qabışdırırğa
/qabɯʃdɯrɯrʁa/
1. to jam, to stop, to silence something
- pulemötnu qabışdırırğa — to silence the machine gun
- motornu qabışdırdı — he stopped the engine
- işni qabışdırdı — he brought the work to a halt
2. to shut someone up, to stop someone's mouth
- awuzungu qabışdırırma — I will stop your mouth
- anı qabışdırdı — he shut him up
- jaşnı qabışdır — make the boy hold his tongue
3. to strike someone down, to kill
- urub qabışdırıb qoydu — he struck him down and killed him
- duşmannı qabışdırdı — he struck the enemy down
- bir uruwda qabışdırdı — he laid him out with one blow
4. to make something freeze, to chill something numb
- suwuq qollarımı qabışdırdı — the cold made my hands numb
- suwuq bizni qabışdırğandı — the cold has frozen us stiff
- jel betimi qabışdırdı — the wind numbed my face
5. to fit things closely together, to bring parts flush
- kesekleni bir birine qabışdırırğa — to fit the parts flush to one another
- qangalanı qabışdırdı — he fitted the boards close together
- eşikni qabışdırdı — he made the door fit tight
Conjugation
Common forms
- qabışdıradıhe is jamming
- qabışdırdıhe jammed
- qabışdırğandıhe has jammed
- qabışdırırhe will jam
- qabışdırlıqdıhe is going to jam
- qabışdıra edihe was jamming
- qabışdırsaif he jams
- qabışdır!jam!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is jamming | menqabışdırama | senqabışdırasa | olqabışdıradı | bizqabışdırabız | sizqabışdırasız | alaqabışdıradıla |
| Present (simple & continuous)he is not jamming | menqabışdırmayma | senqabışdırmaysa | olqabışdırmaydı | bizqabışdırmaybız | sizqabışdırmaysız | alaqabışdırmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he jamming? | menqabışdıramıma? qabışdıramamı? | senqabışdıramısa? | olqabışdıramıdı? | bizqabışdıramıbız? qabışdırabızmı? | sizqabışdıramısız? | alaqabışdıramıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he jamming? | menqabışdırmaymıma? qabışdırmaymamı? | senqabışdırmaymısa? | olqabışdırmaymıdı? | bizqabışdırmaymıbız? qabışdırmaybızmı? | sizqabışdırmaymısız? | alaqabışdırmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually jams | menqabışdırıwçanma | senqabışdırıwçansa | olqabışdırıwçandı | bizqabışdırıwçanbız | sizqabışdırıwçansız | alaqabışdırıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually jam | menqabışdırıwçan tülme | senqabışdırıwçan tülse | olqabışdırıwçan tüldü | bizqabışdırıwçan tülbüz | sizqabışdırıwçan tülsüz | alaqabışdırıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually jam? | menqabışdırıwçanmıma? qabışdırıwçanmamı? | senqabışdırıwçanmısa? | olqabışdırıwçanmıdı? | bizqabışdırıwçanmıbız? qabışdırıwçanbızmı? | sizqabışdırıwçanmısız? | alaqabışdırıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually jam? | menqabışdırıwçan tülmüme? | senqabışdırıwçan tülmüse? | olqabışdırıwçan tülmüdü? | bizqabışdırıwçan tülmübüz? | sizqabışdırıwçan tülmüsüz? | alaqabışdırıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has jammed and remains so | olqabışdırıbdı | alaqabışdırıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he jammed? | olqabışdırıbmıdı? | alaqabışdırıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of jamming | menqabışdıra turama | senqabışdıra turasa | olqabışdıra turadı | bizqabışdıra turabız | sizqabışdıra turasız | alaqabışdıra turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of jamming | menqabışdıra turmayma | senqabışdıra turmaysa | olqabışdıra turmaydı | bizqabışdıra turmaybız | sizqabışdıra turmaysız | alaqabışdıra turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of jamming? | menqabışdıra turamıma? qabışdıra turamamı? | senqabışdıra turamısa? | olqabışdıra turamıdı? | bizqabışdıra turamıbız? qabışdıra turabızmı? | sizqabışdıra turamısız? | alaqabışdıra turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of jamming? | menqabışdıra turmaymıma? qabışdıra turmaymamı? | senqabışdıra turmaymısa? | olqabışdıra turmaymıdı? | bizqabışdıra turmaymıbız? qabışdıra turmaybızmı? | sizqabışdıra turmaymısız? | alaqabışdıra turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he jammed | menqabışdırdım | senqabışdırdıng | olqabışdırdı | bizqabışdırdıq | sizqabışdırdığız | alaqabışdırdıla |
