tuwarılırğa
/tuwarɯlɯrʁa/
1. to be unharnessed, to be unsaddled, to be unhitched
- atla tuwarılğandıla — the horses have been unharnessed
- ögüzle tuwarıldıla — the oxen were unhitched
- arba tuwarılıb turadı — the cart stands unhitched
2. to be left with nothing, to be left destitute
- qawdannga tuwarılırğa — to be left with nothing but dry grass
- tuwarılıb qalırğa — to be left with nothing
- jarlı tuwarılıb qaldı — the poor man was left destitute
Conjugation
Common forms
- tuwarıladıhe is being unharnessed
- tuwarıldıhe was unharnessed
- tuwarılğandıhe has been unharnessed
- tuwarılırhe will be unharnessed
- tuwarıllıqdıhe is going to be unharnessed
- tuwarıla edihe was being unharnessed
- tuwarılsaif he is unharnessed
- tuwarıl!be unharnessed!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is being unharnessed | mentuwarılama | sentuwarılasa | oltuwarıladı | biztuwarılabız | siztuwarılasız | alatuwarıladıla |
| Present (simple & continuous)he is not being unharnessed | mentuwarılmayma | sentuwarılmaysa | oltuwarılmaydı | biztuwarılmaybız | siztuwarılmaysız | alatuwarılmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he being unharnessed? | mentuwarılamıma? tuwarılamamı? | sentuwarılamısa? | oltuwarılamıdı? | biztuwarılamıbız? tuwarılabızmı? | siztuwarılamısız? | alatuwarılamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he being unharnessed? | mentuwarılmaymıma? tuwarılmaymamı? | sentuwarılmaymısa? | oltuwarılmaymıdı? | biztuwarılmaymıbız? tuwarılmaybızmı? | siztuwarılmaymısız? | alatuwarılmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he is usually unharnessed | mentuwarılıwçanma | sentuwarılıwçansa | oltuwarılıwçandı | biztuwarılıwçanbız | siztuwarılıwçansız | alatuwarılıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he is not usually unharnessed | mentuwarılıwçan tülme | sentuwarılıwçan tülse | oltuwarılıwçan tüldü | biztuwarılıwçan tülbüz | siztuwarılıwçan tülsüz | alatuwarılıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)is he usually unharnessed? | mentuwarılıwçanmıma? tuwarılıwçanmamı? | sentuwarılıwçanmısa? | oltuwarılıwçanmıdı? | biztuwarılıwçanmıbız? tuwarılıwçanbızmı? | siztuwarılıwçanmısız? | alatuwarılıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)isn't he usually unharnessed? | mentuwarılıwçan tülmüme? | sentuwarılıwçan tülmüse? | oltuwarılıwçan tülmüdü? | biztuwarılıwçan tülmübüz? | siztuwarılıwçan tülmüsüz? | alatuwarılıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has been unharnessed and remains so | oltuwarılıbdı | alatuwarılıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he been unharnessed? | oltuwarılıbmıdı? | alatuwarılıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of being unharnessed | mentuwarıla turama | sentuwarıla turasa | oltuwarıla turadı | biztuwarıla turabız | siztuwarıla turasız | alatuwarıla turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of being unharnessed | mentuwarıla turmayma | sentuwarıla turmaysa | oltuwarıla turmaydı | biztuwarıla turmaybız | siztuwarıla turmaysız | alatuwarıla turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of being unharnessed? | mentuwarıla turamıma? tuwarıla turamamı? | sentuwarıla turamısa? | oltuwarıla turamıdı? | biztuwarıla turamıbız? tuwarıla turabızmı? | siztuwarıla turamısız? | alatuwarıla turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of being unharnessed? | mentuwarıla turmaymıma? tuwarıla turmaymamı? | sentuwarıla turmaymısa? | oltuwarıla turmaymıdı? | biztuwarıla turmaymıbız? tuwarıla turmaybızmı? | siztuwarıla turmaymısız? | alatuwarıla turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he was unharnessed | mentuwarıldım | sentuwarıldıng | oltuwarıldı | biztuwarıldıq | siztuwarıldığız | alatuwarıldıla |
| Simple past (definite)he wasn't unharnessed | mentuwarılmadım | sentuwarılmadıng | oltuwarılmadı | biztuwarılmadıq | siztuwarılmadığız | alatuwarılmadıla |
