çuçhularğa

/tʃutʃxularʁa/

1. (v.) to rummage, to poke about, to root around

hurjunlarıngı çuçhularğa — to rummage in your own pockets
jerni çuçhuladı — he rooted about in the earth
çuçhulub izlerge — to search by rummaging

2. (v.) to fish for information, to sound someone out (fig. )

igi çuçhula — sound him out properly
anı çuçhulub kör — try sounding him out
hapar çuçhularğa — to fish for news

Conjugation

Common forms

çuçhuladıhe is rummaging
çuçhulduhe rummaged
çuçhulğandıhe has rummaged
çuçhularhe will rummage
çuçhularıqdıhe is going to rummage
çuçhula edihe was rummaging
çuçhulsaif he rummages
çuçhul!rummage!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is rummaging	mençuçhulama	sençuçhulasa	olçuçhuladı	bizçuçhulabız	sizçuçhulasız	alaçuçhuladıla
Present (simple & continuous)he is not rummaging	mençuçhulmayma	sençuçhulmaysa	olçuçhulmaydı	bizçuçhulmaybız	sizçuçhulmaysız	alaçuçhulmaydıla
Present (simple & continuous)is he rummaging?	mençuçhulamıma? çuçhulamamı?	sençuçhulamısa?	olçuçhulamıdı?	bizçuçhulamıbız? çuçhulabızmı?	sizçuçhulamısız?	alaçuçhulamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he rummaging?	mençuçhulmaymıma? çuçhulmaymamı?	sençuçhulmaymısa?	olçuçhulmaymıdı?	bizçuçhulmaymıbız? çuçhulmaybızmı?	sizçuçhulmaymısız?	alaçuçhulmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually rummages	mençuçhuluwçanma	sençuçhuluwçansa	olçuçhuluwçandı	bizçuçhuluwçanbız	sizçuçhuluwçansız	alaçuçhuluwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually rummage	mençuçhuluwçan tülme	sençuçhuluwçan tülse	olçuçhuluwçan tüldü	bizçuçhuluwçan tülbüz	sizçuçhuluwçan tülsüz	alaçuçhuluwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually rummage?	mençuçhuluwçanmıma? çuçhuluwçanmamı?	sençuçhuluwçanmısa?	olçuçhuluwçanmıdı?	bizçuçhuluwçanmıbız? çuçhuluwçanbızmı?	sizçuçhuluwçanmısız?	alaçuçhuluwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually rummage?	mençuçhuluwçan tülmüme?	sençuçhuluwçan tülmüse?	olçuçhuluwçan tülmüdü?	bizçuçhuluwçan tülmübüz?	sizçuçhuluwçan tülmüsüz?	alaçuçhuluwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has rummaged and remains so			olçuçhulubdu			alaçuçhulubdula
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he rummaged?			olçuçhulubmudu?			alaçuçhulubmudula?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of rummaging	mençuçhula turama	sençuçhula turasa	olçuçhula turadı	bizçuçhula turabız	sizçuçhula turasız	alaçuçhula turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of rummaging	mençuçhula turmayma	sençuçhula turmaysa	olçuçhula turmaydı	bizçuçhula turmaybız	sizçuçhula turmaysız	alaçuçhula turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of rummaging?	mençuçhula turamıma? çuçhula turamamı?	sençuçhula turamısa?	olçuçhula turamıdı?	bizçuçhula turamıbız? çuçhula turabızmı?	sizçuçhula turamısız?	alaçuçhula turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of rummaging?	mençuçhula turmaymıma? çuçhula turmaymamı?	sençuçhula turmaymısa?	olçuçhula turmaymıdı?	bizçuçhula turmaymıbız? çuçhula turmaybızmı?	sizçuçhula turmaymısız?	alaçuçhula turmaymıdıla?
Simple past (definite)he rummaged	mençuçhuldum	sençuçhuldung	olçuçhuldu	bizçuçhulduq	sizçuçhulduğuz	alaçuçhuldula
Simple past (definite)he didn't rummage	mençuçhulmadım	sençuçhulmadıng	olçuçhulmadı	bizçuçhulmadıq	sizçuçhulmadığız	alaçuçhulmadıla
Simple past (definite)did he rummage?	mençuçhuldummu?	sençuçhuldungmu?	olçuçhuldumu?	bizçuçhulduqmu?	sizçuçhulduğuzmu?	alaçuçhuldulamı?
