qıyışırğa
/qɯjɯʃɯrʁa/
1. give way, buckle (of the legs) — Used of legs giving way under someone: butlarım qıyışıb qaldıla "my legs gave way under me". one source
- butlarım qıyışıb qaldıla — my legs gave way
- anı butları qıyışdıla — his legs buckled
- tobuqlarım qıyışadıla — my knees are giving way
2. lean or tilt to one side, become crooked — Suyunchev and Urusbiev 1965 give it beside janbaş bolurğa for bending or leaning to one side. one source
- terek bir janına qıyışdı — the tree leaned to one side
- eski buruw qıyışıbdı — the old fence has tilted
Conjugation
Common forms
- qıyışadıhe is giving way
- qıyışdıhe gave way
- qıyışhandıhe has given way
- qıyışırhe will give way
- qıyışırıqdıhe is going to give way
- qıyışa edihe was giving way
- qıyışsaif he gives way
- qıyış!give way!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menqıyışamaI am giving way | senqıyışasayou are giving way | olqıyışadıhe is giving way | bizqıyışabızwe are giving way | sizqıyışasızyou all are giving way | alaqıyışadılathey are giving way |
| Present (simple & continuous) | menqıyışmaymaI am not giving way | senqıyışmaysayou are not giving way | olqıyışmaydıhe is not giving way | bizqıyışmaybızwe are not giving way | sizqıyışmaysızyou all are not giving way | alaqıyışmaydılathey are not giving way |
| Present (simple & continuous) | menqıyışamamı? qıyışamıma?am I giving way? | senqıyışamısa?are you giving way? | olqıyışamıdı?is he giving way? | bizqıyışabızmı? qıyışamıbız?are we giving way? | sizqıyışamısız?are you all giving way? | alaqıyışamıdıla?are they giving way? |
| Present (simple & continuous) | menqıyışmaymamı? qıyışmaymıma?aren't I giving way? | senqıyışmaymısa?aren't you giving way? | olqıyışmaymıdı?isn't he giving way? | bizqıyışmaybızmı? qıyışmaymıbız?aren't we giving way? | sizqıyışmaymısız?aren't you all giving way? | alaqıyışmaymıdıla?aren't they giving way? |
| Habitual (usually, tends to) | menqıyışıwçanmaI usually give way | senqıyışıwçansayou usually give way | olqıyışıwçandıhe usually gives way | bizqıyışıwçanbızwe usually give way | sizqıyışıwçansızyou all usually give way | alaqıyışıwçandılathey usually give way |
| Habitual (usually, tends to) | menqıyışmawçanmaI usually don't give way | senqıyışmawçansayou usually don't give way | olqıyışmawçandıhe usually doesn't give way | bizqıyışmawçanbızwe usually don't give way | sizqıyışmawçansızyou all usually don't give way | alaqıyışmawçandılathey usually don't give way |
| Habitual (usually, tends to) | menqıyışıwçanmamı? qıyışıwçanmıma?do I usually give way? | senqıyışıwçanmısa?do you usually give way? | olqıyışıwçanmıdı?does he usually give way? | bizqıyışıwçanbızmı? qıyışıwçanmıbız?do we usually give way? | sizqıyışıwçanmısız?do you all usually give way? | alaqıyışıwçanmıdıla?do they usually give way? |
| Habitual (usually, tends to) | menqıyışmawçanmamı? qıyışmawçanmıma?do I usually not give way? | senqıyışmawçanmısa?do you usually not give way? | olqıyışmawçanmıdı?does he usually not give way? | bizqıyışmawçanbızmı? qıyışmawçanmıbız?do we usually not give way? | sizqıyışmawçanmısız?do you all usually not give way? | alaqıyışmawçanmıdıla?do they usually not give way? |
| Resultative (has become and stays) | olqıyışıbdıhe has given way and remains so | alaqıyışıbdılathey have given way and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olqıyışıbmıdı?has he given way? | alaqıyışıbmıdıla?have they given way? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menqıyışıb turamaI keep giving way | senqıyışıb turasayou keep giving way | olqıyışıb turadıhe keeps giving way | bizqıyışıb turabızwe keep giving way | sizqıyışıb turasızyou all keep giving way | alaqıyışıb turadılathey keep giving way |
| Durative (keeps doing) | menqıyışıb turmaymaI don't keep giving way | senqıyışıb turmaysayou don't keep giving way | olqıyışıb turmaydıhe doesn't keep giving way | bizqıyışıb turmaybızwe don't keep giving way | sizqıyışıb turmaysızyou all don't keep giving way | alaqıyışıb turmaydılathey don't keep giving way |
| Durative (keeps doing) | menqıyışıb turamamı? qıyışıb turamıma?do I keep giving way? | senqıyışıb turamısa?do you keep giving way? | olqıyışıb turamıdı?does he keep giving way? | bizqıyışıb turabızmı? qıyışıb turamıbız?do we keep giving way? | sizqıyışıb turamısız?do you all keep giving way? | alaqıyışıb turamıdıla?do they keep giving way? |
| Durative (keeps doing) | menqıyışıb turmaymamı? qıyışıb turmaymıma?don't I keep giving way? | senqıyışıb turmaymısa?don't you keep giving way? | olqıyışıb turmaymıdı?doesn't he keep giving way? | bizqıyışıb turmaybızmı? qıyışıb turmaymıbız?don't we keep giving way? | sizqıyışıb turmaymısız?don't you all keep giving way? | alaqıyışıb turmaymıdıla?don't they keep giving way? |
| Progressive (in the middle of) | menqıyışa turamaI am in the middle of giving way | senqıyışa turasayou are in the middle of giving way | olqıyışa turadıhe is in the middle of giving way | bizqıyışa turabızwe are in the middle of giving way | sizqıyışa turasızyou all are in the middle of giving way | alaqıyışa turadılathey are in the middle of giving way |
| Progressive (in the middle of) | menqıyışa turmaymaI am not in the middle of giving way | senqıyışa turmaysayou are not in the middle of giving way | olqıyışa turmaydıhe is not in the middle of giving way | bizqıyışa turmaybızwe are not in the middle of giving way | sizqıyışa turmaysızyou all are not in the middle of giving way | alaqıyışa turmaydılathey are not in the middle of giving way |
| Progressive (in the middle of) | menqıyışa turamamı? qıyışa turamıma?am I in the middle of giving way? | senqıyışa turamısa?are you in the middle of giving way? | olqıyışa turamıdı?is he in the middle of giving way? | bizqıyışa turabızmı? qıyışa turamıbız?are we in the middle of giving way? | sizqıyışa turamısız?are you all in the middle of giving way? | alaqıyışa turamıdıla?are they in the middle of giving way? |
| Progressive (in the middle of) | menqıyışa turmaymamı? qıyışa turmaymıma?aren't I in the middle of giving way? | senqıyışa turmaymısa?aren't you in the middle of giving way? | olqıyışa turmaymıdı?isn't he in the middle of giving way? | bizqıyışa turmaybızmı? qıyışa turmaymıbız?aren't we in the middle of giving way? | sizqıyışa turmaymısız?aren't you all in the middle of giving way? | alaqıyışa turmaymıdıla?aren't they in the middle of giving way? |
| Simple past (definite) | menqıyışdımI gave way | senqıyışdıŋyou gave way | olqıyışdıhe gave way | bizqıyışdıqwe gave way | sizqıyışdığızyou all gave way | alaqıyışdılathey gave way |
| Simple past (definite) | menqıyışmadımI didn't give way | senqıyışmadıŋyou didn't give way | olqıyışmadıhe didn't give way | bizqıyışmadıqwe didn't give way | sizqıyışmadığızyou all didn't give way | alaqıyışmadılathey didn't give way |
| Simple past (definite) | menqıyışdımmı?did I give way? | senqıyışdıŋmı?did you give way? | olqıyışdımı?did he give way? | bizqıyışdıqmı?did we give way? | sizqıyışdığızmı?did you all give way? | alaqıyışdılamı?did they give way? |
| Simple past (definite) | menqıyışmadımmı?didn't I give way? | senqıyışmadıŋmı?didn't you give way? | olqıyışmadımı?didn't he give way? | bizqıyışmadıqmı?didn't we give way? | sizqıyışmadığızmı?didn't you all give way? | alaqıyışmadılamı?didn't they give way? |
| Perfect (past indefinite) | menqıyışhanmaI have given way | senqıyışhansayou have given way | olqıyışhandıhe has given way | bizqıyışhanbızwe have given way | sizqıyışhansızyou all have given way | alaqıyışhandılathey have given way |
| Perfect (past indefinite) | menqıyışmağanmaI haven't given way | senqıyışmağansayou haven't given way | olqıyışmağandıhe hasn't given way | bizqıyışmağanbızwe haven't given way | sizqıyışmağansızyou all haven't given way | alaqıyışmağandılathey haven't given way |
| Perfect (past indefinite) | menqıyışhanmamı? qıyışhanmıma?have I given way? | senqıyışhanmısa?have you given way? | olqıyışhanmıdı?has he given way? | bizqıyışhanbızmı? qıyışhanmıbız?have we given way? | sizqıyışhanmısız?have you all given way? | alaqıyışhanmıdıla?have they given way? |