| Simple past (definite)was he unharnessed? | mentuwarıldımmı? | sentuwarıldıngmı? | oltuwarıldımı? | biztuwarıldıqmı? | siztuwarıldığızmı? | alatuwarıldılamı? |
| Simple past (definite)wasn't he unharnessed? | mentuwarılmadımmı? | sentuwarılmadıngmı? | oltuwarılmadımı? | biztuwarılmadıqmı? | siztuwarılmadığızmı? | alatuwarılmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has been unharnessed | mentuwarılğanma | sentuwarılğansa | oltuwarılğandı | biztuwarılğanbız | siztuwarılğansız | alatuwarılğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't been unharnessed | mentuwarılmağanma | sentuwarılmağansa | oltuwarılmağandı | biztuwarılmağanbız | siztuwarılmağansız | alatuwarılmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he been unharnessed? | mentuwarılğanmıma? tuwarılğanmamı? | sentuwarılğanmısa? | oltuwarılğanmıdı? | biztuwarılğanmıbız? tuwarılğanbızmı? | siztuwarılğanmısız? | alatuwarılğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he been unharnessed? | mentuwarılmağanmıma? tuwarılmağanmamı? | sentuwarılmağanmısa? | oltuwarılmağanmıdı? | biztuwarılmağanmıbız? tuwarılmağanbızmı? | siztuwarılmağanmısız? | alatuwarılmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will be unharnessed | mentuwarılırma | sentuwarılırsa | oltuwarılır | biztuwarılırbız | siztuwarılırsız | alatuwarılırla |
| Indefinite future (future I)he won't be unharnessed | mentuwarılmazma | sentuwarılmazsa | oltuwarılmaz | biztuwarılmazbız | siztuwarılmazsız | alatuwarılmazla |
| Indefinite future (future I)will he be unharnessed? | mentuwarılırmıma? tuwarılırmamı? | sentuwarılırmısa? | oltuwarılırmı? | biztuwarılırmıbız? tuwarılırbızmı? | siztuwarılırmısız? | alatuwarılırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he be unharnessed? | mentuwarılmazmıma? tuwarılmazmamı? | sentuwarılmazmısa? | oltuwarılmazmı? | biztuwarılmazmıbız? tuwarılmazbızmı? | siztuwarılmazmısız? | alatuwarılmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to be unharnessed | mentuwarıllıqma | sentuwarıllıqsa | oltuwarıllıqdı | biztuwarıllıqbız | siztuwarıllıqsız | alatuwarıllıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to be unharnessed | mentuwarıllıq tülme | sentuwarıllıq tülse | oltuwarıllıq tüldü | biztuwarıllıq tülbüz | siztuwarıllıq tülsüz | alatuwarıllıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to be unharnessed? | mentuwarıllıqmıma? tuwarıllıqmamı? | sentuwarıllıqmısa? | oltuwarıllıqmıdı? | biztuwarıllıqmıbız? tuwarıllıqbızmı? | siztuwarıllıqmısız? | alatuwarıllıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to be unharnessed? | mentuwarıllıq tülmüme? | sentuwarıllıq tülmüse? | oltuwarıllıq tülmüdü? | biztuwarıllıq tülmübüz? | siztuwarıllıq tülmüsüz? | alatuwarıllıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had been unharnessed | mentuwarılğan edimtuwarılğanem | sentuwarılğan edingtuwarılğaneng | oltuwarılğan edituwarılğaned | biztuwarılğan ediktuwarılğanek | siztuwarılğan edigiztuwarılğanegiz | alatuwarılğan ediletuwarılğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't been unharnessed | mentuwarılmağan edimtuwarılmağanem | sentuwarılmağan edingtuwarılmağaneng | oltuwarılmağan edituwarılmağaned | biztuwarılmağan ediktuwarılmağanek | siztuwarılmağan edigiztuwarılmağanegiz | alatuwarılmağan ediletuwarılmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was being unharnessed | mentuwarıla edimtuwarılaem | sentuwarıla edingtuwarılaeng | oltuwarıla edituwarılaed | biztuwarıla ediktuwarılaek | siztuwarıla edigiztuwarılaegiz | alatuwarıla ediletuwarılaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't being unharnessed | mentuwarılmay edimtuwarılmayem | sentuwarılmay edingtuwarılmayeng | oltuwarılmay edituwarılmayed | biztuwarılmay ediktuwarılmayek | siztuwarılmay edigiztuwarılmayegiz | alatuwarılmay ediletuwarılmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to be unharnessed | mentuwarılıwçan edimtuwarılıwçanem | sentuwarılıwçan edingtuwarılıwçaneng | oltuwarılıwçan edituwarılıwçaned | biztuwarılıwçan ediktuwarılıwçanek | siztuwarılıwçan edigiztuwarılıwçanegiz | alatuwarılıwçan ediletuwarılıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to be unharnessed | mentuwarılıwçan tül edimtuwarılıwçan tül em | sentuwarılıwçan tül edingtuwarılıwçan tül eng | oltuwarılıwçan tül edituwarılıwçan tül ed | biztuwarılıwçan tül ediktuwarılıwçan tül ek | siztuwarılıwçan tül edigiztuwarılıwçan tül egiz | alatuwarılıwçan tül ediletuwarılıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had been unharnessed and remained so | oltuwarılıb edi | alatuwarılıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't been unharnessed | oltuwarılıb tül edi | alatuwarılıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of being unharnessed | mentuwarıla tura edimtuwarıla turaem | sentuwarıla tura edingtuwarıla turaeng | oltuwarıla tura edituwarıla turaed | biztuwarıla tura ediktuwarıla turaek | siztuwarıla tura edigiztuwarıla turaegiz | alatuwarıla tura ediletuwarıla turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of being unharnessed | mentuwarıla turmay edimtuwarıla turmayem | sentuwarıla turmay edingtuwarıla turmayeng | oltuwarıla turmay edituwarıla turmayed | biztuwarıla turmay ediktuwarıla turmayek | siztuwarıla turmay edigiztuwarıla turmayegiz | alatuwarıla turmay ediletuwarıla turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would be unharnessed | mentuwarılır edimtuwarılır em | sentuwarılır edingtuwarılır eng | oltuwarılır edituwarılır ed | biztuwarılır ediktuwarılır ek | siztuwarılır edigiztuwarılır egiz | alatuwarılır ediletuwarılır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't be unharnessed | mentuwarılmaz edimtuwarılmaz em | sentuwarılmaz edingtuwarılmaz eng | oltuwarılmaz edituwarılmaz ed | biztuwarılmaz ediktuwarılmaz ek | siztuwarılmaz edigiztuwarılmaz egiz | alatuwarılmaz ediletuwarılmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have been unharnessed | mentuwarıllıq edimtuwarıllıq em | sentuwarıllıq edingtuwarıllıq eng | oltuwarıllıq edituwarıllıq ed | biztuwarıllıq ediktuwarıllıq ek | siztuwarıllıq edigiztuwarıllıq egiz | alatuwarıllıq ediletuwarıllıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have been unharnessed | mentuwarıllıq tül edimtuwarıllıq tül em | sentuwarıllıq tül edingtuwarıllıq tül eng | oltuwarıllıq tül edituwarıllıq tül ed | biztuwarıllıq tül ediktuwarıllıq tül ek | siztuwarıllıq tül edigiztuwarıllıq tül egiz | alatuwarıllıq tül ediletuwarıllıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he is unharnessed | mentuwarılsam | sentuwarılsang | oltuwarılsa | biztuwarılsaq | siztuwarılsağız | alatuwarılsala |
| Conditionalif he is not unharnessed | mentuwarılmasam | sentuwarılmasang | oltuwarılmasa | biztuwarılmasaq | siztuwarılmasağız | alatuwarılmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is being unharnessed | mentuwarıla esem | sentuwarıla eseng | oltuwarıla ese | biztuwarıla esek | siztuwarıla esegiz | alatuwarıla esele |
| Conditional, present realif he is not being unharnessed | mentuwarılmay esem | sentuwarılmay eseng | oltuwarılmay ese | biztuwarılmay esek | siztuwarılmay esegiz | alatuwarılmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he was unharnessed | mentuwarılsam edituwarılsam ed | sentuwarılsang edituwarılsang ed | oltuwarılsa edituwarılsaed | biztuwarılsaq edituwarılsaq ed | siztuwarılsağız edituwarılsağız ed | alatuwarılsala edituwarılsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't be unharnessed | mentuwarılmasam edituwarılmasam ed | sentuwarılmasang edituwarılmasang ed | oltuwarılmasa edituwarılmasaed | biztuwarılmasaq edituwarılmasaq ed | siztuwarılmasağız edituwarılmasağız ed | alatuwarılmasala edituwarılmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he was unharnessed | mentuwarıldım esem | sentuwarıldıng eseng | oltuwarıldı ese | biztuwarıldıq esek | siztuwarıldığız esegiz | alatuwarıldıla esele |
