ıhtırırğa

/ɯxtɯrɯrʁa/

1. (v.) to push back, to drive back, to beat off

jawnu ıhtırırğa — to drive the enemy back
askerni artha ıhtırırğa — to push the army back
duşmannı ıhtırırğa — to beat the enemy off

2. (v.) to reflect (light)

jarıqnı ıhtırırğa — to reflect the light
küzgü jarıqnı ıhtıradı — the mirror reflects the light
suw kün jarığın ıhtıradı — the water throws the sunlight back

Conjugation

Common forms

ıhtıradıhe is pushing back
ıhtırdıhe pushed back
ıhtırğandıhe has pushed back
ıhtırırhe will push back
ıhtırlıqdıhe is going to push back
ıhtıra edihe was pushing back
ıhtırsaif he pushes back
ıhtır!push back!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is pushing back	menıhtırama	senıhtırasa	olıhtıradı	bizıhtırabız	sizıhtırasız	alaıhtıradıla
Present (simple & continuous)he is not pushing back	menıhtırmayma	senıhtırmaysa	olıhtırmaydı	bizıhtırmaybız	sizıhtırmaysız	alaıhtırmaydıla
Present (simple & continuous)is he pushing back?	menıhtıramıma? ıhtıramamı?	senıhtıramısa?	olıhtıramıdı?	bizıhtıramıbız? ıhtırabızmı?	sizıhtıramısız?	alaıhtıramıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he pushing back?	menıhtırmaymıma? ıhtırmaymamı?	senıhtırmaymısa?	olıhtırmaymıdı?	bizıhtırmaymıbız? ıhtırmaybızmı?	sizıhtırmaymısız?	alaıhtırmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually pushes back	menıhtırıwçanma	senıhtırıwçansa	olıhtırıwçandı	bizıhtırıwçanbız	sizıhtırıwçansız	alaıhtırıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually push back	menıhtırıwçan tülme	senıhtırıwçan tülse	olıhtırıwçan tüldü	bizıhtırıwçan tülbüz	sizıhtırıwçan tülsüz	alaıhtırıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually push back?	menıhtırıwçanmıma? ıhtırıwçanmamı?	senıhtırıwçanmısa?	olıhtırıwçanmıdı?	bizıhtırıwçanmıbız? ıhtırıwçanbızmı?	sizıhtırıwçanmısız?	alaıhtırıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually push back?	menıhtırıwçan tülmüme?	senıhtırıwçan tülmüse?	olıhtırıwçan tülmüdü?	bizıhtırıwçan tülmübüz?	sizıhtırıwçan tülmüsüz?	alaıhtırıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has pushed back and remains so			olıhtırıbdı			alaıhtırıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he pushed back?			olıhtırıbmıdı?			alaıhtırıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of pushing back	menıhtıra turama	senıhtıra turasa	olıhtıra turadı	bizıhtıra turabız	sizıhtıra turasız	alaıhtıra turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of pushing back	menıhtıra turmayma	senıhtıra turmaysa	olıhtıra turmaydı	bizıhtıra turmaybız	sizıhtıra turmaysız	alaıhtıra turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of pushing back?	menıhtıra turamıma? ıhtıra turamamı?	senıhtıra turamısa?	olıhtıra turamıdı?	bizıhtıra turamıbız? ıhtıra turabızmı?	sizıhtıra turamısız?	alaıhtıra turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of pushing back?	menıhtıra turmaymıma? ıhtıra turmaymamı?	senıhtıra turmaymısa?	olıhtıra turmaymıdı?	bizıhtıra turmaymıbız? ıhtıra turmaybızmı?	sizıhtıra turmaymısız?	alaıhtıra turmaymıdıla?
Simple past (definite)he pushed back	menıhtırdım	senıhtırdıng	olıhtırdı	bizıhtırdıq	sizıhtırdığız	alaıhtırdıla
Simple past (definite)he didn't push back	menıhtırmadım	senıhtırmadıng	olıhtırmadı	bizıhtırmadıq	sizıhtırmadığız	alaıhtırmadıla
Simple past (definite)did he push back?	menıhtırdımmı?	senıhtırdıngmı?	olıhtırdımı?	bizıhtırdıqmı?	sizıhtırdığızmı?	alaıhtırdılamı?