| Perfect (past indefinite) | menqıyışmağanmamı? qıyışmağanmıma?haven't I given way? | senqıyışmağanmısa?haven't you given way? | olqıyışmağanmıdı?hasn't he given way? | bizqıyışmağanbızmı? qıyışmağanmıbız?haven't we given way? | sizqıyışmağanmısız?haven't you all given way? | alaqıyışmağanmıdıla?haven't they given way? |
| Durative, definite past (kept doing) | menqıyışıb turdumI kept giving way | senqıyışıb turduŋyou kept giving way | olqıyışıb turduhe kept giving way | bizqıyışıb turduqwe kept giving way | sizqıyışıb turduğuzyou all kept giving way | alaqıyışıb turdulathey kept giving way |
| Durative, definite past (kept doing) | menqıyışıb turmadımI didn't keep giving way | senqıyışıb turmadıŋyou didn't keep giving way | olqıyışıb turmadıhe didn't keep giving way | bizqıyışıb turmadıqwe didn't keep giving way | sizqıyışıb turmadığızyou all didn't keep giving way | alaqıyışıb turmadılathey didn't keep giving way |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menqıyışırmaI will give way | senqıyışırsayou will give way | olqıyışırhe will give way | bizqıyışırbızwe will give way | sizqıyışırsızyou all will give way | alaqıyışırlathey will give way |
| Indefinite future (future I) | menqıyışmazmaI won't give way | senqıyışmazsayou won't give way | olqıyışmazhe won't give way | bizqıyışmazbızwe won't give way | sizqıyışmazsızyou all won't give way | alaqıyışmazlathey won't give way |
| Indefinite future (future I) | menqıyışırmamı? qıyışırmıma?will I give way? | senqıyışırmısa?will you give way? | olqıyışırmı?will he give way? | bizqıyışırbızmı? qıyışırmıbız?will we give way? | sizqıyışırmısız?will you all give way? | alaqıyışırlamı? qıyışırmıla?will they give way? |
| Indefinite future (future I) | menqıyışmazmamı? qıyışmazmıma?won't I give way? | senqıyışmazmısa?won't you give way? | olqıyışmazmı?won't he give way? | bizqıyışmazbızmı? qıyışmazmıbız?won't we give way? | sizqıyışmazmısız?won't you all give way? | alaqıyışmazlamı? qıyışmazmıla?won't they give way? |
| Definite future (future II) | menqıyışırıqmaI am going to give way | senqıyışırıqsayou are going to give way | olqıyışırıqdıhe is going to give way | bizqıyışırıqbızwe are going to give way | sizqıyışırıqsızyou all are going to give way | alaqıyışırıqdılathey are going to give way |
| Definite future (future II) | menqıyışırıq tülmeI am not going to give way | senqıyışırıq tülseyou are not going to give way | olqıyışırıq tüldühe is not going to give way | bizqıyışırıq tülbüzwe are not going to give way | sizqıyışırıq tülsüzyou all are not going to give way | alaqıyışırıq tüldülethey are not going to give way |
| Definite future (future II) | menqıyışırıqmamı? qıyışırıqmıma?am I going to give way? | senqıyışırıqmısa?are you going to give way? | olqıyışırıqmıdı?is he going to give way? | bizqıyışırıqbızmı? qıyışırıqmıbız?are we going to give way? | sizqıyışırıqmısız?are you all going to give way? | alaqıyışırıqmıdıla?are they going to give way? |
| Definite future (future II) | menqıyışırıq tülmüme?aren't I going to give way? | senqıyışırıq tülmüse?aren't you going to give way? | olqıyışırıq tülmüdü?isn't he going to give way? | bizqıyışırıq tülmübüz?aren't we going to give way? | sizqıyışırıq tülmüsüz?aren't you all going to give way? | alaqıyışırıq tülmüdüle?aren't they going to give way? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menqıyışhan edimqıyışhanemI had given way | senqıyışhan ediŋqıyışhaneŋyou had given way | olqıyışhan ediqıyışhanedhe had given way | bizqıyışhan edikqıyışhanekwe had given way | sizqıyışhan edigizqıyışhanegizyou all had given way | alaqıyışhan edileqıyışhanellethey had given way |
| Past perfect (pluperfect) | menqıyışmağan edimqıyışmağanemI hadn't given way | senqıyışmağan ediŋqıyışmağaneŋyou hadn't given way | olqıyışmağan ediqıyışmağanedhe hadn't given way | bizqıyışmağan edikqıyışmağanekwe hadn't given way | sizqıyışmağan edigizqıyışmağanegizyou all hadn't given way | alaqıyışmağan edileqıyışmağanellethey hadn't given way |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menqıyışa edimqıyışaemI was giving way | senqıyışa ediŋqıyışaeŋyou were giving way | olqıyışa ediqıyışaedhe was giving way | bizqıyışa edikqıyışaekwe were giving way | sizqıyışa edigizqıyışaegizyou all were giving way | alaqıyışa edileqıyışaellethey were giving way |
| Past continuous (imperfect) | menqıyışmay edimqıyışmayemI wasn't giving way | senqıyışmay ediŋqıyışmayeŋyou weren't giving way | olqıyışmay ediqıyışmayedhe wasn't giving way | bizqıyışmay edikqıyışmayekwe weren't giving way | sizqıyışmay edigizqıyışmayegizyou all weren't giving way | alaqıyışmay edileqıyışmayellethey weren't giving way |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menqıyışıwçan edimqıyışıwçanemI used to give way | senqıyışıwçan ediŋqıyışıwçaneŋyou used to give way | olqıyışıwçan ediqıyışıwçanedhe used to give way | bizqıyışıwçan edikqıyışıwçanekwe used to give way | sizqıyışıwçan edigizqıyışıwçanegizyou all used to give way | alaqıyışıwçan edileqıyışıwçanellethey used to give way |
| Habitual past (used to) | menqıyışmawçan edimqıyışmawçanemI didn't use to give way | senqıyışmawçan ediŋqıyışmawçaneŋyou didn't use to give way | olqıyışmawçan ediqıyışmawçanedhe didn't use to give way | bizqıyışmawçan edikqıyışmawçanekwe didn't use to give way | sizqıyışmawçan edigizqıyışmawçanegizyou all didn't use to give way | alaqıyışmawçan edileqıyışmawçanellethey didn't use to give way |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqıyışıb edihe had given way and remained so | alaqıyışıb edilethey had given way and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olqıyışıb tül edihe hadn't given way | alaqıyışıb tül edilethey hadn't given way | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menqıyışıb tura edimqıyışıb turaemI had kept giving way | senqıyışıb tura ediŋqıyışıb turaeŋyou had kept giving way | olqıyışıb tura ediqıyışıb turaedhe had kept giving way | bizqıyışıb tura edikqıyışıb turaekwe had kept giving way | sizqıyışıb tura edigizqıyışıb turaegizyou all had kept giving way | alaqıyışıb tura edileqıyışıb turaellethey had kept giving way |
| Past durative (had kept doing) | menqıyışıb turmay edimqıyışıb turmayemI hadn't kept giving way | senqıyışıb turmay ediŋqıyışıb turmayeŋyou hadn't kept giving way | olqıyışıb turmay ediqıyışıb turmayedhe hadn't kept giving way | bizqıyışıb turmay edikqıyışıb turmayekwe hadn't kept giving way | sizqıyışıb turmay edigizqıyışıb turmayegizyou all hadn't kept giving way | alaqıyışıb turmay edileqıyışıb turmayellethey hadn't kept giving way |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menqıyışa tura edimqıyışa turaemI was in the middle of giving way | senqıyışa tura ediŋqıyışa turaeŋyou were in the middle of giving way | olqıyışa tura ediqıyışa turaedhe was in the middle of giving way | bizqıyışa tura edikqıyışa turaekwe were in the middle of giving way | sizqıyışa tura edigizqıyışa turaegizyou all were in the middle of giving way | alaqıyışa tura edileqıyışa turaellethey were in the middle of giving way |
| Past progressive (was in the middle of) | menqıyışa turmay edimqıyışa turmayemI wasn't in the middle of giving way | senqıyışa turmay ediŋqıyışa turmayeŋyou weren't in the middle of giving way | olqıyışa turmay ediqıyışa turmayedhe wasn't in the middle of giving way | bizqıyışa turmay edikqıyışa turmayekwe weren't in the middle of giving way | sizqıyışa turmay edigizqıyışa turmayegizyou all weren't in the middle of giving way | alaqıyışa turmay edileqıyışa turmayellethey weren't in the middle of giving way |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menqıyışır edimqıyışır emI would give way | senqıyışır ediŋqıyışır eŋyou would give way | olqıyışır ediqıyışır edhe would give way | bizqıyışır edikqıyışır ekwe would give way | sizqıyışır edigizqıyışır egizyou all would give way | alaqıyışır edileqıyışır ellethey would give way |
