juqartırğa

/dʒuqartɯrʁa/

1. (v.) to make thinner, to thin down, to plane something thinner

qanganı juqartırğa — to plane the board thinner
atam qanganı sürmeleb juqartdı — my father planed the board thinner
temirni juqartırğa — to make the iron thinner

2. (v.) to make someone lose weight, to waste someone away, to wear someone down

çalqı seni juqarthandı — the mowing has worn you thin
awruw jaşnı juqarthandı — the illness wasted the boy away
qıyın iş anı juqartdı — hard work made him gaunt

3. (v.) to wear something thin, to wear something out

jaş paltosunu zhenglerin juqarthandı — the boy has worn the sleeves of his coat thin
çuruqların juqarthandı — he has worn his boots thin
kiyimin juqartırğa — to wear a garment thin

4. (v.) to thin out, to make sparse (plantings, trees)

terekleni juqartırğa — to thin out the trees
bitimleni juqartırğa — to thin out the crops
nartühnü juqartdıla — they thinned out the maize

5. (v.) to dilute, to thin with water

ayrannı juqart — thin the ayran with water
sütnü suw bla juqartırğa — to thin the milk with water
amma ayrannı juqartıb berdi — grandmother thinned the ayran and served it

6. (v.) to run something down, to make something scarce (of money, stores) (arch. )

açhanı juqartırğa — to run down one's money
rıshını juqartırğa — to squander part of one's fortune
anasını bohçasın juqartdı — he drained his mother's purse