Simple past (definite)didn't he push back?	menıhtırmadımmı?	senıhtırmadıngmı?	olıhtırmadımı?	bizıhtırmadıqmı?	sizıhtırmadığızmı?	alaıhtırmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has pushed back	menıhtırğanma	senıhtırğansa	olıhtırğandı	bizıhtırğanbız	sizıhtırğansız	alaıhtırğandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't pushed back	menıhtırmağanma	senıhtırmağansa	olıhtırmağandı	bizıhtırmağanbız	sizıhtırmağansız	alaıhtırmağandıla
Perfect (past indefinite)has he pushed back?	menıhtırğanmıma? ıhtırğanmamı?	senıhtırğanmısa?	olıhtırğanmıdı?	bizıhtırğanmıbız? ıhtırğanbızmı?	sizıhtırğanmısız?	alaıhtırğanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he pushed back?	menıhtırmağanmıma? ıhtırmağanmamı?	senıhtırmağanmısa?	olıhtırmağanmıdı?	bizıhtırmağanmıbız? ıhtırmağanbızmı?	sizıhtırmağanmısız?	alaıhtırmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will push back	menıhtırırma	senıhtırırsa	olıhtırır	bizıhtırırbız	sizıhtırırsız	alaıhtırırla
Indefinite future (future I)he won't push back	menıhtırmazma	senıhtırmazsa	olıhtırmaz	bizıhtırmazbız	sizıhtırmazsız	alaıhtırmazla
Indefinite future (future I)will he push back?	menıhtırırmıma? ıhtırırmamı?	senıhtırırmısa?	olıhtırırmı?	bizıhtırırmıbız? ıhtırırbızmı?	sizıhtırırmısız?	alaıhtırırmıla?
Indefinite future (future I)won't he push back?	menıhtırmazmıma? ıhtırmazmamı?	senıhtırmazmısa?	olıhtırmazmı?	bizıhtırmazmıbız? ıhtırmazbızmı?	sizıhtırmazmısız?	alaıhtırmazmıla?
Definite future (future II)he is going to push back	menıhtırlıqma¹	senıhtırlıqsa¹	olıhtırlıqdı¹	bizıhtırlıqbız¹	sizıhtırlıqsız¹	alaıhtırlıqdıla¹
Definite future (future II)he is not going to push back	menıhtırlıq tülme¹	senıhtırlıq tülse¹	olıhtırlıq tüldü¹	bizıhtırlıq tülbüz¹	sizıhtırlıq tülsüz¹	alaıhtırlıq tüldüle¹
Definite future (future II)is he going to push back?	menıhtırlıqmıma?¹ ıhtırlıqmamı?	senıhtırlıqmısa?¹	olıhtırlıqmıdı?¹	bizıhtırlıqmıbız?¹ ıhtırlıqbızmı?	sizıhtırlıqmısız?¹	alaıhtırlıqmıdıla?¹
Definite future (future II)isn't he going to push back?	menıhtırlıq tülmüme?¹	senıhtırlıq tülmüse?¹	olıhtırlıq tülmüdü?¹	bizıhtırlıq tülmübüz?¹	sizıhtırlıq tülmüsüz?¹	alaıhtırlıq tülmüdüle?¹

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıhtırrıqdı

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had pushed back	menıhtırğan edimıhtırğanem	senıhtırğan edingıhtırğaneng	olıhtırğan ediıhtırğaned	bizıhtırğan edikıhtırğanek	sizıhtırğan edigizıhtırğanegiz	alaıhtırğan edileıhtırğanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't pushed back	menıhtırmağan edimıhtırmağanem	senıhtırmağan edingıhtırmağaneng	olıhtırmağan ediıhtırmağaned	bizıhtırmağan edikıhtırmağanek	sizıhtırmağan edigizıhtırmağanegiz	alaıhtırmağan edileıhtırmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was pushing back	menıhtıra edimıhtıraem	senıhtıra edingıhtıraeng	olıhtıra ediıhtıraed	bizıhtıra edikıhtıraek	sizıhtıra edigizıhtıraegiz	alaıhtıra edileıhtıraelle
