hırıldatırğa
/xɯrɯldatɯrʁa/
1. to make someone wheeze or rasp, to leave someone hoarse
- awruğannı hırıldatırğa — to leave the sick man wheezing
- tamaqnı hırıldatırğa — to make the throat rasp
- hırıldatıb qoyarğa — to leave someone hoarse
2. to set a dog growling, to make it snarl
- itni hırıldatırğa — to set the dog growling
- itleni hırıldatırğa — to set the dogs snarling
- itni hırıldatıb qoyarğa — to leave the dog growling
3. to growl at one another, to snarl at each other
- itle hırıldatadıla — the dogs are snarling at one another
- itle hırıldatıb turadıla — the dogs keep snarling at each other
- bir birine hırıldatadıla — they snarl at one another
Conjugation
Common forms
- hırıldatadıhe is making someone wheeze or rasp
- hırıldatdıhe made someone wheeze or rasp
- hırıldathandıhe has made someone wheeze or rasp
- hırıldatırhe will make someone wheeze or rasp
- hırıldatırıqdıhe is going to make someone wheeze or rasp
- hırıldata edihe was making someone wheeze or rasp
- hırıldatsaif he makes someone wheeze or rasp
- hırıldat!make someone wheeze or rasp!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making someone wheeze or rasp | menhırıldatama | senhırıldatasa | olhırıldatadı | bizhırıldatabız | sizhırıldatasız | alahırıldatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making someone wheeze or rasp | menhırıldatmayma | senhırıldatmaysa | olhırıldatmaydı | bizhırıldatmaybız | sizhırıldatmaysız | alahırıldatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making someone wheeze or rasp? | menhırıldatamıma? hırıldatamamı? | senhırıldatamısa? | olhırıldatamıdı? | bizhırıldatamıbız? hırıldatabızmı? | sizhırıldatamısız? | alahırıldatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making someone wheeze or rasp? | menhırıldatmaymıma? hırıldatmaymamı? | senhırıldatmaymısa? | olhırıldatmaymıdı? | bizhırıldatmaymıbız? hırıldatmaybızmı? | sizhırıldatmaymısız? | alahırıldatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes someone wheeze or rasp | menhırıldatıwçanma | senhırıldatıwçansa | olhırıldatıwçandı | bizhırıldatıwçanbız | sizhırıldatıwçansız | alahırıldatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make someone wheeze or rasp | menhırıldatıwçan tülme | senhırıldatıwçan tülse | olhırıldatıwçan tüldü | bizhırıldatıwçan tülbüz | sizhırıldatıwçan tülsüz | alahırıldatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make someone wheeze or rasp? | menhırıldatıwçanmıma? hırıldatıwçanmamı? | senhırıldatıwçanmısa? | olhırıldatıwçanmıdı? | bizhırıldatıwçanmıbız? hırıldatıwçanbızmı? | sizhırıldatıwçanmısız? | alahırıldatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make someone wheeze or rasp? | menhırıldatıwçan tülmüme? | senhırıldatıwçan tülmüse? | olhırıldatıwçan tülmüdü? | bizhırıldatıwçan tülmübüz? | sizhırıldatıwçan tülmüsüz? | alahırıldatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made someone wheeze or rasp and remains so | olhırıldatıbdı | alahırıldatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made someone wheeze or rasp? | olhırıldatıbmıdı? | alahırıldatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata turama | senhırıldata turasa | olhırıldata turadı | bizhırıldata turabız | sizhırıldata turasız | alahırıldata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata turmayma | senhırıldata turmaysa | olhırıldata turmaydı | bizhırıldata turmaybız | sizhırıldata turmaysız | alahırıldata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making someone wheeze or rasp? | menhırıldata turamıma? hırıldata turamamı? | senhırıldata turamısa? | olhırıldata turamıdı? | bizhırıldata turamıbız? hırıldata turabızmı? | sizhırıldata turamısız? | alahırıldata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making someone wheeze or rasp? | menhırıldata turmaymıma? hırıldata turmaymamı? | senhırıldata turmaymısa? | olhırıldata turmaymıdı? | bizhırıldata turmaymıbız? hırıldata turmaybızmı? | sizhırıldata turmaymısız? | alahırıldata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made someone wheeze or rasp | menhırıldatdım | senhırıldatdıng | olhırıldatdı | bizhırıldatdıq | sizhırıldatdığız | alahırıldatdıla |