Conjugation

Common forms

juqartadıhe is making thinner
juqartdıhe made thinner
juqarthandıhe has made thinner
juqartırhe will make thinner
juqartırıqdıhe is going to make thinner
juqarta edihe was making thinner
juqartsaif he makes thinner
juqart!make thinner!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is making thinner	menjuqartama	senjuqartasa	oljuqartadı	bizjuqartabız	sizjuqartasız	alajuqartadıla
Present (simple & continuous)he is not making thinner	menjuqartmayma	senjuqartmaysa	oljuqartmaydı	bizjuqartmaybız	sizjuqartmaysız	alajuqartmaydıla
Present (simple & continuous)is he making thinner?	menjuqartamıma? juqartamamı?	senjuqartamısa?	oljuqartamıdı?	bizjuqartamıbız? juqartabızmı?	sizjuqartamısız?	alajuqartamıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he making thinner?	menjuqartmaymıma? juqartmaymamı?	senjuqartmaymısa?	oljuqartmaymıdı?	bizjuqartmaymıbız? juqartmaybızmı?	sizjuqartmaymısız?	alajuqartmaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually makes thinner	menjuqartıwçanma	senjuqartıwçansa	oljuqartıwçandı	bizjuqartıwçanbız	sizjuqartıwçansız	alajuqartıwçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make thinner	menjuqartıwçan tülme	senjuqartıwçan tülse	oljuqartıwçan tüldü	bizjuqartıwçan tülbüz	sizjuqartıwçan tülsüz	alajuqartıwçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually make thinner?	menjuqartıwçanmıma? juqartıwçanmamı?	senjuqartıwçanmısa?	oljuqartıwçanmıdı?	bizjuqartıwçanmıbız? juqartıwçanbızmı?	sizjuqartıwçanmısız?	alajuqartıwçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make thinner?	menjuqartıwçan tülmüme?	senjuqartıwçan tülmüse?	oljuqartıwçan tülmüdü?	bizjuqartıwçan tülmübüz?	sizjuqartıwçan tülmüsüz?	alajuqartıwçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has made thinner and remains so			oljuqartıbdı			alajuqartıbdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he made thinner?			oljuqartıbmıdı?			alajuqartıbmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of making thinner	menjuqarta turama	senjuqarta turasa	oljuqarta turadı	bizjuqarta turabız	sizjuqarta turasız	alajuqarta turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making thinner	menjuqarta turmayma	senjuqarta turmaysa	oljuqarta turmaydı	bizjuqarta turmaybız	sizjuqarta turmaysız	alajuqarta turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of making thinner?	menjuqarta turamıma? juqarta turamamı?	senjuqarta turamısa?	oljuqarta turamıdı?	bizjuqarta turamıbız? juqarta turabızmı?	sizjuqarta turamısız?	alajuqarta turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making thinner?	menjuqarta turmaymıma? juqarta turmaymamı?	senjuqarta turmaymısa?	oljuqarta turmaymıdı?	bizjuqarta turmaymıbız? juqarta turmaybızmı?	sizjuqarta turmaymısız?	alajuqarta turmaymıdıla?
Simple past (definite)he made thinner	menjuqartdım	senjuqartdıng	oljuqartdı	bizjuqartdıq	sizjuqartdığız	alajuqartdıla
Simple past (definite)he didn't make thinner	menjuqartmadım	senjuqartmadıng	oljuqartmadı	bizjuqartmadıq	sizjuqartmadığız	alajuqartmadıla
Simple past (definite)did he make thinner?	menjuqartdımmı?	senjuqartdıngmı?	oljuqartdımı?	bizjuqartdıqmı?	sizjuqartdığızmı?	alajuqartdılamı?
Simple past (definite)didn't he make thinner?	menjuqartmadımmı?	senjuqartmadıngmı?	oljuqartmadımı?	bizjuqartmadıqmı?	sizjuqartmadığızmı?	alajuqartmadılamı?
Perfect (past indefinite)he has made thinner	menjuqarthanma	senjuqarthansa	oljuqarthandı	bizjuqarthanbız	sizjuqarthansız	alajuqarthandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't made thinner	menjuqartmağanma	senjuqartmağansa	oljuqartmağandı	bizjuqartmağanbız	sizjuqartmağansız	alajuqartmağandıla
Perfect (past indefinite)has he made thinner?	menjuqarthanmıma? juqarthanmamı?	senjuqarthanmısa?	oljuqarthanmıdı?	bizjuqarthanmıbız? juqarthanbızmı?	sizjuqarthanmısız?	alajuqarthanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he made thinner?	menjuqartmağanmıma? juqartmağanmamı?	senjuqartmağanmısa?	oljuqartmağanmıdı?	bizjuqartmağanmıbız? juqartmağanbızmı?	sizjuqartmağanmısız?	alajuqartmağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will make thinner	menjuqartırma	senjuqartırsa	oljuqartır	bizjuqartırbız	sizjuqartırsız	alajuqartırla