| Conditional, definite past1if he wasn't unharnessed | mentuwarılmadım esem | sentuwarılmadıng eseng | oltuwarılmadı ese | biztuwarılmadıq esek | siztuwarılmadığız esegiz | alatuwarılmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he was unharnessed (indeed) | mentuwarılğan esem | sentuwarılğan eseng | oltuwarılğan ese | biztuwarılğan esek | siztuwarılğan esegiz | alatuwarılğan esele |
| Conditional, past realif he wasn't unharnessed (indeed) | mentuwarılmağan esem | sentuwarılmağan eseng | oltuwarılmağan ese | biztuwarılmağan esek | siztuwarılmağan esegiz | alatuwarılmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had been unharnessed | mentuwarılğan bolsam | sentuwarılğan bolsang | oltuwarılğan bolsa | biztuwarılğan bolsaq | siztuwarılğan bolsağız | alatuwarılğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't been unharnessed | mentuwarılmağan bolsam | sentuwarılmağan bolsang | oltuwarılmağan bolsa | biztuwarılmağan bolsaq | siztuwarılmağan bolsağız | alatuwarılmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had been unharnessed | mentuwarılğan bolsam edituwarılğan bolsam ed | sentuwarılğan bolsang edituwarılğan bolsang ed | oltuwarılğan bolsa edituwarılğan bolsaed | biztuwarılğan bolsaq edituwarılğan bolsaq ed | siztuwarılğan bolsağız edituwarılğan bolsağız ed | alatuwarılğan bolsala edituwarılğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't been unharnessed | mentuwarılmağan bolsam edituwarılmağan bolsam ed | sentuwarılmağan bolsang edituwarılmağan bolsang ed | oltuwarılmağan bolsa edituwarılmağan bolsaed | biztuwarılmağan bolsaq edituwarılmağan bolsaq ed | siztuwarılmağan bolsağız edituwarılmağan bolsağız ed | alatuwarılmağan bolsala edituwarılmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will be unharnessed | mentuwarılır esem | sentuwarılır eseng | oltuwarılır ese | biztuwarılır esek | siztuwarılır esegiz | alatuwarılır esele |
| Conditional, aoristif he won't be unharnessed | mentuwarılmaz esem | sentuwarılmaz eseng | oltuwarılmaz ese | biztuwarılmaz esek | siztuwarılmaz esegiz | alatuwarılmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to be unharnessed | mentuwarıllıq esem | sentuwarıllıq eseng | oltuwarıllıq ese | biztuwarıllıq esek | siztuwarıllıq esegiz | alatuwarıllıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to be unharnessed | mentuwarıllıq tül esem | sentuwarıllıq tül eseng | oltuwarıllıq tül ese | biztuwarıllıq tül esek | siztuwarıllıq tül esegiz | alatuwarıllıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to be unharnessed | mentuwarıllıq bolsam | sentuwarıllıq bolsang | oltuwarıllıq bolsa | biztuwarıllıq bolsaq | siztuwarıllıq bolsağız | alatuwarıllıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to be unharnessed | mentuwarılmazlıq bolsam | sentuwarılmazlıq bolsang | oltuwarılmazlıq bolsa | biztuwarılmazlıq bolsaq | siztuwarılmazlıq bolsağız | alatuwarılmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso tuwarıldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be being unharnessed | mentuwarıla bolurma | sentuwarıla bolursa | oltuwarıla bolur | biztuwarıla bolurbuz | siztuwarıla bolursuz | alatuwarıla bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be being unharnessed | mentuwarılmay bolurma | sentuwarılmay bolursa | oltuwarılmay bolur | biztuwarılmay bolurbuz | siztuwarılmay bolursuz | alatuwarılmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of being unharnessed | mentuwarıla tura bolurma | sentuwarıla tura bolursa | oltuwarıla tura bolur | biztuwarıla tura bolurbuz | siztuwarıla tura bolursuz | alatuwarıla tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not being unharnessed | mentuwarılmay tura bolurma | sentuwarılmay tura bolursa | oltuwarılmay tura bolur | biztuwarılmay tura bolurbuz | siztuwarılmay tura bolursuz | alatuwarılmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have