Simple past (definite)didn't he rummage?	mençuçhulmadımmı?	sençuçhulmadıngmı?	olçuçhulmadımı?	bizçuçhulmadıqmı?	sizçuçhulmadığızmı?	alaçuçhulmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has rummaged	mençuçhulğanma	sençuçhulğansa	olçuçhulğandı	bizçuçhulğanbız	sizçuçhulğansız	alaçuçhulğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't rummaged	mençuçhulmağanma	sençuçhulmağansa	olçuçhulmağandı	bizçuçhulmağanbız	sizçuçhulmağansız	alaçuçhulmağandıla
Perfect (past indefinite)has he rummaged?	mençuçhulğanmıma? çuçhulğanmamı?	sençuçhulğanmısa?	olçuçhulğanmıdı?	bizçuçhulğanmıbız? çuçhulğanbızmı?	sizçuçhulğanmısız?	alaçuçhulğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he rummaged?	mençuçhulmağanmıma? çuçhulmağanmamı?	sençuçhulmağanmısa?	olçuçhulmağanmıdı?	bizçuçhulmağanmıbız? çuçhulmağanbızmı?	sizçuçhulmağanmısız?	alaçuçhulmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will rummage	mençuçhularma	sençuçhularsa	olçuçhular	bizçuçhularbız	sizçuçhularsız	alaçuçhularla
Indefinite future (future I)he won't rummage	mençuçhulmazma	sençuçhulmazsa	olçuçhulmaz	bizçuçhulmazbız	sizçuçhulmazsız	alaçuçhulmazla
Indefinite future (future I)will he rummage?	mençuçhularmıma? çuçhularmamı?	sençuçhularmısa?	olçuçhularmı?	bizçuçhularmıbız? çuçhularbızmı?	sizçuçhularmısız?	alaçuçhularmıla?
Indefinite future (future I)won't he rummage?	mençuçhulmazmıma? çuçhulmazmamı?	sençuçhulmazmısa?	olçuçhulmazmı?	bizçuçhulmazmıbız? çuçhulmazbızmı?	sizçuçhulmazmısız?	alaçuçhulmazmıla?
Definite future (future II)he is going to rummage	mençuçhularıqma	sençuçhularıqsa	olçuçhularıqdı	bizçuçhularıqbız	sizçuçhularıqsız	alaçuçhularıqdıla
Definite future (future II)he is not going to rummage	mençuçhularıq tülme	sençuçhularıq tülse	olçuçhularıq tüldü	bizçuçhularıq tülbüz	sizçuçhularıq tülsüz	alaçuçhularıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to rummage?	mençuçhularıqmıma? çuçhularıqmamı?	sençuçhularıqmısa?	olçuçhularıqmıdı?	bizçuçhularıqmıbız? çuçhularıqbızmı?	sizçuçhularıqmısız?	alaçuçhularıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to rummage?	mençuçhularıq tülmüme?	sençuçhularıq tülmüse?	olçuçhularıq tülmüdü?	bizçuçhularıq tülmübüz?	sizçuçhularıq tülmüsüz?	alaçuçhularıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had rummaged	mençuçhulğan edimçuçhulğanem	sençuçhulğan edingçuçhulğaneng	olçuçhulğan ediçuçhulğaned	bizçuçhulğan edikçuçhulğanek	sizçuçhulğan edigizçuçhulğanegiz	alaçuçhulğan edileçuçhulğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't rummaged	mençuçhulmağan edimçuçhulmağanem	sençuçhulmağan edingçuçhulmağaneng	olçuçhulmağan ediçuçhulmağaned	bizçuçhulmağan edikçuçhulmağanek	sizçuçhulmağan edigizçuçhulmağanegiz	alaçuçhulmağan edileçuçhulmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was rummaging	mençuçhula edimçuçhulaem	sençuçhula edingçuçhulaeng	olçuçhula ediçuçhulaed	bizçuçhula edikçuçhulaek	sizçuçhula edigizçuçhulaegiz	alaçuçhula edileçuçhulaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't rummaging	mençuçhulmay edimçuçhulmayem	sençuçhulmay edingçuçhulmayeng	olçuçhulmay ediçuçhulmayed	bizçuçhulmay edikçuçhulmayek	sizçuçhulmay edigizçuçhulmayegiz	alaçuçhulmay edileçuçhulmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to rummage	mençuçhuluwçan edimçuçhuluwçanem	sençuçhuluwçan edingçuçhuluwçaneng	olçuçhuluwçan ediçuçhuluwçaned	bizçuçhuluwçan edikçuçhuluwçanek	sizçuçhuluwçan edigizçuçhuluwçanegiz	alaçuçhuluwçan edileçuçhuluwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to rummage	mençuçhuluwçan tül edimçuçhuluwçan tül em	sençuçhuluwçan tül edingçuçhuluwçan tül eng	olçuçhuluwçan tül ediçuçhuluwçan tül ed	bizçuçhuluwçan tül edikçuçhuluwçan tül ek	sizçuçhuluwçan tül edigizçuçhuluwçan tül egiz	alaçuçhuluwçan tül edileçuçhuluwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had