| Simple past (definite)he didn't jam | menqabışdırmadım | senqabışdırmadıng | olqabışdırmadı | bizqabışdırmadıq | sizqabışdırmadığız | alaqabışdırmadıla |
| Simple past (definite)did he jam? | menqabışdırdımmı? | senqabışdırdıngmı? | olqabışdırdımı? | bizqabışdırdıqmı? | sizqabışdırdığızmı? | alaqabışdırdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he jam? | menqabışdırmadımmı? | senqabışdırmadıngmı? | olqabışdırmadımı? | bizqabışdırmadıqmı? | sizqabışdırmadığızmı? | alaqabışdırmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has jammed | menqabışdırğanma | senqabışdırğansa | olqabışdırğandı | bizqabışdırğanbız | sizqabışdırğansız | alaqabışdırğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't jammed | menqabışdırmağanma | senqabışdırmağansa | olqabışdırmağandı | bizqabışdırmağanbız | sizqabışdırmağansız | alaqabışdırmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he jammed? | menqabışdırğanmıma? qabışdırğanmamı? | senqabışdırğanmısa? | olqabışdırğanmıdı? | bizqabışdırğanmıbız? qabışdırğanbızmı? | sizqabışdırğanmısız? | alaqabışdırğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he jammed? | menqabışdırmağanmıma? qabışdırmağanmamı? | senqabışdırmağanmısa? | olqabışdırmağanmıdı? | bizqabışdırmağanmıbız? qabışdırmağanbızmı? | sizqabışdırmağanmısız? | alaqabışdırmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will jam | menqabışdırırma | senqabışdırırsa | olqabışdırır | bizqabışdırırbız | sizqabışdırırsız | alaqabışdırırla |
| Indefinite future (future I)he won't jam | menqabışdırmazma | senqabışdırmazsa | olqabışdırmaz | bizqabışdırmazbız | sizqabışdırmazsız | alaqabışdırmazla |
| Indefinite future (future I)will he jam? | menqabışdırırmıma? qabışdırırmamı? | senqabışdırırmısa? | olqabışdırırmı? | bizqabışdırırmıbız? qabışdırırbızmı? | sizqabışdırırmısız? | alaqabışdırırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he jam? | menqabışdırmazmıma? qabışdırmazmamı? | senqabışdırmazmısa? | olqabışdırmazmı? | bizqabışdırmazmıbız? qabışdırmazbızmı? | sizqabışdırmazmısız? | alaqabışdırmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to jam | menqabışdırlıqma1 | senqabışdırlıqsa1 | olqabışdırlıqdı1 | bizqabışdırlıqbız1 | sizqabışdırlıqsız1 | alaqabışdırlıqdıla1 |
| Definite future (future II)he is not going to jam | menqabışdırlıq tülme1 | senqabışdırlıq tülse1 | olqabışdırlıq tüldü1 | bizqabışdırlıq tülbüz1 | sizqabışdırlıq tülsüz1 | alaqabışdırlıq tüldüle1 |
| Definite future (future II)is he going to jam? | menqabışdırlıqmıma?1 qabışdırlıqmamı? | senqabışdırlıqmısa?1 | olqabışdırlıqmıdı?1 | bizqabışdırlıqmıbız?1 qabışdırlıqbızmı? | sizqabışdırlıqmısız?1 | alaqabışdırlıqmıdıla?1 |
| Definite future (future II)isn't he going to jam? | menqabışdırlıq tülmüme?1 | senqabışdırlıq tülmüse?1 | olqabışdırlıq tülmüdü?1 | bizqabışdırlıq tülmübüz?1 | sizqabışdırlıq tülmüsüz?1 | alaqabışdırlıq tülmüdüle?1 |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Definite future (future II)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qabışdırrıqdı
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had jammed | menqabışdırğan edimqabışdırğanem | senqabışdırğan edingqabışdırğaneng | olqabışdırğan ediqabışdırğaned | bizqabışdırğan edikqabışdırğanek | sizqabışdırğan edigizqabışdırğanegiz | alaqabışdırğan edileqabışdırğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't jammed | menqabışdırmağan edimqabışdırmağanem | senqabışdırmağan edingqabışdırmağaneng | olqabışdırmağan ediqabışdırmağaned | bizqabışdırmağan edikqabışdırmağanek | sizqabışdırmağan edigizqabışdırmağanegiz | alaqabışdırmağan edileqabışdırmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was jamming | menqabışdıra edimqabışdıraem | senqabışdıra edingqabışdıraeng | olqabışdıra ediqabışdıraed | bizqabışdıra edikqabışdıraek | sizqabışdıra edigizqabışdıraegiz | alaqabışdıra edileqabışdıraelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't jamming | menqabışdırmay edimqabışdırmayem | senqabışdırmay edingqabışdırmayeng | olqabışdırmay ediqabışdırmayed | bizqabışdırmay edikqabışdırmayek | sizqabışdırmay edigizqabışdırmayegiz | alaqabışdırmay edileqabışdırmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to jam | menqabışdırıwçan edimqabışdırıwçanem | senqabışdırıwçan edingqabışdırıwçaneng | olqabışdırıwçan ediqabışdırıwçaned | bizqabışdırıwçan edikqabışdırıwçanek | sizqabışdırıwçan edigizqabışdırıwçanegiz | alaqabışdırıwçan edileqabışdırıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to jam | menqabışdırıwçan tül edimqabışdırıwçan tül em | senqabışdırıwçan tül edingqabışdırıwçan tül eng | olqabışdırıwçan tül ediqabışdırıwçan tül ed | bizqabışdırıwçan tül edikqabışdırıwçan tül ek | sizqabışdırıwçan tül edigizqabışdırıwçan tül egiz | alaqabışdırıwçan tül edileqabışdırıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had jammed and remained so | olqabışdırıb edi | alaqabışdırıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't jammed | olqabışdırıb tül edi | alaqabışdırıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of jamming | menqabışdıra tura edimqabışdıra turaem | senqabışdıra tura edingqabışdıra turaeng | olqabışdıra tura ediqabışdıra turaed | bizqabışdıra tura edikqabışdıra turaek | sizqabışdıra tura edigizqabışdıra turaegiz | alaqabışdıra tura edileqabışdıra turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of jamming | menqabışdıra turmay edimqabışdıra turmayem | senqabışdıra turmay edingqabışdıra turmayeng | olqabışdıra turmay ediqabışdıra turmayed | bizqabışdıra turmay edikqabışdıra turmayek | sizqabışdıra turmay edigizqabışdıra turmayegiz | alaqabışdıra turmay edileqabışdıra turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would jam | menqabışdırır edimqabışdırır em | senqabışdırır edingqabışdırır eng | olqabışdırır ediqabışdırır ed | bizqabışdırır edikqabışdırır ek | sizqabışdırır edigizqabışdırır egiz | alaqabışdırır edileqabışdırır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't jam | menqabışdırmaz edimqabışdırmaz em | senqabışdırmaz edingqabışdırmaz eng | olqabışdırmaz ediqabışdırmaz ed | bizqabışdırmaz edikqabışdırmaz ek | sizqabışdırmaz edigizqabışdırmaz egiz | alaqabışdırmaz edileqabışdırmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have jammed | menqabışdırlıq edim2qabışdırlıq em | senqabışdırlıq eding2qabışdırlıq eng | olqabışdırlıq edi2qabışdırlıq ed | bizqabışdırlıq edik2qabışdırlıq ek | sizqabışdırlıq edigiz2qabışdırlıq egiz | alaqabışdırlıq edile2qabışdırlıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have jammed | menqabışdırlıq tül edim2qabışdırlıq tül em | senqabışdırlıq tül eding2qabışdırlıq tül eng | olqabışdırlıq tül edi2qabışdırlıq tül ed | bizqabışdırlıq tül edik2qabışdırlıq tül ek | sizqabışdırlıq tül edigiz2qabışdırlıq tül egiz | alaqabışdırlıq tül edile2qabışdırlıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
- Past conditional result (would have)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qabışdırrıq edi
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he jams | menqabışdırsam | senqabışdırsang | olqabışdırsa | bizqabışdırsaq | sizqabışdırsağız | alaqabışdırsala |
| Conditionalif he doesn't jam | menqabışdırmasam | senqabışdırmasang | olqabışdırmasa | bizqabışdırmasaq | sizqabışdırmasağız | alaqabışdırmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is jamming | menqabışdıra esem | senqabışdıra eseng | olqabışdıra ese | bizqabışdıra esek | sizqabışdıra esegiz | alaqabışdıra esele |
| Conditional, present realif he is not jamming | menqabışdırmay esem | senqabışdırmay eseng | olqabışdırmay ese | bizqabışdırmay esek | sizqabışdırmay esegiz | alaqabışdırmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he jammed | menqabışdırsam ediqabışdırsam ed | senqabışdırsang ediqabışdırsang ed | olqabışdırsa ediqabışdırsaed | bizqabışdırsaq ediqabışdırsaq ed | sizqabışdırsağız ediqabışdırsağız ed | alaqabışdırsala ediqabışdırsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't jam | menqabışdırmasam ediqabışdırmasam ed | senqabışdırmasang ediqabışdırmasang ed | olqabışdırmasa ediqabışdırmasaed | bizqabışdırmasaq ediqabışdırmasaq ed | sizqabışdırmasağız ediqabışdırmasağız ed | alaqabışdırmasala ediqabışdırmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past3if he jammed | menqabışdırdım esem | senqabışdırdıng eseng | olqabışdırdı ese | bizqabışdırdıq esek | sizqabışdırdığız esegiz | alaqabışdırdıla esele |