| Conditional result (would) | menqıyışmaz edimqıyışmaz emI wouldn't give way | senqıyışmaz ediŋqıyışmaz eŋyou wouldn't give way | olqıyışmaz ediqıyışmaz edhe wouldn't give way | bizqıyışmaz edikqıyışmaz ekwe wouldn't give way | sizqıyışmaz edigizqıyışmaz egizyou all wouldn't give way | alaqıyışmaz edileqıyışmaz ellethey wouldn't give way |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menqıyışırıq edimqıyışırıq emI would have given way | senqıyışırıq ediŋqıyışırıq eŋyou would have given way | olqıyışırıq ediqıyışırıq edhe would have given way | bizqıyışırıq edikqıyışırıq ekwe would have given way | sizqıyışırıq edigizqıyışırıq egizyou all would have given way | alaqıyışırıq edileqıyışırıq ellethey would have given way |
| Past conditional result (would have) | menqıyışırıq tül edimqıyışırıq tül emI wouldn't have given way | senqıyışırıq tül ediŋqıyışırıq tül eŋyou wouldn't have given way | olqıyışırıq tül ediqıyışırıq tül edhe wouldn't have given way | bizqıyışırıq tül edikqıyışırıq tül ekwe wouldn't have given way | sizqıyışırıq tül edigizqıyışırıq tül egizyou all wouldn't have given way | alaqıyışırıq tül edileqıyışırıq tül ellethey wouldn't have given way |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menqıyışsamif I give way | senqıyışsaŋif you give way | olqıyışsaif he gives way | bizqıyışsaqif we give way | sizqıyışsağızif you all give way | alaqıyışsalaif they give way |
| Conditional | menqıyışmasamif I don't give way | senqıyışmasaŋif you don't give way | olqıyışmasaif he doesn't give way | bizqıyışmasaqif we don't give way | sizqıyışmasağızif you all don't give way | alaqıyışmasalaif they don't give way |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menqıyışa esemif I am giving way | senqıyışa eseŋif you are giving way | olqıyışa eseif he is giving way | bizqıyışa esekif we are giving way | sizqıyışa esegizif you all are giving way | alaqıyışa eseleif they are giving way |
| Conditional, present real | menqıyışmay esemif I am not giving way | senqıyışmay eseŋif you are not giving way | olqıyışmay eseif he is not giving way | bizqıyışmay esekif we are not giving way | sizqıyışmay esegizif you all are not giving way | alaqıyışmay eseleif they are not giving way |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menqıyışsam ediqıyışsam edif only I gave way | senqıyışsaŋ ediqıyışsaŋ edif only you gave way | olqıyışsa ediqıyışsaedif only he gave way | bizqıyışsaq ediqıyışsaq edif only we gave way | sizqıyışsağız ediqıyışsağız edif only you all gave way | alaqıyışsala ediqıyışsalaedif only they gave way |
| Wish, present/future (if only) | menqıyışmasam ediqıyışmasam edif only I didn't give way | senqıyışmasaŋ ediqıyışmasaŋ edif only you didn't give way | olqıyışmasa ediqıyışmasaedif only he didn't give way | bizqıyışmasaq ediqıyışmasaq edif only we didn't give way | sizqıyışmasağız ediqıyışmasağız edif only you all didn't give way | alaqıyışmasala ediqıyışmasalaedif only they didn't give way |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menqıyışıb tursamif I carry on giving way | senqıyışıb tursaŋif you carry on giving way | olqıyışıb tursaif he carries on giving way | bizqıyışıb tursaqif we carry on giving way | sizqıyışıb tursağızif you all carry on giving way | alaqıyışıb tursalaif they carry on giving way |
| Durative conditional | menqıyışıb turmasamif I don't carry on giving way | senqıyışıb turmasaŋif you don't carry on giving way | olqıyışıb turmasaif he doesn't carry on giving way | bizqıyışıb turmasaqif we don't carry on giving way | sizqıyışıb turmasağızif you all don't carry on giving way | alaqıyışıb turmasalaif they don't carry on giving way |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menqıyışıb tura esemif I have kept giving way | senqıyışıb tura eseŋif you have kept giving way | olqıyışıb tura eseif he has kept giving way | bizqıyışıb tura esekif we have kept giving way | sizqıyışıb tura esegizif you all have kept giving way | alaqıyışıb tura eseleif they have kept giving way |
| Durative conditional, present real | menqıyışıb turmay esemif I haven't kept giving way | senqıyışıb turmay eseŋif you haven't kept giving way | olqıyışıb turmay eseif he hasn't kept giving way | bizqıyışıb turmay esekif we haven't kept giving way | sizqıyışıb turmay esegizif you all haven't kept giving way | alaqıyışıb turmay eseleif they haven't kept giving way |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menqıyışa tursamif I keep giving way | senqıyışa tursaŋif you keep giving way | olqıyışa tursaif he keeps giving way | bizqıyışa tursaqif we keep giving way | sizqıyışa tursağızif you all keep giving way | alaqıyışa tursalaif they keep giving way |
| Progressive conditional | menqıyışmay tursamif I keep on not giving way | senqıyışmay tursaŋif you keep on not giving way | olqıyışmay tursaif he keeps on not giving way | bizqıyışmay tursaqif we keep on not giving way | sizqıyışmay tursağızif you all keep on not giving way | alaqıyışmay tursalaif they keep on not giving way |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menqıyışa tura esemif I am in the middle of giving way | senqıyışa tura eseŋif you are in the middle of giving way | olqıyışa tura eseif he is in the middle of giving way | bizqıyışa tura esekif we are in the middle of giving way | sizqıyışa tura esegizif you all are in the middle of giving way | alaqıyışa tura eseleif they are in the middle of giving way |
| Progressive conditional, present real | menqıyışmay tura esemif I keep on not giving way | senqıyışmay tura eseŋif you keep on not giving way | olqıyışmay tura eseif he keeps on not giving way | bizqıyışmay tura esekif we keep on not giving way | sizqıyışmay tura esegizif you all keep on not giving way | alaqıyışmay tura eseleif they keep on not giving way |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past1 | menqıyışdım esemif I gave way | senqıyışdıŋ eseŋif you gave way | olqıyışdı eseif he gave way | bizqıyışdıq esekif we gave way | sizqıyışdığız esegizif you all gave way | alaqıyışdıla eseleif they gave way |
| Conditional, definite past1 | menqıyışmadım esemif I didn't give way | senqıyışmadıŋ eseŋif you didn't give way | olqıyışmadı eseif he didn't give way | bizqıyışmadıq esekif we didn't give way | sizqıyışmadığız esegizif you all didn't give way | alaqıyışmadıla eseleif they didn't give way |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menqıyışhan esemif I did give way (indeed) | senqıyışhan eseŋif you did give way (indeed) | olqıyışhan eseif he did give way (indeed) | bizqıyışhan esekif we did give way (indeed) | sizqıyışhan esegizif you all did give way (indeed) | alaqıyışhan eseleif they did give way (indeed) |
| Conditional, past real | menqıyışmağan esemif I didn't give way (indeed) | senqıyışmağan eseŋif you didn't give way (indeed) | olqıyışmağan eseif he didn't give way (indeed) | bizqıyışmağan esekif we didn't give way (indeed) | sizqıyışmağan esegizif you all didn't give way (indeed) | alaqıyışmağan eseleif they didn't give way (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menqıyışhan bolsamif I had given way | senqıyışhan bolsaŋif you had given way | olqıyışhan bolsaif he had given way | bizqıyışhan bolsaqif we had given way | sizqıyışhan bolsağızif you all had given way | alaqıyışhan bolsalaif they had given way |
| Conditional, counterfactual | menqıyışmağan bolsamif I hadn't given way | senqıyışmağan bolsaŋif you hadn't given way | olqıyışmağan bolsaif he hadn't given way | bizqıyışmağan bolsaqif we hadn't given way | sizqıyışmağan bolsağızif you all hadn't given way | alaqıyışmağan bolsalaif they hadn't given way |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menqıyışhan bolsam ediqıyışhan bolsam edif only I had given way | senqıyışhan bolsaŋ ediqıyışhan bolsaŋ edif only you had given way | olqıyışhan bolsa ediqıyışhan bolsaedif only he had given way | bizqıyışhan bolsaq ediqıyışhan bolsaq edif only we had given way | sizqıyışhan bolsağız ediqıyışhan bolsağız edif only you all had given way | alaqıyışhan bolsala ediqıyışhan bolsalaedif only they had given way |