Indefinite future (future I)he won't make thinner	menjuqartmazma	senjuqartmazsa	oljuqartmaz	bizjuqartmazbız	sizjuqartmazsız	alajuqartmazla
Indefinite future (future I)will he make thinner?	menjuqartırmıma? juqartırmamı?	senjuqartırmısa?	oljuqartırmı?	bizjuqartırmıbız? juqartırbızmı?	sizjuqartırmısız?	alajuqartırmıla?
Indefinite future (future I)won't he make thinner?	menjuqartmazmıma? juqartmazmamı?	senjuqartmazmısa?	oljuqartmazmı?	bizjuqartmazmıbız? juqartmazbızmı?	sizjuqartmazmısız?	alajuqartmazmıla?
Definite future (future II)he is going to make thinner	menjuqartırıqma	senjuqartırıqsa	oljuqartırıqdı	bizjuqartırıqbız	sizjuqartırıqsız	alajuqartırıqdıla
Definite future (future II)he is not going to make thinner	menjuqartırıq tülme	senjuqartırıq tülse	oljuqartırıq tüldü	bizjuqartırıq tülbüz	sizjuqartırıq tülsüz	alajuqartırıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to make thinner?	menjuqartırıqmıma? juqartırıqmamı?	senjuqartırıqmısa?	oljuqartırıqmıdı?	bizjuqartırıqmıbız? juqartırıqbızmı?	sizjuqartırıqmısız?	alajuqartırıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to make thinner?	menjuqartırıq tülmüme?	senjuqartırıq tülmüse?	oljuqartırıq tülmüdü?	bizjuqartırıq tülmübüz?	sizjuqartırıq tülmüsüz?	alajuqartırıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had made thinner	menjuqarthan edimjuqarthanem	senjuqarthan edingjuqarthaneng	oljuqarthan edijuqarthaned	bizjuqarthan edikjuqarthanek	sizjuqarthan edigizjuqarthanegiz	alajuqarthan edilejuqarthanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't made thinner	menjuqartmağan edimjuqartmağanem	senjuqartmağan edingjuqartmağaneng	oljuqartmağan edijuqartmağaned	bizjuqartmağan edikjuqartmağanek	sizjuqartmağan edigizjuqartmağanegiz	alajuqartmağan edilejuqartmağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was making thinner	menjuqarta edimjuqartaem	senjuqarta edingjuqartaeng	oljuqarta edijuqartaed	bizjuqarta edikjuqartaek	sizjuqarta edigizjuqartaegiz	alajuqarta edilejuqartaelle
Past continuous (imperfect)he wasn't making thinner	menjuqartmay edimjuqartmayem	senjuqartmay edingjuqartmayeng	oljuqartmay edijuqartmayed	bizjuqartmay edikjuqartmayek	sizjuqartmay edigizjuqartmayegiz	alajuqartmay edilejuqartmayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to make thinner	menjuqartıwçan edimjuqartıwçanem	senjuqartıwçan edingjuqartıwçaneng	oljuqartıwçan edijuqartıwçaned	bizjuqartıwçan edikjuqartıwçanek	sizjuqartıwçan edigizjuqartıwçanegiz	alajuqartıwçan edilejuqartıwçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to make thinner	menjuqartıwçan tül edimjuqartıwçan tül em	senjuqartıwçan tül edingjuqartıwçan tül eng	oljuqartıwçan tül edijuqartıwçan tül ed	bizjuqartıwçan tül edikjuqartıwçan tül ek	sizjuqartıwçan tül edigizjuqartıwçan tül egiz	alajuqartıwçan tül edilejuqartıwçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had made thinner and remained so			oljuqartıb edi			alajuqartıb edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't made thinner			oljuqartıb tül edi			alajuqartıb tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making thinner	menjuqarta tura edimjuqarta turaem	senjuqarta tura edingjuqarta turaeng	oljuqarta tura edijuqarta turaed	bizjuqarta tura edikjuqarta turaek	sizjuqarta tura edigizjuqarta turaegiz	alajuqarta tura edilejuqarta turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making thinner	menjuqarta turmay edimjuqarta turmayem	senjuqarta turmay edingjuqarta turmayeng	oljuqarta turmay edijuqarta turmayed	bizjuqarta turmay edikjuqarta turmayek	sizjuqarta turmay edigizjuqarta turmayegiz	alajuqarta turmay edilejuqarta turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would make thinner	menjuqartır edimjuqartır em	senjuqartır edingjuqartır eng	oljuqartır edijuqartır ed	bizjuqartır edikjuqartır ek	sizjuqartır edigizjuqartır egiz	alajuqartır edilejuqartır elle
