quwğunlanırğa
/quwʁunlanɯrʁa/
rise up at an alarm, turn out at a call to arms — The reflexive of quwğunlarğa, describing people who rise up or turn out when an alarm is raised: askerçile quwğunlandıla "the soldiers turned out at the alarm".
- askerçile quwğunlandıla — the soldiers turned out at the alarm
- bütew el quwğunlandı — the whole village rose up at the alarm
- biz da quwğunlandıq — we too turned out at the call to arms
Conjugation
Common forms
- quwğunlanadıhe is rising up
- quwğunlandıhe rose up
- quwğunlanŋandıhe has risen up
- quwğunlanırhe will rise up
- quwğunlannıqdıhe is going to rise up
- quwğunlana edihe was rising up
- quwğunlansaif he rises up
- quwğunlan!rise up!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous) | menquwğunlanamaI am rising up | senquwğunlanasayou are rising up | olquwğunlanadıhe is rising up | bizquwğunlanabızwe are rising up | sizquwğunlanasızyou all are rising up | alaquwğunlanadılathey are rising up |
| Present (simple & continuous) | menquwğunlanmaymaI am not rising up | senquwğunlanmaysayou are not rising up | olquwğunlanmaydıhe is not rising up | bizquwğunlanmaybızwe are not rising up | sizquwğunlanmaysızyou all are not rising up | alaquwğunlanmaydılathey are not rising up |
| Present (simple & continuous) | menquwğunlanamamı? quwğunlanamıma?am I rising up? | senquwğunlanamısa?are you rising up? | olquwğunlanamıdı?is he rising up? | bizquwğunlanabızmı? quwğunlanamıbız?are we rising up? | sizquwğunlanamısız?are you all rising up? | alaquwğunlanamıdıla?are they rising up? |
| Present (simple & continuous) | menquwğunlanmaymamı? quwğunlanmaymıma?aren't I rising up? | senquwğunlanmaymısa?aren't you rising up? | olquwğunlanmaymıdı?isn't he rising up? | bizquwğunlanmaybızmı? quwğunlanmaymıbız?aren't we rising up? | sizquwğunlanmaymısız?aren't you all rising up? | alaquwğunlanmaymıdıla?aren't they rising up? |
| Habitual (usually, tends to) | menquwğunlanıwçanmaI usually rise up | senquwğunlanıwçansayou usually rise up | olquwğunlanıwçandıhe usually rises up | bizquwğunlanıwçanbızwe usually rise up | sizquwğunlanıwçansızyou all usually rise up | alaquwğunlanıwçandılathey usually rise up |
| Habitual (usually, tends to) | menquwğunlanmawçanmaI usually don't rise up | senquwğunlanmawçansayou usually don't rise up | olquwğunlanmawçandıhe usually doesn't rise up | bizquwğunlanmawçanbızwe usually don't rise up | sizquwğunlanmawçansızyou all usually don't rise up | alaquwğunlanmawçandılathey usually don't rise up |
| Habitual (usually, tends to) | menquwğunlanıwçanmamı? quwğunlanıwçanmıma?do I usually rise up? | senquwğunlanıwçanmısa?do you usually rise up? | olquwğunlanıwçanmıdı?does he usually rise up? | bizquwğunlanıwçanbızmı? quwğunlanıwçanmıbız?do we usually rise up? | sizquwğunlanıwçanmısız?do you all usually rise up? | alaquwğunlanıwçanmıdıla?do they usually rise up? |
| Habitual (usually, tends to) | menquwğunlanmawçanmamı? quwğunlanmawçanmıma?do I usually not rise up? | senquwğunlanmawçanmısa?do you usually not rise up? | olquwğunlanmawçanmıdı?does he usually not rise up? | bizquwğunlanmawçanbızmı? quwğunlanmawçanmıbız?do we usually not rise up? | sizquwğunlanmawçanmısız?do you all usually not rise up? | alaquwğunlanmawçanmıdıla?do they usually not rise up? |
| Resultative (has become and stays) | olquwğunlanıbdıhe has risen up and remains so | alaquwğunlanıbdılathey have risen up and remain so | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Resultative (has become and stays) | olquwğunlanıbmıdı?has he risen up? | alaquwğunlanıbmıdıla?have they risen up? | ||||
| Resultative (has become and stays) | ||||||
| Durative (keeps doing) | menquwğunlanıb turamaI keep rising up | senquwğunlanıb turasayou keep rising up | olquwğunlanıb turadıhe keeps rising up | bizquwğunlanıb turabızwe keep rising up | sizquwğunlanıb turasızyou all keep rising up | alaquwğunlanıb turadılathey keep rising up |
| Durative (keeps doing) | menquwğunlanıb turmaymaI don't keep rising up | senquwğunlanıb turmaysayou don't keep rising up | olquwğunlanıb turmaydıhe doesn't keep rising up | bizquwğunlanıb turmaybızwe don't keep rising up | sizquwğunlanıb turmaysızyou all don't keep rising up | alaquwğunlanıb turmaydılathey don't keep rising up |
| Durative (keeps doing) | menquwğunlanıb turamamı? quwğunlanıb turamıma?do I keep rising up? | senquwğunlanıb turamısa?do you keep rising up? | olquwğunlanıb turamıdı?does he keep rising up? | bizquwğunlanıb turabızmı? quwğunlanıb turamıbız?do we keep rising up? | sizquwğunlanıb turamısız?do you all keep rising up? | alaquwğunlanıb turamıdıla?do they keep rising up? |
| Durative (keeps doing) | menquwğunlanıb turmaymamı? quwğunlanıb turmaymıma?don't I keep rising up? | senquwğunlanıb turmaymısa?don't you keep rising up? | olquwğunlanıb turmaymıdı?doesn't he keep rising up? | bizquwğunlanıb turmaybızmı? quwğunlanıb turmaymıbız?don't we keep rising up? | sizquwğunlanıb turmaymısız?don't you all keep rising up? | alaquwğunlanıb turmaymıdıla?don't they keep rising up? |
| Progressive (in the middle of) | menquwğunlana turamaI am in the middle of rising up | senquwğunlana turasayou are in the middle of rising up | olquwğunlana turadıhe is in the middle of rising up | bizquwğunlana turabızwe are in the middle of rising up | sizquwğunlana turasızyou all are in the middle of rising up | alaquwğunlana turadılathey are in the middle of rising up |
| Progressive (in the middle of) | menquwğunlana turmaymaI am not in the middle of rising up | senquwğunlana turmaysayou are not in the middle of rising up | olquwğunlana turmaydıhe is not in the middle of rising up | bizquwğunlana turmaybızwe are not in the middle of rising up | sizquwğunlana turmaysızyou all are not in the middle of rising up | alaquwğunlana turmaydılathey are not in the middle of rising up |
| Progressive (in the middle of) | menquwğunlana turamamı? quwğunlana turamıma?am I in the middle of rising up? | senquwğunlana turamısa?are you in the middle of rising up? | olquwğunlana turamıdı?is he in the middle of rising up? | bizquwğunlana turabızmı? quwğunlana turamıbız?are we in the middle of rising up? | sizquwğunlana turamısız?are you all in the middle of rising up? | alaquwğunlana turamıdıla?are they in the middle of rising up? |
| Progressive (in the middle of) | menquwğunlana turmaymamı? quwğunlana turmaymıma?aren't I in the middle of rising up? | senquwğunlana turmaymısa?aren't you in the middle of rising up? | olquwğunlana turmaymıdı?isn't he in the middle of rising up? | bizquwğunlana turmaybızmı? quwğunlana turmaymıbız?aren't we in the middle of rising up? | sizquwğunlana turmaymısız?aren't you all in the middle of rising up? | alaquwğunlana turmaymıdıla?aren't they in the middle of rising up? |
| Simple past (definite) | menquwğunlandımI rose up | senquwğunlandıŋyou rose up | olquwğunlandıhe rose up | bizquwğunlandıqwe rose up | sizquwğunlandığızyou all rose up | alaquwğunlandılathey rose up |
| Simple past (definite) | menquwğunlanmadımI didn't rise up | senquwğunlanmadıŋyou didn't rise up | olquwğunlanmadıhe didn't rise up | bizquwğunlanmadıqwe didn't rise up | sizquwğunlanmadığızyou all didn't rise up | alaquwğunlanmadılathey didn't rise up |
| Simple past (definite) | menquwğunlandımmı?did I rise up? | senquwğunlandıŋmı?did you rise up? | olquwğunlandımı?did he rise up? | bizquwğunlandıqmı?did we rise up? | sizquwğunlandığızmı?did you all rise up? | alaquwğunlandılamı?did they rise up? |
| Simple past (definite) | menquwğunlanmadımmı?didn't I rise up? | senquwğunlanmadıŋmı?didn't you rise up? | olquwğunlanmadımı?didn't he rise up? | bizquwğunlanmadıqmı?didn't we rise up? | sizquwğunlanmadığızmı?didn't you all rise up? | alaquwğunlanmadılamı?didn't they rise up? |
| Perfect (past indefinite) | menquwğunlanŋanmaI have risen up | senquwğunlanŋansayou have risen up | olquwğunlanŋandıhe has risen up | bizquwğunlanŋanbızwe have risen up | sizquwğunlanŋansızyou all have risen up | alaquwğunlanŋandılathey have risen up |
| Perfect (past indefinite) | menquwğunlanmağanmaI haven't risen up | senquwğunlanmağansayou haven't risen up | olquwğunlanmağandıhe hasn't risen up | bizquwğunlanmağanbızwe haven't risen up | sizquwğunlanmağansızyou all haven't risen up | alaquwğunlanmağandılathey haven't risen up |
| Perfect (past indefinite) | menquwğunlanŋanmamı? quwğunlanŋanmıma?have I risen up? | senquwğunlanŋanmısa?have you risen up? | olquwğunlanŋanmıdı?has he risen up? | bizquwğunlanŋanbızmı? quwğunlanŋanmıbız?have we risen up? | sizquwğunlanŋanmısız?have you all risen up? | alaquwğunlanŋanmıdıla?have they risen up? |
| Perfect (past indefinite) | menquwğunlanmağanmamı? quwğunlanmağanmıma?haven't I risen up? | senquwğunlanmağanmısa?haven't you risen up? | olquwğunlanmağanmıdı?hasn't he risen up? | bizquwğunlanmağanbızmı? quwğunlanmağanmıbız?haven't we risen up? | sizquwğunlanmağanmısız?haven't you all risen up? | alaquwğunlanmağanmıdıla?haven't they risen up? |