| Wish, past (if only I had) | menqıyışmağan bolsam ediqıyışmağan bolsam edif only I hadn't given way | senqıyışmağan bolsaŋ ediqıyışmağan bolsaŋ edif only you hadn't given way | olqıyışmağan bolsa ediqıyışmağan bolsaedif only he hadn't given way | bizqıyışmağan bolsaq ediqıyışmağan bolsaq edif only we hadn't given way | sizqıyışmağan bolsağız ediqıyışmağan bolsağız edif only you all hadn't given way | alaqıyışmağan bolsala ediqıyışmağan bolsalaedif only they hadn't given way |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menqıyışır esemif I will give way | senqıyışır eseŋif you will give way | olqıyışır eseif he will give way | bizqıyışır esekif we will give way | sizqıyışır esegizif you all will give way | alaqıyışır eseleif they will give way |
| Conditional, aorist | menqıyışmaz esemif I won't give way | senqıyışmaz eseŋif you won't give way | olqıyışmaz eseif he won't give way | bizqıyışmaz esekif we won't give way | sizqıyışmaz esegizif you all won't give way | alaqıyışmaz eseleif they won't give way |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menqıyışırıq esemif I am going to give way | senqıyışırıq eseŋif you are going to give way | olqıyışırıq eseif he is going to give way | bizqıyışırıq esekif we are going to give way | sizqıyışırıq esegizif you all are going to give way | alaqıyışırıq eseleif they are going to give way |
| Conditional, future | menqıyışırıq tül esemif I am not going to give way | senqıyışırıq tül eseŋif you are not going to give way | olqıyışırıq tül eseif he is not going to give way | bizqıyışırıq tül esekif we are not going to give way | sizqıyışırıq tül esegizif you all are not going to give way | alaqıyışırıq tül eseleif they are not going to give way |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menqıyışırıq bolsamif I were going to give way | senqıyışırıq bolsaŋif you were going to give way | olqıyışırıq bolsaif he were going to give way | bizqıyışırıq bolsaqif we were going to give way | sizqıyışırıq bolsağızif you all were going to give way | alaqıyışırıq bolsalaif they were going to give way |
| Conditional, counterfactual future | menqıyışmazlıq bolsamif I were not going to give way | senqıyışmazlıq bolsaŋif you were not going to give way | olqıyışmazlıq bolsaif he were not going to give way | bizqıyışmazlıq bolsaqif we were not going to give way | sizqıyışmazlıq bolsağızif you all were not going to give way | alaqıyışmazlıq bolsalaif they were not going to give way |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qıyışdıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menqıyışa bolurmaI must be giving way | senqıyışa bolursayou must be giving way | olqıyışa bolurhe must be giving way | bizqıyışa bolurbuzwe must be giving way | sizqıyışa bolursuzyou all must be giving way | alaqıyışa bolurlathey must be giving way |
| Inference, present (must be doing) | menqıyışmay bolurmaI must not be giving way | senqıyışmay bolursayou must not be giving way | olqıyışmay bolurhe must not be giving way | bizqıyışmay bolurbuzwe must not be giving way | sizqıyışmay bolursuzyou all must not be giving way | alaqıyışmay bolurlathey must not be giving way |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqıyışa tura bolurmaI must be in the middle of giving way | senqıyışa tura bolursayou must be in the middle of giving way | olqıyışa tura bolurhe must be in the middle of giving way | bizqıyışa tura bolurbuzwe must be in the middle of giving way | sizqıyışa tura bolursuzyou all must be in the middle of giving way | alaqıyışa tura bolurlathey must be in the middle of giving way |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menqıyışmay tura bolurmaI must keep on not giving way | senqıyışmay tura bolursayou must keep on not giving way | olqıyışmay tura bolurhe must keep on not giving way | bizqıyışmay tura bolurbuzwe must keep on not giving way | sizqıyışmay tura bolursuzyou all must keep on not giving way | alaqıyışmay tura bolurlathey must keep on not giving way |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menqıyışhan bolurmaI must have given way | senqıyışhan bolursayou must have given way | olqıyışhan bolurhe must have given way | bizqıyışhan bolurbuzwe must have given way | sizqıyışhan bolursuzyou all must have given way | alaqıyışhan bolurlathey must have given way |
| Inference (must have) | menqıyışmağan bolurmaI must not have given way | senqıyışmağan bolursayou must not have given way | olqıyışmağan bolurhe must not have given way | bizqıyışmağan bolurbuzwe must not have given way | sizqıyışmağan bolursuzyou all must not have given way | alaqıyışmağan bolurlathey must not have given way |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menqıyışırıq bolurmaI must be going to give way | senqıyışırıq bolursayou must be going to give way | olqıyışırıq bolurhe must be going to give way | bizqıyışırıq bolurbuzwe must be going to give way | sizqıyışırıq bolursuzyou all must be going to give way | alaqıyışırıq bolurlathey must be going to give way |
| Inference, future (must be going to) | menqıyışmazlıq bolurmaI must not be going to give way | senqıyışmazlıq bolursayou must not be going to give way | olqıyışmazlıq bolurhe must not be going to give way | bizqıyışmazlıq bolurbuzwe must not be going to give way | sizqıyışmazlıq bolursuzyou all must not be going to give way | alaqıyışmazlıq bolurlathey must not be going to give way |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menqıyışayımlet me give way | senqıyış!give way! | olqıyışsınlet him give way | bizqıyışayıqlet's give way | sizqıyışığız!give way, you all! | alaqıyışsınlalet them give way |
| Commands & suggestions | menqıyışmayımlet me not give way | senqıyışma!don't give way! | olqıyışmasınlet him not give way | bizqıyışmayıqlet's not give way | sizqıyışmağız!don't give way, you all! | alaqıyışmasınlalet them not give way |
| Commands & suggestions | menqıyışayımmı?shall I give way? | olqıyışsınmı?should he give way? | bizqıyışayıqmı?shall we give way? | alaqıyışsınlamı?should they give way? | ||
| Commands & suggestions | menqıyışmayımmı?shall I not give way? | olqıyışmasınmı?should he not give way? | bizqıyışmayıqmı?shall we not give way? | alaqıyışmasınlamı?should they not give way? | ||
| Requests | senqıyışçı2qıyışçınplease give way | olqıyışsınçıdo let him give way | sizqıyışçığızplease give way (plural/polite) | alaqıyışsınlaçıdo let them give way | ||
| Requests | senqıyışmaçı2qıyışmaçınplease don't give way | olqıyışmasınçıdo let him not give way | sizqıyışmaçığızplease don't give way (plural/polite) | alaqıyışmasınlaçıdo let them not give way | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senqıyışhınqıyışhımay you give way | |||||
| Blessings & curses — may you… | senqıyışmağınqıyışmağımay you not give way | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menqıyışhay edim qıyışha edimwould that I gave way | senqıyışhay ediŋ qıyışha ediŋwould that you gave way | olqıyışhay edi qıyışha ediwould that he gave way | bizqıyışhay edik qıyışha edikwould that we gave way | sizqıyışhay edigiz qıyışha edigizwould that you all gave way | alaqıyışhay edile qıyışha edilewould that they gave way |
| Optative wish (-ğay + edi) | menqıyışmağay edim qıyışmağa edimwould that I did not give way | senqıyışmağay ediŋ qıyışmağa ediŋwould that you did not give way | olqıyışmağay edi qıyışmağa ediwould that he did not give way | bizqıyışmağay edik qıyışmağa edikwould that we did not give way | sizqıyışmağay edigiz qıyışmağa edigizwould that you all did not give way | alaqıyışmağay edile qıyışmağa edilewould that they did not give way |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menqıyışmağa qoyayımqıyışma qoyayımlet me allow someone to give way | senqıyışmağa qoy!qıyışma qoy!let someone give way! | olqıyışmağa qoysunqıyışma qoysunlet him allow someone to give way | bizqıyışmağa qoyayıqqıyışma qoyayıqlet's allow someone to give way | sizqıyışmağa qoyuğuz!qıyışma qoyuğuz!let someone give way, you all! | alaqıyışmağa qoysunlaqıyışma qoysunlalet them allow someone to give way |