rummaged and remained so			olçuçhulub edi			alaçuçhulub edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't rummaged			olçuçhulub tül edi			alaçuçhulub tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of rummaging	mençuçhula tura edimçuçhula turaem	sençuçhula tura edingçuçhula turaeng	olçuçhula tura ediçuçhula turaed	bizçuçhula tura edikçuçhula turaek	sizçuçhula tura edigizçuçhula turaegiz	alaçuçhula tura edileçuçhula turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of rummaging	mençuçhula turmay edimçuçhula turmayem	sençuçhula turmay edingçuçhula turmayeng	olçuçhula turmay ediçuçhula turmayed	bizçuçhula turmay edikçuçhula turmayek	sizçuçhula turmay edigizçuçhula turmayegiz	alaçuçhula turmay edileçuçhula turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would rummage	mençuçhular edimçuçhular em	sençuçhular edingçuçhular eng	olçuçhular ediçuçhular ed	bizçuçhular edikçuçhular ek	sizçuçhular edigizçuçhular egiz	alaçuçhular edileçuçhular elle
Conditional result (would)he wouldn't rummage	mençuçhulmaz edimçuçhulmaz em	sençuçhulmaz edingçuçhulmaz eng	olçuçhulmaz ediçuçhulmaz ed	bizçuçhulmaz edikçuçhulmaz ek	sizçuçhulmaz edigizçuçhulmaz egiz	alaçuçhulmaz edileçuçhulmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have rummaged	mençuçhularıq edimçuçhularıq em	sençuçhularıq edingçuçhularıq eng	olçuçhularıq ediçuçhularıq ed	bizçuçhularıq edikçuçhularıq ek	sizçuçhularıq edigizçuçhularıq egiz	alaçuçhularıq edileçuçhularıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have rummaged	mençuçhularıq tül edimçuçhularıq tül em	sençuçhularıq tül edingçuçhularıq tül eng	olçuçhularıq tül ediçuçhularıq tül ed	bizçuçhularıq tül edikçuçhularıq tül ek	sizçuçhularıq tül edigizçuçhularıq tül egiz	alaçuçhularıq tül edileçuçhularıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he rummages	mençuçhulsam	sençuçhulsang	olçuçhulsa	bizçuçhulsaq	sizçuçhulsağız	alaçuçhulsala
Conditionalif he doesn't rummage	mençuçhulmasam	sençuçhulmasang	olçuçhulmasa	bizçuçhulmasaq	sizçuçhulmasağız	alaçuçhulmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is rummaging	mençuçhula esem	sençuçhula eseng	olçuçhula ese	bizçuçhula esek	sizçuçhula esegiz	alaçuçhula esele
Conditional, present realif he is not rummaging	mençuçhulmay esem	sençuçhulmay eseng	olçuçhulmay ese	bizçuçhulmay esek	sizçuçhulmay esegiz	alaçuçhulmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he rummaged	mençuçhulsam ediçuçhulsam ed	sençuçhulsang ediçuçhulsang ed	olçuçhulsa ediçuçhulsaed	bizçuçhulsaq ediçuçhulsaq ed	sizçuçhulsağız ediçuçhulsağız ed	alaçuçhulsala ediçuçhulsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't rummage	mençuçhulmasam ediçuçhulmasam ed	sençuçhulmasang ediçuçhulmasang ed	olçuçhulmasa ediçuçhulmasaed	bizçuçhulmasaq ediçuçhulmasaq ed	sizçuçhulmasağız ediçuçhulmasağız ed	alaçuçhulmasala ediçuçhulmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he rummaged	mençuçhuldum esem	sençuçhuldung eseng	olçuçhuldu ese	bizçuçhulduq esek	sizçuçhulduğuz esegiz	alaçuçhuldula esele
Conditional, definite past¹if he didn't rummage	mençuçhulmadım esem	sençuçhulmadıng eseng	olçuçhulmadı ese	bizçuçhulmadıq esek	sizçuçhulmadığız esegiz	alaçuçhulmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did rummage (indeed)	mençuçhulğan esem	sençuçhulğan eseng	olçuçhulğan ese	bizçuçhulğan esek	sizçuçhulğan esegiz	alaçuçhulğan esele