| Durative, definite past (kept doing) | menquwğunlanıb turdumI kept rising up | senquwğunlanıb turduŋyou kept rising up | olquwğunlanıb turduhe kept rising up | bizquwğunlanıb turduqwe kept rising up | sizquwğunlanıb turduğuzyou all kept rising up | alaquwğunlanıb turdulathey kept rising up |
| Durative, definite past (kept doing) | menquwğunlanıb turmadımI didn't keep rising up | senquwğunlanıb turmadıŋyou didn't keep rising up | olquwğunlanıb turmadıhe didn't keep rising up | bizquwğunlanıb turmadıqwe didn't keep rising up | sizquwğunlanıb turmadığızyou all didn't keep rising up | alaquwğunlanıb turmadılathey didn't keep rising up |
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Durative, definite past (kept doing) | ||||||
| Indefinite future (future I) | menquwğunlanırmaI will rise up | senquwğunlanırsayou will rise up | olquwğunlanırhe will rise up | bizquwğunlanırbızwe will rise up | sizquwğunlanırsızyou all will rise up | alaquwğunlanırlathey will rise up |
| Indefinite future (future I) | menquwğunlanmazmaI won't rise up | senquwğunlanmazsayou won't rise up | olquwğunlanmazhe won't rise up | bizquwğunlanmazbızwe won't rise up | sizquwğunlanmazsızyou all won't rise up | alaquwğunlanmazlathey won't rise up |
| Indefinite future (future I) | menquwğunlanırmamı? quwğunlanırmıma?will I rise up? | senquwğunlanırmısa?will you rise up? | olquwğunlanırmı?will he rise up? | bizquwğunlanırbızmı? quwğunlanırmıbız?will we rise up? | sizquwğunlanırmısız?will you all rise up? | alaquwğunlanırlamı? quwğunlanırmıla?will they rise up? |
| Indefinite future (future I) | menquwğunlanmazmamı? quwğunlanmazmıma?won't I rise up? | senquwğunlanmazmısa?won't you rise up? | olquwğunlanmazmı?won't he rise up? | bizquwğunlanmazbızmı? quwğunlanmazmıbız?won't we rise up? | sizquwğunlanmazmısız?won't you all rise up? | alaquwğunlanmazlamı? quwğunlanmazmıla?won't they rise up? |
| Definite future (future II) | menquwğunlannıqma1quwğunlanırıqmaI am going to rise up | senquwğunlannıqsa1quwğunlanırıqsayou are going to rise up | olquwğunlannıqdı1quwğunlanırıqdıhe is going to rise up | bizquwğunlannıqbız1quwğunlanırıqbızwe are going to rise up | sizquwğunlannıqsız1quwğunlanırıqsızyou all are going to rise up | alaquwğunlannıqdıla1quwğunlanırıqdılathey are going to rise up |
| Definite future (future II) | menquwğunlannıq tülme1quwğunlanırıq tülmeI am not going to rise up | senquwğunlannıq tülse1quwğunlanırıq tülseyou are not going to rise up | olquwğunlannıq tüldü1quwğunlanırıq tüldühe is not going to rise up | bizquwğunlannıq tülbüz1quwğunlanırıq tülbüzwe are not going to rise up | sizquwğunlannıq tülsüz1quwğunlanırıq tülsüzyou all are not going to rise up | alaquwğunlannıq tüldüle1quwğunlanırıq tüldülethey are not going to rise up |
| Definite future (future II) | menquwğunlannıqmamı?1 quwğunlannıqmıma?quwğunlanırıqmamı?am I going to rise up? | senquwğunlannıqmısa?1quwğunlanırıqmısa?are you going to rise up? | olquwğunlannıqmıdı?1quwğunlanırıqmıdı?is he going to rise up? | bizquwğunlannıqbızmı?1 quwğunlannıqmıbız?quwğunlanırıqbızmı?are we going to rise up? | sizquwğunlannıqmısız?1quwğunlanırıqmısız?are you all going to rise up? | alaquwğunlannıqmıdıla?1quwğunlanırıqmıdıla?are they going to rise up? |
| Definite future (future II) | menquwğunlannıq tülmüme?1quwğunlanırıq tülmüme?aren't I going to rise up? | senquwğunlannıq tülmüse?1quwğunlanırıq tülmüse?aren't you going to rise up? | olquwğunlannıq tülmüdü?1quwğunlanırıq tülmüdü?isn't he going to rise up? | bizquwğunlannıq tülmübüz?1quwğunlanırıq tülmübüz?aren't we going to rise up? | sizquwğunlannıq tülmüsüz?1quwğunlanırıq tülmüsüz?aren't you all going to rise up? | alaquwğunlannıq tülmüdüle?1quwğunlanırıq tülmüdüle?aren't they going to rise up? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so quwğunlanırıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect) | menquwğunlanŋan edimquwğunlanŋanemI had risen up | senquwğunlanŋan ediŋquwğunlanŋaneŋyou had risen up | olquwğunlanŋan ediquwğunlanŋanedhe had risen up | bizquwğunlanŋan edikquwğunlanŋanekwe had risen up | sizquwğunlanŋan edigizquwğunlanŋanegizyou all had risen up | alaquwğunlanŋan edilequwğunlanŋanellethey had risen up |
| Past perfect (pluperfect) | menquwğunlanmağan edimquwğunlanmağanemI hadn't risen up | senquwğunlanmağan ediŋquwğunlanmağaneŋyou hadn't risen up | olquwğunlanmağan ediquwğunlanmağanedhe hadn't risen up | bizquwğunlanmağan edikquwğunlanmağanekwe hadn't risen up | sizquwğunlanmağan edigizquwğunlanmağanegizyou all hadn't risen up | alaquwğunlanmağan edilequwğunlanmağanellethey hadn't risen up |
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past perfect (pluperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | menquwğunlana edimquwğunlanaemI was rising up | senquwğunlana ediŋquwğunlanaeŋyou were rising up | olquwğunlana ediquwğunlanaedhe was rising up | bizquwğunlana edikquwğunlanaekwe were rising up | sizquwğunlana edigizquwğunlanaegizyou all were rising up | alaquwğunlana edilequwğunlanaellethey were rising up |
| Past continuous (imperfect) | menquwğunlanmay edimquwğunlanmayemI wasn't rising up | senquwğunlanmay ediŋquwğunlanmayeŋyou weren't rising up | olquwğunlanmay ediquwğunlanmayedhe wasn't rising up | bizquwğunlanmay edikquwğunlanmayekwe weren't rising up | sizquwğunlanmay edigizquwğunlanmayegizyou all weren't rising up | alaquwğunlanmay edilequwğunlanmayellethey weren't rising up |
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Past continuous (imperfect) | ||||||
| Habitual past (used to) | menquwğunlanıwçan edimquwğunlanıwçanemI used to rise up | senquwğunlanıwçan ediŋquwğunlanıwçaneŋyou used to rise up | olquwğunlanıwçan ediquwğunlanıwçanedhe used to rise up | bizquwğunlanıwçan edikquwğunlanıwçanekwe used to rise up | sizquwğunlanıwçan edigizquwğunlanıwçanegizyou all used to rise up | alaquwğunlanıwçan edilequwğunlanıwçanellethey used to rise up |
| Habitual past (used to) | menquwğunlanmawçan edimquwğunlanmawçanemI didn't use to rise up | senquwğunlanmawçan ediŋquwğunlanmawçaneŋyou didn't use to rise up | olquwğunlanmawçan ediquwğunlanmawçanedhe didn't use to rise up | bizquwğunlanmawçan edikquwğunlanmawçanekwe didn't use to rise up | sizquwğunlanmawçan edigizquwğunlanmawçanegizyou all didn't use to rise up | alaquwğunlanmawçan edilequwğunlanmawçanellethey didn't use to rise up |
| Habitual past (used to) | ||||||
| Habitual past (used to) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | olquwğunlanıb edihe had risen up and remained so | alaquwğunlanıb edilethey had risen up and remained so | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | olquwğunlanıb tül edihe hadn't risen up | alaquwğunlanıb tül edilethey hadn't risen up | ||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Resultative past (had become and stayed) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | menquwğunlanıb tura edimquwğunlanıb turaemI had kept rising up | senquwğunlanıb tura ediŋquwğunlanıb turaeŋyou had kept rising up | olquwğunlanıb tura ediquwğunlanıb turaedhe had kept rising up | bizquwğunlanıb tura edikquwğunlanıb turaekwe had kept rising up | sizquwğunlanıb tura edigizquwğunlanıb turaegizyou all had kept rising up | alaquwğunlanıb tura edilequwğunlanıb turaellethey had kept rising up |
| Past durative (had kept doing) | menquwğunlanıb turmay edimquwğunlanıb turmayemI hadn't kept rising up | senquwğunlanıb turmay ediŋquwğunlanıb turmayeŋyou hadn't kept rising up | olquwğunlanıb turmay ediquwğunlanıb turmayedhe hadn't kept rising up | bizquwğunlanıb turmay edikquwğunlanıb turmayekwe hadn't kept rising up | sizquwğunlanıb turmay edigizquwğunlanıb turmayegizyou all hadn't kept rising up | alaquwğunlanıb turmay edilequwğunlanıb turmayellethey hadn't kept rising up |
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past durative (had kept doing) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | menquwğunlana tura edimquwğunlana turaemI was in the middle of rising up | senquwğunlana tura ediŋquwğunlana turaeŋyou were in the middle of rising up | olquwğunlana tura ediquwğunlana turaedhe was in the middle of rising up | bizquwğunlana tura edikquwğunlana turaekwe were in the middle of rising up | sizquwğunlana tura edigizquwğunlana turaegizyou all were in the middle of rising up | alaquwğunlana tura edilequwğunlana turaellethey were in the middle of rising up |
| Past progressive (was in the middle of) | menquwğunlana turmay edimquwğunlana turmayemI wasn't in the middle of rising up | senquwğunlana turmay ediŋquwğunlana turmayeŋyou weren't in the middle of rising up | olquwğunlana turmay ediquwğunlana turmayedhe wasn't in the middle of rising up | bizquwğunlana turmay edikquwğunlana turmayekwe weren't in the middle of rising up | sizquwğunlana turmay edigizquwğunlana turmayegizyou all weren't in the middle of rising up | alaquwğunlana turmay edilequwğunlana turmayellethey weren't in the middle of rising up |
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Past progressive (was in the middle of) | ||||||