| Simple past (definite)he didn't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmadım | senhırıldatmadıng | olhırıldatmadı | bizhırıldatmadıq | sizhırıldatmadığız | alahırıldatmadıla |
| Simple past (definite)did he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatdımmı? | senhırıldatdıngmı? | olhırıldatdımı? | bizhırıldatdıqmı? | sizhırıldatdığızmı? | alahırıldatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmadımmı? | senhırıldatmadıngmı? | olhırıldatmadımı? | bizhırıldatmadıqmı? | sizhırıldatmadığızmı? | alahırıldatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made someone wheeze or rasp | menhırıldathanma | senhırıldathansa | olhırıldathandı | bizhırıldathanbız | sizhırıldathansız | alahırıldathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağanma | senhırıldatmağansa | olhırıldatmağandı | bizhırıldatmağanbız | sizhırıldatmağansız | alahırıldatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made someone wheeze or rasp? | menhırıldathanmıma? hırıldathanmamı? | senhırıldathanmısa? | olhırıldathanmıdı? | bizhırıldathanmıbız? hırıldathanbızmı? | sizhırıldathanmısız? | alahırıldathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağanmıma? hırıldatmağanmamı? | senhırıldatmağanmısa? | olhırıldatmağanmıdı? | bizhırıldatmağanmıbız? hırıldatmağanbızmı? | sizhırıldatmağanmısız? | alahırıldatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make someone wheeze or rasp | menhırıldatırma | senhırıldatırsa | olhırıldatır | bizhırıldatırbız | sizhırıldatırsız | alahırıldatırla |
| Indefinite future (future I)he won't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmazma | senhırıldatmazsa | olhırıldatmaz | bizhırıldatmazbız | sizhırıldatmazsız | alahırıldatmazla |
| Indefinite future (future I)will he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatırmıma? hırıldatırmamı? | senhırıldatırmısa? | olhırıldatırmı? | bizhırıldatırmıbız? hırıldatırbızmı? | sizhırıldatırmısız? | alahırıldatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmazmıma? hırıldatmazmamı? | senhırıldatmazmısa? | olhırıldatmazmı? | bizhırıldatmazmıbız? hırıldatmazbızmı? | sizhırıldatmazmısız? | alahırıldatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıqma | senhırıldatırıqsa | olhırıldatırıqdı | bizhırıldatırıqbız | sizhırıldatırıqsız | alahırıldatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq tülme | senhırıldatırıq tülse | olhırıldatırıq tüldü | bizhırıldatırıq tülbüz | sizhırıldatırıq tülsüz | alahırıldatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatırıqmıma? hırıldatırıqmamı? | senhırıldatırıqmısa? | olhırıldatırıqmıdı? | bizhırıldatırıqmıbız? hırıldatırıqbızmı? | sizhırıldatırıqmısız? | alahırıldatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatırıq tülmüme? | senhırıldatırıq tülmüse? | olhırıldatırıq tülmüdü? | bizhırıldatırıq tülmübüz? | sizhırıldatırıq tülmüsüz? | alahırıldatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made someone wheeze or rasp | menhırıldathan edimhırıldathanem | senhırıldathan edinghırıldathaneng | olhırıldathan edihırıldathaned | bizhırıldathan edikhırıldathanek | sizhırıldathan edigizhırıldathanegiz | alahırıldathan edilehırıldathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağan edimhırıldatmağanem | senhırıldatmağan edinghırıldatmağaneng | olhırıldatmağan edihırıldatmağaned | bizhırıldatmağan edikhırıldatmağanek | sizhırıldatmağan edigizhırıldatmağanegiz | alahırıldatmağan edilehırıldatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making someone wheeze or rasp | menhırıldata edimhırıldataem | senhırıldata edinghırıldataeng | olhırıldata edihırıldataed | bizhırıldata edikhırıldataek | sizhırıldata edigizhırıldataegiz | alahırıldata edilehırıldataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay edimhırıldatmayem | senhırıldatmay edinghırıldatmayeng | olhırıldatmay edihırıldatmayed | bizhırıldatmay edikhırıldatmayek | sizhırıldatmay edigizhırıldatmayegiz | alahırıldatmay edilehırıldatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make someone wheeze or rasp | menhırıldatıwçan edimhırıldatıwçanem | senhırıldatıwçan edinghırıldatıwçaneng | olhırıldatıwçan edihırıldatıwçaned | bizhırıldatıwçan edikhırıldatıwçanek | sizhırıldatıwçan edigizhırıldatıwçanegiz | alahırıldatıwçan edilehırıldatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make someone wheeze or rasp | menhırıldatıwçan tül edimhırıldatıwçan tül em | senhırıldatıwçan tül edinghırıldatıwçan tül eng | olhırıldatıwçan tül edihırıldatıwçan tül ed | bizhırıldatıwçan tül edikhırıldatıwçan tül ek | sizhırıldatıwçan tül edigizhırıldatıwçan tül egiz | alahırıldatıwçan tül edilehırıldatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made someone wheeze or rasp and remained so | olhırıldatıb edi | alahırıldatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made someone wheeze or rasp | olhırıldatıb tül edi | alahırıldatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata tura edimhırıldata turaem | senhırıldata tura edinghırıldata turaeng | olhırıldata tura edihırıldata turaed | bizhırıldata tura edikhırıldata turaek | sizhırıldata tura edigizhırıldata turaegiz | alahırıldata tura edilehırıldata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata turmay edimhırıldata turmayem | senhırıldata turmay edinghırıldata turmayeng | olhırıldata turmay edihırıldata turmayed | bizhırıldata turmay edikhırıldata turmayek | sizhırıldata turmay edigizhırıldata turmayegiz | alahırıldata turmay edilehırıldata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make someone wheeze or rasp | menhırıldatır edimhırıldatır em | senhırıldatır edinghırıldatır eng | olhırıldatır edihırıldatır ed | bizhırıldatır edikhırıldatır ek | sizhırıldatır edigizhırıldatır egiz | alahırıldatır edilehırıldatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmaz edimhırıldatmaz em | senhırıldatmaz edinghırıldatmaz eng | olhırıldatmaz edihırıldatmaz ed | bizhırıldatmaz edikhırıldatmaz ek | sizhırıldatmaz edigizhırıldatmaz egiz | alahırıldatmaz edilehırıldatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq edimhırıldatırıq em | senhırıldatırıq edinghırıldatırıq eng | olhırıldatırıq edihırıldatırıq ed | bizhırıldatırıq edikhırıldatırıq ek | sizhırıldatırıq edigizhırıldatırıq egiz | alahırıldatırıq edilehırıldatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq tül edimhırıldatırıq tül em | senhırıldatırıq tül edinghırıldatırıq tül eng | olhırıldatırıq tül edihırıldatırıq tül ed | bizhırıldatırıq tül edikhırıldatırıq tül ek | sizhırıldatırıq tül edigizhırıldatırıq tül egiz | alahırıldatırıq tül edilehırıldatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes someone wheeze or rasp | menhırıldatsam | senhırıldatsang | olhırıldatsa | bizhırıldatsaq | sizhırıldatsağız | alahırıldatsala |
| Conditionalif he doesn't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmasam | senhırıldatmasang | olhırıldatmasa | bizhırıldatmasaq | sizhırıldatmasağız | alahırıldatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making someone wheeze or rasp | menhırıldata esem | senhırıldata eseng | olhırıldata ese | bizhırıldata esek | sizhırıldata esegiz | alahırıldata esele |