Past continuous (imperfect)he wasn't pushing back	menıhtırmay edimıhtırmayem	senıhtırmay edingıhtırmayeng	olıhtırmay ediıhtırmayed	bizıhtırmay edikıhtırmayek	sizıhtırmay edigizıhtırmayegiz	alaıhtırmay edileıhtırmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to push back	menıhtırıwçan edimıhtırıwçanem	senıhtırıwçan edingıhtırıwçaneng	olıhtırıwçan ediıhtırıwçaned	bizıhtırıwçan edikıhtırıwçanek	sizıhtırıwçan edigizıhtırıwçanegiz	alaıhtırıwçan edileıhtırıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to push back	menıhtırıwçan tül edimıhtırıwçan tül em	senıhtırıwçan tül edingıhtırıwçan tül eng	olıhtırıwçan tül ediıhtırıwçan tül ed	bizıhtırıwçan tül edikıhtırıwçan tül ek	sizıhtırıwçan tül edigizıhtırıwçan tül egiz	alaıhtırıwçan tül edileıhtırıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had pushed back and remained so			olıhtırıb edi			alaıhtırıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't pushed back			olıhtırıb tül edi			alaıhtırıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of pushing back	menıhtıra tura edimıhtıra turaem	senıhtıra tura edingıhtıra turaeng	olıhtıra tura ediıhtıra turaed	bizıhtıra tura edikıhtıra turaek	sizıhtıra tura edigizıhtıra turaegiz	alaıhtıra tura edileıhtıra turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of pushing back	menıhtıra turmay edimıhtıra turmayem	senıhtıra turmay edingıhtıra turmayeng	olıhtıra turmay ediıhtıra turmayed	bizıhtıra turmay edikıhtıra turmayek	sizıhtıra turmay edigizıhtıra turmayegiz	alaıhtıra turmay edileıhtıra turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would push back	menıhtırır edimıhtırır em	senıhtırır edingıhtırır eng	olıhtırır ediıhtırır ed	bizıhtırır edikıhtırır ek	sizıhtırır edigizıhtırır egiz	alaıhtırır edileıhtırır elle
Conditional result (would)he wouldn't push back	menıhtırmaz edimıhtırmaz em	senıhtırmaz edingıhtırmaz eng	olıhtırmaz ediıhtırmaz ed	bizıhtırmaz edikıhtırmaz ek	sizıhtırmaz edigizıhtırmaz egiz	alaıhtırmaz edileıhtırmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have pushed back	menıhtırlıq edim²ıhtırlıq em	senıhtırlıq eding²ıhtırlıq eng	olıhtırlıq edi²ıhtırlıq ed	bizıhtırlıq edik²ıhtırlıq ek	sizıhtırlıq edigiz²ıhtırlıq egiz	alaıhtırlıq edile²ıhtırlıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have pushed back	menıhtırlıq tül edim²ıhtırlıq tül em	senıhtırlıq tül eding²ıhtırlıq tül eng	olıhtırlıq tül edi²ıhtırlıq tül ed	bizıhtırlıq tül edik²ıhtırlıq tül ek	sizıhtırlıq tül edigiz²ıhtırlıq tül egiz	alaıhtırlıq tül edile²ıhtırlıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıhtırrıq edi

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he pushes back	menıhtırsam	senıhtırsang	olıhtırsa	bizıhtırsaq	sizıhtırsağız	alaıhtırsala
Conditionalif he doesn't push back	menıhtırmasam	senıhtırmasang	olıhtırmasa	bizıhtırmasaq	sizıhtırmasağız	alaıhtırmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is pushing back	menıhtıra esem	senıhtıra eseng	olıhtıra ese	bizıhtıra esek	sizıhtıra esegiz	alaıhtıra esele
Conditional, present realif he is not pushing back	menıhtırmay esem	senıhtırmay eseng	olıhtırmay ese	bizıhtırmay esek	sizıhtırmay esegiz	alaıhtırmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he pushed back	menıhtırsam ediıhtırsam ed	senıhtırsang ediıhtırsang ed	olıhtırsa ediıhtırsaed	bizıhtırsaq ediıhtırsaq ed	sizıhtırsağız ediıhtırsağız ed	alaıhtırsala ediıhtırsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't push back	menıhtırmasam ediıhtırmasam ed	senıhtırmasang ediıhtırmasang ed	olıhtırmasa ediıhtırmasaed	bizıhtırmasaq ediıhtırmasaq ed	sizıhtırmasağız ediıhtırmasağız ed	alaıhtırmasala ediıhtırmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past³if he pushed back	menıhtırdım esem	senıhtırdıng eseng	olıhtırdı ese	bizıhtırdıq esek	sizıhtırdığız esegiz	alaıhtırdıla esele