| Conditional result (would) | menquwğunlanır edimquwğunlanır emI would rise up | senquwğunlanır ediŋquwğunlanır eŋyou would rise up | olquwğunlanır ediquwğunlanır edhe would rise up | bizquwğunlanır edikquwğunlanır ekwe would rise up | sizquwğunlanır edigizquwğunlanır egizyou all would rise up | alaquwğunlanır edilequwğunlanır ellethey would rise up |
| Conditional result (would) | menquwğunlanmaz edimquwğunlanmaz emI wouldn't rise up | senquwğunlanmaz ediŋquwğunlanmaz eŋyou wouldn't rise up | olquwğunlanmaz ediquwğunlanmaz edhe wouldn't rise up | bizquwğunlanmaz edikquwğunlanmaz ekwe wouldn't rise up | sizquwğunlanmaz edigizquwğunlanmaz egizyou all wouldn't rise up | alaquwğunlanmaz edilequwğunlanmaz ellethey wouldn't rise up |
| Conditional result (would) | ||||||
| Conditional result (would) | ||||||
| Past conditional result (would have) | menquwğunlannıq edim2quwğunlannıq emquwğunlanırıq edimI would have risen up | senquwğunlannıq ediŋ2quwğunlannıq eŋquwğunlanırıq ediŋyou would have risen up | olquwğunlannıq edi2quwğunlannıq edquwğunlanırıq edihe would have risen up | bizquwğunlannıq edik2quwğunlannıq ekquwğunlanırıq edikwe would have risen up | sizquwğunlannıq edigiz2quwğunlannıq egizquwğunlanırıq edigizyou all would have risen up | alaquwğunlannıq edile2quwğunlannıq ellequwğunlanırıq edilethey would have risen up |
| Past conditional result (would have) | menquwğunlannıq tül edim2quwğunlannıq tül emquwğunlanırıq tül edimI wouldn't have risen up | senquwğunlannıq tül ediŋ2quwğunlannıq tül eŋquwğunlanırıq tül ediŋyou wouldn't have risen up | olquwğunlannıq tül edi2quwğunlannıq tül edquwğunlanırıq tül edihe wouldn't have risen up | bizquwğunlannıq tül edik2quwğunlannıq tül ekquwğunlanırıq tül edikwe wouldn't have risen up | sizquwğunlannıq tül edigiz2quwğunlannıq tül egizquwğunlanırıq tül edigizyou all wouldn't have risen up | alaquwğunlannıq tül edile2quwğunlannıq tül ellequwğunlanırıq tül edilethey wouldn't have risen up |
| Past conditional result (would have) | ||||||
| Past conditional result (would have) |
- Past conditional result (would have)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so quwğunlanırıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditional | menquwğunlansamif I rise up | senquwğunlansaŋif you rise up | olquwğunlansaif he rises up | bizquwğunlansaqif we rise up | sizquwğunlansağızif you all rise up | alaquwğunlansalaif they rise up |
| Conditional | menquwğunlanmasamif I don't rise up | senquwğunlanmasaŋif you don't rise up | olquwğunlanmasaif he doesn't rise up | bizquwğunlanmasaqif we don't rise up | sizquwğunlanmasağızif you all don't rise up | alaquwğunlanmasalaif they don't rise up |
| Conditional | ||||||
| Conditional | ||||||
| Conditional, present real | menquwğunlana esemif I am rising up | senquwğunlana eseŋif you are rising up | olquwğunlana eseif he is rising up | bizquwğunlana esekif we are rising up | sizquwğunlana esegizif you all are rising up | alaquwğunlana eseleif they are rising up |
| Conditional, present real | menquwğunlanmay esemif I am not rising up | senquwğunlanmay eseŋif you are not rising up | olquwğunlanmay eseif he is not rising up | bizquwğunlanmay esekif we are not rising up | sizquwğunlanmay esegizif you all are not rising up | alaquwğunlanmay eseleif they are not rising up |
| Conditional, present real | ||||||
| Conditional, present real | ||||||
| Wish, present/future (if only) | menquwğunlansam ediquwğunlansam edif only I rose up | senquwğunlansaŋ ediquwğunlansaŋ edif only you rose up | olquwğunlansa ediquwğunlansaedif only he rose up | bizquwğunlansaq ediquwğunlansaq edif only we rose up | sizquwğunlansağız ediquwğunlansağız edif only you all rose up | alaquwğunlansala ediquwğunlansalaedif only they rose up |
| Wish, present/future (if only) | menquwğunlanmasam ediquwğunlanmasam edif only I didn't rise up | senquwğunlanmasaŋ ediquwğunlanmasaŋ edif only you didn't rise up | olquwğunlanmasa ediquwğunlanmasaedif only he didn't rise up | bizquwğunlanmasaq ediquwğunlanmasaq edif only we didn't rise up | sizquwğunlanmasağız ediquwğunlanmasağız edif only you all didn't rise up | alaquwğunlanmasala ediquwğunlanmasalaedif only they didn't rise up |
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Wish, present/future (if only) | ||||||
| Durative conditional | menquwğunlanıb tursamif I carry on rising up | senquwğunlanıb tursaŋif you carry on rising up | olquwğunlanıb tursaif he carries on rising up | bizquwğunlanıb tursaqif we carry on rising up | sizquwğunlanıb tursağızif you all carry on rising up | alaquwğunlanıb tursalaif they carry on rising up |
| Durative conditional | menquwğunlanıb turmasamif I don't carry on rising up | senquwğunlanıb turmasaŋif you don't carry on rising up | olquwğunlanıb turmasaif he doesn't carry on rising up | bizquwğunlanıb turmasaqif we don't carry on rising up | sizquwğunlanıb turmasağızif you all don't carry on rising up | alaquwğunlanıb turmasalaif they don't carry on rising up |
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional | ||||||
| Durative conditional, present real | menquwğunlanıb tura esemif I have kept rising up | senquwğunlanıb tura eseŋif you have kept rising up | olquwğunlanıb tura eseif he has kept rising up | bizquwğunlanıb tura esekif we have kept rising up | sizquwğunlanıb tura esegizif you all have kept rising up | alaquwğunlanıb tura eseleif they have kept rising up |
| Durative conditional, present real | menquwğunlanıb turmay esemif I haven't kept rising up | senquwğunlanıb turmay eseŋif you haven't kept rising up | olquwğunlanıb turmay eseif he hasn't kept rising up | bizquwğunlanıb turmay esekif we haven't kept rising up | sizquwğunlanıb turmay esegizif you all haven't kept rising up | alaquwğunlanıb turmay eseleif they haven't kept rising up |
| Durative conditional, present real | ||||||
| Durative conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional | menquwğunlana tursamif I keep rising up | senquwğunlana tursaŋif you keep rising up | olquwğunlana tursaif he keeps rising up | bizquwğunlana tursaqif we keep rising up | sizquwğunlana tursağızif you all keep rising up | alaquwğunlana tursalaif they keep rising up |
| Progressive conditional | menquwğunlanmay tursamif I keep on not rising up | senquwğunlanmay tursaŋif you keep on not rising up | olquwğunlanmay tursaif he keeps on not rising up | bizquwğunlanmay tursaqif we keep on not rising up | sizquwğunlanmay tursağızif you all keep on not rising up | alaquwğunlanmay tursalaif they keep on not rising up |
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional | ||||||
| Progressive conditional, present real | menquwğunlana tura esemif I am in the middle of rising up | senquwğunlana tura eseŋif you are in the middle of rising up | olquwğunlana tura eseif he is in the middle of rising up | bizquwğunlana tura esekif we are in the middle of rising up | sizquwğunlana tura esegizif you all are in the middle of rising up | alaquwğunlana tura eseleif they are in the middle of rising up |
| Progressive conditional, present real | menquwğunlanmay tura esemif I keep on not rising up | senquwğunlanmay tura eseŋif you keep on not rising up | olquwğunlanmay tura eseif he keeps on not rising up | bizquwğunlanmay tura esekif we keep on not rising up | sizquwğunlanmay tura esegizif you all keep on not rising up | alaquwğunlanmay tura eseleif they keep on not rising up |
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Progressive conditional, present real | ||||||
| Conditional, definite past3 | menquwğunlandım esemif I rose up | senquwğunlandıŋ eseŋif you rose up | olquwğunlandı eseif he rose up | bizquwğunlandıq esekif we rose up | sizquwğunlandığız esegizif you all rose up | alaquwğunlandıla eseleif they rose up |
| Conditional, definite past3 | menquwğunlanmadım esemif I didn't rise up | senquwğunlanmadıŋ eseŋif you didn't rise up | olquwğunlanmadı eseif he didn't rise up | bizquwğunlanmadıq esekif we didn't rise up | sizquwğunlanmadığız esegizif you all didn't rise up | alaquwğunlanmadıla eseleif they didn't rise up |
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, definite past | ||||||
| Conditional, past real | menquwğunlanŋan esemif I did rise up (indeed) | senquwğunlanŋan eseŋif you did rise up (indeed) | olquwğunlanŋan eseif he did rise up (indeed) | bizquwğunlanŋan esekif we did rise up (indeed) | sizquwğunlanŋan esegizif you all did rise up (indeed) | alaquwğunlanŋan eseleif they did rise up (indeed) |
| Conditional, past real | menquwğunlanmağan esemif I didn't rise up (indeed) | senquwğunlanmağan eseŋif you didn't rise up (indeed) | olquwğunlanmağan eseif he didn't rise up (indeed) | bizquwğunlanmağan esekif we didn't rise up (indeed) | sizquwğunlanmağan esegizif you all didn't rise up (indeed) | alaquwğunlanmağan eseleif they didn't rise up (indeed) |
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, past real | ||||||
| Conditional, counterfactual | menquwğunlanŋan bolsamif I had risen up | senquwğunlanŋan bolsaŋif you had risen up | olquwğunlanŋan bolsaif he had risen up | bizquwğunlanŋan bolsaqif we had risen up | sizquwğunlanŋan bolsağızif you all had risen up | alaquwğunlanŋan bolsalaif they had risen up |