been unharnessed | mentuwarılğan bolurma | sentuwarılğan bolursa | oltuwarılğan bolur | biztuwarılğan bolurbuz | siztuwarılğan bolursuz | alatuwarılğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have been unharnessed | mentuwarılmağan bolurma | sentuwarılmağan bolursa | oltuwarılmağan bolur | biztuwarılmağan bolurbuz | siztuwarılmağan bolursuz | alatuwarılmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to be unharnessed | mentuwarıllıq bolurma | sentuwarıllıq bolursa | oltuwarıllıq bolur | biztuwarıllıq bolurbuz | siztuwarıllıq bolursuz | alatuwarıllıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to be unharnessed | mentuwarılmazlıq bolurma | sentuwarılmazlıq bolursa | oltuwarılmazlıq bolur | biztuwarılmazlıq bolurbuz | siztuwarılmazlıq bolursuz | alatuwarılmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it be unharnessed | mentuwarılayım | sentuwarıl! | oltuwarılsın | biztuwarılayıq | siztuwarılığız! | alatuwarılsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not be unharnessed | mentuwarılmayım | sentuwarılma! | oltuwarılmasın | biztuwarılmayıq | siztuwarılmağız! | alatuwarılmasınla |
| Commands & suggestionsshould he be unharnessed? | mentuwarılayımmı? | oltuwarılsınmı? | biztuwarılayıqmı? | alatuwarılsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not be unharnessed? | mentuwarılmayımmı? | oltuwarılmasınmı? | biztuwarılmayıqmı? | alatuwarılmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it be unharnessed | sentuwarılçı2 | oltuwarılsınçı | siztuwarılçığız | alatuwarılsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not be unharnessed | sentuwarılmaçı2 | oltuwarılmasınçı | siztuwarılmaçığız | alatuwarılmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you be unharnessed | sentuwarılğıntuwarılğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not be unharnessed | sentuwarılmağıntuwarılmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were unharnessed | mentuwarılğay edim tuwarılğa edim | sentuwarılğay eding tuwarılğa eding | oltuwarılğay edi tuwarılğa edi | biztuwarılğay edik tuwarılğa edik | siztuwarılğay edigiz tuwarılğa edigiz | alatuwarılğay edile tuwarılğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he were not unharnessed | mentuwarılmağay edim tuwarılmağa edim | sentuwarılmağay eding tuwarılmağa eding | oltuwarılmağay edi tuwarılmağa edi | biztuwarılmağay edik tuwarılmağa edik | siztuwarılmağay edigiz tuwarılmağa edigiz | alatuwarılmağay edile tuwarılmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoyayımtuwarılma qoyayım | sentuwarılmağa qoy!tuwarılma qoy! | oltuwarılmağa qoysuntuwarılma qoysun | biztuwarılmağa qoyayıqtuwarılma qoyayıq | siztuwarılmağa qoyuğuz!tuwarılma qoyuğuz! | alatuwarılmağa qoysunlatuwarılma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoymayımtuwarılma qoymayım | sentuwarılmağa qoyma!tuwarılma qoyma! | oltuwarılmağa qoymasıntuwarılma qoymasın | biztuwarılmağa qoymayıqtuwarılma qoymayıq | siztuwarılmağa qoymağız!tuwarılma qoymağız! | alatuwarılmağa qoymasınlatuwarılma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoyayımmı?tuwarılma qoyayımmı? | oltuwarılmağa qoysunmu?tuwarılma qoysunmu? | biztuwarılmağa qoyayıqmı?tuwarılma qoyayıqmı? | alatuwarılmağa qoysunlamı?tuwarılma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoymayımmı?tuwarılma qoymayımmı? | oltuwarılmağa qoymasınmı?tuwarılma qoymasınmı? | biztuwarılmağa qoymayıqmı?tuwarılma qoymayıqmı? | alatuwarılmağa qoymasınlamı?tuwarılma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoyamatuwarılma qoyama | sentuwarılmağa qoyasatuwarılma qoyasa | oltuwarılmağa qoyadıtuwarılma qoyadı | biztuwarılmağa qoyabıztuwarılma qoyabız | siztuwarılmağa qoyasıztuwarılma qoyasız | alatuwarılmağa qoyadılatuwarılma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoymaymatuwarılma qoymayma | sentuwarılmağa qoymaysatuwarılma qoymaysa | oltuwarılmağa qoymaydıtuwarılma