Conditional, past realif he didn't rummage (indeed)	mençuçhulmağan esem	sençuçhulmağan eseng	olçuçhulmağan ese	bizçuçhulmağan esek	sizçuçhulmağan esegiz	alaçuçhulmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had rummaged	mençuçhulğan bolsam	sençuçhulğan bolsang	olçuçhulğan bolsa	bizçuçhulğan bolsaq	sizçuçhulğan bolsağız	alaçuçhulğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't rummaged	mençuçhulmağan bolsam	sençuçhulmağan bolsang	olçuçhulmağan bolsa	bizçuçhulmağan bolsaq	sizçuçhulmağan bolsağız	alaçuçhulmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had rummaged	mençuçhulğan bolsam ediçuçhulğan bolsam ed	sençuçhulğan bolsang ediçuçhulğan bolsang ed	olçuçhulğan bolsa ediçuçhulğan bolsaed	bizçuçhulğan bolsaq ediçuçhulğan bolsaq ed	sizçuçhulğan bolsağız ediçuçhulğan bolsağız ed	alaçuçhulğan bolsala ediçuçhulğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't rummaged	mençuçhulmağan bolsam ediçuçhulmağan bolsam ed	sençuçhulmağan bolsang ediçuçhulmağan bolsang ed	olçuçhulmağan bolsa ediçuçhulmağan bolsaed	bizçuçhulmağan bolsaq ediçuçhulmağan bolsaq ed	sizçuçhulmağan bolsağız ediçuçhulmağan bolsağız ed	alaçuçhulmağan bolsala ediçuçhulmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will rummage	mençuçhular esem	sençuçhular eseng	olçuçhular ese	bizçuçhular esek	sizçuçhular esegiz	alaçuçhular esele
Conditional, aoristif he won't rummage	mençuçhulmaz esem	sençuçhulmaz eseng	olçuçhulmaz ese	bizçuçhulmaz esek	sizçuçhulmaz esegiz	alaçuçhulmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to rummage	mençuçhularıq esem	sençuçhularıq eseng	olçuçhularıq ese	bizçuçhularıq esek	sizçuçhularıq esegiz	alaçuçhularıq esele
Conditional, futureif he is not going to rummage	mençuçhularıq tül esem	sençuçhularıq tül eseng	olçuçhularıq tül ese	bizçuçhularıq tül esek	sizçuçhularıq tül esegiz	alaçuçhularıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to rummage	mençuçhularıq bolsam	sençuçhularıq bolsang	olçuçhularıq bolsa	bizçuçhularıq bolsaq	sizçuçhularıq bolsağız	alaçuçhularıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to rummage	mençuçhulmazlıq bolsam	sençuçhulmazlıq bolsang	olçuçhulmazlıq bolsa	bizçuçhulmazlıq bolsaq	sizçuçhulmazlıq bolsağız	alaçuçhulmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çuçhuldung ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be rummaging	mençuçhula bolurma	sençuçhula bolursa	olçuçhula bolur	bizçuçhula bolurbuz	sizçuçhula bolursuz	alaçuçhula bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be rummaging	mençuçhulmay bolurma	sençuçhulmay bolursa	olçuçhulmay bolur	bizçuçhulmay bolurbuz	sizçuçhulmay bolursuz	alaçuçhulmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of rummaging	mençuçhula tura bolurma	sençuçhula tura bolursa	olçuçhula tura bolur	bizçuçhula tura bolurbuz	sizçuçhula tura bolursuz	alaçuçhula tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not rummaging	mençuçhulmay tura bolurma	sençuçhulmay tura bolursa	olçuçhulmay tura bolur	bizçuçhulmay tura bolurbuz	sizçuçhulmay tura bolursuz	alaçuçhulmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have rummaged	mençuçhulğan bolurma	sençuçhulğan bolursa	olçuçhulğan bolur	bizçuçhulğan bolurbuz	sizçuçhulğan bolursuz	alaçuçhulğan bolurla
Inference (must have)he must not have rummaged	mençuçhulmağan bolurma	sençuçhulmağan bolursa	olçuçhulmağan bolur	bizçuçhulmağan bolurbuz	sizçuçhulmağan bolursuz	alaçuçhulmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to rummage	mençuçhularıq bolurma	sençuçhularıq bolursa	olçuçhularıq bolur	bizçuçhularıq bolurbuz	sizçuçhularıq bolursuz	alaçuçhularıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to rummage	mençuçhulmazlıq bolurma	sençuçhulmazlıq bolursa	olçuçhulmazlıq bolur	bizçuçhulmazlıq bolurbuz	sizçuçhulmazlıq bolursuz	alaçuçhulmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it rummage	mençuçhulayım	sençuçhul!	olçuçhulsun	bizçuçhulayıq	sizçuçhuluğuz!	alaçuçhulsunla
Commands & suggestionslet him/her/it not rummage	mençuçhulmayım	sençuçhulma!	olçuçhulmasın	bizçuçhulmayıq	sizçuçhulmağız!	alaçuçhulmasınla
Commands & suggestionsshould he rummage?	mençuçhulayımmı?		olçuçhulsunmu?	bizçuçhulayıqmı?		alaçuçhulsunlamı?