| Conditional, definite past3if he didn't jam | menqabışdırmadım esem | senqabışdırmadıng eseng | olqabışdırmadı ese | bizqabışdırmadıq esek | sizqabışdırmadığız esegiz | alaqabışdırmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did jam (indeed) | menqabışdırğan esem | senqabışdırğan eseng | olqabışdırğan ese | bizqabışdırğan esek | sizqabışdırğan esegiz | alaqabışdırğan esele |
| Conditional, past realif he didn't jam (indeed) | menqabışdırmağan esem | senqabışdırmağan eseng | olqabışdırmağan ese | bizqabışdırmağan esek | sizqabışdırmağan esegiz | alaqabışdırmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had jammed | menqabışdırğan bolsam | senqabışdırğan bolsang | olqabışdırğan bolsa | bizqabışdırğan bolsaq | sizqabışdırğan bolsağız | alaqabışdırğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't jammed | menqabışdırmağan bolsam | senqabışdırmağan bolsang | olqabışdırmağan bolsa | bizqabışdırmağan bolsaq | sizqabışdırmağan bolsağız | alaqabışdırmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had jammed | menqabışdırğan bolsam ediqabışdırğan bolsam ed | senqabışdırğan bolsang ediqabışdırğan bolsang ed | olqabışdırğan bolsa ediqabışdırğan bolsaed | bizqabışdırğan bolsaq ediqabışdırğan bolsaq ed | sizqabışdırğan bolsağız ediqabışdırğan bolsağız ed | alaqabışdırğan bolsala ediqabışdırğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't jammed | menqabışdırmağan bolsam ediqabışdırmağan bolsam ed | senqabışdırmağan bolsang ediqabışdırmağan bolsang ed | olqabışdırmağan bolsa ediqabışdırmağan bolsaed | bizqabışdırmağan bolsaq ediqabışdırmağan bolsaq ed | sizqabışdırmağan bolsağız ediqabışdırmağan bolsağız ed | alaqabışdırmağan bolsala ediqabışdırmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will jam | menqabışdırır esem | senqabışdırır eseng | olqabışdırır ese | bizqabışdırır esek | sizqabışdırır esegiz | alaqabışdırır esele |
| Conditional, aoristif he won't jam | menqabışdırmaz esem | senqabışdırmaz eseng | olqabışdırmaz ese | bizqabışdırmaz esek | sizqabışdırmaz esegiz | alaqabışdırmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to jam | menqabışdırlıq esem4 | senqabışdırlıq eseng4 | olqabışdırlıq ese4 | bizqabışdırlıq esek4 | sizqabışdırlıq esegiz4 | alaqabışdırlıq esele4 |
| Conditional, futureif he is not going to jam | menqabışdırlıq tül esem4 | senqabışdırlıq tül eseng4 | olqabışdırlıq tül ese4 | bizqabışdırlıq tül esek4 | sizqabışdırlıq tül esegiz4 | alaqabışdırlıq tül esele4 |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to jam | menqabışdırlıq bolsam5 | senqabışdırlıq bolsang5 | olqabışdırlıq bolsa5 | bizqabışdırlıq bolsaq5 | sizqabışdırlıq bolsağız5 | alaqabışdırlıq bolsala5 |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to jam | menqabışdırmazlıq bolsam | senqabışdırmazlıq bolsang | olqabışdırmazlıq bolsa | bizqabışdırmazlıq bolsaq | sizqabışdırmazlıq bolsağız | alaqabışdırmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso qabışdırdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
- Conditional, futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qabışdırrıq ese
- Conditional, counterfactual futurespoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qabışdırrıq bolsa