Conditional result (would)he wouldn't make thinner	menjuqartmaz edimjuqartmaz em	senjuqartmaz edingjuqartmaz eng	oljuqartmaz edijuqartmaz ed	bizjuqartmaz edikjuqartmaz ek	sizjuqartmaz edigizjuqartmaz egiz	alajuqartmaz edilejuqartmaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have made thinner	menjuqartırıq edimjuqartırıq em	senjuqartırıq edingjuqartırıq eng	oljuqartırıq edijuqartırıq ed	bizjuqartırıq edikjuqartırıq ek	sizjuqartırıq edigizjuqartırıq egiz	alajuqartırıq edilejuqartırıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have made thinner	menjuqartırıq tül edimjuqartırıq tül em	senjuqartırıq tül edingjuqartırıq tül eng	oljuqartırıq tül edijuqartırıq tül ed	bizjuqartırıq tül edikjuqartırıq tül ek	sizjuqartırıq tül edigizjuqartırıq tül egiz	alajuqartırıq tül edilejuqartırıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he makes thinner	menjuqartsam	senjuqartsang	oljuqartsa	bizjuqartsaq	sizjuqartsağız	alajuqartsala
Conditionalif he doesn't make thinner	menjuqartmasam	senjuqartmasang	oljuqartmasa	bizjuqartmasaq	sizjuqartmasağız	alajuqartmasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is making thinner	menjuqarta esem	senjuqarta eseng	oljuqarta ese	bizjuqarta esek	sizjuqarta esegiz	alajuqarta esele
Conditional, present realif he is not making thinner	menjuqartmay esem	senjuqartmay eseng	oljuqartmay ese	bizjuqartmay esek	sizjuqartmay esegiz	alajuqartmay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he made thinner	menjuqartsam edijuqartsam ed	senjuqartsang edijuqartsang ed	oljuqartsa edijuqartsaed	bizjuqartsaq edijuqartsaq ed	sizjuqartsağız edijuqartsağız ed	alajuqartsala edijuqartsalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't make thinner	menjuqartmasam edijuqartmasam ed	senjuqartmasang edijuqartmasang ed	oljuqartmasa edijuqartmasaed	bizjuqartmasaq edijuqartmasaq ed	sizjuqartmasağız edijuqartmasağız ed	alajuqartmasala edijuqartmasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he made thinner	menjuqartdım esem	senjuqartdıng eseng	oljuqartdı ese	bizjuqartdıq esek	sizjuqartdığız esegiz	alajuqartdıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't make thinner	menjuqartmadım esem	senjuqartmadıng eseng	oljuqartmadı ese	bizjuqartmadıq esek	sizjuqartmadığız esegiz	alajuqartmadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did make thinner (indeed)	menjuqarthan esem	senjuqarthan eseng	oljuqarthan ese	bizjuqarthan esek	sizjuqarthan esegiz	alajuqarthan esele
Conditional, past realif he didn't make thinner (indeed)	menjuqartmağan esem	senjuqartmağan eseng	oljuqartmağan ese	bizjuqartmağan esek	sizjuqartmağan esegiz	alajuqartmağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had made thinner	menjuqarthan bolsam	senjuqarthan bolsang	oljuqarthan bolsa	bizjuqarthan bolsaq	sizjuqarthan bolsağız	alajuqarthan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't made thinner	menjuqartmağan bolsam	senjuqartmağan bolsang	oljuqartmağan bolsa	bizjuqartmağan bolsaq	sizjuqartmağan bolsağız	alajuqartmağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had made thinner	menjuqarthan bolsam edijuqarthan bolsam ed	senjuqarthan bolsang edijuqarthan bolsang ed	oljuqarthan bolsa edijuqarthan bolsaed	bizjuqarthan bolsaq edijuqarthan bolsaq ed	sizjuqarthan bolsağız edijuqarthan bolsağız ed	alajuqarthan bolsala edijuqarthan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't made thinner	menjuqartmağan bolsam edijuqartmağan bolsam ed	senjuqartmağan bolsang edijuqartmağan bolsang ed	oljuqartmağan bolsa edijuqartmağan bolsaed	bizjuqartmağan bolsaq edijuqartmağan bolsaq ed	sizjuqartmağan bolsağız edijuqartmağan bolsağız ed	alajuqartmağan bolsala edijuqartmağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will make thinner	menjuqartır esem	senjuqartır eseng	oljuqartır ese	bizjuqartır esek	sizjuqartır esegiz	alajuqartır esele