| Conditional, counterfactual | menquwğunlanmağan bolsamif I hadn't risen up | senquwğunlanmağan bolsaŋif you hadn't risen up | olquwğunlanmağan bolsaif he hadn't risen up | bizquwğunlanmağan bolsaqif we hadn't risen up | sizquwğunlanmağan bolsağızif you all hadn't risen up | alaquwğunlanmağan bolsalaif they hadn't risen up |
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Conditional, counterfactual | ||||||
| Wish, past (if only I had) | menquwğunlanŋan bolsam ediquwğunlanŋan bolsam edif only I had risen up | senquwğunlanŋan bolsaŋ ediquwğunlanŋan bolsaŋ edif only you had risen up | olquwğunlanŋan bolsa ediquwğunlanŋan bolsaedif only he had risen up | bizquwğunlanŋan bolsaq ediquwğunlanŋan bolsaq edif only we had risen up | sizquwğunlanŋan bolsağız ediquwğunlanŋan bolsağız edif only you all had risen up | alaquwğunlanŋan bolsala ediquwğunlanŋan bolsalaedif only they had risen up |
| Wish, past (if only I had) | menquwğunlanmağan bolsam ediquwğunlanmağan bolsam edif only I hadn't risen up | senquwğunlanmağan bolsaŋ ediquwğunlanmağan bolsaŋ edif only you hadn't risen up | olquwğunlanmağan bolsa ediquwğunlanmağan bolsaedif only he hadn't risen up | bizquwğunlanmağan bolsaq ediquwğunlanmağan bolsaq edif only we hadn't risen up | sizquwğunlanmağan bolsağız ediquwğunlanmağan bolsağız edif only you all hadn't risen up | alaquwğunlanmağan bolsala ediquwğunlanmağan bolsalaedif only they hadn't risen up |
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Wish, past (if only I had) | ||||||
| Conditional, aorist | menquwğunlanır esemif I will rise up | senquwğunlanır eseŋif you will rise up | olquwğunlanır eseif he will rise up | bizquwğunlanır esekif we will rise up | sizquwğunlanır esegizif you all will rise up | alaquwğunlanır eseleif they will rise up |
| Conditional, aorist | menquwğunlanmaz esemif I won't rise up | senquwğunlanmaz eseŋif you won't rise up | olquwğunlanmaz eseif he won't rise up | bizquwğunlanmaz esekif we won't rise up | sizquwğunlanmaz esegizif you all won't rise up | alaquwğunlanmaz eseleif they won't rise up |
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, aorist | ||||||
| Conditional, future | menquwğunlannıq esem4quwğunlanırıq esemif I am going to rise up | senquwğunlannıq eseŋ4quwğunlanırıq eseŋif you are going to rise up | olquwğunlannıq ese4quwğunlanırıq eseif he is going to rise up | bizquwğunlannıq esek4quwğunlanırıq esekif we are going to rise up | sizquwğunlannıq esegiz4quwğunlanırıq esegizif you all are going to rise up | alaquwğunlannıq esele4quwğunlanırıq eseleif they are going to rise up |
| Conditional, future | menquwğunlannıq tül esem4quwğunlanırıq tül esemif I am not going to rise up | senquwğunlannıq tül eseŋ4quwğunlanırıq tül eseŋif you are not going to rise up | olquwğunlannıq tül ese4quwğunlanırıq tül eseif he is not going to rise up | bizquwğunlannıq tül esek4quwğunlanırıq tül esekif we are not going to rise up | sizquwğunlannıq tül esegiz4quwğunlanırıq tül esegizif you all are not going to rise up | alaquwğunlannıq tül esele4quwğunlanırıq tül eseleif they are not going to rise up |
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, future | ||||||
| Conditional, counterfactual future | menquwğunlannıq bolsam5quwğunlanırıq bolsamif I were going to rise up | senquwğunlannıq bolsaŋ5quwğunlanırıq bolsaŋif you were going to rise up | olquwğunlannıq bolsa5quwğunlanırıq bolsaif he were going to rise up | bizquwğunlannıq bolsaq5quwğunlanırıq bolsaqif we were going to rise up | sizquwğunlannıq bolsağız5quwğunlanırıq bolsağızif you all were going to rise up | alaquwğunlannıq bolsala5quwğunlanırıq bolsalaif they were going to rise up |
| Conditional, counterfactual future | menquwğunlanmazlıq bolsamif I were not going to rise up | senquwğunlanmazlıq bolsaŋif you were not going to rise up | olquwğunlanmazlıq bolsaif he were not going to rise up | bizquwğunlanmazlıq bolsaqif we were not going to rise up | sizquwğunlanmazlıq bolsağızif you all were not going to rise up | alaquwğunlanmazlıq bolsalaif they were not going to rise up |
| Conditional, counterfactual future | ||||||
| Conditional, counterfactual future |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso quwğunlandıŋ ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so quwğunlanırıq ese
- Conditional, counterfactual futurefull form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so quwğunlanırıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing) | menquwğunlana bolurmaI must be rising up | senquwğunlana bolursayou must be rising up | olquwğunlana bolurhe must be rising up | bizquwğunlana bolurbuzwe must be rising up | sizquwğunlana bolursuzyou all must be rising up | alaquwğunlana bolurlathey must be rising up |
| Inference, present (must be doing) | menquwğunlanmay bolurmaI must not be rising up | senquwğunlanmay bolursayou must not be rising up | olquwğunlanmay bolurhe must not be rising up | bizquwğunlanmay bolurbuzwe must not be rising up | sizquwğunlanmay bolursuzyou all must not be rising up | alaquwğunlanmay bolurlathey must not be rising up |
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, present (must be doing) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menquwğunlana tura bolurmaI must be in the middle of rising up | senquwğunlana tura bolursayou must be in the middle of rising up | olquwğunlana tura bolurhe must be in the middle of rising up | bizquwğunlana tura bolurbuzwe must be in the middle of rising up | sizquwğunlana tura bolursuzyou all must be in the middle of rising up | alaquwğunlana tura bolurlathey must be in the middle of rising up |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | menquwğunlanmay tura bolurmaI must keep on not rising up | senquwğunlanmay tura bolursayou must keep on not rising up | olquwğunlanmay tura bolurhe must keep on not rising up | bizquwğunlanmay tura bolurbuzwe must keep on not rising up | sizquwğunlanmay tura bolursuzyou all must keep on not rising up | alaquwğunlanmay tura bolurlathey must keep on not rising up |
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of) | ||||||
| Inference (must have) | menquwğunlanŋan bolurmaI must have risen up | senquwğunlanŋan bolursayou must have risen up | olquwğunlanŋan bolurhe must have risen up | bizquwğunlanŋan bolurbuzwe must have risen up | sizquwğunlanŋan bolursuzyou all must have risen up | alaquwğunlanŋan bolurlathey must have risen up |
| Inference (must have) | menquwğunlanmağan bolurmaI must not have risen up | senquwğunlanmağan bolursayou must not have risen up | olquwğunlanmağan bolurhe must not have risen up | bizquwğunlanmağan bolurbuzwe must not have risen up | sizquwğunlanmağan bolursuzyou all must not have risen up | alaquwğunlanmağan bolurlathey must not have risen up |
| Inference (must have) | ||||||
| Inference (must have) | ||||||
| Inference, future (must be going to) | menquwğunlannıq bolurma6quwğunlanırıq bolurmaI must be going to rise up | senquwğunlannıq bolursa6quwğunlanırıq bolursayou must be going to rise up | olquwğunlannıq bolur6quwğunlanırıq bolurhe must be going to rise up | bizquwğunlannıq bolurbuz6quwğunlanırıq bolurbuzwe must be going to rise up | sizquwğunlannıq bolursuz6quwğunlanırıq bolursuzyou all must be going to rise up | alaquwğunlannıq bolurla6quwğunlanırıq bolurlathey must be going to rise up |
| Inference, future (must be going to) | menquwğunlanmazlıq bolurmaI must not be going to rise up | senquwğunlanmazlıq bolursayou must not be going to rise up | olquwğunlanmazlıq bolurhe must not be going to rise up | bizquwğunlanmazlıq bolurbuzwe must not be going to rise up | sizquwğunlanmazlıq bolursuzyou all must not be going to rise up | alaquwğunlanmazlıq bolurlathey must not be going to rise up |
| Inference, future (must be going to) | ||||||
| Inference, future (must be going to) |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)full form: after n the ending contracts to -nıq/-nik, and the full -ırıq/-irik is also written, so quwğunlanırıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestions | menquwğunlanayımlet me rise up | senquwğunlan!rise up! | olquwğunlansınlet him rise up | bizquwğunlanayıqlet's rise up | sizquwğunlanığız!rise up, you all! | alaquwğunlansınlalet them rise up |
| Commands & suggestions | menquwğunlanmayımlet me not rise up | senquwğunlanma!don't rise up! | olquwğunlanmasınlet him not rise up | bizquwğunlanmayıqlet's not rise up | sizquwğunlanmağız!don't rise up, you all! | alaquwğunlanmasınlalet them not rise up |
| Commands & suggestions | menquwğunlanayımmı?shall I rise up? | olquwğunlansınmı?should he rise up? | bizquwğunlanayıqmı?shall we rise up? | alaquwğunlansınlamı?should they rise up? | ||
| Commands & suggestions | menquwğunlanmayımmı?shall I not rise up? | olquwğunlanmasınmı?should he not rise up? | bizquwğunlanmayıqmı?shall we not rise up? | alaquwğunlanmasınlamı?should they not rise up? | ||
| Requests | senquwğunlançı7quwğunlançınplease rise up | olquwğunlansınçıdo let him rise up | sizquwğunlançığızplease rise up (plural/polite) | alaquwğunlansınlaçıdo let them rise up | ||
