çıngarğa

/tʃɯŋarʁa/

1. (v.) to jump, to leap, to spring

örge çıngarğa — to jump up
arlaq çıngarğa — to jump aside
buruwnu üsü bla çıngarğa — to jump over the fence

2. (v.) to fling oneself at, to hurl oneself, to leap onto

suwğa çıngarğa — to fling oneself into the water
üsüne çıngarğa — to leap onto it, to set upon someone
çıngab atha minerge — to spring onto a horse

3. (v.) to bolt, to run off, to make a break for it (fig. )

çıngab keterge — to bolt, to run off
dersden çıngab keterge — to run off from the lesson
bir jarı çıngarğa — to make off somewhere

Conjugation

Common forms

çıngaydıhe is jumping
çıngadıhe jumped
çıngağandıhe has jumped
çıngarhe will jump
çıngarıqdıhe is going to jump
çıngay edihe was jumping
çıngasaif he jumps
çınga!jump!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is jumping	mençıngayma	sençıngaysa	olçıngaydı	bizçıngaybız	sizçıngaysız	alaçıngaydıla
Present (simple & continuous)he is not jumping	mençıngamayma	sençıngamaysa	olçıngamaydı	bizçıngamaybız	sizçıngamaysız	alaçıngamaydıla
Present (simple & continuous)is he jumping?	mençıngaymıma? çıngaymamı?	sençıngaymısa?	olçıngaymıdı?	bizçıngaymıbız? çıngaybızmı?	sizçıngaymısız?	alaçıngaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he jumping?	mençıngamaymıma? çıngamaymamı?	sençıngamaymısa?	olçıngamaymıdı?	bizçıngamaymıbız? çıngamaybızmı?	sizçıngamaymısız?	alaçıngamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually jumps	mençıngawçanma	sençıngawçansa	olçıngawçandı	bizçıngawçanbız	sizçıngawçansız	alaçıngawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually jump	mençıngawçan tülme	sençıngawçan tülse	olçıngawçan tüldü	bizçıngawçan tülbüz	sizçıngawçan tülsüz	alaçıngawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually jump?	mençıngawçanmıma? çıngawçanmamı?	sençıngawçanmısa?	olçıngawçanmıdı?	bizçıngawçanmıbız? çıngawçanbızmı?	sizçıngawçanmısız?	alaçıngawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually jump?	mençıngawçan tülmüme?	sençıngawçan tülmüse?	olçıngawçan tülmüdü?	bizçıngawçan tülmübüz?	sizçıngawçan tülmüsüz?	alaçıngawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has jumped and remains so			olçıngabdı			alaçıngabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he jumped?			olçıngabmıdı?			alaçıngabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of jumping	mençıngay turama	sençıngay turasa	olçıngay turadı	bizçıngay turabız	sizçıngay turasız	alaçıngay turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of jumping	mençıngay turmayma	sençıngay turmaysa	olçıngay turmaydı	bizçıngay turmaybız	sizçıngay turmaysız	alaçıngay turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of jumping?	mençıngay turamıma? çıngay turamamı?	sençıngay turamısa?	olçıngay turamıdı?	bizçıngay turamıbız? çıngay turabızmı?	sizçıngay turamısız?	alaçıngay turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of jumping?	mençıngay turmaymıma? çıngay turmaymamı?	sençıngay turmaymısa?	olçıngay turmaymıdı?	bizçıngay turmaymıbız? çıngay turmaybızmı?	sizçıngay turmaymısız?	alaçıngay turmaymıdıla?
Simple past (definite)he jumped	mençıngadım	sençıngadıng	olçıngadı	bizçıngadıq	sizçıngadığız	alaçıngadıla
Simple past (definite)he didn't jump	mençıngamadım	sençıngamadıng	olçıngamadı	bizçıngamadıq	sizçıngamadığız	alaçıngamadıla
Simple past (definite)did he jump?	mençıngadımmı?	sençıngadıngmı?	olçıngadımı?	bizçıngadıqmı?	sizçıngadığızmı?	alaçıngadılamı?