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be jamming | menqabışdıra bolurma | senqabışdıra bolursa | olqabışdıra bolur | bizqabışdıra bolurbuz | sizqabışdıra bolursuz | alaqabışdıra bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be jamming | menqabışdırmay bolurma | senqabışdırmay bolursa | olqabışdırmay bolur | bizqabışdırmay bolurbuz | sizqabışdırmay bolursuz | alaqabışdırmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of jamming | menqabışdıra tura bolurma | senqabışdıra tura bolursa | olqabışdıra tura bolur | bizqabışdıra tura bolurbuz | sizqabışdıra tura bolursuz | alaqabışdıra tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not jamming | menqabışdırmay tura bolurma | senqabışdırmay tura bolursa | olqabışdırmay tura bolur | bizqabışdırmay tura bolurbuz | sizqabışdırmay tura bolursuz | alaqabışdırmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have jammed | menqabışdırğan bolurma | senqabışdırğan bolursa | olqabışdırğan bolur | bizqabışdırğan bolurbuz | sizqabışdırğan bolursuz | alaqabışdırğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have jammed | menqabışdırmağan bolurma | senqabışdırmağan bolursa | olqabışdırmağan bolur | bizqabışdırmağan bolurbuz | sizqabışdırmağan bolursuz | alaqabışdırmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to jam | menqabışdırlıq bolurma6 | senqabışdırlıq bolursa6 | olqabışdırlıq bolur6 | bizqabışdırlıq bolurbuz6 | sizqabışdırlıq bolursuz6 | alaqabışdırlıq bolurla6 |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to jam | menqabışdırmazlıq bolurma | senqabışdırmazlıq bolursa | olqabışdırmazlıq bolur | bizqabışdırmazlıq bolurbuz | sizqabışdırmazlıq bolursuz | alaqabışdırmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Inference, future (must be going to)spoken: -lıq/-lik → -rıq/-rik after r, so qabışdırrıq bolur
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it jam | menqabışdırayım | senqabışdır! | olqabışdırsın | bizqabışdırayıq | sizqabışdırığız! | alaqabışdırsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not jam | menqabışdırmayım | senqabışdırma! | olqabışdırmasın | bizqabışdırmayıq | sizqabışdırmağız! | alaqabışdırmasınla |
| Commands & suggestionsshould he jam? | menqabışdırayımmı? | olqabışdırsınmı? | bizqabışdırayıqmı? | alaqabışdırsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not jam? | menqabışdırmayımmı? | olqabışdırmasınmı? | bizqabışdırmayıqmı? | alaqabışdırmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it jam | senqabışdırçı7 | olqabışdırsınçı | sizqabışdırçığız | alaqabışdırsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not jam | senqabışdırmaçı7 | olqabışdırmasınçı | sizqabışdırmaçığız | alaqabışdırmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you jam | senqabışdırğınqabışdırğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not jam | senqabışdırmağınqabışdırmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he jammed | menqabışdırğay edim qabışdırğa edim | senqabışdırğay eding qabışdırğa eding | olqabışdırğay edi qabışdırğa edi | bizqabışdırğay edik qabışdırğa edik | sizqabışdırğay edigiz qabışdırğa edigiz | alaqabışdırğay edile qabışdırğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not jam | menqabışdırmağay edim qabışdırmağa edim | senqabışdırmağay eding qabışdırmağa eding | olqabışdırmağay edi qabışdırmağa edi | bizqabışdırmağay edik qabışdırmağa edik | sizqabışdırmağay edigiz qabışdırmağa edigiz | alaqabışdırmağay edile qabışdırmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to jam | menqabışdırmağa qoyayımqabışdırma qoyayım | senqabışdırmağa qoy!qabışdırma qoy! | olqabışdırmağa qoysunqabışdırma qoysun | bizqabışdırmağa qoyayıqqabışdırma qoyayıq | sizqabışdırmağa qoyuğuz!qabışdırma qoyuğuz! | alaqabışdırmağa qoysunlaqabışdırma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to jam | menqabışdırmağa qoymayımqabışdırma qoymayım | senqabışdırmağa qoyma!qabışdırma qoyma! | olqabışdırmağa qoymasınqabışdırma qoymasın | bizqabışdırmağa qoymayıqqabışdırma qoymayıq | sizqabışdırmağa qoymağız!qabışdırma qoymağız! | alaqabışdırmağa qoymasınlaqabışdırma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoyayımmı?qabışdırma qoyayımmı? | olqabışdırmağa qoysunmu?qabışdırma qoysunmu? | bizqabışdırmağa qoyayıqmı?qabışdırma qoyayıqmı? | alaqabışdırmağa qoysunlamı?qabışdırma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoymayımmı?qabışdırma qoymayımmı? | olqabışdırmağa qoymasınmı?qabışdırma qoymasınmı? | bizqabışdırmağa qoymayıqmı?qabışdırma