Commands & suggestionsshould he not rummage?	mençuçhulmayımmı?		olçuçhulmasınmı?	bizçuçhulmayıqmı?		alaçuçhulmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it rummage		sençuçhulçu²	olçuçhulsunçu		sizçuçhulçuğuz	alaçuçhulsunlaçı
Requestsdo let him/her/it not rummage		sençuçhulmaçı²	olçuçhulmasınçı		sizçuçhulmaçığız	alaçuçhulmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you rummage		sençuçhulğunçuçhulğu
Blessings & curses — may you…may you not rummage		sençuçhulmağınçuçhulmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he rummaged	mençuçhulğay edim çuçhulğa edim	sençuçhulğay eding çuçhulğa eding	olçuçhulğay edi çuçhulğa edi	bizçuçhulğay edik çuçhulğa edik	sizçuçhulğay edigiz çuçhulğa edigiz	alaçuçhulğay edile çuçhulğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not rummage	mençuçhulmağay edim çuçhulmağa edim	sençuçhulmağay eding çuçhulmağa eding	olçuçhulmağay edi çuçhulmağa edi	bizçuçhulmağay edik çuçhulmağa edik	sizçuçhulmağay edigiz çuçhulmağa edigiz	alaçuçhulmağay edile çuçhulmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to rummage	mençuçhulmağa qoyayımçuçhulma qoyayım	sençuçhulmağa qoy!çuçhulma qoy!	olçuçhulmağa qoysunçuçhulma qoysun	bizçuçhulmağa qoyayıqçuçhulma qoyayıq	sizçuçhulmağa qoyuğuz!çuçhulma qoyuğuz!	alaçuçhulmağa qoysunlaçuçhulma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to rummage	mençuçhulmağa qoymayımçuçhulma qoymayım	sençuçhulmağa qoyma!çuçhulma qoyma!	olçuçhulmağa qoymasınçuçhulma qoymasın	bizçuçhulmağa qoymayıqçuçhulma qoymayıq	sizçuçhulmağa qoymağız!çuçhulma qoymağız!	alaçuçhulmağa qoymasınlaçuçhulma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoyayımmı?çuçhulma qoyayımmı?		olçuçhulmağa qoysunmu?çuçhulma qoysunmu?	bizçuçhulmağa qoyayıqmı?çuçhulma qoyayıqmı?		alaçuçhulmağa qoysunlamı?çuçhulma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoymayımmı?çuçhulma qoymayımmı?		olçuçhulmağa qoymasınmı?çuçhulma qoymasınmı?	bizçuçhulmağa qoymayıqmı?çuçhulma qoymayıqmı?		alaçuçhulmağa qoymasınlamı?çuçhulma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to rummage	mençuçhulmağa qoyamaçuçhulma qoyama	sençuçhulmağa qoyasaçuçhulma qoyasa	olçuçhulmağa qoyadıçuçhulma qoyadı	bizçuçhulmağa qoyabızçuçhulma qoyabız	sizçuçhulmağa qoyasızçuçhulma qoyasız	alaçuçhulmağa qoyadılaçuçhulma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to rummage	mençuçhulmağa qoymaymaçuçhulma qoymayma	sençuçhulmağa qoymaysaçuçhulma qoymaysa	olçuçhulmağa qoymaydıçuçhulma qoymaydı	bizçuçhulmağa qoymaybızçuçhulma qoymaybız	sizçuçhulmağa qoymaysızçuçhulma qoymaysız	alaçuçhulmağa qoymaydılaçuçhulma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoyamıma?çuçhulma qoyamıma?	sençuçhulmağa qoyamısa?çuçhulma qoyamısa?	olçuçhulmağa qoyamıdı?çuçhulma qoyamıdı?	bizçuçhulmağa qoyamıbız?çuçhulma qoyamıbız?	sizçuçhulmağa qoyamısız?çuçhulma qoyamısız?	alaçuçhulmağa qoyamıdıla?çuçhulma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoymaymıma?çuçhulma qoymaymıma?	sençuçhulmağa qoymaymısa?çuçhulma qoymaymısa?	olçuçhulmağa qoymaymıdı?çuçhulma qoymaymıdı?	bizçuçhulmağa qoymaymıbız?çuçhulma qoymaymıbız?	sizçuçhulmağa qoymaymısız?çuçhulma qoymaymısız?	alaçuçhulmağa qoymaymıdıla?çuçhulma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to rummage	mençuçhulmağa qoydumçuçhulma qoydum	sençuçhulmağa qoydungçuçhulma qoydung	olçuçhulmağa qoyduçuçhulma qoydu	bizçuçhulmağa qoyduqçuçhulma qoyduq	sizçuçhulmağa qoyduğuzçuçhulma qoyduğuz	alaçuçhulmağa qoydulaçuçhulma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to rummage	mençuçhulmağa qoymadımçuçhulma qoymadım	sençuçhulmağa qoymadıngçuçhulma qoymadıng	olçuçhulmağa qoymadıçuçhulma qoymadı	bizçuçhulmağa qoymadıqçuçhulma qoymadıq	sizçuçhulmağa qoymadığızçuçhulma qoymadığız	alaçuçhulmağa qoymadılaçuçhulma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoydummu?çuçhulma qoydummu?	sençuçhulmağa qoydungmu?çuçhulma qoydungmu?	olçuçhulmağa qoydumu?çuçhulma qoydumu?	bizçuçhulmağa qoyduqmu?çuçhulma qoyduqmu?	sizçuçhulmağa qoyduğuzmu?çuçhulma qoyduğuzmu?	alaçuçhulmağa qoydulamı?çuçhulma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to rummage?	mençuçhulmağa qoymadımmı?çuçhulma qoymadımmı?	sençuçhulmağa qoymadıngmı?çuçhulma qoymadıngmı?	olçuçhulmağa qoymadımı?çuçhulma qoymadımı?	bizçuçhulmağa qoymadıqmı?çuçhulma qoymadıqmı?	sizçuçhulmağa qoymadığızmı?çuçhulma qoymadığızmı?	alaçuçhulmağa qoymadılamı?çuçhulma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çuçhularğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can rummage	mençuçhulalama	sençuçhulalasa	olçuçhulaladı	bizçuçhulalabız	sizçuçhulalasız	alaçuçhulaladıla
Ability — presenthe can't rummage	mençuçhulalmayma	sençuçhulalmaysa	olçuçhulalmaydı	bizçuçhulalmaybız	sizçuçhulalmaysız	alaçuçhulalmaydıla
Ability — presentcan he rummage?	mençuçhulalamıma? çuçhulalamamı?	sençuçhulalamısa?	olçuçhulalamıdı?	bizçuçhulalamıbız? çuçhulalabızmı?	sizçuçhulalamısız?	alaçuçhulalamıdıla?