| Let someone… (commands) | menqıyışmağa qoymayımqıyışma qoymayımlet me not allow someone to give way | senqıyışmağa qoyma!qıyışma qoyma!don't let someone give way! | olqıyışmağa qoymasınqıyışma qoymasınlet him not allow someone to give way | bizqıyışmağa qoymayıqqıyışma qoymayıqlet's not allow someone to give way | sizqıyışmağa qoymağız!qıyışma qoymağız!don't let someone give way, you all! | alaqıyışmağa qoymasınlaqıyışma qoymasınlalet them not allow someone to give way |
| Let someone… (commands) | menqıyışmağa qoyayımmı?qıyışma qoyayımmı?shall I allow someone to give way? | olqıyışmağa qoysunmu?qıyışma qoysunmu?should he allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoyayıqmı?qıyışma qoyayıqmı?shall we allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoysunlamı?qıyışma qoysunlamı?should they allow someone to give way? | ||
| Let someone… (commands) | menqıyışmağa qoymayımmı?qıyışma qoymayımmı?shall I not allow someone to give way? | olqıyışmağa qoymasınmı?qıyışma qoymasınmı?should he not allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoymayıqmı?qıyışma qoymayıqmı?shall we not allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoymasınlamı?qıyışma qoymasınlamı?should they not allow someone to give way? | ||
| Let someone… (present) | menqıyışmağa qoyamaqıyışma qoyamaI allow someone to give way | senqıyışmağa qoyasaqıyışma qoyasayou allow someone to give way | olqıyışmağa qoyadıqıyışma qoyadıhe allows someone to give way | bizqıyışmağa qoyabızqıyışma qoyabızwe allow someone to give way | sizqıyışmağa qoyasızqıyışma qoyasızyou all allow someone to give way | alaqıyışmağa qoyadılaqıyışma qoyadılathey allow someone to give way |
| Let someone… (present) | menqıyışmağa qoymaymaqıyışma qoymaymaI don't allow someone to give way | senqıyışmağa qoymaysaqıyışma qoymaysayou don't allow someone to give way | olqıyışmağa qoymaydıqıyışma qoymaydıhe doesn't allow someone to give way | bizqıyışmağa qoymaybızqıyışma qoymaybızwe don't allow someone to give way | sizqıyışmağa qoymaysızqıyışma qoymaysızyou all don't allow someone to give way | alaqıyışmağa qoymaydılaqıyışma qoymaydılathey don't allow someone to give way |
| Let someone… (present) | menqıyışmağa qoyamamı?qıyışma qoyamamı?do I allow someone to give way? | senqıyışmağa qoyamısa?qıyışma qoyamısa?do you allow someone to give way? | olqıyışmağa qoyamıdı?qıyışma qoyamıdı?does he allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoyabızmı?qıyışma qoyabızmı?do we allow someone to give way? | sizqıyışmağa qoyamısız?qıyışma qoyamısız?do you all allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoyamıdıla?qıyışma qoyamıdıla?do they allow someone to give way? |
| Let someone… (present) | menqıyışmağa qoymaymamı?qıyışma qoymaymamı?don't I allow someone to give way? | senqıyışmağa qoymaymısa?qıyışma qoymaymısa?don't you allow someone to give way? | olqıyışmağa qoymaymıdı?qıyışma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoymaybızmı?qıyışma qoymaybızmı?don't we allow someone to give way? | sizqıyışmağa qoymaymısız?qıyışma qoymaymısız?don't you all allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoymaymıdıla?qıyışma qoymaymıdıla?don't they allow someone to give way? |
| Let someone… (past) | menqıyışmağa qoydumqıyışma qoydumI allowed someone to give way | senqıyışmağa qoyduŋqıyışma qoyduŋyou allowed someone to give way | olqıyışmağa qoyduqıyışma qoyduhe allowed someone to give way | bizqıyışmağa qoyduqqıyışma qoyduqwe allowed someone to give way | sizqıyışmağa qoyduğuzqıyışma qoyduğuzyou all allowed someone to give way | alaqıyışmağa qoydulaqıyışma qoydulathey allowed someone to give way |
| Let someone… (past) | menqıyışmağa qoymadımqıyışma qoymadımI didn't allow someone to give way | senqıyışmağa qoymadıŋqıyışma qoymadıŋyou didn't allow someone to give way | olqıyışmağa qoymadıqıyışma qoymadıhe didn't allow someone to give way | bizqıyışmağa qoymadıqqıyışma qoymadıqwe didn't allow someone to give way | sizqıyışmağa qoymadığızqıyışma qoymadığızyou all didn't allow someone to give way | alaqıyışmağa qoymadılaqıyışma qoymadılathey didn't allow someone to give way |
| Let someone… (past) | menqıyışmağa qoydummu?qıyışma qoydummu?did I allow someone to give way? | senqıyışmağa qoyduŋmu?qıyışma qoyduŋmu?did you allow someone to give way? | olqıyışmağa qoydumu?qıyışma qoydumu?did he allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoyduqmu?qıyışma qoyduqmu?did we allow someone to give way? | sizqıyışmağa qoyduğuzmu?qıyışma qoyduğuzmu?did you all allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoydulamı?qıyışma qoydulamı?did they allow someone to give way? |
| Let someone… (past) | menqıyışmağa qoymadımmı?qıyışma qoymadımmı?didn't I allow someone to give way? | senqıyışmağa qoymadıŋmı?qıyışma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to give way? | olqıyışmağa qoymadımı?qıyışma qoymadımı?didn't he allow someone to give way? | bizqıyışmağa qoymadıqmı?qıyışma qoymadıqmı?didn't we allow someone to give way? | sizqıyışmağa qoymadığızmı?qıyışma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to give way? | alaqıyışmağa qoymadılamı?qıyışma qoymadılamı?didn't they allow someone to give way? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menqıyışalamaI can give way | senqıyışalasayou can give way | olqıyışaladıhe can give way | bizqıyışalabızwe can give way | sizqıyışalasızyou all can give way | alaqıyışaladılathey can give way |
| Ability — present | menqıyışalmaymaI can't give way | senqıyışalmaysayou can't give way | olqıyışalmaydıhe can't give way | bizqıyışalmaybızwe can't give way | sizqıyışalmaysızyou all can't give way | alaqıyışalmaydılathey can't give way |
| Ability — present | menqıyışalamamı? qıyışalamıma?can I give way? | senqıyışalamısa?can you give way? | olqıyışalamıdı?can he give way? | bizqıyışalabızmı? qıyışalamıbız?can we give way? | sizqıyışalamısız?can you all give way? | alaqıyışalamıdıla?can they give way? |
| Ability — present | menqıyışalmaymamı? qıyışalmaymıma?can't I give way? | senqıyışalmaymısa?can't you give way? | olqıyışalmaymıdı?can't he give way? | bizqıyışalmaybızmı? qıyışalmaymıbız?can't we give way? | sizqıyışalmaymısız?can't you all give way? | alaqıyışalmaymıdıla?can't they give way? |
| Ability — if I can… | menqıyışalsamif I can give way | senqıyışalsaŋif you can give way | olqıyışalsaif he can give way | bizqıyışalsaqif we can give way | sizqıyışalsağızif you all can give way | alaqıyışalsalaif they can give way |
| Ability — if I can… | menqıyışalmasamif I can't give way | senqıyışalmasaŋif you can't give way | olqıyışalmasaif he can't give way | bizqıyışalmasaqif we can't give way | sizqıyışalmasağızif you all can't give way | alaqıyışalmasalaif they can't give way |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menqıyışaldımI was able to give way | senqıyışaldıŋyou were able to give way | olqıyışaldıhe was able to give way | bizqıyışaldıqwe were able to give way | sizqıyışaldığızyou all were able to give way | alaqıyışaldılathey were able to give way |
| Ability — simple past | menqıyışalmadımI could not give way | senqıyışalmadıŋyou could not give way | olqıyışalmadıhe could not give way | bizqıyışalmadıqwe could not give way | sizqıyışalmadığızyou all could not give way | alaqıyışalmadılathey could not give way |
| Ability — simple past | menqıyışaldımmı?was I able to give way? | senqıyışaldıŋmı?were you able to give way? | olqıyışaldımı?was he able to give way? | bizqıyışaldıqmı?were we able to give way? | sizqıyışaldığızmı?were you all able to give way? | alaqıyışaldılamı?were they able to give way? |
