tatırça
/tatɯrtʃa/
1. perceptible, noticeable, palpable — Used of something that is clearly felt, as in tatırça suwuq "a noticeable cold".
- tatırça suwuq — perceptible cold
- suwuq tatırçadı — the cold is noticeable
- suwuq tatırça edi — the cold was palpable
- bügün tatırça suwuq keldi — a noticeable cold came today
2. effective, sound, sensible — Used of advice or decisions, as in tatırça onow "sound advice, an effective decision".
- tatırça onow — sound advice; an effective decision
- tatırça onow eteyik — let's make an effective decision
- ol menŋe tatırça onow berdi — he gave me sensible advice
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | tatırçamaI am perceptible | tatırçasayou are perceptible | tatırçadıhe is perceptible | tatırçabızwe are perceptible | tatırçasızyou all are perceptible | tatırçadılathey are perceptible |
| comparative — more | tatırçaraqmaI am more perceptible | tatırçaraqsayou are more perceptible | tatırçaraqdıhe is more perceptible | tatırçaraqbızwe are more perceptible | tatırçaraqsızyou all are more perceptible | tatırçaraqdılathey are more perceptible |
| intensifier — very | bek tatırçamaI am very perceptible | bek tatırçasayou are very perceptible | bek tatırçadıhe is very perceptible | bek tatırçabızwe are very perceptible | bek tatırçasızyou all are very perceptible | bek tatırçadılathey are very perceptible |
| superlative — most | em tatırçamaI am the most perceptible | em tatırçasayou are the most perceptible | em tatırçadıhe is the most perceptible | em tatırçabızwe are the most perceptible | em tatırçasızyou all are the most perceptible | em tatırçadılathey are the most perceptible |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden tatırçadı — "compared to me, he is perceptible."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki tatırçadımine is perceptible | seniki tatırçadıyours is perceptible | anıqı tatırçadıhis is perceptible | bizniki tatırçadıours is perceptible | sizniki tatırçadıyours (pl.) is perceptible | alanıqı tatırçadıtheirs is perceptible |
| comparative — more | meniki tatırçaraqdımine is more perceptible | seniki tatırçaraqdıyours is more perceptible | anıqı tatırçaraqdıhis is more perceptible | bizniki tatırçaraqdıours is more perceptible | sizniki tatırçaraqdıyours (pl.) is more perceptible | alanıqı tatırçaraqdıtheirs is more perceptible |
| intensifier — very | meniki bek tatırçadımine is very perceptible | seniki bek tatırçadıyours is very perceptible | anıqı bek tatırçadıhis is very perceptible | bizniki bek tatırçadıours is very perceptible | sizniki bek tatırçadıyours (pl.) is very perceptible | alanıqı bek tatırçadıtheirs is very perceptible |
| superlative — most | meniki em tatırçadımine is the most perceptible | seniki em tatırçadıyours is the most perceptible | anıqı em tatırçadıhis is the most perceptible | bizniki em tatırçadıours is the most perceptible | sizniki em tatırçadıyours (pl.) is the most perceptible | alanıqı em tatırçadıtheirs is the most perceptible |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile tatırçadılamine are perceptible | senikile tatırçadılayours are perceptible | anıqıla tatırçadılahis are perceptible | biznikile tatırçadılaours are perceptible | siznikile tatırçadılayours (pl.) are perceptible | alanıqıla tatırçadılatheirs are perceptible |
| comparative — more | menikile tatırçaraqdılamine are more perceptible | senikile tatırçaraqdılayours are more perceptible | anıqıla tatırçaraqdılahis are more perceptible | biznikile tatırçaraqdılaours are more perceptible | siznikile tatırçaraqdılayours (pl.) are more perceptible | alanıqıla tatırçaraqdılatheirs are more perceptible |
| intensifier — very | menikile bek tatırçadılamine are very perceptible | senikile bek tatırçadılayours are very perceptible | anıqıla bek tatırçadılahis are very perceptible | biznikile bek tatırçadılaours are very perceptible | siznikile bek tatırçadılayours (pl.) are very perceptible | alanıqıla bek tatırçadılatheirs are very perceptible |
| superlative — most | menikile em tatırçadılamine are the most perceptible | senikile em tatırçadılayours are the most perceptible | anıqıla em tatırçadılahis are the most perceptible | biznikile em tatırçadılaours are the most perceptible | siznikile em tatırçadılayours (pl.) are the most perceptible | alanıqıla em tatırçadılatheirs are the most perceptible |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tatırçadı, bıla tatırçadıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".