qoymaydı | biztuwarılmağa qoymaybıztuwarılma qoymaybız | siztuwarılmağa qoymaysıztuwarılma qoymaysız | alatuwarılmağa qoymaydılatuwarılma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoyamıma?tuwarılma qoyamıma? | sentuwarılmağa qoyamısa?tuwarılma qoyamısa? | oltuwarılmağa qoyamıdı?tuwarılma qoyamıdı? | biztuwarılmağa qoyamıbız?tuwarılma qoyamıbız? | siztuwarılmağa qoyamısız?tuwarılma qoyamısız? | alatuwarılmağa qoyamıdıla?tuwarılma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoymaymıma?tuwarılma qoymaymıma? | sentuwarılmağa qoymaymısa?tuwarılma qoymaymısa? | oltuwarılmağa qoymaymıdı?tuwarılma qoymaymıdı? | biztuwarılmağa qoymaymıbız?tuwarılma qoymaymıbız? | siztuwarılmağa qoymaymısız?tuwarılma qoymaymısız? | alatuwarılmağa qoymaymıdıla?tuwarılma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoydumtuwarılma qoydum | sentuwarılmağa qoydungtuwarılma qoydung | oltuwarılmağa qoydutuwarılma qoydu | biztuwarılmağa qoyduqtuwarılma qoyduq | siztuwarılmağa qoyduğuztuwarılma qoyduğuz | alatuwarılmağa qoydulatuwarılma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to be unharnessed | mentuwarılmağa qoymadımtuwarılma qoymadım | sentuwarılmağa qoymadıngtuwarılma qoymadıng | oltuwarılmağa qoymadıtuwarılma qoymadı | biztuwarılmağa qoymadıqtuwarılma qoymadıq | siztuwarılmağa qoymadığıztuwarılma qoymadığız | alatuwarılmağa qoymadılatuwarılma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoydummu?tuwarılma qoydummu? | sentuwarılmağa qoydungmu?tuwarılma qoydungmu? | oltuwarılmağa qoydumu?tuwarılma qoydumu? | biztuwarılmağa qoyduqmu?tuwarılma qoyduqmu? | siztuwarılmağa qoyduğuzmu?tuwarılma qoyduğuzmu? | alatuwarılmağa qoydulamı?tuwarılma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to be unharnessed? | mentuwarılmağa qoymadımmı?tuwarılma qoymadımmı? | sentuwarılmağa qoymadıngmı?tuwarılma qoymadıngmı? | oltuwarılmağa qoymadımı?tuwarılma qoymadımı? | biztuwarılmağa qoymadıqmı?tuwarılma qoymadıqmı? | siztuwarılmağa qoymadığızmı?tuwarılma qoymadığızmı? | alatuwarılmağa qoymadılamı?tuwarılma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can be unharnessed | mentuwarılalama | sentuwarılalasa | oltuwarılaladı | biztuwarılalabız | siztuwarılalasız | alatuwarılaladıla |
| Ability — presenthe can't be unharnessed | mentuwarılalmayma | sentuwarılalmaysa | oltuwarılalmaydı | biztuwarılalmaybız | siztuwarılalmaysız | alatuwarılalmaydıla |
| Ability — presentcan he be unharnessed? | mentuwarılalamıma? tuwarılalamamı? | sentuwarılalamısa? | oltuwarılalamıdı? | biztuwarılalamıbız? tuwarılalabızmı? | siztuwarılalamısız? | alatuwarılalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he be unharnessed? | mentuwarılalmaymıma? tuwarılalmaymamı? | sentuwarılalmaymısa? | oltuwarılalmaymıdı? | biztuwarılalmaymıbız? tuwarılalmaybızmı? | siztuwarılalmaymısız? | alatuwarılalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can be unharnessed | mentuwarılalsam | sentuwarılalsang | oltuwarılalsa | biztuwarılalsaq | siztuwarılalsağız | alatuwarılalsala |
| Ability — if I can…if he can't be unharnessed | mentuwarılalmasam | sentuwarılalmasang | oltuwarılalmasa | biztuwarılalmasaq | siztuwarılalmasağız | alatuwarılalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to be unharnessed | mentuwarılaldım | sentuwarılaldıng | oltuwarılaldı | biztuwarılaldıq | siztuwarılaldığız | alatuwarılaldıla |