| Requests | senquwğunlanmaçı7quwğunlanmaçınplease don't rise up | olquwğunlanmasınçıdo let him not rise up | sizquwğunlanmaçığızplease don't rise up (plural/polite) | alaquwğunlanmasınlaçıdo let them not rise up | ||
| Requests | ||||||
| Requests | ||||||
| Blessings & curses — may you… | senquwğunlanŋınquwğunlanŋımay you rise up | |||||
| Blessings & curses — may you… | senquwğunlanmağınquwğunlanmağımay you not rise up | |||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Blessings & curses — may you… | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | menquwğunlanŋay edim quwğunlanŋa edimwould that I rose up | senquwğunlanŋay ediŋ quwğunlanŋa ediŋwould that you rose up | olquwğunlanŋay edi quwğunlanŋa ediwould that he rose up | bizquwğunlanŋay edik quwğunlanŋa edikwould that we rose up | sizquwğunlanŋay edigiz quwğunlanŋa edigizwould that you all rose up | alaquwğunlanŋay edile quwğunlanŋa edilewould that they rose up |
| Optative wish (-ğay + edi) | menquwğunlanmağay edim quwğunlanmağa edimwould that I did not rise up | senquwğunlanmağay ediŋ quwğunlanmağa ediŋwould that you did not rise up | olquwğunlanmağay edi quwğunlanmağa ediwould that he did not rise up | bizquwğunlanmağay edik quwğunlanmağa edikwould that we did not rise up | sizquwğunlanmağay edigiz quwğunlanmağa edigizwould that you all did not rise up | alaquwğunlanmağay edile quwğunlanmağa edilewould that they did not rise up |
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi) | ||||||
| Let someone… (commands) | menquwğunlanmağa qoyayımquwğunlanma qoyayımlet me allow someone to rise up | senquwğunlanmağa qoy!quwğunlanma qoy!let someone rise up! | olquwğunlanmağa qoysunquwğunlanma qoysunlet him allow someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoyayıqquwğunlanma qoyayıqlet's allow someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoyuğuz!quwğunlanma qoyuğuz!let someone rise up, you all! | alaquwğunlanmağa qoysunlaquwğunlanma qoysunlalet them allow someone to rise up |
| Let someone… (commands) | menquwğunlanmağa qoymayımquwğunlanma qoymayımlet me not allow someone to rise up | senquwğunlanmağa qoyma!quwğunlanma qoyma!don't let someone rise up! | olquwğunlanmağa qoymasınquwğunlanma qoymasınlet him not allow someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoymayıqquwğunlanma qoymayıqlet's not allow someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoymağız!quwğunlanma qoymağız!don't let someone rise up, you all! | alaquwğunlanmağa qoymasınlaquwğunlanma qoymasınlalet them not allow someone to rise up |
| Let someone… (commands) | menquwğunlanmağa qoyayımmı?quwğunlanma qoyayımmı?shall I allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoysunmu?quwğunlanma qoysunmu?should he allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoyayıqmı?quwğunlanma qoyayıqmı?shall we allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoysunlamı?quwğunlanma qoysunlamı?should they allow someone to rise up? | ||
| Let someone… (commands) | menquwğunlanmağa qoymayımmı?quwğunlanma qoymayımmı?shall I not allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoymasınmı?quwğunlanma qoymasınmı?should he not allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoymayıqmı?quwğunlanma qoymayıqmı?shall we not allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoymasınlamı?quwğunlanma qoymasınlamı?should they not allow someone to rise up? | ||
| Let someone… (present) | menquwğunlanmağa qoyamaquwğunlanma qoyamaI allow someone to rise up | senquwğunlanmağa qoyasaquwğunlanma qoyasayou allow someone to rise up | olquwğunlanmağa qoyadıquwğunlanma qoyadıhe allows someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoyabızquwğunlanma qoyabızwe allow someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoyasızquwğunlanma qoyasızyou all allow someone to rise up | alaquwğunlanmağa qoyadılaquwğunlanma qoyadılathey allow someone to rise up |
| Let someone… (present) | menquwğunlanmağa qoymaymaquwğunlanma qoymaymaI don't allow someone to rise up | senquwğunlanmağa qoymaysaquwğunlanma qoymaysayou don't allow someone to rise up | olquwğunlanmağa qoymaydıquwğunlanma qoymaydıhe doesn't allow someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoymaybızquwğunlanma qoymaybızwe don't allow someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoymaysızquwğunlanma qoymaysızyou all don't allow someone to rise up | alaquwğunlanmağa qoymaydılaquwğunlanma qoymaydılathey don't allow someone to rise up |
| Let someone… (present) | menquwğunlanmağa qoyamamı?quwğunlanma qoyamamı?do I allow someone to rise up? | senquwğunlanmağa qoyamısa?quwğunlanma qoyamısa?do you allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoyamıdı?quwğunlanma qoyamıdı?does he allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoyabızmı?quwğunlanma qoyabızmı?do we allow someone to rise up? | sizquwğunlanmağa qoyamısız?quwğunlanma qoyamısız?do you all allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoyamıdıla?quwğunlanma qoyamıdıla?do they allow someone to rise up? |
| Let someone… (present) | menquwğunlanmağa qoymaymamı?quwğunlanma qoymaymamı?don't I allow someone to rise up? | senquwğunlanmağa qoymaymısa?quwğunlanma qoymaymısa?don't you allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoymaymıdı?quwğunlanma qoymaymıdı?doesn't he allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoymaybızmı?quwğunlanma qoymaybızmı?don't we allow someone to rise up? | sizquwğunlanmağa qoymaymısız?quwğunlanma qoymaymısız?don't you all allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoymaymıdıla?quwğunlanma qoymaymıdıla?don't they allow someone to rise up? |
| Let someone… (past) | menquwğunlanmağa qoydumquwğunlanma qoydumI allowed someone to rise up | senquwğunlanmağa qoyduŋquwğunlanma qoyduŋyou allowed someone to rise up | olquwğunlanmağa qoyduquwğunlanma qoyduhe allowed someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoyduqquwğunlanma qoyduqwe allowed someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoyduğuzquwğunlanma qoyduğuzyou all allowed someone to rise up | alaquwğunlanmağa qoydulaquwğunlanma qoydulathey allowed someone to rise up |
| Let someone… (past) | menquwğunlanmağa qoymadımquwğunlanma qoymadımI didn't allow someone to rise up | senquwğunlanmağa qoymadıŋquwğunlanma qoymadıŋyou didn't allow someone to rise up | olquwğunlanmağa qoymadıquwğunlanma qoymadıhe didn't allow someone to rise up | bizquwğunlanmağa qoymadıqquwğunlanma qoymadıqwe didn't allow someone to rise up | sizquwğunlanmağa qoymadığızquwğunlanma qoymadığızyou all didn't allow someone to rise up | alaquwğunlanmağa qoymadılaquwğunlanma qoymadılathey didn't allow someone to rise up |
| Let someone… (past) | menquwğunlanmağa qoydummu?quwğunlanma qoydummu?did I allow someone to rise up? | senquwğunlanmağa qoyduŋmu?quwğunlanma qoyduŋmu?did you allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoydumu?quwğunlanma qoydumu?did he allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoyduqmu?quwğunlanma qoyduqmu?did we allow someone to rise up? | sizquwğunlanmağa qoyduğuzmu?quwğunlanma qoyduğuzmu?did you all allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoydulamı?quwğunlanma qoydulamı?did they allow someone to rise up? |
| Let someone… (past) | menquwğunlanmağa qoymadımmı?quwğunlanma qoymadımmı?didn't I allow someone to rise up? | senquwğunlanmağa qoymadıŋmı?quwğunlanma qoymadıŋmı?didn't you allow someone to rise up? | olquwğunlanmağa qoymadımı?quwğunlanma qoymadımı?didn't he allow someone to rise up? | bizquwğunlanmağa qoymadıqmı?quwğunlanma qoymadıqmı?didn't we allow someone to rise up? | sizquwğunlanmağa qoymadığızmı?quwğunlanma qoymadığızmı?didn't you all allow someone to rise up? | alaquwğunlanmağa qoymadılamı?quwğunlanma qoymadılamı?didn't they allow someone to rise up? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — present | menquwğunlanalamaI can rise up | senquwğunlanalasayou can rise up | olquwğunlanaladıhe can rise up | bizquwğunlanalabızwe can rise up | sizquwğunlanalasızyou all can rise up | alaquwğunlanaladılathey can rise up |
| Ability — present | menquwğunlanalmaymaI can't rise up | senquwğunlanalmaysayou can't rise up | olquwğunlanalmaydıhe can't rise up | bizquwğunlanalmaybızwe can't rise up | sizquwğunlanalmaysızyou all can't rise up | alaquwğunlanalmaydılathey can't rise up |
| Ability — present | menquwğunlanalamamı? quwğunlanalamıma?can I rise up? | senquwğunlanalamısa?can you rise up? | olquwğunlanalamıdı?can he rise up? | bizquwğunlanalabızmı? quwğunlanalamıbız?can we rise up? | sizquwğunlanalamısız?can you all rise up? | alaquwğunlanalamıdıla?can they rise up? |
| Ability — present | menquwğunlanalmaymamı? quwğunlanalmaymıma?can't I rise up? | senquwğunlanalmaymısa?can't you rise up? | olquwğunlanalmaymıdı?can't he rise up? | bizquwğunlanalmaybızmı? quwğunlanalmaymıbız?can't we rise up? | sizquwğunlanalmaymısız?can't you all rise up? | alaquwğunlanalmaymıdıla?can't they rise up? |