Simple past (definite)didn't he jump?	mençıngamadımmı?	sençıngamadıngmı?	olçıngamadımı?	bizçıngamadıqmı?	sizçıngamadığızmı?	alaçıngamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has jumped	mençıngağanma	sençıngağansa	olçıngağandı	bizçıngağanbız	sizçıngağansız	alaçıngağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't jumped	mençıngamağanma	sençıngamağansa	olçıngamağandı	bizçıngamağanbız	sizçıngamağansız	alaçıngamağandıla
Perfect (past indefinite)has he jumped?	mençıngağanmıma? çıngağanmamı?	sençıngağanmısa?	olçıngağanmıdı?	bizçıngağanmıbız? çıngağanbızmı?	sizçıngağanmısız?	alaçıngağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he jumped?	mençıngamağanmıma? çıngamağanmamı?	sençıngamağanmısa?	olçıngamağanmıdı?	bizçıngamağanmıbız? çıngamağanbızmı?	sizçıngamağanmısız?	alaçıngamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will jump	mençıngarma	sençıngarsa	olçıngar	bizçıngarbız	sizçıngarsız	alaçıngarla
Indefinite future (future I)he won't jump	mençıngamazma	sençıngamazsa	olçıngamaz	bizçıngamazbız	sizçıngamazsız	alaçıngamazla
Indefinite future (future I)will he jump?	mençıngarmıma? çıngarmamı?	sençıngarmısa?	olçıngarmı?	bizçıngarmıbız? çıngarbızmı?	sizçıngarmısız?	alaçıngarmıla?
Indefinite future (future I)won't he jump?	mençıngamazmıma? çıngamazmamı?	sençıngamazmısa?	olçıngamazmı?	bizçıngamazmıbız? çıngamazbızmı?	sizçıngamazmısız?	alaçıngamazmıla?
Definite future (future II)he is going to jump	mençıngarıqma	sençıngarıqsa	olçıngarıqdı	bizçıngarıqbız	sizçıngarıqsız	alaçıngarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to jump	mençıngarıq tülme	sençıngarıq tülse	olçıngarıq tüldü	bizçıngarıq tülbüz	sizçıngarıq tülsüz	alaçıngarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to jump?	mençıngarıqmıma? çıngarıqmamı?	sençıngarıqmısa?	olçıngarıqmıdı?	bizçıngarıqmıbız? çıngarıqbızmı?	sizçıngarıqmısız?	alaçıngarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to jump?	mençıngarıq tülmüme?	sençıngarıq tülmüse?	olçıngarıq tülmüdü?	bizçıngarıq tülmübüz?	sizçıngarıq tülmüsüz?	alaçıngarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had jumped	mençıngağan edimçıngağanem	sençıngağan edingçıngağaneng	olçıngağan ediçıngağaned	bizçıngağan edikçıngağanek	sizçıngağan edigizçıngağanegiz	alaçıngağan edileçıngağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't jumped	mençıngamağan edimçıngamağanem	sençıngamağan edingçıngamağaneng	olçıngamağan ediçıngamağaned	bizçıngamağan edikçıngamağanek	sizçıngamağan edigizçıngamağanegiz	alaçıngamağan edileçıngamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was jumping	mençıngay edimçıngayem	sençıngay edingçıngayeng	olçıngay ediçıngayed	bizçıngay edikçıngayek	sizçıngay edigizçıngayegiz	alaçıngay edileçıngayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't jumping	mençıngamay edimçıngamayem	sençıngamay edingçıngamayeng	olçıngamay ediçıngamayed	bizçıngamay edikçıngamayek	sizçıngamay edigizçıngamayegiz	alaçıngamay edileçıngamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to jump	mençıngawçan edimçıngawçanem	sençıngawçan edingçıngawçaneng	olçıngawçan ediçıngawçaned	bizçıngawçan edikçıngawçanek	sizçıngawçan edigizçıngawçanegiz	alaçıngawçan edileçıngawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to jump	mençıngawçan tül edimçıngawçan tül em	sençıngawçan tül edingçıngawçan tül