| Ability — simple past | menqıyışalmadımmı?couldn't I give way? | senqıyışalmadıŋmı?couldn't you give way? | olqıyışalmadımı?couldn't he give way? | bizqıyışalmadıqmı?couldn't we give way? | sizqıyışalmadığızmı?couldn't you all give way? | alaqıyışalmadılamı?couldn't they give way? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqıyışalğanmaI have been able to give way | senqıyışalğansayou have been able to give way | olqıyışalğandıhe has been able to give way | bizqıyışalğanbızwe have been able to give way | sizqıyışalğansızyou all have been able to give way | alaqıyışalğandılathey have been able to give way |
| Ability — perfect / -ğan past | menqıyışalmağanmaI haven't been able to give way | senqıyışalmağansayou haven't been able to give way | olqıyışalmağandıhe hasn't been able to give way | bizqıyışalmağanbızwe haven't been able to give way | sizqıyışalmağansızyou all haven't been able to give way | alaqıyışalmağandılathey haven't been able to give way |
| Ability — perfect / -ğan past | menqıyışalğanmamı? qıyışalğanmıma?have I been able to give way? | senqıyışalğanmısa?have you been able to give way? | olqıyışalğanmıdı?has he been able to give way? | bizqıyışalğanbızmı? qıyışalğanmıbız?have we been able to give way? | sizqıyışalğanmısız?have you all been able to give way? | alaqıyışalğanmıdıla?have they been able to give way? |
| Ability — perfect / -ğan past | menqıyışalmağanmamı? qıyışalmağanmıma?haven't I been able to give way? | senqıyışalmağanmısa?haven't you been able to give way? | olqıyışalmağanmıdı?hasn't he been able to give way? | bizqıyışalmağanbızmı? qıyışalmağanmıbız?haven't we been able to give way? | sizqıyışalmağanmısız?haven't you all been able to give way? | alaqıyışalmağanmıdıla?haven't they been able to give way? |
| Ability — past perfect | menqıyışalğan edimqıyışalğanemI had been able to give way | senqıyışalğan ediŋqıyışalğaneŋyou had been able to give way | olqıyışalğan ediqıyışalğanedhe had been able to give way | bizqıyışalğan edikqıyışalğanekwe had been able to give way | sizqıyışalğan edigizqıyışalğanegizyou all had been able to give way | alaqıyışalğan edileqıyışalğanellethey had been able to give way |
| Ability — past perfect | menqıyışalmağan edimqıyışalmağanemI hadn't been able to give way | senqıyışalmağan ediŋqıyışalmağaneŋyou hadn't been able to give way | olqıyışalmağan ediqıyışalmağanedhe hadn't been able to give way | bizqıyışalmağan edikqıyışalmağanekwe hadn't been able to give way | sizqıyışalmağan edigizqıyışalmağanegizyou all hadn't been able to give way | alaqıyışalmağan edileqıyışalmağanellethey hadn't been able to give way |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menqıyışala edimqıyışalaemI could give way | senqıyışala ediŋqıyışalaeŋyou could give way | olqıyışala ediqıyışalaedhe could give way | bizqıyışala edikqıyışalaekwe could give way | sizqıyışala edigizqıyışalaegizyou all could give way | alaqıyışala edileqıyışalaellethey could give way |
| Ability — past background | menqıyışalmay edimqıyışalmayemI could not give way | senqıyışalmay ediŋqıyışalmayeŋyou could not give way | olqıyışalmay ediqıyışalmayedhe could not give way | bizqıyışalmay edikqıyışalmayekwe could not give way | sizqıyışalmay edigizqıyışalmayegizyou all could not give way | alaqıyışalmay edileqıyışalmayellethey could not give way |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menqıyışalırmaI will be able to give way | senqıyışalırsayou will be able to give way | olqıyışalırhe will be able to give way | bizqıyışalırbızwe will be able to give way | sizqıyışalırsızyou all will be able to give way | alaqıyışalırlathey will be able to give way |
| Ability — future I | menqıyışalmazmaI won't be able to give way | senqıyışalmazsayou won't be able to give way | olqıyışalmazhe won't be able to give way | bizqıyışalmazbızwe won't be able to give way | sizqıyışalmazsızyou all won't be able to give way | alaqıyışalmazlathey won't be able to give way |
| Ability — future I | menqıyışalırmamı? qıyışalırmıma?will I be able to give way? | senqıyışalırmısa?will you be able to give way? | olqıyışalırmı?will he be able to give way? | bizqıyışalırbızmı? qıyışalırmıbız?will we be able to give way? | sizqıyışalırmısız?will you all be able to give way? | alaqıyışalırlamı? qıyışalırmıla?will they be able to give way? |
| Ability — future I | menqıyışalmazmamı? qıyışalmazmıma?won't I be able to give way? | senqıyışalmazmısa?won't you be able to give way? | olqıyışalmazmı?won't he be able to give way? | bizqıyışalmazbızmı? qıyışalmazmıbız?won't we be able to give way? | sizqıyışalmazmısız?won't you all be able to give way? | alaqıyışalmazlamı? qıyışalmazmıla?won't they be able to give way? |
| Ability — future II | menqıyışallıqmaI am going to be able to give way | senqıyışallıqsayou are going to be able to give way | olqıyışallıqdıhe is going to be able to give way | bizqıyışallıqbızwe are going to be able to give way | sizqıyışallıqsızyou all are going to be able to give way | alaqıyışallıqdılathey are going to be able to give way |
| Ability — future II | menqıyışallıq tülmeI am not going to be able to give way | senqıyışallıq tülseyou are not going to be able to give way | olqıyışallıq tüldühe is not going to be able to give way | bizqıyışallıq tülbüzwe are not going to be able to give way | sizqıyışallıq tülsüzyou all are not going to be able to give way | alaqıyışallıq tüldülethey are not going to be able to give way |
| Ability — future II | menqıyışallıqmamı? qıyışallıqmıma?am I going to be able to give way? | senqıyışallıqmısa?are you going to be able to give way? | olqıyışallıqmıdı?is he going to be able to give way? | bizqıyışallıqbızmı? qıyışallıqmıbız?are we going to be able to give way? | sizqıyışallıqmısız?are you all going to be able to give way? | alaqıyışallıqmıdıla?are they going to be able to give way? |
| Ability — future II | menqıyışallıq tülmüme?aren't I going to be able to give way? | senqıyışallıq tülmüse?aren't you going to be able to give way? | olqıyışallıq tülmüdü?isn't he going to be able to give way? | bizqıyışallıq tülmübüz?aren't we going to be able to give way? | sizqıyışallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to give way? | alaqıyışallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to give way? |
| Ability — would be able to… | menqıyışalır edimqıyışalır emI would be able to give way | senqıyışalır ediŋqıyışalır eŋyou would be able to give way | olqıyışalır ediqıyışalır edhe would be able to give way | bizqıyışalır edikqıyışalır ekwe would be able to give way | sizqıyışalır edigizqıyışalır egizyou all would be able to give way | alaqıyışalır edileqıyışalır ellethey would be able to give way |
| Ability — would be able to… | menqıyışalmaz edimqıyışalmaz emI wouldn't be able to give way | senqıyışalmaz ediŋqıyışalmaz eŋyou wouldn't be able to give way | olqıyışalmaz ediqıyışalmaz edhe wouldn't be able to give way | bizqıyışalmaz edikqıyışalmaz ekwe wouldn't be able to give way | sizqıyışalmaz edigizqıyışalmaz egizyou all wouldn't be able to give way | alaqıyışalmaz edileqıyışalmaz ellethey wouldn't be able to give way |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senqıyışalğınqıyışalğımay you be able to give way | |||||
| Second-person optative — ability | senqıyışalmağınqıyışalmağımay you not be able to give way | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menqıyışırğa izleymeI want to give way | senqıyışırğa izleyseyou want to give way | olqıyışırğa izleydihe wants to give way | bizqıyışırğa izleybizwe want to give way | sizqıyışırğa izleysizyou all want to give way | alaqıyışırğa izleydilethey want to give way |
| want to | menqıyışırğa izlemeymeI do not want to give way | senqıyışırğa izlemeyseyou do not want to give way | olqıyışırğa izlemeydihe does not want to give way | bizqıyışırğa izlemeybizwe do not want to give way | sizqıyışırğa izlemeysizyou all do not want to give way | alaqıyışırğa izlemeydilethey do not want to give way |
| would like to | menqıyışırğa süemeI would like to give way | senqıyışırğa süeseyou would like to give way | olqıyışırğa süedihe would like to give way | bizqıyışırğa süebizwe would like to give way | sizqıyışırğa süesizyou all would like to give way | alaqıyışırğa süedilethey would like to give way |