| Conditional, present realif he is not making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay esem | senhırıldatmay eseng | olhırıldatmay ese | bizhırıldatmay esek | sizhırıldatmay esegiz | alahırıldatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made someone wheeze or rasp | menhırıldatsam edihırıldatsam ed | senhırıldatsang edihırıldatsang ed | olhırıldatsa edihırıldatsaed | bizhırıldatsaq edihırıldatsaq ed | sizhırıldatsağız edihırıldatsağız ed | alahırıldatsala edihırıldatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmasam edihırıldatmasam ed | senhırıldatmasang edihırıldatmasang ed | olhırıldatmasa edihırıldatmasaed | bizhırıldatmasaq edihırıldatmasaq ed | sizhırıldatmasağız edihırıldatmasağız ed | alahırıldatmasala edihırıldatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made someone wheeze or rasp | menhırıldatdım esem | senhırıldatdıng eseng | olhırıldatdı ese | bizhırıldatdıq esek | sizhırıldatdığız esegiz | alahırıldatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmadım esem | senhırıldatmadıng eseng | olhırıldatmadı ese | bizhırıldatmadıq esek | sizhırıldatmadığız esegiz | alahırıldatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make someone wheeze or rasp (indeed) | menhırıldathan esem | senhırıldathan eseng | olhırıldathan ese | bizhırıldathan esek | sizhırıldathan esegiz | alahırıldathan esele |
| Conditional, past realif he didn't make someone wheeze or rasp (indeed) | menhırıldatmağan esem | senhırıldatmağan eseng | olhırıldatmağan ese | bizhırıldatmağan esek | sizhırıldatmağan esegiz | alahırıldatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made someone wheeze or rasp | menhırıldathan bolsam | senhırıldathan bolsang | olhırıldathan bolsa | bizhırıldathan bolsaq | sizhırıldathan bolsağız | alahırıldathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağan bolsam | senhırıldatmağan bolsang | olhırıldatmağan bolsa | bizhırıldatmağan bolsaq | sizhırıldatmağan bolsağız | alahırıldatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made someone wheeze or rasp | menhırıldathan bolsam edihırıldathan bolsam ed | senhırıldathan bolsang edihırıldathan bolsang ed | olhırıldathan bolsa edihırıldathan bolsaed | bizhırıldathan bolsaq edihırıldathan bolsaq ed | sizhırıldathan bolsağız edihırıldathan bolsağız ed | alahırıldathan bolsala edihırıldathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağan bolsam edihırıldatmağan bolsam ed | senhırıldatmağan bolsang edihırıldatmağan bolsang ed | olhırıldatmağan bolsa edihırıldatmağan bolsaed | bizhırıldatmağan bolsaq edihırıldatmağan bolsaq ed | sizhırıldatmağan bolsağız edihırıldatmağan bolsağız ed | alahırıldatmağan bolsala edihırıldatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make someone wheeze or rasp | menhırıldatır esem | senhırıldatır eseng | olhırıldatır ese | bizhırıldatır esek | sizhırıldatır esegiz | alahırıldatır esele |
| Conditional, aoristif he won't make someone wheeze or rasp | menhırıldatmaz esem | senhırıldatmaz eseng | olhırıldatmaz ese | bizhırıldatmaz esek | sizhırıldatmaz esegiz | alahırıldatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq esem | senhırıldatırıq eseng | olhırıldatırıq ese | bizhırıldatırıq esek | sizhırıldatırıq esegiz | alahırıldatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq tül esem | senhırıldatırıq tül eseng | olhırıldatırıq tül ese | bizhırıldatırıq tül esek | sizhırıldatırıq tül esegiz | alahırıldatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq bolsam | senhırıldatırıq bolsang | olhırıldatırıq bolsa | bizhırıldatırıq bolsaq | sizhırıldatırıq bolsağız | alahırıldatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmazlıq bolsam | senhırıldatmazlıq bolsang | olhırıldatmazlıq bolsa | bizhırıldatmazlıq bolsaq | sizhırıldatmazlıq bolsağız | alahırıldatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso hırıldatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making someone wheeze or rasp | menhırıldata bolurma | senhırıldata bolursa | olhırıldata bolur | bizhırıldata bolurbuz | sizhırıldata bolursuz | alahırıldata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay bolurma | senhırıldatmay bolursa | olhırıldatmay bolur | bizhırıldatmay bolurbuz | sizhırıldatmay bolursuz | alahırıldatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata tura bolurma | senhırıldata tura bolursa | olhırıldata tura bolur | bizhırıldata tura bolurbuz | sizhırıldata tura bolursuz | alahırıldata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay tura bolurma | senhırıldatmay tura bolursa | olhırıldatmay tura bolur | bizhırıldatmay tura bolurbuz | sizhırıldatmay tura bolursuz | alahırıldatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made someone wheeze or rasp | menhırıldathan bolurma | senhırıldathan bolursa | olhırıldathan bolur | bizhırıldathan bolurbuz | sizhırıldathan bolursuz | alahırıldathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağan bolurma | senhırıldatmağan bolursa | olhırıldatmağan bolur | bizhırıldatmağan bolurbuz | sizhırıldatmağan bolursuz | alahırıldatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq bolurma | senhırıldatırıq bolursa | olhırıldatırıq bolur | bizhırıldatırıq bolurbuz | sizhırıldatırıq bolursuz | alahırıldatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmazlıq bolurma | senhırıldatmazlıq bolursa | olhırıldatmazlıq bolur | bizhırıldatmazlıq bolurbuz | sizhırıldatmazlıq bolursuz | alahırıldatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make someone wheeze or rasp | menhırıldatayım | senhırıldat! | olhırıldatsın | bizhırıldatayıq | sizhırıldatığız! | alahırıldatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make someone wheeze or rasp | menhırıldatmayım | senhırıldatma! | olhırıldatmasın | bizhırıldatmayıq | sizhırıldatmağız! | alahırıldatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatayımmı? | olhırıldatsınmı? | bizhırıldatayıqmı? | alahırıldatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmayımmı? | olhırıldatmasınmı? | bizhırıldatmayıqmı? | alahırıldatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make someone wheeze or rasp | senhırıldatçı2 | olhırıldatsınçı | sizhırıldatçığız | alahırıldatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make someone wheeze or rasp | senhırıldatmaçı2 | olhırıldatmasınçı | sizhırıldatmaçığız | alahırıldatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make someone wheeze or rasp | senhırıldathınhırıldathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make someone wheeze or rasp | senhırıldatmağınhırıldatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made someone wheeze or rasp | menhırıldathay edim hırıldatha edim | senhırıldathay eding hırıldatha eding | olhırıldathay edi hırıldatha edi | bizhırıldathay edik hırıldatha edik | sizhırıldathay edigiz hırıldatha edigiz | alahırıldathay edile hırıldatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağay edim hırıldatmağa edim | senhırıldatmağay eding hırıldatmağa eding | olhırıldatmağay edi hırıldatmağa edi | bizhırıldatmağay edik hırıldatmağa edik | sizhırıldatmağay edigiz hırıldatmağa edigiz | alahırıldatmağay edile hırıldatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoyayımhırıldatma qoyayım | senhırıldatmağa qoy!hırıldatma qoy! | olhırıldatmağa qoysunhırıldatma qoysun | bizhırıldatmağa qoyayıqhırıldatma qoyayıq | sizhırıldatmağa qoyuğuz!hırıldatma qoyuğuz! | alahırıldatmağa qoysunlahırıldatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoymayımhırıldatma qoymayım | senhırıldatmağa qoyma!hırıldatma qoyma! | olhırıldatmağa qoymasınhırıldatma qoymasın | bizhırıldatmağa qoymayıqhırıldatma qoymayıq | sizhırıldatmağa qoymağız!hırıldatma qoymağız! | alahırıldatmağa qoymasınlahırıldatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoyayımmı?hırıldatma qoyayımmı? | olhırıldatmağa qoysunmu?hırıldatma qoysunmu? | bizhırıldatmağa qoyayıqmı?hırıldatma qoyayıqmı? | alahırıldatmağa qoysunlamı?hırıldatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoymayımmı?hırıldatma qoymayımmı? | olhırıldatmağa qoymasınmı?hırıldatma qoymasınmı? | bizhırıldatmağa qoymayıqmı?hırıldatma qoymayıqmı? | alahırıldatmağa qoymasınlamı?hırıldatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoyamahırıldatma qoyama | senhırıldatmağa qoyasahırıldatma qoyasa | olhırıldatmağa qoyadıhırıldatma qoyadı | bizhırıldatmağa qoyabızhırıldatma qoyabız | sizhırıldatmağa qoyasızhırıldatma