Conditional, definite past³if he didn't push back	menıhtırmadım esem	senıhtırmadıng eseng	olıhtırmadı ese	bizıhtırmadıq esek	sizıhtırmadığız esegiz	alaıhtırmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did push back (indeed)	menıhtırğan esem	senıhtırğan eseng	olıhtırğan ese	bizıhtırğan esek	sizıhtırğan esegiz	alaıhtırğan esele
Conditional, past realif he didn't push back (indeed)	menıhtırmağan esem	senıhtırmağan eseng	olıhtırmağan ese	bizıhtırmağan esek	sizıhtırmağan esegiz	alaıhtırmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had pushed back	menıhtırğan bolsam	senıhtırğan bolsang	olıhtırğan bolsa	bizıhtırğan bolsaq	sizıhtırğan bolsağız	alaıhtırğan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't pushed back	menıhtırmağan bolsam	senıhtırmağan bolsang	olıhtırmağan bolsa	bizıhtırmağan bolsaq	sizıhtırmağan bolsağız	alaıhtırmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had pushed back	menıhtırğan bolsam ediıhtırğan bolsam ed	senıhtırğan bolsang ediıhtırğan bolsang ed	olıhtırğan bolsa ediıhtırğan bolsaed	bizıhtırğan bolsaq ediıhtırğan bolsaq ed	sizıhtırğan bolsağız ediıhtırğan bolsağız ed	alaıhtırğan bolsala ediıhtırğan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't pushed back	menıhtırmağan bolsam ediıhtırmağan bolsam ed	senıhtırmağan bolsang ediıhtırmağan bolsang ed	olıhtırmağan bolsa ediıhtırmağan bolsaed	bizıhtırmağan bolsaq ediıhtırmağan bolsaq ed	sizıhtırmağan bolsağız ediıhtırmağan bolsağız ed	alaıhtırmağan bolsala ediıhtırmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will push back	menıhtırır esem	senıhtırır eseng	olıhtırır ese	bizıhtırır esek	sizıhtırır esegiz	alaıhtırır esele
Conditional, aoristif he won't push back	menıhtırmaz esem	senıhtırmaz eseng	olıhtırmaz ese	bizıhtırmaz esek	sizıhtırmaz esegiz	alaıhtırmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to push back	menıhtırlıq esem⁴	senıhtırlıq eseng⁴	olıhtırlıq ese⁴	bizıhtırlıq esek⁴	sizıhtırlıq esegiz⁴	alaıhtırlıq esele⁴
Conditional, futureif he is not going to push back	menıhtırlıq tül esem⁴	senıhtırlıq tül eseng⁴	olıhtırlıq tül ese⁴	bizıhtırlıq tül esek⁴	sizıhtırlıq tül esegiz⁴	alaıhtırlıq tül esele⁴
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to push back	menıhtırlıq bolsam⁵	senıhtırlıq bolsang⁵	olıhtırlıq bolsa⁵	bizıhtırlıq bolsaq⁵	sizıhtırlıq bolsağız⁵	alaıhtırlıq bolsala⁵
Conditional, counterfactual futureif he were not going to push back	menıhtırmazlıq bolsam	senıhtırmazlıq bolsang	olıhtırmazlıq bolsa	bizıhtırmazlıq bolsaq	sizıhtırmazlıq bolsağız	alaıhtırmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso ıhtırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıhtırrıq ese
Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıhtırrıq bolsa