| would like to | menqıyışırğa süymeymeI would not like to give way | senqıyışırğa süymeyseyou would not like to give way | olqıyışırğa süymeydihe would not like to give way | bizqıyışırğa süymeybizwe would not like to give way | sizqıyışırğa süymeysizyou all would not like to give way | alaqıyışırğa süymeydilethey would not like to give way |
| hope to | menqıyışırğa umutlanamaI hope to give way | senqıyışırğa umutlanasayou hope to give way | olqıyışırğa umutlanadıhe hopes to give way | bizqıyışırğa umutlanabızwe hope to give way | sizqıyışırğa umutlanasızyou all hope to give way | alaqıyışırğa umutlanadılathey hope to give way |
| hope to | menqıyışırğa umutlanmaymaI do not hope to give way | senqıyışırğa umutlanmaysayou do not hope to give way | olqıyışırğa umutlanmaydıhe does not hope to give way | bizqıyışırğa umutlanmaybızwe do not hope to give way | sizqıyışırğa umutlanmaysızyou all do not hope to give way | alaqıyışırğa umutlanmaydılathey do not hope to give way |
| be about to | menqıyışırğa deb turamaI am about to give way | senqıyışırğa deb turasayou are about to give way | olqıyışırğa deb turadıhe is about to give way | bizqıyışırğa deb turabızwe are about to give way | sizqıyışırğa deb turasızyou all are about to give way | alaqıyışırğa deb turadılathey are about to give way |
| be about to | menqıyışırğa deb turmaymaI am not about to give way | senqıyışırğa deb turmaysayou are not about to give way | olqıyışırğa deb turmaydıhe is not about to give way | bizqıyışırğa deb turmaybızwe are not about to give way | sizqıyışırğa deb turmaysızyou all are not about to give way | alaqıyışırğa deb turmaydılathey are not about to give way |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menqıyışırğa kerekmeI need to give way | senqıyışırğa kerekseyou need to give way | olqıyışırğa kerekdihe needs to give way | bizqıyışırğa kerekbizwe need to give way | sizqıyışırğa kereksizyou all need to give way | alaqıyışırğa kerekdilethey need to give way |
| need to | menqıyışırğa kerek tülmeI do not need to give way | senqıyışırğa kerek tülseyou do not need to give way | olqıyışırğa kerek tüldühe does not need to give way | bizqıyışırğa kerek tülbüzwe do not need to give way | sizqıyışırğa kerek tülsüzyou all do not need to give way | alaqıyışırğa kerek tüldülethey do not need to give way |
| have to | menmenŋe qıyışırğa tüşediI have to give way | sensenŋe qıyışırğa tüşediyou have to give way | olaŋa qıyışırğa tüşedihe has to give way | bizbizge qıyışırğa tüşediwe have to give way | sizsizge qıyışırğa tüşediyou all have to give way | alaalağa qıyışırğa tüşedithey have to give way |
| have to | menmenŋe qıyışırğa tüşmeydiI do not have to give way | sensenŋe qıyışırğa tüşmeydiyou do not have to give way | olaŋa qıyışırğa tüşmeydihe does not have to give way | bizbizge qıyışırğa tüşmeydiwe do not have to give way | sizsizge qıyışırğa tüşmeydiyou all do not have to give way | alaalağa qıyışırğa tüşmeydithey do not have to give way |
| be obliged to | menqıyışırğa borçlumaI am obliged to give way | senqıyışırğa borçlusayou are obliged to give way | olqıyışırğa borçluduhe is obliged to give way | bizqıyışırğa borçlubuzwe are obliged to give way | sizqıyışırğa borçlusuzyou all are obliged to give way | alaqıyışırğa borçludulathey are obliged to give way |
| be obliged to | menqıyışırğa borçlu tülmeI am not obliged to give way | senqıyışırğa borçlu tülseyou are not obliged to give way | olqıyışırğa borçlu tüldühe is not obliged to give way | bizqıyışırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to give way | sizqıyışırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to give way | alaqıyışırğa borçlu tüldülethey are not obliged to give way |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menqıyışırğa madarım bardıI have a way to give way | senqıyışırğa madarıŋ bardıyou have a way to give way | olqıyışırğa madarı bardıhe has a way to give way | bizqıyışırğa madarıbız bardıwe have a way to give way | sizqıyışırğa madarığız bardıyou all have a way to give way | alaqıyışırğa madarları bardıthey have a way to give way |
| have a way to | menqıyışırğa madarım joqduI have no way to give way | senqıyışırğa madarıŋ joqduyou have no way to give way | olqıyışırğa madarı joqduhe has no way to give way | bizqıyışırğa madarıbız joqduwe have no way to give way | sizqıyışırğa madarığız joqduyou all have no way to give way | alaqıyışırğa madarları joqduthey have no way to give way |
| be free to | menqıyışırğa erkinligim bardıI am free to give way | senqıyışırğa erkinligiŋ bardıyou are free to give way | olqıyışırğa erkinligi bardıhe is free to give way | bizqıyışırğa erkinligibiz bardıwe are free to give way | sizqıyışırğa erkinligigiz bardıyou all are free to give way | alaqıyışırğa erkinlikleri bardıthey are free to give way |
| be free to | menqıyışırğa erkinligim joqduI am not free to give way | senqıyışırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to give way | olqıyışırğa erkinligi joqduhe is not free to give way | bizqıyışırğa erkinligibiz joqduwe are not free to give way | sizqıyışırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to give way | alaqıyışırğa erkinlikleri joqduthey are not free to give way |
| be possible to | menmenŋe qıyışırğa bolluqduit is possible for me to give way | sensenŋe qıyışırğa bolluqduit is possible for you to give way | olaŋa qıyışırğa bolluqduit is possible for him to give way | bizbizge qıyışırğa bolluqduit is possible for us to give way | sizsizge qıyışırğa bolluqduit is possible for you all to give way | alaalağa qıyışırğa bolluqduit is possible for them to give way |
| be possible to | menmenŋe qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for me to give way | sensenŋe qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for you to give way | olaŋa qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for him to give way | bizbizge qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for us to give way | sizsizge qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to give way | alaalağa qıyışırğa bolluq tüldüit is not possible for them to give way |
| be ready to | menqıyışırğa hazırmaI am ready to give way | senqıyışırğa hazırsayou are ready to give way | olqıyışırğa hazırdıhe is ready to give way | bizqıyışırğa hazırbızwe are ready to give way | sizqıyışırğa hazırsızyou all are ready to give way | alaqıyışırğa hazırdılathey are ready to give way |
| be ready to | menqıyışırğa hazır tülmeI am not ready to give way | senqıyışırğa hazır tülseyou are not ready to give way | olqıyışırğa hazır tüldühe is not ready to give way | bizqıyışırğa hazır tülbüzwe are not ready to give way | sizqıyışırğa hazır tülsüzyou all are not ready to give way | alaqıyışırğa hazır tüldülethey are not ready to give way |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menqıyışırğa küreşemeI am trying to give way | senqıyışırğa küreşeseyou are trying to give way | olqıyışırğa küreşedihe is trying to give way | bizqıyışırğa küreşebizwe are trying to give way | sizqıyışırğa küreşesizyou all are trying to give way | alaqıyışırğa küreşedilethey are trying to give way |
| try to | menqıyışırğa küreşmeymeI am not trying to give way | senqıyışırğa küreşmeyseyou are not trying to give way | olqıyışırğa küreşmeydihe is not trying to give way | bizqıyışırğa küreşmeybizwe are not trying to give way | sizqıyışırğa küreşmeysizyou all are not trying to give way | alaqıyışırğa küreşmeydilethey are not trying to give way |
| agree to | menqıyışırğa unaymaI agree to give way | senqıyışırğa unaysayou agree to give way | olqıyışırğa unaydıhe agrees to give way | bizqıyışırğa unaybızwe agree to give way | sizqıyışırğa unaysızyou all agree to give way | alaqıyışırğa unaydılathey agree to give way |