eng	olçıngawçan tül ediçıngawçan tül ed	bizçıngawçan tül edikçıngawçan tül ek	sizçıngawçan tül edigizçıngawçan tül egiz	alaçıngawçan tül edileçıngawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had jumped and remained so			olçıngab edi			alaçıngab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't jumped			olçıngab tül edi			alaçıngab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of jumping	mençıngay tura edimçıngay turaem	sençıngay tura edingçıngay turaeng	olçıngay tura ediçıngay turaed	bizçıngay tura edikçıngay turaek	sizçıngay tura edigizçıngay turaegiz	alaçıngay tura edileçıngay turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of jumping	mençıngay turmay edimçıngay turmayem	sençıngay turmay edingçıngay turmayeng	olçıngay turmay ediçıngay turmayed	bizçıngay turmay edikçıngay turmayek	sizçıngay turmay edigizçıngay turmayegiz	alaçıngay turmay edileçıngay turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would jump	mençıngar edimçıngar em	sençıngar edingçıngar eng	olçıngar ediçıngar ed	bizçıngar edikçıngar ek	sizçıngar edigizçıngar egiz	alaçıngar edileçıngar elle
Conditional result (would)he wouldn't jump	mençıngamaz edimçıngamaz em	sençıngamaz edingçıngamaz eng	olçıngamaz ediçıngamaz ed	bizçıngamaz edikçıngamaz ek	sizçıngamaz edigizçıngamaz egiz	alaçıngamaz edileçıngamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have jumped	mençıngarıq edimçıngarıq em	sençıngarıq edingçıngarıq eng	olçıngarıq ediçıngarıq ed	bizçıngarıq edikçıngarıq ek	sizçıngarıq edigizçıngarıq egiz	alaçıngarıq edileçıngarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have jumped	mençıngarıq tül edimçıngarıq tül em	sençıngarıq tül edingçıngarıq tül eng	olçıngarıq tül ediçıngarıq tül ed	bizçıngarıq tül edikçıngarıq tül ek	sizçıngarıq tül edigizçıngarıq tül egiz	alaçıngarıq tül edileçıngarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he jumps	mençıngasam	sençıngasang	olçıngasa	bizçıngasaq	sizçıngasağız	alaçıngasala
Conditionalif he doesn't jump	mençıngamasam	sençıngamasang	olçıngamasa	bizçıngamasaq	sizçıngamasağız	alaçıngamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is jumping	mençıngay esem	sençıngay eseng	olçıngay ese	bizçıngay esek	sizçıngay esegiz	alaçıngay esele
Conditional, present realif he is not jumping	mençıngamay esem	sençıngamay eseng	olçıngamay ese	bizçıngamay esek	sizçıngamay esegiz	alaçıngamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he jumped	mençıngasam ediçıngasam ed	sençıngasang ediçıngasang ed	olçıngasa ediçıngasaed	bizçıngasaq ediçıngasaq ed	sizçıngasağız ediçıngasağız ed	alaçıngasala ediçıngasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't jump	mençıngamasam ediçıngamasam ed	sençıngamasang ediçıngamasang ed	olçıngamasa ediçıngamasaed	bizçıngamasaq ediçıngamasaq ed	sizçıngamasağız ediçıngamasağız ed	alaçıngamasala ediçıngamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he jumped	mençıngadım esem	sençıngadıng eseng	olçıngadı ese	bizçıngadıq esek	sizçıngadığız esegiz	alaçıngadıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't jump	mençıngamadım esem	sençıngamadıng eseng	olçıngamadı ese	bizçıngamadıq esek	sizçıngamadığız esegiz	alaçıngamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did jump (indeed)	mençıngağan esem	sençıngağan eseng	olçıngağan ese	bizçıngağan esek	sizçıngağan esegiz	alaçıngağan esele