Conditional, aoristif he won't make thinner	menjuqartmaz esem	senjuqartmaz eseng	oljuqartmaz ese	bizjuqartmaz esek	sizjuqartmaz esegiz	alajuqartmaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to make thinner	menjuqartırıq esem	senjuqartırıq eseng	oljuqartırıq ese	bizjuqartırıq esek	sizjuqartırıq esegiz	alajuqartırıq esele
Conditional, futureif he is not going to make thinner	menjuqartırıq tül esem	senjuqartırıq tül eseng	oljuqartırıq tül ese	bizjuqartırıq tül esek	sizjuqartırıq tül esegiz	alajuqartırıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to make thinner	menjuqartırıq bolsam	senjuqartırıq bolsang	oljuqartırıq bolsa	bizjuqartırıq bolsaq	sizjuqartırıq bolsağız	alajuqartırıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to make thinner	menjuqartmazlıq bolsam	senjuqartmazlıq bolsang	oljuqartmazlıq bolsa	bizjuqartmazlıq bolsaq	sizjuqartmazlıq bolsağız	alajuqartmazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso juqartdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be making thinner	menjuqarta bolurma	senjuqarta bolursa	oljuqarta bolur	bizjuqarta bolurbuz	sizjuqarta bolursuz	alajuqarta bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be making thinner	menjuqartmay bolurma	senjuqartmay bolursa	oljuqartmay bolur	bizjuqartmay bolurbuz	sizjuqartmay bolursuz	alajuqartmay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making thinner	menjuqarta tura bolurma	senjuqarta tura bolursa	oljuqarta tura bolur	bizjuqarta tura bolurbuz	sizjuqarta tura bolursuz	alajuqarta tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making thinner	menjuqartmay tura bolurma	senjuqartmay tura bolursa	oljuqartmay tura bolur	bizjuqartmay tura bolurbuz	sizjuqartmay tura bolursuz	alajuqartmay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have made thinner	menjuqarthan bolurma	senjuqarthan bolursa	oljuqarthan bolur	bizjuqarthan bolurbuz	sizjuqarthan bolursuz	alajuqarthan bolurla
Inference (must have)he must not have made thinner	menjuqartmağan bolurma	senjuqartmağan bolursa	oljuqartmağan bolur	bizjuqartmağan bolurbuz	sizjuqartmağan bolursuz	alajuqartmağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to make thinner	menjuqartırıq bolurma	senjuqartırıq bolursa	oljuqartırıq bolur	bizjuqartırıq bolurbuz	sizjuqartırıq bolursuz	alajuqartırıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to make thinner	menjuqartmazlıq bolurma	senjuqartmazlıq bolursa	oljuqartmazlıq bolur	bizjuqartmazlıq bolurbuz	sizjuqartmazlıq bolursuz	alajuqartmazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it make thinner	menjuqartayım	senjuqart!	oljuqartsın	bizjuqartayıq	sizjuqartığız!	alajuqartsınla
Commands & suggestionslet him/her/it not make thinner	menjuqartmayım	senjuqartma!	oljuqartmasın	bizjuqartmayıq	sizjuqartmağız!	alajuqartmasınla
Commands & suggestionsshould he make thinner?	menjuqartayımmı?		oljuqartsınmı?	bizjuqartayıqmı?		alajuqartsınlamı?
Commands & suggestionsshould he not make thinner?	menjuqartmayımmı?		oljuqartmasınmı?	bizjuqartmayıqmı?		alajuqartmasınlamı?
Requestsdo let him/her/it make thinner		senjuqartçı²	oljuqartsınçı		sizjuqartçığız	alajuqartsınlaçı
Requestsdo let him/her/it not make thinner		senjuqartmaçı²	oljuqartmasınçı		sizjuqartmaçığız	alajuqartmasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you make thinner		senjuqarthınjuqarthı
Blessings & curses — may you…may you not make thinner		senjuqartmağınjuqartmağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he made thinner	menjuqarthay edim juqartha edim	senjuqarthay eding juqartha eding	oljuqarthay edi juqartha edi	bizjuqarthay edik juqartha edik	sizjuqarthay edigiz juqartha edigiz	alajuqarthay edile juqartha edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make thinner	menjuqartmağay edim juqartmağa edim	senjuqartmağay eding juqartmağa eding	oljuqartmağay edi juqartmağa edi	bizjuqartmağay edik juqartmağa edik	sizjuqartmağay edigiz juqartmağa edigiz	alajuqartmağay edile juqartmağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make thinner	menjuqartmağa qoyayımjuqartma qoyayım	senjuqartmağa qoy!juqartma qoy!	oljuqartmağa qoysunjuqartma qoysun	bizjuqartmağa qoyayıqjuqartma qoyayıq	sizjuqartmağa qoyuğuz!juqartma qoyuğuz!	