tözümsüz
/tøzymsyz/
1. impatient; unable to wait or to hold oneself back
- tözümsüz adam — an impatient man
- tözümsüz jaş terk açıwlandı — the impatient young man quickly lost his temper
2. lacking stamina; giving out before long
- tözümsüz mal — an animal with no stamina
3. impatiently, with impatience
- tözümsüz saqlay edi — he was waiting impatiently
- Qaraşaway tözümsüz qıçırdı — Qarashawai shouted impatiently
4. unbearably, more than one can endure
- tözümsüz suwuq boldu — it turned unbearably cold
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formam/is/are impatient | mentözümsüzme | sentözümsüzse | oltözümsüzdü | biztözümsüzbüz | siztözümsüzsüz | alatözümsüzdüle |
| comparative — moream/is/are more impatient | mentözümsüzürekme | sentözümsüzürekse | oltözümsüzürekdi | biztözümsüzürekbiz | siztözümsüzüreksiz | alatözümsüzürekdile |
| intensifier — veryam/is/are very impatient | menbek tözümsüzme | senbek tözümsüzse | olbek tözümsüzdü | bizbek tözümsüzbüz | sizbek tözümsüzsüz | alabek tözümsüzdüle |
| superlative — mostam/is/are the most impatient | menem tözümsüzme | senem tözümsüzse | olem tözümsüzdü | bizem tözümsüzbüz | sizem tözümsüzsüz | alaem tözümsüzdüle |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden tözümsüzdü — "compared to me, he is impatient."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are impatient | menikimeniki tözümsüzdü | senikiseniki tözümsüzdü | anıqıanıqı tözümsüzdü | biznikibizniki tözümsüzdü | siznikisizniki tözümsüzdü | alanıqıalanıqı tözümsüzdü |
| comparative — moreis / are more impatient | menikimeniki tözümsüzürekdi | senikiseniki tözümsüzürekdi | anıqıanıqı tözümsüzürekdi | biznikibizniki tözümsüzürekdi | siznikisizniki tözümsüzürekdi | alanıqıalanıqı tözümsüzürekdi |
| intensifier — veryis / are very impatient | menikimeniki bek tözümsüzdü | senikiseniki bek tözümsüzdü | anıqıanıqı bek tözümsüzdü | biznikibizniki bek tözümsüzdü | siznikisizniki bek tözümsüzdü | alanıqıalanıqı bek tözümsüzdü |
| superlative — mostis / are the most impatient | menikimeniki em tözümsüzdü | senikiseniki em tözümsüzdü | anıqıanıqı em tözümsüzdü | biznikibizniki em tözümsüzdü | siznikisizniki em tözümsüzdü | alanıqıalanıqı em tözümsüzdü |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are impatient | menikilemenikile tözümsüzdüle | senikilesenikile tözümsüzdüle | anıqılaanıqıla tözümsüzdüle | biznikilebiznikile tözümsüzdüle | siznikilesiznikile tözümsüzdüle | alanıqılaalanıqıla tözümsüzdüle |
| comparative — moreis / are more impatient | menikilemenikile tözümsüzürekdile | senikilesenikile tözümsüzürekdile | anıqılaanıqıla tözümsüzürekdile | biznikilebiznikile tözümsüzürekdile | siznikilesiznikile tözümsüzürekdile | alanıqılaalanıqıla tözümsüzürekdile |
| intensifier — veryis / are very impatient | menikilemenikile bek tözümsüzdüle | senikilesenikile bek tözümsüzdüle | anıqılaanıqıla bek tözümsüzdüle | biznikilebiznikile bek tözümsüzdüle | siznikilesiznikile bek tözümsüzdüle | alanıqılaalanıqıla bek tözümsüzdüle |
| superlative — mostis / are the most impatient | menikilemenikile em tözümsüzdüle | senikilesenikile em tözümsüzdüle | anıqılaanıqıla em tözümsüzdüle | biznikilebiznikile em tözümsüzdüle | siznikilesiznikile em tözümsüzdüle | alanıqılaalanıqıla em tözümsüzdüle |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu tözümsüzdü, bıla tözümsüzdüle. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".