qoymayıqmı? | alaqabışdırmağa qoymasınlamı?qabışdırma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to jam | menqabışdırmağa qoyamaqabışdırma qoyama | senqabışdırmağa qoyasaqabışdırma qoyasa | olqabışdırmağa qoyadıqabışdırma qoyadı | bizqabışdırmağa qoyabızqabışdırma qoyabız | sizqabışdırmağa qoyasızqabışdırma qoyasız | alaqabışdırmağa qoyadılaqabışdırma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to jam | menqabışdırmağa qoymaymaqabışdırma qoymayma | senqabışdırmağa qoymaysaqabışdırma qoymaysa | olqabışdırmağa qoymaydıqabışdırma qoymaydı | bizqabışdırmağa qoymaybızqabışdırma qoymaybız | sizqabışdırmağa qoymaysızqabışdırma qoymaysız | alaqabışdırmağa qoymaydılaqabışdırma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoyamıma?qabışdırma qoyamıma? | senqabışdırmağa qoyamısa?qabışdırma qoyamısa? | olqabışdırmağa qoyamıdı?qabışdırma qoyamıdı? | bizqabışdırmağa qoyamıbız?qabışdırma qoyamıbız? | sizqabışdırmağa qoyamısız?qabışdırma qoyamısız? | alaqabışdırmağa qoyamıdıla?qabışdırma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoymaymıma?qabışdırma qoymaymıma? | senqabışdırmağa qoymaymısa?qabışdırma qoymaymısa? | olqabışdırmağa qoymaymıdı?qabışdırma qoymaymıdı? | bizqabışdırmağa qoymaymıbız?qabışdırma qoymaymıbız? | sizqabışdırmağa qoymaymısız?qabışdırma qoymaymısız? | alaqabışdırmağa qoymaymıdıla?qabışdırma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to jam | menqabışdırmağa qoydumqabışdırma qoydum | senqabışdırmağa qoydungqabışdırma qoydung | olqabışdırmağa qoyduqabışdırma qoydu | bizqabışdırmağa qoyduqqabışdırma qoyduq | sizqabışdırmağa qoyduğuzqabışdırma qoyduğuz | alaqabışdırmağa qoydulaqabışdırma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to jam | menqabışdırmağa qoymadımqabışdırma qoymadım | senqabışdırmağa qoymadıngqabışdırma qoymadıng | olqabışdırmağa qoymadıqabışdırma qoymadı | bizqabışdırmağa qoymadıqqabışdırma qoymadıq | sizqabışdırmağa qoymadığızqabışdırma qoymadığız | alaqabışdırmağa qoymadılaqabışdırma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoydummu?qabışdırma qoydummu? | senqabışdırmağa qoydungmu?qabışdırma qoydungmu? | olqabışdırmağa qoydumu?qabışdırma qoydumu? | bizqabışdırmağa qoyduqmu?qabışdırma qoyduqmu? | sizqabışdırmağa qoyduğuzmu?qabışdırma qoyduğuzmu? | alaqabışdırmağa qoydulamı?qabışdırma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to jam? | menqabışdırmağa qoymadımmı?qabışdırma qoymadımmı? | senqabışdırmağa qoymadıngmı?qabışdırma qoymadıngmı? | olqabışdırmağa qoymadımı?qabışdırma qoymadımı? | bizqabışdırmağa qoymadıqmı?qabışdırma qoymadıqmı? | sizqabışdırmağa qoymadığızmı?qabışdırma qoymadığızmı? | alaqabışdırmağa qoymadılamı?qabışdırma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can jam | menqabışdıralama | senqabışdıralasa | olqabışdıraladı | bizqabışdıralabız | sizqabışdıralasız | alaqabışdıraladıla |
| Ability — presenthe can't jam | menqabışdıralmayma | senqabışdıralmaysa | olqabışdıralmaydı | bizqabışdıralmaybız | sizqabışdıralmaysız | alaqabışdıralmaydıla |
| Ability — presentcan he jam? | menqabışdıralamıma? qabışdıralamamı? | senqabışdıralamısa? | olqabışdıralamıdı? | bizqabışdıralamıbız? qabışdıralabızmı? | sizqabışdıralamısız? | alaqabışdıralamıdıla? |
| Ability — presentcan't he jam? | menqabışdıralmaymıma? qabışdıralmaymamı? | senqabışdıralmaymısa? | olqabışdıralmaymıdı? | bizqabışdıralmaymıbız? qabışdıralmaybızmı? | sizqabışdıralmaymısız? | alaqabışdıralmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can jam | menqabışdıralsam | senqabışdıralsang | olqabışdıralsa | bizqabışdıralsaq | sizqabışdıralsağız | alaqabışdıralsala |
| Ability — if I can…if he can't jam | menqabışdıralmasam | senqabışdıralmasang | olqabışdıralmasa | bizqabışdıralmasaq | sizqabışdıralmasağız | alaqabışdıralmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to jam | menqabışdıraldım | senqabışdıraldıng | olqabışdıraldı | bizqabışdıraldıq | sizqabışdıraldığız | alaqabışdıraldıla |