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be pushing back	menıhtıra bolurma	senıhtıra bolursa	olıhtıra bolur	bizıhtıra bolurbuz	sizıhtıra bolursuz	alaıhtıra bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be pushing back	menıhtırmay bolurma	senıhtırmay bolursa	olıhtırmay bolur	bizıhtırmay bolurbuz	sizıhtırmay bolursuz	alaıhtırmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of pushing back	menıhtıra tura bolurma	senıhtıra tura bolursa	olıhtıra tura bolur	bizıhtıra tura bolurbuz	sizıhtıra tura bolursuz	alaıhtıra tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not pushing back	menıhtırmay tura bolurma	senıhtırmay tura bolursa	olıhtırmay tura bolur	bizıhtırmay tura bolurbuz	sizıhtırmay tura bolursuz	alaıhtırmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have pushed back	menıhtırğan bolurma	senıhtırğan bolursa	olıhtırğan bolur	bizıhtırğan bolurbuz	sizıhtırğan bolursuz	alaıhtırğan bolurla
Inference (must have)he must not have pushed back	menıhtırmağan bolurma	senıhtırmağan bolursa	olıhtırmağan bolur	bizıhtırmağan bolurbuz	sizıhtırmağan bolursuz	alaıhtırmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to push back	menıhtırlıq bolurma⁶	senıhtırlıq bolursa⁶	olıhtırlıq bolur⁶	bizıhtırlıq bolurbuz⁶	sizıhtırlıq bolursuz⁶	alaıhtırlıq bolurla⁶
Inference, future (must be going to)he must not be going to push back	menıhtırmazlıq bolurma	senıhtırmazlıq bolursa	olıhtırmazlıq bolur	bizıhtırmazlıq bolurbuz	sizıhtırmazlıq bolursuz	alaıhtırmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so ıhtırrıq bolur

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it push back	menıhtırayım	senıhtır!	olıhtırsın	bizıhtırayıq	sizıhtırığız!	alaıhtırsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not push back	menıhtırmayım	senıhtırma!	olıhtırmasın	bizıhtırmayıq	sizıhtırmağız!	alaıhtırmasınla
Commands & suggestionsshould he push back?	menıhtırayımmı?		olıhtırsınmı?	bizıhtırayıqmı?		alaıhtırsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not push back?	menıhtırmayımmı?		olıhtırmasınmı?	bizıhtırmayıqmı?		alaıhtırmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it push back		senıhtırçı⁷	olıhtırsınçı		sizıhtırçığız	alaıhtırsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not push back		senıhtırmaçı⁷	olıhtırmasınçı		sizıhtırmaçığız	alaıhtırmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you push back		senıhtırğınıhtırğı
Blessings & curses — may you…may you not push back		senıhtırmağınıhtırmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he pushed back	menıhtırğay edim ıhtırğa edim	senıhtırğay eding ıhtırğa eding	olıhtırğay edi ıhtırğa edi	bizıhtırğay edik ıhtırğa edik	sizıhtırğay edigiz ıhtırğa edigiz	alaıhtırğay edile ıhtırğa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not push back	menıhtırmağay edim ıhtırmağa edim	senıhtırmağay eding ıhtırmağa eding	olıhtırmağay edi ıhtırmağa edi	bizıhtırmağay edik ıhtırmağa edik	sizıhtırmağay edigiz ıhtırmağa edigiz	alaıhtırmağay edile ıhtırmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to push back	menıhtırmağa qoyayımıhtırma qoyayım	senıhtırmağa qoy!ıhtırma qoy!	olıhtırmağa qoysunıhtırma qoysun	bizıhtırmağa qoyayıqıhtırma qoyayıq	sizıhtırmağa qoyuğuz!ıhtırma qoyuğuz!	alaıhtırmağa qoysunlaıhtırma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to push back	menıhtırmağa qoymayımıhtırma qoymayım	senıhtırmağa qoyma!ıhtırma qoyma!	olıhtırmağa qoymasınıhtırma qoymasın	bizıhtırmağa qoymayıqıhtırma qoymayıq	sizıhtırmağa qoymağız!ıhtırma qoymağız!	alaıhtırmağa qoymasınlaıhtırma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to push back?	menıhtırmağa qoyayımmı?