qoyasız | alahırıldatmağa qoyadılahırıldatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoymaymahırıldatma qoymayma | senhırıldatmağa qoymaysahırıldatma qoymaysa | olhırıldatmağa qoymaydıhırıldatma qoymaydı | bizhırıldatmağa qoymaybızhırıldatma qoymaybız | sizhırıldatmağa qoymaysızhırıldatma qoymaysız | alahırıldatmağa qoymaydılahırıldatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoyamıma?hırıldatma qoyamıma? | senhırıldatmağa qoyamısa?hırıldatma qoyamısa? | olhırıldatmağa qoyamıdı?hırıldatma qoyamıdı? | bizhırıldatmağa qoyamıbız?hırıldatma qoyamıbız? | sizhırıldatmağa qoyamısız?hırıldatma qoyamısız? | alahırıldatmağa qoyamıdıla?hırıldatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoymaymıma?hırıldatma qoymaymıma? | senhırıldatmağa qoymaymısa?hırıldatma qoymaymısa? | olhırıldatmağa qoymaymıdı?hırıldatma qoymaymıdı? | bizhırıldatmağa qoymaymıbız?hırıldatma qoymaymıbız? | sizhırıldatmağa qoymaymısız?hırıldatma qoymaymısız? | alahırıldatmağa qoymaymıdıla?hırıldatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoydumhırıldatma qoydum | senhırıldatmağa qoydunghırıldatma qoydung | olhırıldatmağa qoyduhırıldatma qoydu | bizhırıldatmağa qoyduqhırıldatma qoyduq | sizhırıldatmağa qoyduğuzhırıldatma qoyduğuz | alahırıldatmağa qoydulahırıldatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmağa qoymadımhırıldatma qoymadım | senhırıldatmağa qoymadınghırıldatma qoymadıng | olhırıldatmağa qoymadıhırıldatma qoymadı | bizhırıldatmağa qoymadıqhırıldatma qoymadıq | sizhırıldatmağa qoymadığızhırıldatma qoymadığız | alahırıldatmağa qoymadılahırıldatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoydummu?hırıldatma qoydummu? | senhırıldatmağa qoydungmu?hırıldatma qoydungmu? | olhırıldatmağa qoydumu?hırıldatma qoydumu? | bizhırıldatmağa qoyduqmu?hırıldatma qoyduqmu? | sizhırıldatmağa qoyduğuzmu?hırıldatma qoyduğuzmu? | alahırıldatmağa qoydulamı?hırıldatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatmağa qoymadımmı?hırıldatma qoymadımmı? | senhırıldatmağa qoymadıngmı?hırıldatma qoymadıngmı? | olhırıldatmağa qoymadımı?hırıldatma qoymadımı? | bizhırıldatmağa qoymadıqmı?hırıldatma qoymadıqmı? | sizhırıldatmağa qoymadığızmı?hırıldatma qoymadığızmı? | alahırıldatmağa qoymadılamı?hırıldatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make someone wheeze or rasp | menhırıldatalama | senhırıldatalasa | olhırıldataladı | bizhırıldatalabız | sizhırıldatalasız | alahırıldataladıla |
| Ability — presenthe can't make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmayma | senhırıldatalmaysa | olhırıldatalmaydı | bizhırıldatalmaybız | sizhırıldatalmaysız | alahırıldatalmaydıla |
| Ability — presentcan he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalamıma? hırıldatalamamı? | senhırıldatalamısa? | olhırıldatalamıdı? | bizhırıldatalamıbız? hırıldatalabızmı? | sizhırıldatalamısız? | alahırıldatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalmaymıma? hırıldatalmaymamı? | senhırıldatalmaymısa? | olhırıldatalmaymıdı? | bizhırıldatalmaymıbız? hırıldatalmaybızmı? | sizhırıldatalmaymısız? | alahırıldatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make someone wheeze or rasp | menhırıldatalsam | senhırıldatalsang | olhırıldatalsa | bizhırıldatalsaq | sizhırıldatalsağız | alahırıldatalsala |
| Ability — if I can…if he can't make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmasam | senhırıldatalmasang | olhırıldatalmasa | bizhırıldatalmasaq | sizhırıldatalmasağız | alahırıldatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make someone wheeze or rasp | menhırıldataldım | senhırıldataldıng | olhırıldataldı | bizhırıldataldıq | sizhırıldataldığız | alahırıldataldıla |