| Ability — if I can… | menquwğunlanalsamif I can rise up | senquwğunlanalsaŋif you can rise up | olquwğunlanalsaif he can rise up | bizquwğunlanalsaqif we can rise up | sizquwğunlanalsağızif you all can rise up | alaquwğunlanalsalaif they can rise up |
| Ability — if I can… | menquwğunlanalmasamif I can't rise up | senquwğunlanalmasaŋif you can't rise up | olquwğunlanalmasaif he can't rise up | bizquwğunlanalmasaqif we can't rise up | sizquwğunlanalmasağızif you all can't rise up | alaquwğunlanalmasalaif they can't rise up |
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — if I can… | ||||||
| Ability — simple past | menquwğunlanaldımI was able to rise up | senquwğunlanaldıŋyou were able to rise up | olquwğunlanaldıhe was able to rise up | bizquwğunlanaldıqwe were able to rise up | sizquwğunlanaldığızyou all were able to rise up | alaquwğunlanaldılathey were able to rise up |
| Ability — simple past | menquwğunlanalmadımI could not rise up | senquwğunlanalmadıŋyou could not rise up | olquwğunlanalmadıhe could not rise up | bizquwğunlanalmadıqwe could not rise up | sizquwğunlanalmadığızyou all could not rise up | alaquwğunlanalmadılathey could not rise up |
| Ability — simple past | menquwğunlanaldımmı?was I able to rise up? | senquwğunlanaldıŋmı?were you able to rise up? | olquwğunlanaldımı?was he able to rise up? | bizquwğunlanaldıqmı?were we able to rise up? | sizquwğunlanaldığızmı?were you all able to rise up? | alaquwğunlanaldılamı?were they able to rise up? |
| Ability — simple past | menquwğunlanalmadımmı?couldn't I rise up? | senquwğunlanalmadıŋmı?couldn't you rise up? | olquwğunlanalmadımı?couldn't he rise up? | bizquwğunlanalmadıqmı?couldn't we rise up? | sizquwğunlanalmadığızmı?couldn't you all rise up? | alaquwğunlanalmadılamı?couldn't they rise up? |
| Ability — perfect / -ğan past | menquwğunlanalğanmaI have been able to rise up | senquwğunlanalğansayou have been able to rise up | olquwğunlanalğandıhe has been able to rise up | bizquwğunlanalğanbızwe have been able to rise up | sizquwğunlanalğansızyou all have been able to rise up | alaquwğunlanalğandılathey have been able to rise up |
| Ability — perfect / -ğan past | menquwğunlanalmağanmaI haven't been able to rise up | senquwğunlanalmağansayou haven't been able to rise up | olquwğunlanalmağandıhe hasn't been able to rise up | bizquwğunlanalmağanbızwe haven't been able to rise up | sizquwğunlanalmağansızyou all haven't been able to rise up | alaquwğunlanalmağandılathey haven't been able to rise up |
| Ability — perfect / -ğan past | menquwğunlanalğanmamı? quwğunlanalğanmıma?have I been able to rise up? | senquwğunlanalğanmısa?have you been able to rise up? | olquwğunlanalğanmıdı?has he been able to rise up? | bizquwğunlanalğanbızmı? quwğunlanalğanmıbız?have we been able to rise up? | sizquwğunlanalğanmısız?have you all been able to rise up? | alaquwğunlanalğanmıdıla?have they been able to rise up? |
| Ability — perfect / -ğan past | menquwğunlanalmağanmamı? quwğunlanalmağanmıma?haven't I been able to rise up? | senquwğunlanalmağanmısa?haven't you been able to rise up? | olquwğunlanalmağanmıdı?hasn't he been able to rise up? | bizquwğunlanalmağanbızmı? quwğunlanalmağanmıbız?haven't we been able to rise up? | sizquwğunlanalmağanmısız?haven't you all been able to rise up? | alaquwğunlanalmağanmıdıla?haven't they been able to rise up? |
| Ability — past perfect | menquwğunlanalğan edimquwğunlanalğanemI had been able to rise up | senquwğunlanalğan ediŋquwğunlanalğaneŋyou had been able to rise up | olquwğunlanalğan ediquwğunlanalğanedhe had been able to rise up | bizquwğunlanalğan edikquwğunlanalğanekwe had been able to rise up | sizquwğunlanalğan edigizquwğunlanalğanegizyou all had been able to rise up | alaquwğunlanalğan edilequwğunlanalğanellethey had been able to rise up |
| Ability — past perfect | menquwğunlanalmağan edimquwğunlanalmağanemI hadn't been able to rise up | senquwğunlanalmağan ediŋquwğunlanalmağaneŋyou hadn't been able to rise up | olquwğunlanalmağan ediquwğunlanalmağanedhe hadn't been able to rise up | bizquwğunlanalmağan edikquwğunlanalmağanekwe hadn't been able to rise up | sizquwğunlanalmağan edigizquwğunlanalmağanegizyou all hadn't been able to rise up | alaquwğunlanalmağan edilequwğunlanalmağanellethey hadn't been able to rise up |
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past perfect | ||||||
| Ability — past background | menquwğunlanala edimquwğunlanalaemI could rise up | senquwğunlanala ediŋquwğunlanalaeŋyou could rise up | olquwğunlanala ediquwğunlanalaedhe could rise up | bizquwğunlanala edikquwğunlanalaekwe could rise up | sizquwğunlanala edigizquwğunlanalaegizyou all could rise up | alaquwğunlanala edilequwğunlanalaellethey could rise up |
| Ability — past background | menquwğunlanalmay edimquwğunlanalmayemI could not rise up | senquwğunlanalmay ediŋquwğunlanalmayeŋyou could not rise up | olquwğunlanalmay ediquwğunlanalmayedhe could not rise up | bizquwğunlanalmay edikquwğunlanalmayekwe could not rise up | sizquwğunlanalmay edigizquwğunlanalmayegizyou all could not rise up | alaquwğunlanalmay edilequwğunlanalmayellethey could not rise up |
| Ability — past background | ||||||
| Ability — past background | ||||||
| Ability — future I | menquwğunlanalırmaI will be able to rise up | senquwğunlanalırsayou will be able to rise up | olquwğunlanalırhe will be able to rise up | bizquwğunlanalırbızwe will be able to rise up | sizquwğunlanalırsızyou all will be able to rise up | alaquwğunlanalırlathey will be able to rise up |
| Ability — future I | menquwğunlanalmazmaI won't be able to rise up | senquwğunlanalmazsayou won't be able to rise up | olquwğunlanalmazhe won't be able to rise up | bizquwğunlanalmazbızwe won't be able to rise up | sizquwğunlanalmazsızyou all won't be able to rise up | alaquwğunlanalmazlathey won't be able to rise up |
| Ability — future I | menquwğunlanalırmamı? quwğunlanalırmıma?will I be able to rise up? | senquwğunlanalırmısa?will you be able to rise up? | olquwğunlanalırmı?will he be able to rise up? | bizquwğunlanalırbızmı? quwğunlanalırmıbız?will we be able to rise up? | sizquwğunlanalırmısız?will you all be able to rise up? | alaquwğunlanalırlamı? quwğunlanalırmıla?will they be able to rise up? |
| Ability — future I | menquwğunlanalmazmamı? quwğunlanalmazmıma?won't I be able to rise up? | senquwğunlanalmazmısa?won't you be able to rise up? | olquwğunlanalmazmı?won't he be able to rise up? | bizquwğunlanalmazbızmı? quwğunlanalmazmıbız?won't we be able to rise up? | sizquwğunlanalmazmısız?won't you all be able to rise up? | alaquwğunlanalmazlamı? quwğunlanalmazmıla?won't they be able to rise up? |
| Ability — future II | menquwğunlanallıqmaI am going to be able to rise up | senquwğunlanallıqsayou are going to be able to rise up | olquwğunlanallıqdıhe is going to be able to rise up | bizquwğunlanallıqbızwe are going to be able to rise up | sizquwğunlanallıqsızyou all are going to be able to rise up | alaquwğunlanallıqdılathey are going to be able to rise up |
| Ability — future II | menquwğunlanallıq tülmeI am not going to be able to rise up | senquwğunlanallıq tülseyou are not going to be able to rise up | olquwğunlanallıq tüldühe is not going to be able to rise up | bizquwğunlanallıq tülbüzwe are not going to be able to rise up | sizquwğunlanallıq tülsüzyou all are not going to be able to rise up | alaquwğunlanallıq tüldülethey are not going to be able to rise up |
| Ability — future II | menquwğunlanallıqmamı? quwğunlanallıqmıma?am I going to be able to rise up? | senquwğunlanallıqmısa?are you going to be able to rise up? | olquwğunlanallıqmıdı?is he going to be able to rise up? | bizquwğunlanallıqbızmı? quwğunlanallıqmıbız?are we going to be able to rise up? | sizquwğunlanallıqmısız?are you all going to be able to rise up? | alaquwğunlanallıqmıdıla?are they going to be able to rise up? |
| Ability — future II | menquwğunlanallıq tülmüme?aren't I going to be able to rise up? | senquwğunlanallıq tülmüse?aren't you going to be able to rise up? | olquwğunlanallıq tülmüdü?isn't he going to be able to rise up? | bizquwğunlanallıq tülmübüz?aren't we going to be able to rise up? | sizquwğunlanallıq tülmüsüz?aren't you all going to be able to rise up? | alaquwğunlanallıq tülmüdüle?aren't they going to be able to rise up? |
| Ability — would be able to… | menquwğunlanalır edimquwğunlanalır emI would be able to rise up | senquwğunlanalır ediŋquwğunlanalır eŋyou would be able to rise up | olquwğunlanalır ediquwğunlanalır edhe would be able to rise up | bizquwğunlanalır edikquwğunlanalır ekwe would be able to rise up | sizquwğunlanalır edigizquwğunlanalır egizyou all would be able to rise up | alaquwğunlanalır edilequwğunlanalır ellethey would be able to rise up |
| Ability — would be able to… | menquwğunlanalmaz edimquwğunlanalmaz emI wouldn't be able to rise up | senquwğunlanalmaz ediŋquwğunlanalmaz eŋyou wouldn't be able to rise up | olquwğunlanalmaz ediquwğunlanalmaz edhe wouldn't be able to rise up | bizquwğunlanalmaz edikquwğunlanalmaz ekwe wouldn't be able to rise up | sizquwğunlanalmaz edigizquwğunlanalmaz egizyou all wouldn't be able to rise up | alaquwğunlanalmaz edilequwğunlanalmaz ellethey wouldn't be able to rise up |