ıhtırma qoyayımmı?		olıhtırmağa qoysunmu?ıhtırma qoysunmu?	bizıhtırmağa qoyayıqmı?ıhtırma qoyayıqmı?		alaıhtırmağa qoysunlamı?ıhtırma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to push back?	menıhtırmağa qoymayımmı?ıhtırma qoymayımmı?		olıhtırmağa qoymasınmı?ıhtırma qoymasınmı?	bizıhtırmağa qoymayıqmı?ıhtırma qoymayıqmı?		alaıhtırmağa qoymasınlamı?ıhtırma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to push back	menıhtırmağa qoyamaıhtırma qoyama	senıhtırmağa qoyasaıhtırma qoyasa	olıhtırmağa qoyadııhtırma qoyadı	bizıhtırmağa qoyabızıhtırma qoyabız	sizıhtırmağa qoyasızıhtırma qoyasız	alaıhtırmağa qoyadılaıhtırma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to push back	menıhtırmağa qoymaymaıhtırma qoymayma	senıhtırmağa qoymaysaıhtırma qoymaysa	olıhtırmağa qoymaydııhtırma qoymaydı	bizıhtırmağa qoymaybızıhtırma qoymaybız	sizıhtırmağa qoymaysızıhtırma qoymaysız	alaıhtırmağa qoymaydılaıhtırma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to push back?	menıhtırmağa qoyamıma?ıhtırma qoyamıma?	senıhtırmağa qoyamısa?ıhtırma qoyamısa?	olıhtırmağa qoyamıdı?ıhtırma qoyamıdı?	bizıhtırmağa qoyamıbız?ıhtırma qoyamıbız?	sizıhtırmağa qoyamısız?ıhtırma qoyamısız?	alaıhtırmağa qoyamıdıla?ıhtırma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to push back?	menıhtırmağa qoymaymıma?ıhtırma qoymaymıma?	senıhtırmağa qoymaymısa?ıhtırma qoymaymısa?	olıhtırmağa qoymaymıdı?ıhtırma qoymaymıdı?	bizıhtırmağa qoymaymıbız?ıhtırma qoymaymıbız?	sizıhtırmağa qoymaymısız?ıhtırma qoymaymısız?	alaıhtırmağa qoymaymıdıla?ıhtırma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to push back	menıhtırmağa qoydumıhtırma qoydum	senıhtırmağa qoydungıhtırma qoydung	olıhtırmağa qoyduıhtırma qoydu	bizıhtırmağa qoyduqıhtırma qoyduq	sizıhtırmağa qoyduğuzıhtırma qoyduğuz	alaıhtırmağa qoydulaıhtırma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to push back	menıhtırmağa qoymadımıhtırma qoymadım	senıhtırmağa qoymadıngıhtırma qoymadıng	olıhtırmağa qoymadııhtırma qoymadı	bizıhtırmağa qoymadıqıhtırma qoymadıq	sizıhtırmağa qoymadığızıhtırma qoymadığız	alaıhtırmağa qoymadılaıhtırma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to push back?	menıhtırmağa qoydummu?ıhtırma qoydummu?	senıhtırmağa qoydungmu?ıhtırma qoydungmu?	olıhtırmağa qoydumu?ıhtırma qoydumu?	bizıhtırmağa qoyduqmu?ıhtırma qoyduqmu?	sizıhtırmağa qoyduğuzmu?ıhtırma qoyduğuzmu?	alaıhtırmağa qoydulamı?ıhtırma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to push back?	menıhtırmağa qoymadımmı?ıhtırma qoymadımmı?	senıhtırmağa qoymadıngmı?ıhtırma qoymadıngmı?	olıhtırmağa qoymadımı?ıhtırma qoymadımı?	bizıhtırmağa qoymadıqmı?ıhtırma qoymadıqmı?	sizıhtırmağa qoymadığızmı?ıhtırma qoymadığızmı?	alaıhtırmağa qoymadılamı?ıhtırma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of ıhtırırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can push back	menıhtıralama	senıhtıralasa	olıhtıraladı	bizıhtıralabız	sizıhtıralasız	alaıhtıraladıla
Ability — presenthe can't push back	menıhtıralmayma	senıhtıralmaysa	olıhtıralmaydı	bizıhtıralmaybız	sizıhtıralmaysız	alaıhtıralmaydıla
Ability — presentcan he push back?	menıhtıralamıma? ıhtıralamamı?	senıhtıralamısa?	olıhtıralamıdı?	bizıhtıralamıbız? ıhtıralabızmı?	sizıhtıralamısız?	alaıhtıralamıdıla?
