tıyğıçsız
/tɯjʁɯtʃsɯz/
1. unhindered, unimpeded, meeting no obstacle — Also used as an adverb: without hindrance, without stopping (iş tıyğıçsız baradı "the work is going ahead without hindrance").
- iş tıyğıçsız baradı — the work goes on unhindered
- tıyğıçsız jol — an unimpeded road
- tıyğıçsız işlerge — to work without hindrance
- tıyğıçsız öterge — to pass unhindered
- tıyğıçsız ırhı — a torrent that nothing holds back
2. unrestrained, unchecked, knowing no measure — Said of a person, it can mean intemperate or shameless (tıyğıçsız adam).
- tıyğıçsız adam — an unrestrained man
- tıyğıçsız sözle — unchecked words
- ol aşda tıyğıçsızdı — he is unrestrained in eating
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | tıyğıçsızmaI am unhindered | tıyğıçsızsayou are unhindered | tıyğıçsızdıhe is unhindered | tıyğıçsızbızwe are unhindered | tıyğıçsızsızyou all are unhindered | tıyğıçsızdılathey are unhindered |
| comparative — more | tıyğıçsızıraqmaI am more unhindered | tıyğıçsızıraqsayou are more unhindered | tıyğıçsızıraqdıhe is more unhindered | tıyğıçsızıraqbızwe are more unhindered | tıyğıçsızıraqsızyou all are more unhindered | tıyğıçsızıraqdılathey are more unhindered |
| intensifier — very | bek tıyğıçsızmaI am very unhindered | bek tıyğıçsızsayou are very unhindered | bek tıyğıçsızdıhe is very unhindered | bek tıyğıçsızbızwe are very unhindered | bek tıyğıçsızsızyou all are very unhindered | bek tıyğıçsızdılathey are very unhindered |
| superlative — most | em tıyğıçsızmaI am the most unhindered | em tıyğıçsızsayou are the most unhindered | em tıyğıçsızdıhe is the most unhindered | em tıyğıçsızbızwe are the most unhindered | em tıyğıçsızsızyou all are the most unhindered | em tıyğıçsızdılathey are the most unhindered |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden tıyğıçsızdı — "compared to me, he is unhindered."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki tıyğıçsızdımine is unhindered | seniki tıyğıçsızdıyours is unhindered | anıqı tıyğıçsızdıhis is unhindered | bizniki tıyğıçsızdıours is unhindered | sizniki tıyğıçsızdıyours (pl.) is unhindered | alanıqı tıyğıçsızdıtheirs is unhindered |
| comparative — more | meniki tıyğıçsızıraqdımine is more unhindered | seniki tıyğıçsızıraqdıyours is more unhindered | anıqı tıyğıçsızıraqdıhis is more unhindered | bizniki tıyğıçsızıraqdıours is more unhindered | sizniki tıyğıçsızıraqdıyours (pl.) is more unhindered | alanıqı tıyğıçsızıraqdıtheirs is more unhindered |
| intensifier — very | meniki bek tıyğıçsızdımine is very unhindered | seniki bek tıyğıçsızdıyours is very unhindered | anıqı bek tıyğıçsızdıhis is very unhindered | bizniki bek tıyğıçsızdıours is very unhindered | sizniki bek tıyğıçsızdıyours (pl.) is very unhindered | alanıqı bek tıyğıçsızdıtheirs is very unhindered |
| superlative — most | meniki em tıyğıçsızdımine is the most unhindered | seniki em tıyğıçsızdıyours is the most unhindered | anıqı em tıyğıçsızdıhis is the most unhindered | bizniki em tıyğıçsızdıours is the most unhindered | sizniki em tıyğıçsızdıyours (pl.) is the most unhindered | alanıqı em tıyğıçsızdıtheirs is the most unhindered |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile tıyğıçsızdılamine are unhindered | senikile tıyğıçsızdılayours are unhindered | anıqıla tıyğıçsızdılahis are unhindered | biznikile tıyğıçsızdılaours are unhindered | siznikile tıyğıçsızdılayours (pl.) are unhindered | alanıqıla tıyğıçsızdılatheirs are unhindered |
| comparative — more | menikile tıyğıçsızıraqdılamine are more unhindered | senikile tıyğıçsızıraqdılayours are more unhindered | anıqıla tıyğıçsızıraqdılahis are more unhindered | biznikile tıyğıçsızıraqdılaours are more unhindered | siznikile tıyğıçsızıraqdılayours (pl.) are more unhindered | alanıqıla tıyğıçsızıraqdılatheirs are more unhindered |
| intensifier — very | menikile bek tıyğıçsızdılamine are very unhindered | senikile bek tıyğıçsızdılayours are very unhindered | anıqıla bek tıyğıçsızdılahis are very unhindered | biznikile bek tıyğıçsızdılaours are very unhindered | siznikile bek tıyğıçsızdılayours (pl.) are very unhindered | alanıqıla bek tıyğıçsızdılatheirs are very unhindered |
| superlative — most | menikile em tıyğıçsızdılamine are the most unhindered | senikile em tıyğıçsızdılayours are the most unhindered | anıqıla em tıyğıçsızdılahis are the most unhindered | biznikile em tıyğıçsızdılaours are the most unhindered | siznikile em tıyğıçsızdılayours (pl.) are the most unhindered | alanıqıla em tıyğıçsızdılatheirs are the most unhindered |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tıyğıçsızdı, bıla tıyğıçsızdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".