hırıldarğa

/xɯrɯldarʁa/

1. (v.) to wheeze, to breathe hoarsely, to have a rattle in one's throat

tamağım hırıldaydı — my throat is hoarse
hırıldab solurğa — to breathe with a wheeze
awruğan haman hırıldab turadı — the sick man wheezes constantly

2. (v.) to growl, to snarl (of a dog)

it hırıldaydı — the dog is growling
hırıldab başlarğa — to begin to growl
itle hırıldaydıla — the dogs are snarling

Conjugation

Common forms

hırıldaydıhe is wheezing
hırıldadıhe wheezed
hırıldağandıhe has wheezed
hırıldarhe will wheeze
hırıldarıqdıhe is going to wheeze
hırılday edihe was wheezing
hırıldasaif he wheezes
hırılda!wheeze!

Simple tenses

affirmativenegativequestionnegative question

Simple tenses — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Present (simple & continuous)he is wheezing	menhırıldayma	senhırıldaysa	olhırıldaydı	bizhırıldaybız	sizhırıldaysız	alahırıldaydıla
Present (simple & continuous)he is not wheezing	menhırıldamayma	senhırıldamaysa	olhırıldamaydı	bizhırıldamaybız	sizhırıldamaysız	alahırıldamaydıla
Present (simple & continuous)is he wheezing?	menhırıldaymıma? hırıldaymamı?	senhırıldaymısa?	olhırıldaymıdı?	bizhırıldaymıbız? hırıldaybızmı?	sizhırıldaymısız?	alahırıldaymıdıla?
Present (simple & continuous)isn't he wheezing?	menhırıldamaymıma? hırıldamaymamı?	senhırıldamaymısa?	olhırıldamaymıdı?	bizhırıldamaymıbız? hırıldamaybızmı?	sizhırıldamaymısız?	alahırıldamaymıdıla?
Habitual (usually, tends to)he usually wheezes	menhırıldawçanma	senhırıldawçansa	olhırıldawçandı	bizhırıldawçanbız	sizhırıldawçansız	alahırıldawçandıla
Habitual (usually, tends to)he doesn't usually wheeze	menhırıldawçan tülme	senhırıldawçan tülse	olhırıldawçan tüldü	bizhırıldawçan tülbüz	sizhırıldawçan tülsüz	alahırıldawçan tüldüle
Habitual (usually, tends to)does he usually wheeze?	menhırıldawçanmıma? hırıldawçanmamı?	senhırıldawçanmısa?	olhırıldawçanmıdı?	bizhırıldawçanmıbız? hırıldawçanbızmı?	sizhırıldawçanmısız?	alahırıldawçanmıdıla?
Habitual (usually, tends to)doesn't he usually wheeze?	menhırıldawçan tülmüme?	senhırıldawçan tülmüse?	olhırıldawçan tülmüdü?	bizhırıldawçan tülmübüz?	sizhırıldawçan tülmüsüz?	alahırıldawçan tülmüdüle?
Resultative (has become and stays)he has wheezed and remains so			olhırıldabdı			alahırıldabdıla
Resultative (has become and stays)no such form
Resultative (has become and stays)has he wheezed?			olhırıldabmıdı?			alahırıldabmıdıla?
Resultative (has become and stays)no such form
Progressive (in the middle of)he is in the middle of wheezing	menhırılday turama	senhırılday turasa	olhırılday turadı	bizhırılday turabız	sizhırılday turasız	alahırılday turadıla
Progressive (in the middle of)he is not in the middle of wheezing	menhırılday turmayma	senhırılday turmaysa	olhırılday turmaydı	bizhırılday turmaybız	sizhırılday turmaysız	alahırılday turmaydıla
Progressive (in the middle of)is he in the middle of wheezing?	menhırılday turamıma? hırılday turamamı?	senhırılday turamısa?	olhırılday turamıdı?	bizhırılday turamıbız? hırılday turabızmı?	sizhırılday turamısız?	alahırılday turamıdıla?
Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of wheezing?	menhırılday turmaymıma? hırılday turmaymamı?	senhırılday turmaymısa?	olhırılday turmaymıdı?	bizhırılday turmaymıbız? hırılday turmaybızmı?	sizhırılday turmaymısız?	alahırılday turmaymıdıla?
Simple past (definite)he wheezed	menhırıldadım	senhırıldadıng	olhırıldadı	bizhırıldadıq	sizhırıldadığız	alahırıldadıla
Simple past (definite)he didn't wheeze	menhırıldamadım	senhırıldamadıng	olhırıldamadı	bizhırıldamadıq	sizhırıldamadığız	alahırıldamadıla
Simple past (definite)did he wheeze?	menhırıldadımmı?	senhırıldadıngmı?	olhırıldadımı?	bizhırıldadıqmı?	sizhırıldadığızmı?	alahırıldadılamı?
Simple past (definite)didn't he wheeze?	menhırıldamadımmı?	senhırıldamadıngmı?	olhırıldamadımı?	bizhırıldamadıqmı?	sizhırıldamadığızmı?	alahırıldamadılamı?
Perfect (past indefinite)he has wheezed	menhırıldağanma	senhırıldağansa	olhırıldağandı	bizhırıldağanbız	sizhırıldağansız	alahırıldağandıla
Perfect (past indefinite)he hasn't wheezed	menhırıldamağanma	senhırıldamağansa	olhırıldamağandı	bizhırıldamağanbız	sizhırıldamağansız	alahırıldamağandıla
Perfect (past indefinite)has he wheezed?	menhırıldağanmıma? hırıldağanmamı?	senhırıldağanmısa?	olhırıldağanmıdı?	bizhırıldağanmıbız? hırıldağanbızmı?	sizhırıldağanmısız?	alahırıldağanmıdıla?
Perfect (past indefinite)hasn't he wheezed?	menhırıldamağanmıma? hırıldamağanmamı?	senhırıldamağanmısa?	olhırıldamağanmıdı?	bizhırıldamağanmıbız? hırıldamağanbızmı?	sizhırıldamağanmısız?	alahırıldamağanmıdıla?
Indefinite future (future I)he will wheeze	menhırıldarma	senhırıldarsa	olhırıldar	bizhırıldarbız	sizhırıldarsız	alahırıldarla
Indefinite future (future I)he won't wheeze	menhırıldamazma	senhırıldamazsa	olhırıldamaz	bizhırıldamazbız	sizhırıldamazsız	alahırıldamazla
Indefinite future (future I)will he wheeze?	menhırıldarmıma? hırıldarmamı?	senhırıldarmısa?	olhırıldarmı?	bizhırıldarmıbız? hırıldarbızmı?	sizhırıldarmısız?	alahırıldarmıla?
Indefinite future (future I)won't he wheeze?	menhırıldamazmıma? hırıldamazmamı?	senhırıldamazmısa?	olhırıldamazmı?	bizhırıldamazmıbız? hırıldamazbızmı?	sizhırıldamazmısız?	alahırıldamazmıla?
Definite future (future II)he is going to wheeze	menhırıldarıqma	senhırıldarıqsa	olhırıldarıqdı	bizhırıldarıqbız	sizhırıldarıqsız	alahırıldarıqdıla
Definite future (future II)he is not going to wheeze	menhırıldarıq tülme	senhırıldarıq tülse	olhırıldarıq tüldü	bizhırıldarıq tülbüz	sizhırıldarıq tülsüz	alahırıldarıq tüldüle
Definite future (future II)is he going to wheeze?	menhırıldarıqmıma? hırıldarıqmamı?	senhırıldarıqmısa?	olhırıldarıqmıdı?	bizhırıldarıqmıbız? hırıldarıqbızmı?	sizhırıldarıqmısız?	alahırıldarıqmıdıla?
Definite future (future II)isn't he going to wheeze?	menhırıldarıq tülmüme?	senhırıldarıq tülmüse?	olhırıldarıq tülmüdü?	bizhırıldarıq tülmübüz?	sizhırıldarıq tülmüsüz?	alahırıldarıq tülmüdüle?