Ability — presentcan't he push back?	menıhtıralmaymıma? ıhtıralmaymamı?	senıhtıralmaymısa?	olıhtıralmaymıdı?	bizıhtıralmaymıbız? ıhtıralmaybızmı?	sizıhtıralmaymısız?	alaıhtıralmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can push back	menıhtıralsam	senıhtıralsang	olıhtıralsa	bizıhtıralsaq	sizıhtıralsağız	alaıhtıralsala
Ability — if I can…if he can't push back	menıhtıralmasam	senıhtıralmasang	olıhtıralmasa	bizıhtıralmasaq	sizıhtıralmasağız	alaıhtıralmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to push back	menıhtıraldım	senıhtıraldıng	olıhtıraldı	bizıhtıraldıq	sizıhtıraldığız	alaıhtıraldıla
Ability — simple pasthe could not push back	menıhtıralmadım	senıhtıralmadıng	olıhtıralmadı	bizıhtıralmadıq	sizıhtıralmadığız	alaıhtıralmadıla
Ability — simple pastwas he able to push back?	menıhtıraldımmı?	senıhtıraldıngmı?	olıhtıraldımı?	bizıhtıraldıqmı?	sizıhtıraldığızmı?	alaıhtıraldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he push back?	menıhtıralmadımmı?	senıhtıralmadıngmı?	olıhtıralmadımı?	bizıhtıralmadıqmı?	sizıhtıralmadığızmı?	alaıhtıralmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to push back	menıhtıralğanma	senıhtıralğansa	olıhtıralğandı	bizıhtıralğanbız	sizıhtıralğansız	alaıhtıralğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to push back	menıhtıralmağanma	senıhtıralmağansa	olıhtıralmağandı	bizıhtıralmağanbız	sizıhtıralmağansız	alaıhtıralmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to push back?	menıhtıralğanmıma? ıhtıralğanmamı?	senıhtıralğanmısa?	olıhtıralğanmıdı?	bizıhtıralğanmıbız? ıhtıralğanbızmı?	sizıhtıralğanmısız?	alaıhtıralğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to push back?	menıhtıralmağanmıma? ıhtıralmağanmamı?	senıhtıralmağanmısa?	olıhtıralmağanmıdı?	bizıhtıralmağanmıbız? ıhtıralmağanbızmı?	sizıhtıralmağanmısız?	alaıhtıralmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to push back	menıhtıralğan edimıhtıralğanem	senıhtıralğan edingıhtıralğaneng	olıhtıralğan ediıhtıralğaned	bizıhtıralğan edikıhtıralğanek	sizıhtıralğan edigizıhtıralğanegiz	alaıhtıralğan edileıhtıralğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to push back	menıhtıralmağan edimıhtıralmağanem	senıhtıralmağan edingıhtıralmağaneng	olıhtıralmağan ediıhtıralmağaned	bizıhtıralmağan edikıhtıralmağanek	sizıhtıralmağan edigizıhtıralmağanegiz	alaıhtıralmağan edileıhtıralmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could push back	menıhtırala edimıhtıralaem	senıhtırala edingıhtıralaeng	olıhtırala ediıhtıralaed	bizıhtırala edikıhtıralaek	sizıhtırala edigizıhtıralaegiz	alaıhtırala edileıhtıralaelle
Ability — past backgroundhe could not push back	menıhtıralmay edimıhtıralmayem	senıhtıralmay edingıhtıralmayeng	olıhtıralmay ediıhtıralmayed	bizıhtıralmay edikıhtıralmayek	sizıhtıralmay edigizıhtıralmayegiz	alaıhtıralmay edileıhtıralmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to push back	menıhtıralırma	senıhtıralırsa	olıhtıralır	bizıhtıralırbız	sizıhtıralırsız	alaıhtıralırla
Ability — future Ihe won't be able to push back	menıhtıralmazma	senıhtıralmazsa	olıhtıralmaz	bizıhtıralmazbız	sizıhtıralmazsız	alaıhtıralmazla
Ability — future Iwill he be able to push back?	menıhtıralırmıma? ıhtıralırmamı?	senıhtıralırmısa?	olıhtıralırmı?	bizıhtıralırmıbız? ıhtıralırbızmı?	sizıhtıralırmısız?	alaıhtıralırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to push back?	menıhtıralmazmıma? ıhtıralmazmamı?	senıhtıralmazmısa?	olıhtıralmazmı?	bizıhtıralmazmıbız? ıhtıralmazbızmı?	sizıhtıralmazmısız?	alaıhtıralmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to push back	menıhtırallıqma	senıhtırallıqsa	olıhtırallıqdı	bizıhtırallıqbız	sizıhtırallıqsız	alaıhtırallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to push back	menıhtırallıq tülme	senıhtırallıq tülse	olıhtırallıq tüldü	bizıhtırallıq tülbüz	sizıhtırallıq tülsüz	alaıhtırallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to push back?	menıhtırallıqmıma? ıhtırallıqmamı?	