alajuqartmağa qoysunlajuqartma qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make thinner	menjuqartmağa qoymayımjuqartma qoymayım	senjuqartmağa qoyma!juqartma qoyma!	oljuqartmağa qoymasınjuqartma qoymasın	bizjuqartmağa qoymayıqjuqartma qoymayıq	sizjuqartmağa qoymağız!juqartma qoymağız!	alajuqartmağa qoymasınlajuqartma qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoyayımmı?juqartma qoyayımmı?		oljuqartmağa qoysunmu?juqartma qoysunmu?	bizjuqartmağa qoyayıqmı?juqartma qoyayıqmı?		alajuqartmağa qoysunlamı?juqartma qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoymayımmı?juqartma qoymayımmı?		oljuqartmağa qoymasınmı?juqartma qoymasınmı?	bizjuqartmağa qoymayıqmı?juqartma qoymayıqmı?		alajuqartmağa qoymasınlamı?juqartma qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to make thinner	menjuqartmağa qoyamajuqartma qoyama	senjuqartmağa qoyasajuqartma qoyasa	oljuqartmağa qoyadıjuqartma qoyadı	bizjuqartmağa qoyabızjuqartma qoyabız	sizjuqartmağa qoyasızjuqartma qoyasız	alajuqartmağa qoyadılajuqartma qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to make thinner	menjuqartmağa qoymaymajuqartma qoymayma	senjuqartmağa qoymaysajuqartma qoymaysa	oljuqartmağa qoymaydıjuqartma qoymaydı	bizjuqartmağa qoymaybızjuqartma qoymaybız	sizjuqartmağa qoymaysızjuqartma qoymaysız	alajuqartmağa qoymaydılajuqartma qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoyamıma?juqartma qoyamıma?	senjuqartmağa qoyamısa?juqartma qoyamısa?	oljuqartmağa qoyamıdı?juqartma qoyamıdı?	bizjuqartmağa qoyamıbız?juqartma qoyamıbız?	sizjuqartmağa qoyamısız?juqartma qoyamısız?	alajuqartmağa qoyamıdıla?juqartma qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoymaymıma?juqartma qoymaymıma?	senjuqartmağa qoymaymısa?juqartma qoymaymısa?	oljuqartmağa qoymaymıdı?juqartma qoymaymıdı?	bizjuqartmağa qoymaymıbız?juqartma qoymaymıbız?	sizjuqartmağa qoymaymısız?juqartma qoymaymısız?	alajuqartmağa qoymaymıdıla?juqartma qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to make thinner	menjuqartmağa qoydumjuqartma qoydum	senjuqartmağa qoydungjuqartma qoydung	oljuqartmağa qoydujuqartma qoydu	bizjuqartmağa qoyduqjuqartma qoyduq	sizjuqartmağa qoyduğuzjuqartma qoyduğuz	alajuqartmağa qoydulajuqartma qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to make thinner	menjuqartmağa qoymadımjuqartma qoymadım	senjuqartmağa qoymadıngjuqartma qoymadıng	oljuqartmağa qoymadıjuqartma qoymadı	bizjuqartmağa qoymadıqjuqartma qoymadıq	sizjuqartmağa qoymadığızjuqartma qoymadığız	alajuqartmağa qoymadılajuqartma qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoydummu?juqartma qoydummu?	senjuqartmağa qoydungmu?juqartma qoydungmu?	oljuqartmağa qoydumu?juqartma qoydumu?	bizjuqartmağa qoyduqmu?juqartma qoyduqmu?	sizjuqartmağa qoyduğuzmu?juqartma qoyduğuzmu?	alajuqartmağa qoydulamı?juqartma qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to make thinner?	menjuqartmağa qoymadımmı?juqartma qoymadımmı?	senjuqartmağa qoymadıngmı?juqartma qoymadıngmı?	oljuqartmağa qoymadımı?juqartma qoymadımı?	bizjuqartmağa qoymadıqmı?juqartma qoymadıqmı?	sizjuqartmağa qoymadığızmı?juqartma qoymadığızmı?	alajuqartmağa qoymadılamı?juqartma qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of juqartırğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can make thinner	menjuqartalama	senjuqartalasa	oljuqartaladı	bizjuqartalabız	sizjuqartalasız	alajuqartaladıla
Ability — presenthe can't make thinner	menjuqartalmayma	senjuqartalmaysa	oljuqartalmaydı	bizjuqartalmaybız	sizjuqartalmaysız	alajuqartalmaydıla
Ability — presentcan he make thinner?	menjuqartalamıma? juqartalamamı?	senjuqartalamısa?	oljuqartalamıdı?	bizjuqartalamıbız? juqartalabızmı?	sizjuqartalamısız?	alajuqartalamıdıla?
Ability — presentcan't he make thinner?	menjuqartalmaymıma? juqartalmaymamı?	senjuqartalmaymısa?	oljuqartalmaymıdı?	bizjuqartalmaymıbız? juqartalmaybızmı?	sizjuqartalmaymısız?	alajuqartalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can make thinner	menjuqartalsam	senjuqartalsang	oljuqartalsa	bizjuqartalsaq	sizjuqartalsağız	alajuqartalsala