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Past compound tenses

affirmativenegative

Past compound tenses — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Past perfect (pluperfect)he had wheezed	menhırıldağan edimhırıldağanem	senhırıldağan edinghırıldağaneng	olhırıldağan edihırıldağaned	bizhırıldağan edikhırıldağanek	sizhırıldağan edigizhırıldağanegiz	alahırıldağan edilehırıldağanelle
Past perfect (pluperfect)he hadn't wheezed	menhırıldamağan edimhırıldamağanem	senhırıldamağan edinghırıldamağaneng	olhırıldamağan edihırıldamağaned	bizhırıldamağan edikhırıldamağanek	sizhırıldamağan edigizhırıldamağanegiz	alahırıldamağan edilehırıldamağanelle
Past perfect (pluperfect)no such form
Past perfect (pluperfect)no such form
Past continuous (imperfect)he was wheezing	menhırılday edimhırıldayem	senhırılday edinghırıldayeng	olhırılday edihırıldayed	bizhırılday edikhırıldayek	sizhırılday edigizhırıldayegiz	alahırılday edilehırıldayelle
Past continuous (imperfect)he wasn't wheezing	menhırıldamay edimhırıldamayem	senhırıldamay edinghırıldamayeng	olhırıldamay edihırıldamayed	bizhırıldamay edikhırıldamayek	sizhırıldamay edigizhırıldamayegiz	alahırıldamay edilehırıldamayelle
Past continuous (imperfect)no such form
Past continuous (imperfect)no such form
Habitual past (used to)he used to wheeze	menhırıldawçan edimhırıldawçanem	senhırıldawçan edinghırıldawçaneng	olhırıldawçan edihırıldawçaned	bizhırıldawçan edikhırıldawçanek	sizhırıldawçan edigizhırıldawçanegiz	alahırıldawçan edilehırıldawçanelle
Habitual past (used to)he didn't use to wheeze	menhırıldawçan tül edimhırıldawçan tül em	senhırıldawçan tül edinghırıldawçan tül eng	olhırıldawçan tül edihırıldawçan tül ed	bizhırıldawçan tül edikhırıldawçan tül ek	sizhırıldawçan tül edigizhırıldawçan tül egiz	alahırıldawçan tül edilehırıldawçan tül elle
Habitual past (used to)no such form
Habitual past (used to)no such form
Resultative past (had become and stayed)he had wheezed and remained so			olhırıldab edi			alahırıldab edile
Resultative past (had become and stayed)he hadn't wheezed			olhırıldab tül edi			alahırıldab tül edile
Resultative past (had become and stayed)no such form
Resultative past (had become and stayed)no such form
Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of wheezing	menhırılday tura edimhırılday turaem	senhırılday tura edinghırılday turaeng	olhırılday tura edihırılday turaed	bizhırılday tura edikhırılday turaek	sizhırılday tura edigizhırılday turaegiz	alahırılday tura edilehırılday turaelle
Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of wheezing	menhırılday turmay edimhırılday turmayem	senhırılday turmay edinghırılday turmayeng	olhırılday turmay edihırılday turmayed	bizhırılday turmay edikhırılday turmayek	sizhırılday turmay edigizhırılday turmayegiz	alahırılday turmay edilehırılday turmayelle
Past progressive (was in the middle of)no such form
Past progressive (was in the middle of)no such form
Conditional result (would)he would wheeze	menhırıldar edimhırıldar em	senhırıldar edinghırıldar eng	olhırıldar edihırıldar ed	bizhırıldar edikhırıldar ek	sizhırıldar edigizhırıldar egiz	alahırıldar edilehırıldar elle
Conditional result (would)he wouldn't wheeze	menhırıldamaz edimhırıldamaz em	senhırıldamaz edinghırıldamaz eng	olhırıldamaz edihırıldamaz ed	bizhırıldamaz edikhırıldamaz ek	sizhırıldamaz edigizhırıldamaz egiz	alahırıldamaz edilehırıldamaz elle
Conditional result (would)no such form
Conditional result (would)no such form
Past conditional result (would have)he would have wheezed	menhırıldarıq edimhırıldarıq em	senhırıldarıq edinghırıldarıq eng	olhırıldarıq edihırıldarıq ed	bizhırıldarıq edikhırıldarıq ek	sizhırıldarıq edigizhırıldarıq egiz	alahırıldarıq edilehırıldarıq elle
Past conditional result (would have)he wouldn't have wheezed	menhırıldarıq tül edimhırıldarıq tül em	senhırıldarıq tül edinghırıldarıq tül eng	olhırıldarıq tül edihırıldarıq tül ed	bizhırıldarıq tül edikhırıldarıq tül ek	sizhırıldarıq tül edigizhırıldarıq tül egiz	alahırıldarıq tül edilehırıldarıq tül elle
Past conditional result (would have)no such form
Past conditional result (would have)no such form