| Ability — simple pasthe could not be unharnessed | mentuwarılalmadım | sentuwarılalmadıng | oltuwarılalmadı | biztuwarılalmadıq | siztuwarılalmadığız | alatuwarılalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to be unharnessed? | mentuwarılaldımmı? | sentuwarılaldıngmı? | oltuwarılaldımı? | biztuwarılaldıqmı? | siztuwarılaldığızmı? | alatuwarılaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he be unharnessed? | mentuwarılalmadımmı? | sentuwarılalmadıngmı? | oltuwarılalmadımı? | biztuwarılalmadıqmı? | siztuwarılalmadığızmı? | alatuwarılalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to be unharnessed | mentuwarılalğanma | sentuwarılalğansa | oltuwarılalğandı | biztuwarılalğanbız | siztuwarılalğansız | alatuwarılalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to be unharnessed | mentuwarılalmağanma | sentuwarılalmağansa | oltuwarılalmağandı | biztuwarılalmağanbız | siztuwarılalmağansız | alatuwarılalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to be unharnessed? | mentuwarılalğanmıma? tuwarılalğanmamı? | sentuwarılalğanmısa? | oltuwarılalğanmıdı? | biztuwarılalğanmıbız? tuwarılalğanbızmı? | siztuwarılalğanmısız? | alatuwarılalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to be unharnessed? | mentuwarılalmağanmıma? tuwarılalmağanmamı? | sentuwarılalmağanmısa? | oltuwarılalmağanmıdı? | biztuwarılalmağanmıbız? tuwarılalmağanbızmı? | siztuwarılalmağanmısız? | alatuwarılalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to be unharnessed | mentuwarılalğan edimtuwarılalğanem | sentuwarılalğan edingtuwarılalğaneng | oltuwarılalğan edituwarılalğaned | biztuwarılalğan ediktuwarılalğanek | siztuwarılalğan edigiztuwarılalğanegiz | alatuwarılalğan ediletuwarılalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to be unharnessed | mentuwarılalmağan edimtuwarılalmağanem | sentuwarılalmağan edingtuwarılalmağaneng | oltuwarılalmağan edituwarılalmağaned | biztuwarılalmağan ediktuwarılalmağanek | siztuwarılalmağan edigiztuwarılalmağanegiz | alatuwarılalmağan ediletuwarılalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could be unharnessed | mentuwarılala edimtuwarılalaem | sentuwarılala edingtuwarılalaeng | oltuwarılala edituwarılalaed | biztuwarılala ediktuwarılalaek | siztuwarılala edigiztuwarılalaegiz | alatuwarılala ediletuwarılalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not be unharnessed | mentuwarılalmay edimtuwarılalmayem | sentuwarılalmay edingtuwarılalmayeng | oltuwarılalmay edituwarılalmayed | biztuwarılalmay ediktuwarılalmayek | siztuwarılalmay edigiztuwarılalmayegiz | alatuwarılalmay ediletuwarılalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to be unharnessed | mentuwarılalırma | sentuwarılalırsa | oltuwarılalır | biztuwarılalırbız | siztuwarılalırsız | alatuwarılalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to be unharnessed | mentuwarılalmazma | sentuwarılalmazsa | oltuwarılalmaz | biztuwarılalmazbız | siztuwarılalmazsız | alatuwarılalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to be unharnessed? | mentuwarılalırmıma? tuwarılalırmamı? | sentuwarılalırmısa? | oltuwarılalırmı? | biztuwarılalırmıbız? tuwarılalırbızmı? | siztuwarılalırmısız? | alatuwarılalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to be unharnessed? | mentuwarılalmazmıma? tuwarılalmazmamı? | sentuwarılalmazmısa? | oltuwarılalmazmı? | biztuwarılalmazmıbız? tuwarılalmazbızmı? | siztuwarılalmazmısız? | alatuwarılalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to be unharnessed | mentuwarılallıqma | sentuwarılallıqsa | oltuwarılallıqdı | biztuwarılallıqbız | siztuwarılallıqsız | alatuwarılallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to be unharnessed | mentuwarılallıq tülme | sentuwarılallıq tülse | oltuwarılallıq tüldü | biztuwarılallıq tülbüz | siztuwarılallıq tülsüz | alatuwarılallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to be unharnessed? | mentuwarılallıqmıma? tuwarılallıqmamı? | sentuwarılallıqmısa? | oltuwarılallıqmıdı? | biztuwarılallıqmıbız? tuwarılallıqbızmı? | siztuwarılallıqmısız? | alatuwarılallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to be unharnessed? | mentuwarılallıq tülmüme? | sentuwarılallıq tülmüse? | oltuwarılallıq tülmüdü? | biztuwarılallıq tülmübüz? | siztuwarılallıq tülmüsüz? | alatuwarılallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to be unharnessed | mentuwarılalır edimtuwarılalır em | sentuwarılalır edingtuwarılalır eng | oltuwarılalır edituwarılalır ed | biztuwarılalır ediktuwarılalır ek | siztuwarılalır edigiztuwarılalır egiz | alatuwarılalır ediletuwarılalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to be unharnessed | mentuwarılalmaz edimtuwarılalmaz em | sentuwarılalmaz edingtuwarılalmaz eng | oltuwarılalmaz edituwarılalmaz ed | biztuwarılalmaz ediktuwarılalmaz ek | siztuwarılalmaz edigiztuwarılalmaz egiz | alatuwarılalmaz ediletuwarılalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to be unharnessed | sentuwarılalğıntuwarılalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to be unharnessed | sentuwarılalmağıntuwarılalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be being unharnessed | mentuwarıla bolmazma | sentuwarıla bolmazsa | oltuwarıla bolmaz | biztuwarıla bolmazbız | siztuwarıla bolmazsız | alatuwarıla bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be being unharnessed (emphatic) | mentuwarılmay bolmazma | sentuwarılmay bolmazsa | oltuwarılmay bolmaz | biztuwarılmay bolmazbız | siztuwarılmay bolmazsız | alatuwarılmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of being unharnessed | mentuwarıla tura bolmazma | sentuwarıla tura bolmazsa | oltuwarıla tura bolmaz | biztuwarıla tura bolmazbız | siztuwarıla tura bolmazsız | alatuwarıla tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not being unharnessed (emphatic) | mentuwarılmay tura bolmazma | sentuwarılmay tura bolmazsa | oltuwarılmay tura bolmaz | biztuwarılmay tura bolmazbız | siztuwarılmay tura bolmazsız | alatuwarılmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not being unharnessed | mentuwarılmay turama | sentuwarılmay turasa | oltuwarılmay turadı | biztuwarılmay turabız | siztuwarılmay turasız | alatuwarılmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not being unharnessed | mentuwarılmay turmayma | sentuwarılmay turmaysa | oltuwarılmay turmaydı | biztuwarılmay turmaybız | siztuwarılmay turmaysız | alatuwarılmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not being unharnessed? | mentuwarılmay turmaymıma | sentuwarılmay turmaymısa | oltuwarılmay turmaymıdı | biztuwarılmay turmaymıbız | siztuwarılmay turmaymısız | alatuwarılmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have been unharnessed | mentuwarılğan bolmazma | sentuwarılğan bolmazsa | oltuwarılğan bolmaz | biztuwarılğan bolmazbız | siztuwarılğan bolmazsız | alatuwarılğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have been unharnessed (emphatic) | mentuwarılmağan bolmazma | sentuwarılmağan bolmazsa | oltuwarılmağan bolmaz | biztuwarılmağan bolmazbız | siztuwarılmağan bolmazsız | alatuwarılmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had been unharnessed | mentuwarılğan bolmasam | sentuwarılğan bolmasang | oltuwarılğan bolmasa | biztuwarılğan bolmasaq | siztuwarılğan bolmasağız | alatuwarılğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't been unharnessed | mentuwarılmağan bolmasam | sentuwarılmağan bolmasang | oltuwarılmağan bolmasa | biztuwarılmağan bolmasaq | siztuwarılmağan bolmasağız | alatuwarılmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to be unharnessed | mentuwarıllıq bolmazma | sentuwarıllıq bolmazsa | oltuwarıllıq bolmaz | biztuwarıllıq bolmazbız | siztuwarıllıq bolmazsız | alatuwarıllıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to be unharnessed (emphatic) | mentuwarılmazlıq bolmazma | sentuwarılmazlıq bolmazsa | oltuwarılmazlıq bolmaz | biztuwarılmazlıq bolmazbız | siztuwarılmazlıq bolmazsız | alatuwarılmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to be unharnessed | mentuwarıllıq bolmasam | sentuwarıllıq bolmasang | oltuwarıllıq bolmasa | biztuwarıllıq bolmasaq | siztuwarıllıq bolmasağız | alatuwarıllıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to be unharnessed | mentuwarılmazlıq bolmasam | sentuwarılmazlıq bolmasang | oltuwarılmazlıq bolmasa | biztuwarılmazlıq bolmasaq | siztuwarılmazlıq bolmasağız | alatuwarılmazlıq bolmasala |