Ability — if I can…if he can't make thinner	menjuqartalmasam	senjuqartalmasang	oljuqartalmasa	bizjuqartalmasaq	sizjuqartalmasağız	alajuqartalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to make thinner	menjuqartaldım	senjuqartaldıng	oljuqartaldı	bizjuqartaldıq	sizjuqartaldığız	alajuqartaldıla
Ability — simple pasthe could not make thinner	menjuqartalmadım	senjuqartalmadıng	oljuqartalmadı	bizjuqartalmadıq	sizjuqartalmadığız	alajuqartalmadıla
Ability — simple pastwas he able to make thinner?	menjuqartaldımmı?	senjuqartaldıngmı?	oljuqartaldımı?	bizjuqartaldıqmı?	sizjuqartaldığızmı?	alajuqartaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he make thinner?	menjuqartalmadımmı?	senjuqartalmadıngmı?	oljuqartalmadımı?	bizjuqartalmadıqmı?	sizjuqartalmadığızmı?	alajuqartalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make thinner	menjuqartalğanma	senjuqartalğansa	oljuqartalğandı	bizjuqartalğanbız	sizjuqartalğansız	alajuqartalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make thinner	menjuqartalmağanma	senjuqartalmağansa	oljuqartalmağandı	bizjuqartalmağanbız	sizjuqartalmağansız	alajuqartalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make thinner?	menjuqartalğanmıma? juqartalğanmamı?	senjuqartalğanmısa?	oljuqartalğanmıdı?	bizjuqartalğanmıbız? juqartalğanbızmı?	sizjuqartalğanmısız?	alajuqartalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make thinner?	menjuqartalmağanmıma? juqartalmağanmamı?	senjuqartalmağanmısa?	oljuqartalmağanmıdı?	bizjuqartalmağanmıbız? juqartalmağanbızmı?	sizjuqartalmağanmısız?	alajuqartalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to make thinner	menjuqartalğan edimjuqartalğanem	senjuqartalğan edingjuqartalğaneng	oljuqartalğan edijuqartalğaned	bizjuqartalğan edikjuqartalğanek	sizjuqartalğan edigizjuqartalğanegiz	alajuqartalğan edilejuqartalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to make thinner	menjuqartalmağan edimjuqartalmağanem	senjuqartalmağan edingjuqartalmağaneng	oljuqartalmağan edijuqartalmağaned	bizjuqartalmağan edikjuqartalmağanek	sizjuqartalmağan edigizjuqartalmağanegiz	alajuqartalmağan edilejuqartalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could make thinner	menjuqartala edimjuqartalaem	senjuqartala edingjuqartalaeng	oljuqartala edijuqartalaed	bizjuqartala edikjuqartalaek	sizjuqartala edigizjuqartalaegiz	alajuqartala edilejuqartalaelle
Ability — past backgroundhe could not make thinner	menjuqartalmay edimjuqartalmayem	senjuqartalmay edingjuqartalmayeng	oljuqartalmay edijuqartalmayed	bizjuqartalmay edikjuqartalmayek	sizjuqartalmay edigizjuqartalmayegiz	alajuqartalmay edilejuqartalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to make thinner	menjuqartalırma	senjuqartalırsa	oljuqartalır	bizjuqartalırbız	sizjuqartalırsız	alajuqartalırla
Ability — future Ihe won't be able to make thinner	menjuqartalmazma	senjuqartalmazsa	oljuqartalmaz	bizjuqartalmazbız	sizjuqartalmazsız	alajuqartalmazla
Ability — future Iwill he be able to make thinner?	menjuqartalırmıma? juqartalırmamı?	senjuqartalırmısa?	oljuqartalırmı?	bizjuqartalırmıbız? juqartalırbızmı?	sizjuqartalırmısız?	alajuqartalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to make thinner?	menjuqartalmazmıma? juqartalmazmamı?	senjuqartalmazmısa?	oljuqartalmazmı?	bizjuqartalmazmıbız? juqartalmazbızmı?	sizjuqartalmazmısız?	alajuqartalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to make thinner	menjuqartallıqma	senjuqartallıqsa	oljuqartallıqdı	bizjuqartallıqbız	sizjuqartallıqsız	alajuqartallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to make thinner	menjuqartallıq tülme	senjuqartallıq tülse	oljuqartallıq tüldü	bizjuqartallıq tülbüz	sizjuqartallıq tülsüz	alajuqartallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to make thinner?	menjuqartallıqmıma? juqartallıqmamı?	senjuqartallıqmısa?	oljuqartallıqmıdı?	bizjuqartallıqmıbız? juqartallıqbızmı?	sizjuqartallıqmısız?	alajuqartallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to make thinner?	menjuqartallıq tülmüme?	senjuqartallıq tülmüse?	oljuqartallıq tülmüdü?	bizjuqartallıq tülmübüz?	sizjuqartallıq tülmüsüz?	alajuqartallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to make thinner	menjuqartalır edimjuqartalır em	senjuqartalır edingjuqartalır eng	oljuqartalır edijuqartalır ed	bizjuqartalır edikjuqartalır ek	sizjuqartalır edigizjuqartalır egiz	alajuqartalır edilejuqartalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to make thinner	menjuqartalmaz edimjuqartalmaz em	senjuqartalmaz edingjuqartalmaz eng	oljuqartalmaz edijuqartalmaz ed	bizjuqartalmaz edikjuqartalmaz ek	sizjuqartalmaz edigizjuqartalmaz egiz	alajuqartalmaz edilejuqartalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to make thinner		senjuqartalğınjuqartalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to make thinner		senjuqartalmağınjuqartalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of juqartırğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making thinner	menjuqarta bolmazma	senjuqarta bolmazsa	oljuqarta bolmaz	bizjuqarta bolmazbız	sizjuqarta bolmazsız	alajuqarta bolmazla
Inference, present — double negationhe must be making thinner (emphatic)	menjuqartmay bolmazma	senjuqartmay bolmazsa	oljuqartmay bolmaz	bizjuqartmay bolmazbız	sizjuqartmay bolmazsız	alajuqartmay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making thinner	menjuqarta tura bolmazma	senjuqarta tura bolmazsa	oljuqarta tura bolmaz	bizjuqarta tura bolmazbız	sizjuqarta tura bolmazsız	alajuqarta tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not making thinner (emphatic)	menjuqartmay tura bolmazma	senjuqartmay tura bolmazsa	oljuqartmay tura bolmaz	bizjuqartmay tura bolmazbız	sizjuqartmay tura bolmazsız	alajuqartmay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not making thinner	menjuqartmay turama	senjuqartmay turasa	oljuqartmay turadı	bizjuqartmay turabız	sizjuqartmay turasız	alajuqartmay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not making thinner	menjuqartmay turmayma	senjuqartmay turmaysa	oljuqartmay turmaydı	bizjuqartmay turmaybız	sizjuqartmay turmaysız	alajuqartmay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not making thinner?	menjuqartmay turmaymıma	senjuqartmay turmaymısa	oljuqartmay turmaymıdı	bizjuqartmay turmaymıbız	sizjuqartmay turmaymısız	alajuqartmay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have made thinner	menjuqarthan bolmazma	senjuqarthan bolmazsa	oljuqarthan bolmaz	bizjuqarthan bolmazbız	sizjuqarthan bolmazsız	alajuqarthan bolmazla
Inference — double negationhe must have made thinner (emphatic)	menjuqartmağan bolmazma	senjuqartmağan bolmazsa	oljuqartmağan bolmaz	bizjuqartmağan bolmazbız	sizjuqartmağan bolmazsız	alajuqartmağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made thinner	menjuqarthan bolmasam	senjuqarthan bolmasang	oljuqarthan bolmasa	bizjuqarthan bolmasaq	sizjuqarthan bolmasağız	alajuqarthan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made thinner	menjuqartmağan bolmasam	senjuqartmağan bolmasang	oljuqartmağan bolmasa	bizjuqartmağan bolmasaq	sizjuqartmağan bolmasağız	alajuqartmağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make thinner	menjuqartırıq bolmazma	senjuqartırıq bolmazsa	oljuqartırıq bolmaz	bizjuqartırıq bolmazbız	sizjuqartırıq bolmazsız	alajuqartırıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to make thinner (emphatic)	menjuqartmazlıq bolmazma	senjuqartmazlıq bolmazsa	oljuqartmazlıq bolmaz	bizjuqartmazlıq bolmazbız	sizjuqartmazlıq bolmazsız	alajuqartmazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make thinner	menjuqartırıq bolmasam	senjuqartırıq bolmasang	oljuqartırıq bolmasa	bizjuqartırıq bolmasaq	sizjuqartırıq bolmasağız	alajuqartırıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make thinner	menjuqartmazlıq bolmasam	senjuqartmazlıq bolmasang	oljuqartmazlıq bolmasa	bizjuqartmazlıq bolmasaq	sizjuqartmazlıq bolmasağız	alajuqartmazlıq bolmasala