Conditional, past realif he didn't jump (indeed)	mençıngamağan esem	sençıngamağan eseng	olçıngamağan ese	bizçıngamağan esek	sizçıngamağan esegiz	alaçıngamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had jumped	mençıngağan bolsam	sençıngağan bolsang	olçıngağan bolsa	bizçıngağan bolsaq	sizçıngağan bolsağız	alaçıngağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't jumped	mençıngamağan bolsam	sençıngamağan bolsang	olçıngamağan bolsa	bizçıngamağan bolsaq	sizçıngamağan bolsağız	alaçıngamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had jumped	mençıngağan bolsam ediçıngağan bolsam ed	sençıngağan bolsang ediçıngağan bolsang ed	olçıngağan bolsa ediçıngağan bolsaed	bizçıngağan bolsaq ediçıngağan bolsaq ed	sizçıngağan bolsağız ediçıngağan bolsağız ed	alaçıngağan bolsala ediçıngağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't jumped	mençıngamağan bolsam ediçıngamağan bolsam ed	sençıngamağan bolsang ediçıngamağan bolsang ed	olçıngamağan bolsa ediçıngamağan bolsaed	bizçıngamağan bolsaq ediçıngamağan bolsaq ed	sizçıngamağan bolsağız ediçıngamağan bolsağız ed	alaçıngamağan bolsala ediçıngamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will jump	mençıngar esem	sençıngar eseng	olçıngar ese	bizçıngar esek	sizçıngar esegiz	alaçıngar esele
Conditional, aoristif he won't jump	mençıngamaz esem	sençıngamaz eseng	olçıngamaz ese	bizçıngamaz esek	sizçıngamaz esegiz	alaçıngamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to jump	mençıngarıq esem	sençıngarıq eseng	olçıngarıq ese	bizçıngarıq esek	sizçıngarıq esegiz	alaçıngarıq esele
Conditional, futureif he is not going to jump	mençıngarıq tül esem	sençıngarıq tül eseng	olçıngarıq tül ese	bizçıngarıq tül esek	sizçıngarıq tül esegiz	alaçıngarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to jump	mençıngarıq bolsam	sençıngarıq bolsang	olçıngarıq bolsa	bizçıngarıq bolsaq	sizçıngarıq bolsağız	alaçıngarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to jump	mençıngamazlıq bolsam	sençıngamazlıq bolsang	olçıngamazlıq bolsa	bizçıngamazlıq bolsaq	sizçıngamazlıq bolsağız	alaçıngamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso çıngadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be jumping	mençıngay bolurma	sençıngay bolursa	olçıngay bolur	bizçıngay bolurbuz	sizçıngay bolursuz	alaçıngay bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be jumping	mençıngamay bolurma	sençıngamay bolursa	olçıngamay bolur	bizçıngamay bolurbuz	sizçıngamay bolursuz	alaçıngamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of jumping	mençıngay tura bolurma	sençıngay tura bolursa	olçıngay tura bolur	bizçıngay tura bolurbuz	sizçıngay tura bolursuz	alaçıngay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not jumping	mençıngamay tura bolurma	sençıngamay tura bolursa	olçıngamay tura bolur	bizçıngamay tura bolurbuz	sizçıngamay tura bolursuz	alaçıngamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have jumped	mençıngağan bolurma	sençıngağan bolursa	olçıngağan bolur	bizçıngağan bolurbuz	sizçıngağan bolursuz	alaçıngağan bolurla