| agree to | menqıyışırğa unamaymaI refuse to give way | senqıyışırğa unamaysayou refuse to give way | olqıyışırğa unamaydıhe refuses to give way | bizqıyışırğa unamaybızwe refuse to give way | sizqıyışırğa unamaysızyou all refuse to give way | alaqıyışırğa unamaydılathey refuse to give way |
| hurry to | menqıyışırğa aşığamaI am in a hurry to give way | senqıyışırğa aşığasayou are in a hurry to give way | olqıyışırğa aşığadıhe is in a hurry to give way | bizqıyışırğa aşığabızwe are in a hurry to give way | sizqıyışırğa aşığasızyou all are in a hurry to give way | alaqıyışırğa aşığadılathey are in a hurry to give way |
| hurry to | menqıyışırğa aşıqmaymaI am in no hurry to give way | senqıyışırğa aşıqmaysayou are in no hurry to give way | olqıyışırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to give way | bizqıyışırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to give way | sizqıyışırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to give way | alaqıyışırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to give way |
| be afraid to | menqıyışırğa qorqamaI am afraid to give way | senqıyışırğa qorqasayou are afraid to give way | olqıyışırğa qorqadıhe is afraid to give way | bizqıyışırğa qorqabızwe are afraid to give way | sizqıyışırğa qorqasızyou all are afraid to give way | alaqıyışırğa qorqadılathey are afraid to give way |
| be afraid to | menqıyışırğa qorqmaymaI am not afraid to give way | senqıyışırğa qorqmaysayou are not afraid to give way | olqıyışırğa qorqmaydıhe is not afraid to give way | bizqıyışırğa qorqmaybızwe are not afraid to give way | sizqıyışırğa qorqmaysızyou all are not afraid to give way | alaqıyışırğa qorqmaydılathey are not afraid to give way |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menqıyışa bolmazmaI can't be giving way | senqıyışa bolmazsayou can't be giving way | olqıyışa bolmazhe can't be giving way | bizqıyışa bolmazbızwe can't be giving way | sizqıyışa bolmazsızyou all can't be giving way | alaqıyışa bolmazlathey can't be giving way |
| Inference, present — double negation | menqıyışmay bolmazmaI must be giving way (emphatic) | senqıyışmay bolmazsayou must be giving way (emphatic) | olqıyışmay bolmazhe must be giving way (emphatic) | bizqıyışmay bolmazbızwe must be giving way (emphatic) | sizqıyışmay bolmazsızyou all must be giving way (emphatic) | alaqıyışmay bolmazlathey must be giving way (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menqıyışa turmasamif I don't keep giving way | senqıyışa turmasaŋif you don't keep giving way | olqıyışa turmasaif he doesn't keep giving way | bizqıyışa turmasaqif we don't keep giving way | sizqıyışa turmasağızif you all don't keep giving way | alaqıyışa turmasalaif they don't keep giving way |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menqıyışa tura bolmazmaI can't be in the middle of giving way | senqıyışa tura bolmazsayou can't be in the middle of giving way | olqıyışa tura bolmazhe can't be in the middle of giving way | bizqıyışa tura bolmazbızwe can't be in the middle of giving way | sizqıyışa tura bolmazsızyou all can't be in the middle of giving way | alaqıyışa tura bolmazlathey can't be in the middle of giving way |
| Inference, progressive — double negation | menqıyışmay tura bolmazmaI must keep on not giving way (emphatic) | senqıyışmay tura bolmazsayou must keep on not giving way (emphatic) | olqıyışmay tura bolmazhe must keep on not giving way (emphatic) | bizqıyışmay tura bolmazbızwe must keep on not giving way (emphatic) | sizqıyışmay tura bolmazsızyou all must keep on not giving way (emphatic) | alaqıyışmay tura bolmazlathey must keep on not giving way (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menqıyışmay turamaI keep on not giving way | senqıyışmay turasayou keep on not giving way | olqıyışmay turadıhe keeps on not giving way | bizqıyışmay turabızwe keep on not giving way | sizqıyışmay turasızyou all keep on not giving way | alaqıyışmay turadılathey keep on not giving way |
| Progressive — double negation | menqıyışmay turmaymaI am not keeping on not giving way | senqıyışmay turmaysayou are not keeping on not giving way | olqıyışmay turmaydıhe is not keeping on not giving way | bizqıyışmay turmaybızwe are not keeping on not giving way | sizqıyışmay turmaysızyou all are not keeping on not giving way | alaqıyışmay turmaydılathey are not keeping on not giving way |
| Progressive — double negation | menqıyışmay turmaymımaaren't I keeping on not giving way? | senqıyışmay turmaymısaaren't you keeping on not giving way? | olqıyışmay turmaymıdıisn't he keeping on not giving way? | bizqıyışmay turmaymıbızaren't we keeping on not giving way? | sizqıyışmay turmaymısızaren't you all keeping on not giving way? | alaqıyışmay turmaymıdılaaren't they keeping on not giving way? |
| Inference — auxiliary negated | menqıyışhan bolmazmaI can't have given way | senqıyışhan bolmazsayou can't have given way | olqıyışhan bolmazhe can't have given way | bizqıyışhan bolmazbızwe can't have given way | sizqıyışhan bolmazsızyou all can't have given way | alaqıyışhan bolmazlathey can't have given way |
| Inference — double negation | menqıyışmağan bolmazmaI must have given way (emphatic) | senqıyışmağan bolmazsayou must have given way (emphatic) | olqıyışmağan bolmazhe must have given way (emphatic) | bizqıyışmağan bolmazbızwe must have given way (emphatic) | sizqıyışmağan bolmazsızyou all must have given way (emphatic) | alaqıyışmağan bolmazlathey must have given way (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menqıyışhan bolmasamif it weren't that I had given way | senqıyışhan bolmasaŋif it weren't that you had given way | olqıyışhan bolmasaif it weren't that he had given way | bizqıyışhan bolmasaqif it weren't that we had given way | sizqıyışhan bolmasağızif it weren't that you all had given way | alaqıyışhan bolmasalaif it weren't that they had given way |
| Counterfactual — double negation | menqıyışmağan bolmasamif it weren't that I hadn't given way | senqıyışmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't given way | olqıyışmağan bolmasaif it weren't that he hadn't given way | bizqıyışmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't given way | sizqıyışmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't given way | alaqıyışmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't given way |
| Inference, future — auxiliary negated | menqıyışırıq bolmazmaI can't be going to give way | senqıyışırıq bolmazsayou can't be going to give way | olqıyışırıq bolmazhe can't be going to give way | bizqıyışırıq bolmazbızwe can't be going to give way | sizqıyışırıq bolmazsızyou all can't be going to give way | alaqıyışırıq bolmazlathey can't be going to give way |
| Inference, future — double negation | menqıyışmazlıq bolmazmaI must be going to give way (emphatic) | senqıyışmazlıq bolmazsayou must be going to give way (emphatic) | olqıyışmazlıq bolmazhe must be going to give way (emphatic) | bizqıyışmazlıq bolmazbızwe must be going to give way (emphatic) | sizqıyışmazlıq bolmazsızyou all must be going to give way (emphatic) | alaqıyışmazlıq bolmazlathey must be going to give way (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menqıyışırıq bolmasamif it weren't that I were going to give way | senqıyışırıq bolmasaŋif it weren't that you were going to give way | olqıyışırıq bolmasaif it weren't that he were going to give way | bizqıyışırıq bolmasaqif it weren't that we were going to give way | sizqıyışırıq bolmasağızif it weren't that you all were going to give way | alaqıyışırıq bolmasalaif it weren't that they were going to give way |
| Counterfactual future — double negation | menqıyışmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to give way | senqıyışmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to give way | olqıyışmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to give way | bizqıyışmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to give way | sizqıyışmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to give way | alaqıyışmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to give way |