| Ability — would be able to… | ||||||
| Ability — would be able to… | ||||||
| Second-person optative — ability | senquwğunlanalğınquwğunlanalğımay you be able to rise up | |||||
| Second-person optative — ability | senquwğunlanalmağınquwğunlanalmağımay you not be able to rise up | |||||
| Second-person optative — ability | ||||||
| Second-person optative — ability |
With another word
| Frame | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanting and intending | ||||||
| want to | menquwğunlanırğa izleymeI want to rise up | senquwğunlanırğa izleyseyou want to rise up | olquwğunlanırğa izleydihe wants to rise up | bizquwğunlanırğa izleybizwe want to rise up | sizquwğunlanırğa izleysizyou all want to rise up | alaquwğunlanırğa izleydilethey want to rise up |
| want to | menquwğunlanırğa izlemeymeI do not want to rise up | senquwğunlanırğa izlemeyseyou do not want to rise up | olquwğunlanırğa izlemeydihe does not want to rise up | bizquwğunlanırğa izlemeybizwe do not want to rise up | sizquwğunlanırğa izlemeysizyou all do not want to rise up | alaquwğunlanırğa izlemeydilethey do not want to rise up |
| would like to | menquwğunlanırğa süemeI would like to rise up | senquwğunlanırğa süeseyou would like to rise up | olquwğunlanırğa süedihe would like to rise up | bizquwğunlanırğa süebizwe would like to rise up | sizquwğunlanırğa süesizyou all would like to rise up | alaquwğunlanırğa süedilethey would like to rise up |
| would like to | menquwğunlanırğa süymeymeI would not like to rise up | senquwğunlanırğa süymeyseyou would not like to rise up | olquwğunlanırğa süymeydihe would not like to rise up | bizquwğunlanırğa süymeybizwe would not like to rise up | sizquwğunlanırğa süymeysizyou all would not like to rise up | alaquwğunlanırğa süymeydilethey would not like to rise up |
| hope to | menquwğunlanırğa umutlanamaI hope to rise up | senquwğunlanırğa umutlanasayou hope to rise up | olquwğunlanırğa umutlanadıhe hopes to rise up | bizquwğunlanırğa umutlanabızwe hope to rise up | sizquwğunlanırğa umutlanasızyou all hope to rise up | alaquwğunlanırğa umutlanadılathey hope to rise up |
| hope to | menquwğunlanırğa umutlanmaymaI do not hope to rise up | senquwğunlanırğa umutlanmaysayou do not hope to rise up | olquwğunlanırğa umutlanmaydıhe does not hope to rise up | bizquwğunlanırğa umutlanmaybızwe do not hope to rise up | sizquwğunlanırğa umutlanmaysızyou all do not hope to rise up | alaquwğunlanırğa umutlanmaydılathey do not hope to rise up |
| be about to | menquwğunlanırğa deb turamaI am about to rise up | senquwğunlanırğa deb turasayou are about to rise up | olquwğunlanırğa deb turadıhe is about to rise up | bizquwğunlanırğa deb turabızwe are about to rise up | sizquwğunlanırğa deb turasızyou all are about to rise up | alaquwğunlanırğa deb turadılathey are about to rise up |
| be about to | menquwğunlanırğa deb turmaymaI am not about to rise up | senquwğunlanırğa deb turmaysayou are not about to rise up | olquwğunlanırğa deb turmaydıhe is not about to rise up | bizquwğunlanırğa deb turmaybızwe are not about to rise up | sizquwğunlanırğa deb turmaysızyou all are not about to rise up | alaquwğunlanırğa deb turmaydılathey are not about to rise up |
| Need and obligation | ||||||
| need to | menquwğunlanırğa kerekmeI need to rise up | senquwğunlanırğa kerekseyou need to rise up | olquwğunlanırğa kerekdihe needs to rise up | bizquwğunlanırğa kerekbizwe need to rise up | sizquwğunlanırğa kereksizyou all need to rise up | alaquwğunlanırğa kerekdilethey need to rise up |
| need to | menquwğunlanırğa kerek tülmeI do not need to rise up | senquwğunlanırğa kerek tülseyou do not need to rise up | olquwğunlanırğa kerek tüldühe does not need to rise up | bizquwğunlanırğa kerek tülbüzwe do not need to rise up | sizquwğunlanırğa kerek tülsüzyou all do not need to rise up | alaquwğunlanırğa kerek tüldülethey do not need to rise up |
| have to | menmenŋe quwğunlanırğa tüşediI have to rise up | sensenŋe quwğunlanırğa tüşediyou have to rise up | olaŋa quwğunlanırğa tüşedihe has to rise up | bizbizge quwğunlanırğa tüşediwe have to rise up | sizsizge quwğunlanırğa tüşediyou all have to rise up | alaalağa quwğunlanırğa tüşedithey have to rise up |
| have to | menmenŋe quwğunlanırğa tüşmeydiI do not have to rise up | sensenŋe quwğunlanırğa tüşmeydiyou do not have to rise up | olaŋa quwğunlanırğa tüşmeydihe does not have to rise up | bizbizge quwğunlanırğa tüşmeydiwe do not have to rise up | sizsizge quwğunlanırğa tüşmeydiyou all do not have to rise up | alaalağa quwğunlanırğa tüşmeydithey do not have to rise up |
| be obliged to | menquwğunlanırğa borçlumaI am obliged to rise up | senquwğunlanırğa borçlusayou are obliged to rise up | olquwğunlanırğa borçluduhe is obliged to rise up | bizquwğunlanırğa borçlubuzwe are obliged to rise up | sizquwğunlanırğa borçlusuzyou all are obliged to rise up | alaquwğunlanırğa borçludulathey are obliged to rise up |
| be obliged to | menquwğunlanırğa borçlu tülmeI am not obliged to rise up | senquwğunlanırğa borçlu tülseyou are not obliged to rise up | olquwğunlanırğa borçlu tüldühe is not obliged to rise up | bizquwğunlanırğa borçlu tülbüzwe are not obliged to rise up | sizquwğunlanırğa borçlu tülsüzyou all are not obliged to rise up | alaquwğunlanırğa borçlu tüldülethey are not obliged to rise up |
| Possibility and permission | ||||||
| have a way to | menquwğunlanırğa madarım bardıI have a way to rise up | senquwğunlanırğa madarıŋ bardıyou have a way to rise up | olquwğunlanırğa madarı bardıhe has a way to rise up | bizquwğunlanırğa madarıbız bardıwe have a way to rise up | sizquwğunlanırğa madarığız bardıyou all have a way to rise up | alaquwğunlanırğa madarları bardıthey have a way to rise up |
| have a way to | menquwğunlanırğa madarım joqduI have no way to rise up | senquwğunlanırğa madarıŋ joqduyou have no way to rise up | olquwğunlanırğa madarı joqduhe has no way to rise up | bizquwğunlanırğa madarıbız joqduwe have no way to rise up | sizquwğunlanırğa madarığız joqduyou all have no way to rise up | alaquwğunlanırğa madarları joqduthey have no way to rise up |
| be free to | menquwğunlanırğa erkinligim bardıI am free to rise up | senquwğunlanırğa erkinligiŋ bardıyou are free to rise up | olquwğunlanırğa erkinligi bardıhe is free to rise up | bizquwğunlanırğa erkinligibiz bardıwe are free to rise up | sizquwğunlanırğa erkinligigiz bardıyou all are free to rise up | alaquwğunlanırğa erkinlikleri bardıthey are free to rise up |
| be free to | menquwğunlanırğa erkinligim joqduI am not free to rise up | senquwğunlanırğa erkinligiŋ joqduyou are not free to rise up | olquwğunlanırğa erkinligi joqduhe is not free to rise up | bizquwğunlanırğa erkinligibiz joqduwe are not free to rise up | sizquwğunlanırğa erkinligigiz joqduyou all are not free to rise up | alaquwğunlanırğa erkinlikleri joqduthey are not free to rise up |
| be possible to | menmenŋe quwğunlanırğa bolluqduit is possible for me to rise up | sensenŋe quwğunlanırğa bolluqduit is possible for you to rise up | olaŋa quwğunlanırğa bolluqduit is possible for him to rise up | bizbizge quwğunlanırğa bolluqduit is possible for us to rise up | sizsizge quwğunlanırğa bolluqduit is possible for you all to rise up | alaalağa quwğunlanırğa bolluqduit is possible for them to rise up |
| be possible to | menmenŋe quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for me to rise up | sensenŋe quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for you to rise up | olaŋa quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for him to rise up | bizbizge quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for us to rise up | sizsizge quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for you all to rise up | alaalağa quwğunlanırğa bolluq tüldüit is not possible for them to rise up |
| be ready to | menquwğunlanırğa hazırmaI am ready to rise up | senquwğunlanırğa hazırsayou are ready to rise up | olquwğunlanırğa hazırdıhe is ready to rise up | bizquwğunlanırğa hazırbızwe are ready to rise up | sizquwğunlanırğa hazırsızyou all are ready to rise up | alaquwğunlanırğa hazırdılathey are ready to rise up |
| be ready to | menquwğunlanırğa hazır tülmeI am not ready to rise up | senquwğunlanırğa hazır tülseyou are not ready to rise up | olquwğunlanırğa hazır tüldühe is not ready to rise up | bizquwğunlanırğa hazır tülbüzwe are not ready to rise up | sizquwğunlanırğa hazır tülsüzyou all are not ready to rise up | alaquwğunlanırğa hazır tüldülethey are not ready to rise up |
| Trying, agreeing, hurrying, fearing | ||||||
| try to | menquwğunlanırğa küreşemeI am trying to rise up | senquwğunlanırğa küreşeseyou are trying to rise up | olquwğunlanırğa küreşedihe is trying to rise up | bizquwğunlanırğa küreşebizwe are trying to rise up | sizquwğunlanırğa küreşesizyou all are trying to rise up | alaquwğunlanırğa küreşedilethey are trying to rise up |