Inference (must have)he must not have jumped	mençıngamağan bolurma	sençıngamağan bolursa	olçıngamağan bolur	bizçıngamağan bolurbuz	sizçıngamağan bolursuz	alaçıngamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to jump	mençıngarıq bolurma	sençıngarıq bolursa	olçıngarıq bolur	bizçıngarıq bolurbuz	sizçıngarıq bolursuz	alaçıngarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to jump	mençıngamazlıq bolurma	sençıngamazlıq bolursa	olçıngamazlıq bolur	bizçıngamazlıq bolurbuz	sizçıngamazlıq bolursuz	alaçıngamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it jump	mençıngayım	sençınga!	olçıngasın	bizçıngayıq	sizçıngağız!	alaçıngasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not jump	mençıngamayım	sençıngama!	olçıngamasın	bizçıngamayıq	sizçıngamağız!	alaçıngamasınla
Commands & suggestionsshould he jump?	mençıngayımmı?		olçıngasınmı?	bizçıngayıqmı?		alaçıngasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not jump?	mençıngamayımmı?		olçıngamasınmı?	bizçıngamayıqmı?		alaçıngamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it jump		sençıngaçı²	olçıngasınçı		sizçıngaçığız	alaçıngasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not jump		sençıngamaçı²	olçıngamasınçı		sizçıngamaçığız	alaçıngamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you jump		sençıngağınçıngağı
Blessings & curses — may you…may you not jump		sençıngamağınçıngamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he jumped	mençıngağay edim çıngağa edim	sençıngağay eding çıngağa eding	olçıngağay edi çıngağa edi	bizçıngağay edik çıngağa edik	sizçıngağay edigiz çıngağa edigiz	alaçıngağay edile çıngağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not jump	mençıngamağay edim çıngamağa edim	sençıngamağay eding çıngamağa eding	olçıngamağay edi çıngamağa edi	bizçıngamağay edik çıngamağa edik	sizçıngamağay edigiz çıngamağa edigiz	alaçıngamağay edile çıngamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to jump	mençıngamağa qoyayımçıngama qoyayım	sençıngamağa qoy!çıngama qoy!	olçıngamağa qoysunçıngama qoysun	bizçıngamağa qoyayıqçıngama qoyayıq	sizçıngamağa qoyuğuz!çıngama qoyuğuz!	alaçıngamağa qoysunlaçıngama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to jump	mençıngamağa qoymayımçıngama qoymayım	sençıngamağa qoyma!çıngama qoyma!	olçıngamağa qoymasınçıngama qoymasın	bizçıngamağa qoymayıqçıngama qoymayıq	sizçıngamağa qoymağız!çıngama qoymağız!	alaçıngamağa qoymasınlaçıngama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to jump?	mençıngamağa qoyayımmı?çıngama qoyayımmı?		olçıngamağa qoysunmu?çıngama qoysunmu?	bizçıngamağa qoyayıqmı?çıngama qoyayıqmı?		alaçıngamağa qoysunlamı?çıngama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to jump?	mençıngamağa qoymayımmı?çıngama qoymayımmı?		olçıngamağa qoymasınmı?çıngama qoymasınmı?	bizçıngamağa qoymayıqmı?çıngama qoymayıqmı?		alaçıngamağa qoymasınlamı?çıngama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to jump	mençıngamağa qoyamaçıngama qoyama	sençıngamağa qoyasaçıngama qoyasa	olçıngamağa qoyadıçıngama qoyadı	bizçıngamağa qoyabızçıngama qoyabız	sizçıngamağa qoyasızçıngama qoyasız	alaçıngamağa qoyadılaçıngama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to jump	mençıngamağa qoymaymaçıngama qoymayma	sençıngamağa qoymaysaçıngama qoymaysa	olçıngamağa qoymaydıçıngama qoymaydı	bizçıngamağa qoymaybızçıngama qoymaybız	sizçıngamağa qoymaysızçıngama qoymaysız	alaçıngamağa qoymaydılaçıngama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to jump?	mençıngamağa qoyamıma?çıngama qoyamıma?	sençıngamağa qoyamısa?çıngama qoyamısa?	