| Ability — simple pasthe could not jam | menqabışdıralmadım | senqabışdıralmadıng | olqabışdıralmadı | bizqabışdıralmadıq | sizqabışdıralmadığız | alaqabışdıralmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to jam? | menqabışdıraldımmı? | senqabışdıraldıngmı? | olqabışdıraldımı? | bizqabışdıraldıqmı? | sizqabışdıraldığızmı? | alaqabışdıraldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he jam? | menqabışdıralmadımmı? | senqabışdıralmadıngmı? | olqabışdıralmadımı? | bizqabışdıralmadıqmı? | sizqabışdıralmadığızmı? | alaqabışdıralmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to jam | menqabışdıralğanma | senqabışdıralğansa | olqabışdıralğandı | bizqabışdıralğanbız | sizqabışdıralğansız | alaqabışdıralğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to jam | menqabışdıralmağanma | senqabışdıralmağansa | olqabışdıralmağandı | bizqabışdıralmağanbız | sizqabışdıralmağansız | alaqabışdıralmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to jam? | menqabışdıralğanmıma? qabışdıralğanmamı? | senqabışdıralğanmısa? | olqabışdıralğanmıdı? | bizqabışdıralğanmıbız? qabışdıralğanbızmı? | sizqabışdıralğanmısız? | alaqabışdıralğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to jam? | menqabışdıralmağanmıma? qabışdıralmağanmamı? | senqabışdıralmağanmısa? | olqabışdıralmağanmıdı? | bizqabışdıralmağanmıbız? qabışdıralmağanbızmı? | sizqabışdıralmağanmısız? | alaqabışdıralmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to jam | menqabışdıralğan edimqabışdıralğanem | senqabışdıralğan edingqabışdıralğaneng | olqabışdıralğan ediqabışdıralğaned | bizqabışdıralğan edikqabışdıralğanek | sizqabışdıralğan edigizqabışdıralğanegiz | alaqabışdıralğan edileqabışdıralğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to jam | menqabışdıralmağan edimqabışdıralmağanem | senqabışdıralmağan edingqabışdıralmağaneng | olqabışdıralmağan ediqabışdıralmağaned | bizqabışdıralmağan edikqabışdıralmağanek | sizqabışdıralmağan edigizqabışdıralmağanegiz | alaqabışdıralmağan edileqabışdıralmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could jam | menqabışdırala edimqabışdıralaem | senqabışdırala edingqabışdıralaeng | olqabışdırala ediqabışdıralaed | bizqabışdırala edikqabışdıralaek | sizqabışdırala edigizqabışdıralaegiz | alaqabışdırala edileqabışdıralaelle |
| Ability — past backgroundhe could not jam | menqabışdıralmay edimqabışdıralmayem | senqabışdıralmay edingqabışdıralmayeng | olqabışdıralmay ediqabışdıralmayed | bizqabışdıralmay edikqabışdıralmayek | sizqabışdıralmay edigizqabışdıralmayegiz | alaqabışdıralmay edileqabışdıralmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to jam | menqabışdıralırma | senqabışdıralırsa | olqabışdıralır | bizqabışdıralırbız | sizqabışdıralırsız | alaqabışdıralırla |
| Ability — future Ihe won't be able to jam | menqabışdıralmazma | senqabışdıralmazsa | olqabışdıralmaz | bizqabışdıralmazbız | sizqabışdıralmazsız | alaqabışdıralmazla |
| Ability — future Iwill he be able to jam? | menqabışdıralırmıma? qabışdıralırmamı? | senqabışdıralırmısa? | olqabışdıralırmı? | bizqabışdıralırmıbız? qabışdıralırbızmı? | sizqabışdıralırmısız? | alaqabışdıralırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to jam? | menqabışdıralmazmıma? qabışdıralmazmamı? | senqabışdıralmazmısa? | olqabışdıralmazmı? | bizqabışdıralmazmıbız? qabışdıralmazbızmı? | sizqabışdıralmazmısız? | alaqabışdıralmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to jam | menqabışdırallıqma | senqabışdırallıqsa | olqabışdırallıqdı | bizqabışdırallıqbız | sizqabışdırallıqsız | alaqabışdırallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to jam | menqabışdırallıq tülme | senqabışdırallıq tülse | olqabışdırallıq tüldü | bizqabışdırallıq tülbüz | sizqabışdırallıq tülsüz | alaqabışdırallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to jam? | menqabışdırallıqmıma? qabışdırallıqmamı? | senqabışdırallıqmısa? | olqabışdırallıqmıdı? | bizqabışdırallıqmıbız? qabışdırallıqbızmı? | sizqabışdırallıqmısız? | alaqabışdırallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to jam? | menqabışdırallıq tülmüme? | senqabışdırallıq tülmüse? | olqabışdırallıq tülmüdü? | bizqabışdırallıq tülmübüz? | sizqabışdırallıq