qıngır
/qɯŋɯr/
1. crooked, bent, curved, askew, not straight
- qıngır ağaçdan tüz tirek bolmaz — a crooked log cannot make a straight pillar
- qıngır jol taw özeninde aylanadı — the winding, crooked path meanders through the valley
- qıngır söz aytma, tüzün bildir — do not utter deceitful crooked words, state the truth
2. In the fixed collocation qıngır qararğa 'to look askance': to look at someone sideways with disapproval or hostility.
Degrees
| Degree | —form |
|---|---|
| base formcrooked | —qıngır |
| comparative — moremore crooked | —qıngırıraq |
| intensifier — veryvery crooked | —bek qıngır |
| superlative — mostthe most crooked | —em qıngır |
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are crooked | menikimeniki qıngırdı | senikiseniki qıngırdı | anıqıanıqı qıngırdı | biznikibizniki qıngırdı | siznikisizniki qıngırdı | alanıqıalanıqı qıngırdı |
| comparative — moreis / are more crooked | menikimeniki qıngırıraqdı | senikiseniki qıngırıraqdı | anıqıanıqı qıngırıraqdı | biznikibizniki qıngırıraqdı | siznikisizniki qıngırıraqdı | alanıqıalanıqı qıngırıraqdı |
| intensifier — veryis / are very crooked | menikimeniki bek qıngırdı | senikiseniki bek qıngırdı | anıqıanıqı bek qıngırdı | biznikibizniki bek qıngırdı | siznikisizniki bek qıngırdı | alanıqıalanıqı bek qıngırdı |
| superlative — mostis / are the most crooked | menikimeniki em qıngırdı | senikiseniki em qıngırdı | anıqıanıqı em qıngırdı | biznikibizniki em qıngırdı | siznikisizniki em qıngırdı | alanıqıalanıqı em qıngırdı |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base formis / are crooked | menikilemenikile qıngırdıla | senikilesenikile qıngırdıla | anıqılaanıqıla qıngırdıla | biznikilebiznikile qıngırdıla | siznikilesiznikile qıngırdıla | alanıqılaalanıqıla qıngırdıla |
| comparative — moreis / are more crooked | menikilemenikile qıngırıraqdıla | senikilesenikile qıngırıraqdıla | anıqılaanıqıla qıngırıraqdıla | biznikilebiznikile qıngırıraqdıla | siznikilesiznikile qıngırıraqdıla | alanıqılaalanıqıla qıngırıraqdıla |
| intensifier — veryis / are very crooked | menikilemenikile bek qıngırdıla | senikilesenikile bek qıngırdıla | anıqılaanıqıla bek qıngırdıla | biznikilebiznikile bek qıngırdıla | siznikilesiznikile bek qıngırdıla | alanıqılaalanıqıla bek qıngırdıla |
| superlative — mostis / are the most crooked | menikilemenikile em qıngırdıla | senikilesenikile em qıngırdıla | anıqılaanıqıla em qıngırdıla | biznikilebiznikile em qıngırdıla | siznikilesiznikile em qıngırdıla | alanıqılaalanıqıla em qıngırdıla |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu qıngırdı, bıla qıngırdıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".