olçıngamağa qoyamıdı?çıngama qoyamıdı?	bizçıngamağa qoyamıbız?çıngama qoyamıbız?	sizçıngamağa qoyamısız?çıngama qoyamısız?	alaçıngamağa qoyamıdıla?çıngama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to jump?	mençıngamağa qoymaymıma?çıngama qoymaymıma?	sençıngamağa qoymaymısa?çıngama qoymaymısa?	olçıngamağa qoymaymıdı?çıngama qoymaymıdı?	bizçıngamağa qoymaymıbız?çıngama qoymaymıbız?	sizçıngamağa qoymaymısız?çıngama qoymaymısız?	alaçıngamağa qoymaymıdıla?çıngama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to jump	mençıngamağa qoydumçıngama qoydum	sençıngamağa qoydungçıngama qoydung	olçıngamağa qoyduçıngama qoydu	bizçıngamağa qoyduqçıngama qoyduq	sizçıngamağa qoyduğuzçıngama qoyduğuz	alaçıngamağa qoydulaçıngama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to jump	mençıngamağa qoymadımçıngama qoymadım	sençıngamağa qoymadıngçıngama qoymadıng	olçıngamağa qoymadıçıngama qoymadı	bizçıngamağa qoymadıqçıngama qoymadıq	sizçıngamağa qoymadığızçıngama qoymadığız	alaçıngamağa qoymadılaçıngama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to jump?	mençıngamağa qoydummu?çıngama qoydummu?	sençıngamağa qoydungmu?çıngama qoydungmu?	olçıngamağa qoydumu?çıngama qoydumu?	bizçıngamağa qoyduqmu?çıngama qoyduqmu?	sizçıngamağa qoyduğuzmu?çıngama qoyduğuzmu?	alaçıngamağa qoydulamı?çıngama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to jump?	mençıngamağa qoymadımmı?çıngama qoymadımmı?	sençıngamağa qoymadıngmı?çıngama qoymadıngmı?	olçıngamağa qoymadımı?çıngama qoymadımı?	bizçıngamağa qoymadıqmı?çıngama qoymadıqmı?	sizçıngamağa qoymadığızmı?çıngama qoymadığızmı?	alaçıngamağa qoymadılamı?çıngama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of çıngarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can jump	mençıngayalama	sençıngayalasa	olçıngayaladı	bizçıngayalabız	sizçıngayalasız	alaçıngayaladıla
Ability — presenthe can't jump	mençıngayalmayma	sençıngayalmaysa	olçıngayalmaydı	bizçıngayalmaybız	sizçıngayalmaysız	alaçıngayalmaydıla
Ability — presentcan he jump?	mençıngayalamıma? çıngayalamamı?	sençıngayalamısa?	olçıngayalamıdı?	bizçıngayalamıbız? çıngayalabızmı?	sizçıngayalamısız?	alaçıngayalamıdıla?
Ability — presentcan't he jump?	mençıngayalmaymıma? çıngayalmaymamı?	sençıngayalmaymısa?	olçıngayalmaymıdı?	bizçıngayalmaymıbız? çıngayalmaybızmı?	sizçıngayalmaymısız?	alaçıngayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can jump	mençıngayalsam	sençıngayalsang	olçıngayalsa	bizçıngayalsaq	sizçıngayalsağız	alaçıngayalsala
Ability — if I can…if he can't jump	mençıngayalmasam	sençıngayalmasang	olçıngayalmasa	bizçıngayalmasaq	sizçıngayalmasağız	alaçıngayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to jump	mençıngayaldım	sençıngayaldıng	olçıngayaldı	bizçıngayaldıq	sizçıngayaldığız	alaçıngayaldıla
Ability — simple pasthe could not jump	mençıngayalmadım	sençıngayalmadıng	olçıngayalmadı	bizçıngayalmadıq	sizçıngayalmadığız	alaçıngayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to jump?	mençıngayaldımmı?	sençıngayaldıngmı?	olçıngayaldımı?	bizçıngayaldıqmı?	sizçıngayaldığızmı?	alaçıngayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he jump?	mençıngayalmadımmı?	sençıngayalmadıngmı?	olçıngayalmadımı?	bizçıngayalmadıqmı?	sizçıngayalmadığızmı?	alaçıngayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to jump	mençıngayalğanma	sençıngayalğansa	olçıngayalğandı	bizçıngayalğanbız	sizçıngayalğansız	alaçıngayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to jump	mençıngayalmağanma	sençıngayalmağansa	olçıngayalmağandı	bizçıngayalmağanbız	sizçıngayalmağansız	alaçıngayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to jump?	mençıngayalğanmıma? çıngayalğanmamı?	sençıngayalğanmısa?	olçıngayalğanmıdı?	bizçıngayalğanmıbız? çıngayalğanbızmı?	sizçıngayalğanmısız?	alaçıngayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to jump?	mençıngayalmağanmıma? çıngayalmağanmamı?	sençıngayalmağanmısa?	olçıngayalmağanmıdı?	bizçıngayalmağanmıbız? çıngayalmağanbızmı?	sizçıngayalmağanmısız?	alaçıngayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to jump	mençıngayalğan edimçıngayalğanem	sençıngayalğan edingçıngayalğaneng	olçıngayalğan ediçıngayalğaned	bizçıngayalğan edikçıngayalğanek	sizçıngayalğan edigizçıngayalğanegiz	alaçıngayalğan edileçıngayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to jump	mençıngayalmağan edimçıngayalmağanem	sençıngayalmağan edingçıngayalmağaneng	olçıngayalmağan ediçıngayalmağaned	bizçıngayalmağan edikçıngayalmağanek	sizçıngayalmağan edigizçıngayalmağanegiz	alaçıngayalmağan edileçıngayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could jump	mençıngayala edimçıngayalaem	sençıngayala edingçıngayalaeng	olçıngayala ediçıngayalaed	bizçıngayala edikçıngayalaek	sizçıngayala edigizçıngayalaegiz	alaçıngayala edileçıngayalaelle
Ability — past backgroundhe could not jump	mençıngayalmay edimçıngayalmayem	sençıngayalmay edingçıngayalmayeng	olçıngayalmay ediçıngayalmayed	bizçıngayalmay edikçıngayalmayek	sizçıngayalmay edigizçıngayalmayegiz	alaçıngayalmay edileçıngayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to jump	mençıngayalırma	sençıngayalırsa	olçıngayalır	bizçıngayalırbız	sizçıngayalırsız	alaçıngayalırla
Ability — future Ihe won't be able to jump	mençıngayalmazma	sençıngayalmazsa	olçıngayalmaz	bizçıngayalmazbız	sizçıngayalmazsız	alaçıngayalmazla
Ability — future Iwill he be able to jump?	mençıngayalırmıma? çıngayalırmamı?	sençıngayalırmısa?	olçıngayalırmı?	bizçıngayalırmıbız? çıngayalırbızmı?	sizçıngayalırmısız?	alaçıngayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to jump?	mençıngayalmazmıma? çıngayalmazmamı?	sençıngayalmazmısa?	olçıngayalmazmı?	bizçıngayalmazmıbız? çıngayalmazbızmı?	sizçıngayalmazmısız?	alaçıngayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to jump	mençıngayallıqma	sençıngayallıqsa	olçıngayallıqdı	bizçıngayallıqbız	sizçıngayallıqsız	alaçıngayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to jump	mençıngayallıq tülme	sençıngayallıq tülse	olçıngayallıq tüldü	bizçıngayallıq tülbüz	sizçıngayallıq tülsüz	alaçıngayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to jump?	mençıngayallıqmıma? çıngayallıqmamı?	sençıngayallıqmısa?	olçıngayallıqmıdı?	bizçıngayallıqmıbız? çıngayallıqbızmı?	sizçıngayallıqmısız?	alaçıngayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to jump?	mençıngayallıq tülmüme?	sençıngayallıq tülmüse?	olçıngayallıq tülmüdü?	bizçıngayallıq tülmübüz?	sizçıngayallıq tülmüsüz?	alaçıngayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to jump	mençıngayalır edimçıngayalır em	sençıngayalır edingçıngayalır eng	olçıngayalır ediçıngayalır ed	bizçıngayalır edikçıngayalır ek	sizçıngayalır edigizçıngayalır egiz	alaçıngayalır edileçıngayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to jump	mençıngayalmaz edimçıngayalmaz em	sençıngayalmaz edingçıngayalmaz eng	olçıngayalmaz ediçıngayalmaz ed	bizçıngayalmaz edikçıngayalmaz ek	sizçıngayalmaz edigizçıngayalmaz egiz	alaçıngayalmaz edileçıngayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to jump		sençıngayalğınçıngayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to jump		sençıngayalmağınçıngayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of çıngarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be jumping	mençıngay bolmazma	sençıngay bolmazsa	olçıngay bolmaz	bizçıngay bolmazbız	sizçıngay bolmazsız	alaçıngay bolmazla
Inference, present — double negationhe must be jumping (emphatic)	mençıngamay bolmazma	sençıngamay bolmazsa	olçıngamay bolmaz	bizçıngamay bolmazbız	sizçıngamay bolmazsız	alaçıngamay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of jumping	mençıngay tura bolmazma	sençıngay tura bolmazsa	olçıngay tura bolmaz	bizçıngay tura bolmazbız	sizçıngay tura bolmazsız	alaçıngay tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not jumping (emphatic)	mençıngamay tura bolmazma	sençıngamay tura bolmazsa	olçıngamay tura bolmaz	bizçıngamay tura bolmazbız	sizçıngamay tura bolmazsız	alaçıngamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not jumping	mençıngamay turama	sençıngamay turasa	olçıngamay turadı	bizçıngamay turabız	sizçıngamay turasız	alaçıngamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not jumping	mençıngamay turmayma	sençıngamay turmaysa	olçıngamay turmaydı	bizçıngamay turmaybız	sizçıngamay turmaysız	alaçıngamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not jumping?	mençıngamay turmaymıma	sençıngamay turmaymısa	olçıngamay turmaymıdı	bizçıngamay turmaymıbız	sizçıngamay turmaymısız	alaçıngamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have jumped	mençıngağan bolmazma	sençıngağan bolmazsa	olçıngağan bolmaz	bizçıngağan bolmazbız	sizçıngağan bolmazsız	alaçıngağan bolmazla
Inference — double negationhe must have jumped (emphatic)	mençıngamağan bolmazma	sençıngamağan bolmazsa	olçıngamağan bolmaz	bizçıngamağan bolmazbız	sizçıngamağan bolmazsız	alaçıngamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had jumped	mençıngağan bolmasam	sençıngağan bolmasang	olçıngağan bolmasa	bizçıngağan bolmasaq	sizçıngağan bolmasağız	alaçıngağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't jumped	mençıngamağan bolmasam	sençıngamağan bolmasang	olçıngamağan bolmasa	bizçıngamağan bolmasaq	sizçıngamağan bolmasağız	alaçıngamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to jump	mençıngarıq bolmazma	sençıngarıq bolmazsa	olçıngarıq bolmaz	bizçıngarıq bolmazbız	sizçıngarıq bolmazsız	alaçıngarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to jump (emphatic)	mençıngamazlıq bolmazma	sençıngamazlıq bolmazsa	olçıngamazlıq bolmaz	bizçıngamazlıq bolmazbız	sizçıngamazlıq bolmazsız	alaçıngamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to jump	mençıngarıq bolmasam	sençıngarıq bolmasang	olçıngarıq bolmasa	bizçıngarıq bolmasaq	sizçıngarıq bolmasağız	alaçıngarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to jump	mençıngamazlıq bolmasam	sençıngamazlıq bolmasang	olçıngamazlıq bolmasa	bizçıngamazlıq bolmasaq	sizçıngamazlıq bolmasağız	alaçıngamazlıq bolmasala