senıhtırallıqmısa?	olıhtırallıqmıdı?	bizıhtırallıqmıbız? ıhtırallıqbızmı?	sizıhtırallıqmısız?	alaıhtırallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to push back?	menıhtırallıq tülmüme?	senıhtırallıq tülmüse?	olıhtırallıq tülmüdü?	bizıhtırallıq tülmübüz?	sizıhtırallıq tülmüsüz?	alaıhtırallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to push back	menıhtıralır edimıhtıralır em	senıhtıralır edingıhtıralır eng	olıhtıralır ediıhtıralır ed	bizıhtıralır edikıhtıralır ek	sizıhtıralır edigizıhtıralır egiz	alaıhtıralır edileıhtıralır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to push back	menıhtıralmaz edimıhtıralmaz em	senıhtıralmaz edingıhtıralmaz eng	olıhtıralmaz ediıhtıralmaz ed	bizıhtıralmaz edikıhtıralmaz ek	sizıhtıralmaz edigizıhtıralmaz egiz	alaıhtıralmaz edileıhtıralmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to push back		senıhtıralğınıhtıralğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to push back		senıhtıralmağınıhtıralmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of ıhtırırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be pushing back	menıhtıra bolmazma	senıhtıra bolmazsa	olıhtıra bolmaz	bizıhtıra bolmazbız	sizıhtıra bolmazsız	alaıhtıra bolmazla
Inference, present — double negationhe must be pushing back (emphatic)	menıhtırmay bolmazma	senıhtırmay bolmazsa	olıhtırmay bolmaz	bizıhtırmay bolmazbız	sizıhtırmay bolmazsız	alaıhtırmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of pushing back	menıhtıra tura bolmazma	senıhtıra tura bolmazsa	olıhtıra tura bolmaz	bizıhtıra tura bolmazbız	sizıhtıra tura bolmazsız	alaıhtıra tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not pushing back (emphatic)	menıhtırmay tura bolmazma	senıhtırmay tura bolmazsa	olıhtırmay tura bolmaz	bizıhtırmay tura bolmazbız	sizıhtırmay tura bolmazsız	alaıhtırmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not pushing back	menıhtırmay turama	senıhtırmay turasa	olıhtırmay turadı	bizıhtırmay turabız	sizıhtırmay turasız	alaıhtırmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not pushing back	menıhtırmay turmayma	senıhtırmay turmaysa	olıhtırmay turmaydı	bizıhtırmay turmaybız	sizıhtırmay turmaysız	alaıhtırmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not pushing back?	menıhtırmay turmaymıma	senıhtırmay turmaymısa	olıhtırmay turmaymıdı	bizıhtırmay turmaymıbız	sizıhtırmay turmaymısız	alaıhtırmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have pushed back	menıhtırğan bolmazma	senıhtırğan bolmazsa	olıhtırğan bolmaz	bizıhtırğan bolmazbız	sizıhtırğan bolmazsız	alaıhtırğan bolmazla
Inference — double negationhe must have pushed back (emphatic)	menıhtırmağan bolmazma	senıhtırmağan bolmazsa	olıhtırmağan bolmaz	bizıhtırmağan bolmazbız	sizıhtırmağan bolmazsız	alaıhtırmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had pushed back	menıhtırğan bolmasam	senıhtırğan bolmasang	olıhtırğan bolmasa	bizıhtırğan bolmasaq	sizıhtırğan bolmasağız	alaıhtırğan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't pushed back	menıhtırmağan bolmasam	senıhtırmağan bolmasang	olıhtırmağan bolmasa	bizıhtırmağan bolmasaq	sizıhtırmağan bolmasağız	alaıhtırmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to push back	menıhtırlıq bolmazma	senıhtırlıq bolmazsa	olıhtırlıq bolmaz	bizıhtırlıq bolmazbız	sizıhtırlıq bolmazsız	alaıhtırlıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to push back (emphatic)	menıhtırmazlıq bolmazma	senıhtırmazlıq bolmazsa	olıhtırmazlıq bolmaz	bizıhtırmazlıq bolmazbız	sizıhtırmazlıq bolmazsız	alaıhtırmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to push back	menıhtırlıq bolmasam	senıhtırlıq bolmasang	olıhtırlıq bolmasa	bizıhtırlıq bolmasaq	sizıhtırlıq bolmasağız	alaıhtırlıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to push back	menıhtırmazlıq bolmasam	senıhtırmazlıq bolmasang	olıhtırmazlıq bolmasa	bizıhtırmazlıq bolmasaq	sizıhtırmazlıq bolmasağız	alaıhtırmazlıq bolmasala