| try to | menquwğunlanırğa küreşmeymeI am not trying to rise up | senquwğunlanırğa küreşmeyseyou are not trying to rise up | olquwğunlanırğa küreşmeydihe is not trying to rise up | bizquwğunlanırğa küreşmeybizwe are not trying to rise up | sizquwğunlanırğa küreşmeysizyou all are not trying to rise up | alaquwğunlanırğa küreşmeydilethey are not trying to rise up |
| agree to | menquwğunlanırğa unaymaI agree to rise up | senquwğunlanırğa unaysayou agree to rise up | olquwğunlanırğa unaydıhe agrees to rise up | bizquwğunlanırğa unaybızwe agree to rise up | sizquwğunlanırğa unaysızyou all agree to rise up | alaquwğunlanırğa unaydılathey agree to rise up |
| agree to | menquwğunlanırğa unamaymaI refuse to rise up | senquwğunlanırğa unamaysayou refuse to rise up | olquwğunlanırğa unamaydıhe refuses to rise up | bizquwğunlanırğa unamaybızwe refuse to rise up | sizquwğunlanırğa unamaysızyou all refuse to rise up | alaquwğunlanırğa unamaydılathey refuse to rise up |
| hurry to | menquwğunlanırğa aşığamaI am in a hurry to rise up | senquwğunlanırğa aşığasayou are in a hurry to rise up | olquwğunlanırğa aşığadıhe is in a hurry to rise up | bizquwğunlanırğa aşığabızwe are in a hurry to rise up | sizquwğunlanırğa aşığasızyou all are in a hurry to rise up | alaquwğunlanırğa aşığadılathey are in a hurry to rise up |
| hurry to | menquwğunlanırğa aşıqmaymaI am in no hurry to rise up | senquwğunlanırğa aşıqmaysayou are in no hurry to rise up | olquwğunlanırğa aşıqmaydıhe is in no hurry to rise up | bizquwğunlanırğa aşıqmaybızwe are in no hurry to rise up | sizquwğunlanırğa aşıqmaysızyou all are in no hurry to rise up | alaquwğunlanırğa aşıqmaydılathey are in no hurry to rise up |
| be afraid to | menquwğunlanırğa qorqamaI am afraid to rise up | senquwğunlanırğa qorqasayou are afraid to rise up | olquwğunlanırğa qorqadıhe is afraid to rise up | bizquwğunlanırğa qorqabızwe are afraid to rise up | sizquwğunlanırğa qorqasızyou all are afraid to rise up | alaquwğunlanırğa qorqadılathey are afraid to rise up |
| be afraid to | menquwğunlanırğa qorqmaymaI am not afraid to rise up | senquwğunlanırğa qorqmaysayou are not afraid to rise up | olquwğunlanırğa qorqmaydıhe is not afraid to rise up | bizquwğunlanırğa qorqmaybızwe are not afraid to rise up | sizquwğunlanırğa qorqmaysızyou all are not afraid to rise up | alaquwğunlanırğa qorqmaydılathey are not afraid to rise up |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negated | menquwğunlana bolmazmaI can't be rising up | senquwğunlana bolmazsayou can't be rising up | olquwğunlana bolmazhe can't be rising up | bizquwğunlana bolmazbızwe can't be rising up | sizquwğunlana bolmazsızyou all can't be rising up | alaquwğunlana bolmazlathey can't be rising up |
| Inference, present — double negation | menquwğunlanmay bolmazmaI must be rising up (emphatic) | senquwğunlanmay bolmazsayou must be rising up (emphatic) | olquwğunlanmay bolmazhe must be rising up (emphatic) | bizquwğunlanmay bolmazbızwe must be rising up (emphatic) | sizquwğunlanmay bolmazsızyou all must be rising up (emphatic) | alaquwğunlanmay bolmazlathey must be rising up (emphatic) |
| Progressive conditional — auxiliary negated | menquwğunlana turmasamif I don't keep rising up | senquwğunlana turmasaŋif you don't keep rising up | olquwğunlana turmasaif he doesn't keep rising up | bizquwğunlana turmasaqif we don't keep rising up | sizquwğunlana turmasağızif you all don't keep rising up | alaquwğunlana turmasalaif they don't keep rising up |
| Inference, progressive — auxiliary negated | menquwğunlana tura bolmazmaI can't be in the middle of rising up | senquwğunlana tura bolmazsayou can't be in the middle of rising up | olquwğunlana tura bolmazhe can't be in the middle of rising up | bizquwğunlana tura bolmazbızwe can't be in the middle of rising up | sizquwğunlana tura bolmazsızyou all can't be in the middle of rising up | alaquwğunlana tura bolmazlathey can't be in the middle of rising up |
| Inference, progressive — double negation | menquwğunlanmay tura bolmazmaI must keep on not rising up (emphatic) | senquwğunlanmay tura bolmazsayou must keep on not rising up (emphatic) | olquwğunlanmay tura bolmazhe must keep on not rising up (emphatic) | bizquwğunlanmay tura bolmazbızwe must keep on not rising up (emphatic) | sizquwğunlanmay tura bolmazsızyou all must keep on not rising up (emphatic) | alaquwğunlanmay tura bolmazlathey must keep on not rising up (emphatic) |
| Progressive — verb negated | menquwğunlanmay turamaI keep on not rising up | senquwğunlanmay turasayou keep on not rising up | olquwğunlanmay turadıhe keeps on not rising up | bizquwğunlanmay turabızwe keep on not rising up | sizquwğunlanmay turasızyou all keep on not rising up | alaquwğunlanmay turadılathey keep on not rising up |
| Progressive — double negation | menquwğunlanmay turmaymaI am not keeping on not rising up | senquwğunlanmay turmaysayou are not keeping on not rising up | olquwğunlanmay turmaydıhe is not keeping on not rising up | bizquwğunlanmay turmaybızwe are not keeping on not rising up | sizquwğunlanmay turmaysızyou all are not keeping on not rising up | alaquwğunlanmay turmaydılathey are not keeping on not rising up |
| Progressive — double negation | menquwğunlanmay turmaymımaaren't I keeping on not rising up? | senquwğunlanmay turmaymısaaren't you keeping on not rising up? | olquwğunlanmay turmaymıdıisn't he keeping on not rising up? | bizquwğunlanmay turmaymıbızaren't we keeping on not rising up? | sizquwğunlanmay turmaymısızaren't you all keeping on not rising up? | alaquwğunlanmay turmaymıdılaaren't they keeping on not rising up? |
| Inference — auxiliary negated | menquwğunlanŋan bolmazmaI can't have risen up | senquwğunlanŋan bolmazsayou can't have risen up | olquwğunlanŋan bolmazhe can't have risen up | bizquwğunlanŋan bolmazbızwe can't have risen up | sizquwğunlanŋan bolmazsızyou all can't have risen up | alaquwğunlanŋan bolmazlathey can't have risen up |
| Inference — double negation | menquwğunlanmağan bolmazmaI must have risen up (emphatic) | senquwğunlanmağan bolmazsayou must have risen up (emphatic) | olquwğunlanmağan bolmazhe must have risen up (emphatic) | bizquwğunlanmağan bolmazbızwe must have risen up (emphatic) | sizquwğunlanmağan bolmazsızyou all must have risen up (emphatic) | alaquwğunlanmağan bolmazlathey must have risen up (emphatic) |
| Counterfactual — auxiliary negated | menquwğunlanŋan bolmasamif it weren't that I had risen up | senquwğunlanŋan bolmasaŋif it weren't that you had risen up | olquwğunlanŋan bolmasaif it weren't that he had risen up | bizquwğunlanŋan bolmasaqif it weren't that we had risen up | sizquwğunlanŋan bolmasağızif it weren't that you all had risen up | alaquwğunlanŋan bolmasalaif it weren't that they had risen up |
| Counterfactual — double negation | menquwğunlanmağan bolmasamif it weren't that I hadn't risen up | senquwğunlanmağan bolmasaŋif it weren't that you hadn't risen up | olquwğunlanmağan bolmasaif it weren't that he hadn't risen up | bizquwğunlanmağan bolmasaqif it weren't that we hadn't risen up | sizquwğunlanmağan bolmasağızif it weren't that you all hadn't risen up | alaquwğunlanmağan bolmasalaif it weren't that they hadn't risen up |
| Inference, future — auxiliary negated | menquwğunlannıq bolmazmaI can't be going to rise up | senquwğunlannıq bolmazsayou can't be going to rise up | olquwğunlannıq bolmazhe can't be going to rise up | bizquwğunlannıq bolmazbızwe can't be going to rise up | sizquwğunlannıq bolmazsızyou all can't be going to rise up | alaquwğunlannıq bolmazlathey can't be going to rise up |
| Inference, future — double negation | menquwğunlanmazlıq bolmazmaI must be going to rise up (emphatic) | senquwğunlanmazlıq bolmazsayou must be going to rise up (emphatic) | olquwğunlanmazlıq bolmazhe must be going to rise up (emphatic) | bizquwğunlanmazlıq bolmazbızwe must be going to rise up (emphatic) | sizquwğunlanmazlıq bolmazsızyou all must be going to rise up (emphatic) | alaquwğunlanmazlıq bolmazlathey must be going to rise up (emphatic) |
| Counterfactual future — auxiliary negated | menquwğunlannıq bolmasamif it weren't that I were going to rise up | senquwğunlannıq bolmasaŋif it weren't that you were going to rise up | olquwğunlannıq bolmasaif it weren't that he were going to rise up | bizquwğunlannıq bolmasaqif it weren't that we were going to rise up | sizquwğunlannıq bolmasağızif it weren't that you all were going to rise up | alaquwğunlannıq bolmasalaif it weren't that they were going to rise up |
| Counterfactual future — double negation | menquwğunlanmazlıq bolmasamif it weren't that I were not going to rise up | senquwğunlanmazlıq bolmasaŋif it weren't that you were not going to rise up | olquwğunlanmazlıq bolmasaif it weren't that he were not going to rise up | bizquwğunlanmazlıq bolmasaqif it weren't that we were not going to rise up | sizquwğunlanmazlıq bolmasağızif it weren't that you all were not going to rise up | alaquwğunlanmazlıq bolmasalaif it weren't that they were not going to rise up |