| Ability — simple pasthe could not make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmadım | senhırıldatalmadıng | olhırıldatalmadı | bizhırıldatalmadıq | sizhırıldatalmadığız | alahırıldatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldataldımmı? | senhırıldataldıngmı? | olhırıldataldımı? | bizhırıldataldıqmı? | sizhırıldataldığızmı? | alahırıldataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalmadımmı? | senhırıldatalmadıngmı? | olhırıldatalmadımı? | bizhırıldatalmadıqmı? | sizhırıldatalmadığızmı? | alahırıldatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalğanma | senhırıldatalğansa | olhırıldatalğandı | bizhırıldatalğanbız | sizhırıldatalğansız | alahırıldatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmağanma | senhırıldatalmağansa | olhırıldatalmağandı | bizhırıldatalmağanbız | sizhırıldatalmağansız | alahırıldatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalğanmıma? hırıldatalğanmamı? | senhırıldatalğanmısa? | olhırıldatalğanmıdı? | bizhırıldatalğanmıbız? hırıldatalğanbızmı? | sizhırıldatalğanmısız? | alahırıldatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalmağanmıma? hırıldatalmağanmamı? | senhırıldatalmağanmısa? | olhırıldatalmağanmıdı? | bizhırıldatalmağanmıbız? hırıldatalmağanbızmı? | sizhırıldatalmağanmısız? | alahırıldatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalğan edimhırıldatalğanem | senhırıldatalğan edinghırıldatalğaneng | olhırıldatalğan edihırıldatalğaned | bizhırıldatalğan edikhırıldatalğanek | sizhırıldatalğan edigizhırıldatalğanegiz | alahırıldatalğan edilehırıldatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmağan edimhırıldatalmağanem | senhırıldatalmağan edinghırıldatalmağaneng | olhırıldatalmağan edihırıldatalmağaned | bizhırıldatalmağan edikhırıldatalmağanek | sizhırıldatalmağan edigizhırıldatalmağanegiz | alahırıldatalmağan edilehırıldatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make someone wheeze or rasp | menhırıldatala edimhırıldatalaem | senhırıldatala edinghırıldatalaeng | olhırıldatala edihırıldatalaed | bizhırıldatala edikhırıldatalaek | sizhırıldatala edigizhırıldatalaegiz | alahırıldatala edilehırıldatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmay edimhırıldatalmayem | senhırıldatalmay edinghırıldatalmayeng | olhırıldatalmay edihırıldatalmayed | bizhırıldatalmay edikhırıldatalmayek | sizhırıldatalmay edigizhırıldatalmayegiz | alahırıldatalmay edilehırıldatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalırma | senhırıldatalırsa | olhırıldatalır | bizhırıldatalırbız | sizhırıldatalırsız | alahırıldatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmazma | senhırıldatalmazsa | olhırıldatalmaz | bizhırıldatalmazbız | sizhırıldatalmazsız | alahırıldatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalırmıma? hırıldatalırmamı? | senhırıldatalırmısa? | olhırıldatalırmı? | bizhırıldatalırmıbız? hırıldatalırbızmı? | sizhırıldatalırmısız? | alahırıldatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatalmazmıma? hırıldatalmazmamı? | senhırıldatalmazmısa? | olhırıldatalmazmı? | bizhırıldatalmazmıbız? hırıldatalmazbızmı? | sizhırıldatalmazmısız? | alahırıldatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatallıqma | senhırıldatallıqsa | olhırıldatallıqdı | bizhırıldatallıqbız | sizhırıldatallıqsız | alahırıldatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatallıq tülme | senhırıldatallıq tülse | olhırıldatallıq tüldü | bizhırıldatallıq tülbüz | sizhırıldatallıq tülsüz | alahırıldatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatallıqmıma? hırıldatallıqmamı? | senhırıldatallıqmısa? | olhırıldatallıqmıdı? | bizhırıldatallıqmıbız? hırıldatallıqbızmı? | sizhırıldatallıqmısız? | alahırıldatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make someone wheeze or rasp? | menhırıldatallıq tülmüme? | senhırıldatallıq tülmüse? | olhırıldatallıq tülmüdü? | bizhırıldatallıq tülmübüz? | sizhırıldatallıq tülmüsüz? | alahırıldatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalır edimhırıldatalır em | senhırıldatalır edinghırıldatalır eng | olhırıldatalır edihırıldatalır ed | bizhırıldatalır edikhırıldatalır ek | sizhırıldatalır edigizhırıldatalır egiz | alahırıldatalır edilehırıldatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make someone wheeze or rasp | menhırıldatalmaz edimhırıldatalmaz em | senhırıldatalmaz edinghırıldatalmaz eng | olhırıldatalmaz edihırıldatalmaz ed | bizhırıldatalmaz edikhırıldatalmaz ek | sizhırıldatalmaz edigizhırıldatalmaz egiz | alahırıldatalmaz edilehırıldatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make someone wheeze or rasp | senhırıldatalğınhırıldatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make someone wheeze or rasp | senhırıldatalmağınhırıldatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making someone wheeze or rasp | menhırıldata bolmazma | senhırıldata bolmazsa | olhırıldata bolmaz | bizhırıldata bolmazbız | sizhırıldata bolmazsız | alahırıldata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making someone wheeze or rasp (emphatic) | menhırıldatmay bolmazma | senhırıldatmay bolmazsa | olhırıldatmay bolmaz | bizhırıldatmay bolmazbız | sizhırıldatmay bolmazsız | alahırıldatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making someone wheeze or rasp | menhırıldata tura bolmazma | senhırıldata tura bolmazsa | olhırıldata tura bolmaz | bizhırıldata tura bolmazbız | sizhırıldata tura bolmazsız | alahırıldata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making someone wheeze or rasp (emphatic) | menhırıldatmay tura bolmazma | senhırıldatmay tura bolmazsa | olhırıldatmay tura bolmaz | bizhırıldatmay tura bolmazbız | sizhırıldatmay tura bolmazsız | alahırıldatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay turama | senhırıldatmay turasa | olhırıldatmay turadı | bizhırıldatmay turabız | sizhırıldatmay turasız | alahırıldatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making someone wheeze or rasp | menhırıldatmay turmayma | senhırıldatmay turmaysa | olhırıldatmay turmaydı | bizhırıldatmay turmaybız | sizhırıldatmay turmaysız | alahırıldatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making someone wheeze or rasp? | menhırıldatmay turmaymıma | senhırıldatmay turmaymısa | olhırıldatmay turmaymıdı | bizhırıldatmay turmaymıbız | sizhırıldatmay turmaymısız | alahırıldatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made someone wheeze or rasp | menhırıldathan bolmazma | senhırıldathan bolmazsa | olhırıldathan bolmaz | bizhırıldathan bolmazbız | sizhırıldathan bolmazsız | alahırıldathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made someone wheeze or rasp (emphatic) | menhırıldatmağan bolmazma | senhırıldatmağan bolmazsa | olhırıldatmağan bolmaz | bizhırıldatmağan bolmazbız | sizhırıldatmağan bolmazsız | alahırıldatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made someone wheeze or rasp | menhırıldathan bolmasam | senhırıldathan bolmasang | olhırıldathan bolmasa | bizhırıldathan bolmasaq | sizhırıldathan bolmasağız | alahırıldathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made someone wheeze or rasp | menhırıldatmağan bolmasam | senhırıldatmağan bolmasang | olhırıldatmağan bolmasa | bizhırıldatmağan bolmasaq | sizhırıldatmağan bolmasağız | alahırıldatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq bolmazma | senhırıldatırıq bolmazsa | olhırıldatırıq bolmaz | bizhırıldatırıq bolmazbız | sizhırıldatırıq bolmazsız | alahırıldatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make someone wheeze or rasp (emphatic) | menhırıldatmazlıq bolmazma | senhırıldatmazlıq bolmazsa | olhırıldatmazlıq bolmaz | bizhırıldatmazlıq bolmazbız | sizhırıldatmazlıq bolmazsız | alahırıldatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatırıq bolmasam | senhırıldatırıq bolmasang | olhırıldatırıq bolmasa | bizhırıldatırıq bolmasaq | sizhırıldatırıq bolmasağız | alahırıldatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make someone wheeze or rasp | menhırıldatmazlıq bolmasam | senhırıldatmazlıq bolmasang | olhırıldatmazlıq bolmasa | bizhırıldatmazlıq bolmasaq | sizhırıldatmazlıq bolmasağız | alahırıldatmazlıq bolmasala |