tülmüsüz? | alaqabışdırallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to jam | menqabışdıralır edimqabışdıralır em | senqabışdıralır edingqabışdıralır eng | olqabışdıralır ediqabışdıralır ed | bizqabışdıralır edikqabışdıralır ek | sizqabışdıralır edigizqabışdıralır egiz | alaqabışdıralır edileqabışdıralır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to jam | menqabışdıralmaz edimqabışdıralmaz em | senqabışdıralmaz edingqabışdıralmaz eng | olqabışdıralmaz ediqabışdıralmaz ed | bizqabışdıralmaz edikqabışdıralmaz ek | sizqabışdıralmaz edigizqabışdıralmaz egiz | alaqabışdıralmaz edileqabışdıralmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to jam | senqabışdıralğınqabışdıralğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to jam | senqabışdıralmağınqabışdıralmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be jamming | menqabışdıra bolmazma | senqabışdıra bolmazsa | olqabışdıra bolmaz | bizqabışdıra bolmazbız | sizqabışdıra bolmazsız | alaqabışdıra bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be jamming (emphatic) | menqabışdırmay bolmazma | senqabışdırmay bolmazsa | olqabışdırmay bolmaz | bizqabışdırmay bolmazbız | sizqabışdırmay bolmazsız | alaqabışdırmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of jamming | menqabışdıra tura bolmazma | senqabışdıra tura bolmazsa | olqabışdıra tura bolmaz | bizqabışdıra tura bolmazbız | sizqabışdıra tura bolmazsız | alaqabışdıra tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not jamming (emphatic) | menqabışdırmay tura bolmazma | senqabışdırmay tura bolmazsa | olqabışdırmay tura bolmaz | bizqabışdırmay tura bolmazbız | sizqabışdırmay tura bolmazsız | alaqabışdırmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not jamming | menqabışdırmay turama | senqabışdırmay turasa | olqabışdırmay turadı | bizqabışdırmay turabız | sizqabışdırmay turasız | alaqabışdırmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not jamming | menqabışdırmay turmayma | senqabışdırmay turmaysa | olqabışdırmay turmaydı | bizqabışdırmay turmaybız | sizqabışdırmay turmaysız | alaqabışdırmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not jamming? | menqabışdırmay turmaymıma | senqabışdırmay turmaymısa | olqabışdırmay turmaymıdı | bizqabışdırmay turmaymıbız | sizqabışdırmay turmaymısız | alaqabışdırmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have jammed | menqabışdırğan bolmazma | senqabışdırğan bolmazsa | olqabışdırğan bolmaz | bizqabışdırğan bolmazbız | sizqabışdırğan bolmazsız | alaqabışdırğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have jammed (emphatic) | menqabışdırmağan bolmazma | senqabışdırmağan bolmazsa | olqabışdırmağan bolmaz | bizqabışdırmağan bolmazbız | sizqabışdırmağan bolmazsız | alaqabışdırmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had jammed | menqabışdırğan bolmasam | senqabışdırğan bolmasang | olqabışdırğan bolmasa | bizqabışdırğan bolmasaq | sizqabışdırğan bolmasağız | alaqabışdırğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't jammed | menqabışdırmağan bolmasam | senqabışdırmağan bolmasang | olqabışdırmağan bolmasa | bizqabışdırmağan bolmasaq | sizqabışdırmağan bolmasağız | alaqabışdırmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to jam | menqabışdırlıq bolmazma | senqabışdırlıq bolmazsa | olqabışdırlıq bolmaz | bizqabışdırlıq bolmazbız | sizqabışdırlıq bolmazsız | alaqabışdırlıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to jam (emphatic) | menqabışdırmazlıq bolmazma | senqabışdırmazlıq bolmazsa | olqabışdırmazlıq bolmaz | bizqabışdırmazlıq bolmazbız | sizqabışdırmazlıq bolmazsız | alaqabışdırmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to jam | menqabışdırlıq bolmasam | senqabışdırlıq bolmasang | olqabışdırlıq bolmasa | bizqabışdırlıq bolmasaq | sizqabışdırlıq bolmasağız | alaqabışdırlıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to jam | menqabışdırmazlıq bolmasam | senqabışdırmazlıq bolmasang | olqabışdırmazlıq bolmasa | bizqabışdırmazlıq bolmasaq | sizqabışdırmazlıq bolmasağız | alaqabışdırmazlıq bolmasala |