı?	alaçuçhutmağa qoymadılamı?çuçhutma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çuçhuturğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can have someone rummage or dig through something	mençuçhutalama	sençuçhutalasa	olçuçhutaladı	bizçuçhutalabız	sizçuçhutalasız	alaçuçhutaladıla
Ability — presenthe can't have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmayma	sençuçhutalmaysa	olçuçhutalmaydı	bizçuçhutalmaybız	sizçuçhutalmaysız	alaçuçhutalmaydıla
Ability — presentcan he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalamıma? çuçhutalamamı?	sençuçhutalamısa?	olçuçhutalamıdı?	bizçuçhutalamıbız? çuçhutalabızmı?	sizçuçhutalamısız?	alaçuçhutalamıdıla?
Ability — presentcan't he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalmaymıma? çuçhutalmaymamı?	sençuçhutalmaymısa?	olçuçhutalmaymıdı?	bizçuçhutalmaymıbız? çuçhutalmaybızmı?	sizçuçhutalmaymısız?	alaçuçhutalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can have someone rummage or dig through something	mençuçhutalsam	sençuçhutalsang	olçuçhutalsa	bizçuçhutalsaq	sizçuçhutalsağız	alaçuçhutalsala
Ability — if I can…if he can't have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmasam	sençuçhutalmasang	olçuçhutalmasa	bizçuçhutalmasaq	sizçuçhutalmasağız	alaçuçhutalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutaldım	sençuçhutaldıng	olçuçhutaldı	bizçuçhutaldıq	sizçuçhutaldığız	alaçuçhutaldıla
Ability — simple pasthe could not have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmadım	sençuçhutalmadıng	olçuçhutalmadı	bizçuçhutalmadıq	sizçuçhutalmadığız	alaçuçhutalmadıla
Ability — simple pastwas he able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutaldımmı?	sençuçhutaldıngmı?	olçuçhutaldımı?	bizçuçhutaldıqmı?	sizçuçhutaldığızmı?	alaçuçhutaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalmadımmı?	sençuçhutalmadıngmı?	olçuçhutalmadımı?	bizçuçhutalmadıqmı?	sizçuçhutalmadığızmı?	alaçuçhutalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalğanma	sençuçhutalğansa	olçuçhutalğandı	bizçuçhutalğanbız	sizçuçhutalğansız	alaçuçhutalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmağanma	sençuçhutalmağansa	olçuçhutalmağandı	bizçuçhutalmağanbız	sizçuçhutalmağansız	alaçuçhutalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalğanmıma? çuçhutalğanmamı?	sençuçhutalğanmısa?	olçuçhutalğanmıdı?	bizçuçhutalğanmıbız? çuçhutalğanbızmı?	sizçuçhutalğanmısız?	alaçuçhutalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalmağanmıma? çuçhutalmağanmamı?	sençuçhutalmağanmısa?	olçuçhutalmağanmıdı?	bizçuçhutalmağanmıbız? çuçhutalmağanbızmı?	sizçuçhutalmağanmısız?	alaçuçhutalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalğan edimçuçhutalğanem	sençuçhutalğan edingçuçhutalğaneng	olçuçhutalğan ediçuçhutalğaned	bizçuçhutalğan edikçuçhutalğanek	sizçuçhutalğan edigizçuçhutalğanegiz	alaçuçhutalğan edileçuçhutalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmağan edimçuçhutalmağanem	sençuçhutalmağan edingçuçhutalmağaneng	olçuçhutalmağan ediçuçhutalmağaned	bizçuçhutalmağan edikçuçhutalmağanek	sizçuçhutalmağan edigizçuçhutalmağanegiz	alaçuçhutalmağan edileçuçhutalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could have someone rummage or dig through something	mençuçhutala edimçuçhutalaem	sençuçhutala edingçuçhutalaeng	olçuçhutala ediçuçhutalaed	bizçuçhutala edikçuçhutalaek	sizçuçhutala edigizçuçhutalaegiz	alaçuçhutala edileçuçhutalaelle
Ability — past backgroundhe could not have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmay edimçuçhutalmayem	sençuçhutalmay edingçuçhutalmayeng	olçuçhutalmay ediçuçhutalmayed	bizçuçhutalmay edikçuçhutalmayek	sizçuçhutalmay edigizçuçhutalmayegiz	alaçuçhutalmay edileçuçhutalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalırma	sençuçhutalırsa	olçuçhutalır	bizçuçhutalırbız	sizçuçhutalırsız	alaçuçhutalırla
Ability — future Ihe won't be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmazma	sençuçhutalmazsa	olçuçhutalmaz	bizçuçhutalmazbız	sizçuçhutalmazsız	alaçuçhutalmazla