Ability — presentcan't he rummage?	mençuçhulalmaymıma? çuçhulalmaymamı?	sençuçhulalmaymısa?	olçuçhulalmaymıdı?	bizçuçhulalmaymıbız? çuçhulalmaybızmı?	sizçuçhulalmaymısız?	alaçuçhulalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can rummage	mençuçhulalsam	sençuçhulalsang	olçuçhulalsa	bizçuçhulalsaq	sizçuçhulalsağız	alaçuçhulalsala
Ability — if I can…if he can't rummage	mençuçhulalmasam	sençuçhulalmasang	olçuçhulalmasa	bizçuçhulalmasaq	sizçuçhulalmasağız	alaçuçhulalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to rummage	mençuçhulaldım	sençuçhulaldıng	olçuçhulaldı	bizçuçhulaldıq	sizçuçhulaldığız	alaçuçhulaldıla
Ability — simple pasthe could not rummage	mençuçhulalmadım	sençuçhulalmadıng	olçuçhulalmadı	bizçuçhulalmadıq	sizçuçhulalmadığız	alaçuçhulalmadıla
Ability — simple pastwas he able to rummage?	mençuçhulaldımmı?	sençuçhulaldıngmı?	olçuçhulaldımı?	bizçuçhulaldıqmı?	sizçuçhulaldığızmı?	alaçuçhulaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he rummage?	mençuçhulalmadımmı?	sençuçhulalmadıngmı?	olçuçhulalmadımı?	bizçuçhulalmadıqmı?	sizçuçhulalmadığızmı?	alaçuçhulalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to rummage	mençuçhulalğanma	sençuçhulalğansa	olçuçhulalğandı	bizçuçhulalğanbız	sizçuçhulalğansız	alaçuçhulalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to rummage	mençuçhulalmağanma	sençuçhulalmağansa	olçuçhulalmağandı	bizçuçhulalmağanbız	sizçuçhulalmağansız	alaçuçhulalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to rummage?	mençuçhulalğanmıma? çuçhulalğanmamı?	sençuçhulalğanmısa?	olçuçhulalğanmıdı?	bizçuçhulalğanmıbız? çuçhulalğanbızmı?	sizçuçhulalğanmısız?	alaçuçhulalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to rummage?	mençuçhulalmağanmıma? çuçhulalmağanmamı?	sençuçhulalmağanmısa?	olçuçhulalmağanmıdı?	bizçuçhulalmağanmıbız? çuçhulalmağanbızmı?	sizçuçhulalmağanmısız?	alaçuçhulalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to rummage	mençuçhulalğan edimçuçhulalğanem	sençuçhulalğan edingçuçhulalğaneng	olçuçhulalğan ediçuçhulalğaned	bizçuçhulalğan edikçuçhulalğanek	sizçuçhulalğan edigizçuçhulalğanegiz	alaçuçhulalğan edileçuçhulalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to rummage	mençuçhulalmağan edimçuçhulalmağanem	sençuçhulalmağan edingçuçhulalmağaneng	olçuçhulalmağan ediçuçhulalmağaned	bizçuçhulalmağan edikçuçhulalmağanek	sizçuçhulalmağan edigizçuçhulalmağanegiz	alaçuçhulalmağan edileçuçhulalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could rummage	mençuçhulala edimçuçhulalaem	sençuçhulala edingçuçhulalaeng	olçuçhulala ediçuçhulalaed	bizçuçhulala edikçuçhulalaek	sizçuçhulala edigizçuçhulalaegiz	alaçuçhulala edileçuçhulalaelle
Ability — past backgroundhe could not rummage	mençuçhulalmay edimçuçhulalmayem	sençuçhulalmay edingçuçhulalmayeng	olçuçhulalmay ediçuçhulalmayed	bizçuçhulalmay edikçuçhulalmayek	sizçuçhulalmay edigizçuçhulalmayegiz	alaçuçhulalmay edileçuçhulalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to rummage	mençuçhulalırma	sençuçhulalırsa	olçuçhulalır	bizçuçhulalırbız	sizçuçhulalırsız	alaçuçhulalırla
Ability — future Ihe won't be able to rummage	mençuçhulalmazma	sençuçhulalmazsa	olçuçhulalmaz	bizçuçhulalmazbız	sizçuçhulalmazsız	alaçuçhulalmazla
Ability — future Iwill he be able to rummage?	mençuçhulalırmıma? çuçhulalırmamı?	sençuçhulalırmısa?	olçuçhulalırmı?	bizçuçhulalırmıbız? çuçhulalırbızmı?	sizçuçhulalırmısız?	alaçuçhulalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to rummage?	mençuçhulalmazmıma? çuçhulalmazmamı?	sençuçhulalmazmısa?	olçuçhulalmazmı?	bizçuçhulalmazmıbız? çuçhulalmazbızmı?	sizçuçhulalmazmısız?	alaçuçhulalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to rummage	mençuçhulallıqma	sençuçhulallıqsa	olçuçhulallıqdı	bizçuçhulallıqbız	sizçuçhulallıqsız	alaçuçhulallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to rummage	mençuçhulallıq tülme	sençuçhulallıq tülse	olçuçhulallıq tüldü	bizçuçhulallıq tülbüz	sizçuçhulallıq tülsüz	alaçuçhulallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to rummage?	