Ability — future Iwill he be able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalırmıma? çuçhutalırmamı?	sençuçhutalırmısa?	olçuçhutalırmı?	bizçuçhutalırmıbız? çuçhutalırbızmı?	sizçuçhutalırmısız?	alaçuçhutalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutalmazmıma? çuçhutalmazmamı?	sençuçhutalmazmısa?	olçuçhutalmazmı?	bizçuçhutalmazmıbız? çuçhutalmazbızmı?	sizçuçhutalmazmısız?	alaçuçhutalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutallıqma	sençuçhutallıqsa	olçuçhutallıqdı	bizçuçhutallıqbız	sizçuçhutallıqsız	alaçuçhutallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutallıq tülme	sençuçhutallıq tülse	olçuçhutallıq tüldü	bizçuçhutallıq tülbüz	sizçuçhutallıq tülsüz	alaçuçhutallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutallıqmıma? çuçhutallıqmamı?	sençuçhutallıqmısa?	olçuçhutallıqmıdı?	bizçuçhutallıqmıbız? çuçhutallıqbızmı?	sizçuçhutallıqmısız?	alaçuçhutallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to have someone rummage or dig through something?	mençuçhutallıq tülmüme?	sençuçhutallıq tülmüse?	olçuçhutallıq tülmüdü?	bizçuçhutallıq tülmübüz?	sizçuçhutallıq tülmüsüz?	alaçuçhutallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalır edimçuçhutalır em	sençuçhutalır edingçuçhutalır eng	olçuçhutalır ediçuçhutalır ed	bizçuçhutalır edikçuçhutalır ek	sizçuçhutalır edigizçuçhutalır egiz	alaçuçhutalır edileçuçhutalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to have someone rummage or dig through something	mençuçhutalmaz edimçuçhutalmaz em	sençuçhutalmaz edingçuçhutalmaz eng	olçuçhutalmaz ediçuçhutalmaz ed	bizçuçhutalmaz edikçuçhutalmaz ek	sizçuçhutalmaz edigizçuçhutalmaz egiz	alaçuçhutalmaz edileçuçhutalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to have someone rummage or dig through something		sençuçhutalğınçuçhutalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to have someone rummage or dig through something		sençuçhutalmağınçuçhutalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çuçhuturğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be having someone rummage or dig through something	mençuçhuta bolmazma	sençuçhuta bolmazsa	olçuçhuta bolmaz	bizçuçhuta bolmazbız	sizçuçhuta bolmazsız	alaçuçhuta bolmazla
Inference, present — double negationhe must be having someone rummage or dig through something (emphatic)	mençuçhutmay bolmazma	sençuçhutmay bolmazsa	olçuçhutmay bolmaz	bizçuçhutmay bolmazbız	sizçuçhutmay bolmazsız	alaçuçhutmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of having someone rummage or dig through something	mençuçhuta tura bolmazma	sençuçhuta tura bolmazsa	olçuçhuta tura bolmaz	bizçuçhuta tura bolmazbız	sizçuçhuta tura bolmazsız	alaçuçhuta tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not having someone rummage or dig through something (emphatic)	mençuçhutmay tura bolmazma	sençuçhutmay tura bolmazsa	olçuçhutmay tura bolmaz	bizçuçhutmay tura bolmazbız	sizçuçhutmay tura bolmazsız	alaçuçhutmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay turama	sençuçhutmay turasa	olçuçhutmay turadı	bizçuçhutmay turabız	sizçuçhutmay turasız	alaçuçhutmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not having someone rummage or dig through something	mençuçhutmay turmayma	sençuçhutmay turmaysa	olçuçhutmay turmaydı	bizçuçhutmay turmaybız	sizçuçhutmay turmaysız	alaçuçhutmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not having someone rummage or dig through something?	mençuçhutmay turmaymıma	sençuçhutmay turmaymısa	olçuçhutmay turmaymıdı	bizçuçhutmay turmaymıbız	sizçuçhutmay turmaymısız	alaçuçhutmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan bolmazma	sençuçhuthan bolmazsa	olçuçhuthan bolmaz	bizçuçhuthan bolmazbız	sizçuçhuthan bolmazsız	alaçuçhuthan bolmazla
Inference — double negationhe must have had someone rummage or dig through something (emphatic)	mençuçhutmağan bolmazma	sençuçhutmağan bolmazsa	olçuçhutmağan bolmaz	bizçuçhutmağan bolmazbız	sizçuçhutmağan bolmazsız	alaçuçhutmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had had someone rummage or dig through something	mençuçhuthan bolmasam	sençuçhuthan bolmasang	olçuçhuthan bolmasa	bizçuçhuthan bolmasaq	sizçuçhuthan bolmasağız	alaçuçhuthan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't had someone rummage or dig through something	mençuçhutmağan bolmasam	sençuçhutmağan bolmasang	olçuçhutmağan bolmasa	bizçuçhutmağan bolmasaq	sizçuçhutmağan bolmasağız	alaçuçhutmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq bolmazma	sençuçhuturuq bolmazsa	olçuçhuturuq bolmaz	bizçuçhuturuq bolmazbız	sizçuçhuturuq bolmazsız	alaçuçhuturuq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to have someone rummage or dig through something (emphatic)	mençuçhutmazlıq bolmazma	sençuçhutmazlıq bolmazsa	olçuçhutmazlıq bolmaz	bizçuçhutmazlıq bolmazbız	sizçuçhutmazlıq bolmazsız	alaçuçhutmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to have someone rummage or dig through something	mençuçhuturuq bolmasam	sençuçhuturuq bolmasang	olçuçhuturuq bolmasa	bizçuçhuturuq bolmasaq	sizçuçhuturuq bolmasağız	alaçuçhuturuq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to have someone rummage or dig through something	mençuçhutmazlıq bolmasam	sençuçhutmazlıq bolmasang	olçuçhutmazlıq bolmasa	bizçuçhutmazlıq bolmasaq	sizçuçhutmazlıq bolmasağız	alaçuçhutmazlıq bolmasala