mençuçhulallıqmıma? çuçhulallıqmamı?	sençuçhulallıqmısa?	olçuçhulallıqmıdı?	bizçuçhulallıqmıbız? çuçhulallıqbızmı?	sizçuçhulallıqmısız?	alaçuçhulallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to rummage?	mençuçhulallıq tülmüme?	sençuçhulallıq tülmüse?	olçuçhulallıq tülmüdü?	bizçuçhulallıq tülmübüz?	sizçuçhulallıq tülmüsüz?	alaçuçhulallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to rummage	mençuçhulalır edimçuçhulalır em	sençuçhulalır edingçuçhulalır eng	olçuçhulalır ediçuçhulalır ed	bizçuçhulalır edikçuçhulalır ek	sizçuçhulalır edigizçuçhulalır egiz	alaçuçhulalır edileçuçhulalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to rummage	mençuçhulalmaz edimçuçhulalmaz em	sençuçhulalmaz edingçuçhulalmaz eng	olçuçhulalmaz ediçuçhulalmaz ed	bizçuçhulalmaz edikçuçhulalmaz ek	sizçuçhulalmaz edigizçuçhulalmaz egiz	alaçuçhulalmaz edileçuçhulalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to rummage		sençuçhulalğınçuçhulalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to rummage		sençuçhulalmağınçuçhulalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çuçhularğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be rummaging	mençuçhula bolmazma	sençuçhula bolmazsa	olçuçhula bolmaz	bizçuçhula bolmazbız	sizçuçhula bolmazsız	alaçuçhula bolmazla
Inference, present — double negationhe must be rummaging (emphatic)	mençuçhulmay bolmazma	sençuçhulmay bolmazsa	olçuçhulmay bolmaz	bizçuçhulmay bolmazbız	sizçuçhulmay bolmazsız	alaçuçhulmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of rummaging	mençuçhula tura bolmazma	sençuçhula tura bolmazsa	olçuçhula tura bolmaz	bizçuçhula tura bolmazbız	sizçuçhula tura bolmazsız	alaçuçhula tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not rummaging (emphatic)	mençuçhulmay tura bolmazma	sençuçhulmay tura bolmazsa	olçuçhulmay tura bolmaz	bizçuçhulmay tura bolmazbız	sizçuçhulmay tura bolmazsız	alaçuçhulmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not rummaging	mençuçhulmay turama	sençuçhulmay turasa	olçuçhulmay turadı	bizçuçhulmay turabız	sizçuçhulmay turasız	alaçuçhulmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not rummaging	mençuçhulmay turmayma	sençuçhulmay turmaysa	olçuçhulmay turmaydı	bizçuçhulmay turmaybız	sizçuçhulmay turmaysız	alaçuçhulmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not rummaging?	mençuçhulmay turmaymıma	sençuçhulmay turmaymısa	olçuçhulmay turmaymıdı	bizçuçhulmay turmaymıbız	sizçuçhulmay turmaymısız	alaçuçhulmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have rummaged	mençuçhulğan bolmazma	sençuçhulğan bolmazsa	olçuçhulğan bolmaz	bizçuçhulğan bolmazbız	sizçuçhulğan bolmazsız	alaçuçhulğan bolmazla
Inference — double negationhe must have rummaged (emphatic)	mençuçhulmağan bolmazma	sençuçhulmağan bolmazsa	olçuçhulmağan bolmaz	bizçuçhulmağan bolmazbız	sizçuçhulmağan bolmazsız	alaçuçhulmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had rummaged	mençuçhulğan bolmasam	sençuçhulğan bolmasang	olçuçhulğan bolmasa	bizçuçhulğan bolmasaq	sizçuçhulğan bolmasağız	alaçuçhulğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't rummaged	mençuçhulmağan bolmasam	sençuçhulmağan bolmasang	olçuçhulmağan bolmasa	bizçuçhulmağan bolmasaq	sizçuçhulmağan bolmasağız	alaçuçhulmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to rummage	mençuçhularıq bolmazma	sençuçhularıq bolmazsa	olçuçhularıq bolmaz	bizçuçhularıq bolmazbız	sizçuçhularıq bolmazsız	alaçuçhularıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to rummage (emphatic)	mençuçhulmazlıq bolmazma	sençuçhulmazlıq bolmazsa	olçuçhulmazlıq bolmaz	bizçuçhulmazlıq bolmazbız	sizçuçhulmazlıq bolmazsız	alaçuçhulmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to rummage	mençuçhularıq bolmasam	sençuçhularıq bolmasang	olçuçhularıq bolmasa	bizçuçhularıq bolmasaq	sizçuçhularıq bolmasağız	alaçuçhularıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to rummage	mençuçhulmazlıq bolmasam	sençuçhulmazlıq bolmasang	olçuçhulmazlıq bolmasa	bizçuçhulmazlıq bolmasaq	sizçuçhulmazlıq bolmasağız	alaçuçhulmazlıq bolmasala