Conditional

affirmativenegative

Conditional — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Conditionalif he wheezes	menhırıldasam	senhırıldasang	olhırıldasa	bizhırıldasaq	sizhırıldasağız	alahırıldasala
Conditionalif he doesn't wheeze	menhırıldamasam	senhırıldamasang	olhırıldamasa	bizhırıldamasaq	sizhırıldamasağız	alahırıldamasala
Conditionalno such form
Conditionalno such form
Conditional, present realif he is wheezing	menhırılday esem	senhırılday eseng	olhırılday ese	bizhırılday esek	sizhırılday esegiz	alahırılday esele
Conditional, present realif he is not wheezing	menhırıldamay esem	senhırıldamay eseng	olhırıldamay ese	bizhırıldamay esek	sizhırıldamay esegiz	alahırıldamay esele
Conditional, present realno such form
Conditional, present realno such form
Wish, present/future (if only)if only he wheezed	menhırıldasam edihırıldasam ed	senhırıldasang edihırıldasang ed	olhırıldasa edihırıldasaed	bizhırıldasaq edihırıldasaq ed	sizhırıldasağız edihırıldasağız ed	alahırıldasala edihırıldasalaed
Wish, present/future (if only)if only he didn't wheeze	menhırıldamasam edihırıldamasam ed	senhırıldamasang edihırıldamasang ed	olhırıldamasa edihırıldamasaed	bizhırıldamasaq edihırıldamasaq ed	sizhırıldamasağız edihırıldamasağız ed	alahırıldamasala edihırıldamasalaed
Wish, present/future (if only)no such form
Wish, present/future (if only)no such form
Conditional, definite past¹if he wheezed	menhırıldadım esem	senhırıldadıng eseng	olhırıldadı ese	bizhırıldadıq esek	sizhırıldadığız esegiz	alahırıldadıla esele
Conditional, definite past¹if he didn't wheeze	menhırıldamadım esem	senhırıldamadıng eseng	olhırıldamadı ese	bizhırıldamadıq esek	sizhırıldamadığız esegiz	alahırıldamadıla esele
Conditional, definite pastno such form
Conditional, definite pastno such form
Conditional, past realif he did wheeze (indeed)	menhırıldağan esem	senhırıldağan eseng	olhırıldağan ese	bizhırıldağan esek	sizhırıldağan esegiz	alahırıldağan esele
Conditional, past realif he didn't wheeze (indeed)	menhırıldamağan esem	senhırıldamağan eseng	olhırıldamağan ese	bizhırıldamağan esek	sizhırıldamağan esegiz	alahırıldamağan esele
Conditional, past realno such form
Conditional, past realno such form
Conditional, counterfactualif he had wheezed	menhırıldağan bolsam	senhırıldağan bolsang	olhırıldağan bolsa	bizhırıldağan bolsaq	sizhırıldağan bolsağız	alahırıldağan bolsala
Conditional, counterfactualif he hadn't wheezed	menhırıldamağan bolsam	senhırıldamağan bolsang	olhırıldamağan bolsa	bizhırıldamağan bolsaq	sizhırıldamağan bolsağız	alahırıldamağan bolsala
Conditional, counterfactualno such form
Conditional, counterfactualno such form
Wish, past (if only I had)if only he had wheezed	menhırıldağan bolsam edihırıldağan bolsam ed	senhırıldağan bolsang edihırıldağan bolsang ed	olhırıldağan bolsa edihırıldağan bolsaed	bizhırıldağan bolsaq edihırıldağan bolsaq ed	sizhırıldağan bolsağız edihırıldağan bolsağız ed	alahırıldağan bolsala edihırıldağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)if only he hadn't wheezed	menhırıldamağan bolsam edihırıldamağan bolsam ed	senhırıldamağan bolsang edihırıldamağan bolsang ed	olhırıldamağan bolsa edihırıldamağan bolsaed	bizhırıldamağan bolsaq edihırıldamağan bolsaq ed	sizhırıldamağan bolsağız edihırıldamağan bolsağız ed	alahırıldamağan bolsala edihırıldamağan bolsalaed
Wish, past (if only I had)no such form
Wish, past (if only I had)no such form
Conditional, aoristif he will wheeze	menhırıldar esem	senhırıldar eseng	olhırıldar ese	bizhırıldar esek	sizhırıldar esegiz	alahırıldar esele
Conditional, aoristif he won't wheeze	menhırıldamaz esem	senhırıldamaz eseng	olhırıldamaz ese	bizhırıldamaz esek	sizhırıldamaz esegiz	alahırıldamaz esele
Conditional, aoristno such form
Conditional, aoristno such form
Conditional, futureif he is going to wheeze	menhırıldarıq esem	senhırıldarıq eseng	olhırıldarıq ese	bizhırıldarıq esek	sizhırıldarıq esegiz	alahırıldarıq esele
Conditional, futureif he is not going to wheeze	menhırıldarıq tül esem	senhırıldarıq tül eseng	olhırıldarıq tül ese	bizhırıldarıq tül esek	sizhırıldarıq tül esegiz	alahırıldarıq tül esele
Conditional, futureno such form
Conditional, futureno such form
Conditional, counterfactual futureif he were going to wheeze	menhırıldarıq bolsam	senhırıldarıq bolsang	olhırıldarıq bolsa	bizhırıldarıq bolsaq	sizhırıldarıq bolsağız	alahırıldarıq bolsala
Conditional, counterfactual futureif he were not going to wheeze	menhırıldamazlıq bolsam	senhırıldamazlıq bolsang	olhırıldamazlıq bolsa	bizhırıldamazlıq bolsaq	sizhırıldamazlıq bolsağız	alahırıldamazlıq bolsala
Conditional, counterfactual futureno such form
Conditional, counterfactual futureno such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Conditional, definite pastalso hırıldadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)

Inferential

affirmativenegative

Inferential — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present (must be doing)he must be wheezing	menhırılday bolurma	senhırılday bolursa	olhırılday bolur	bizhırılday bolurbuz	sizhırılday bolursuz	alahırılday bolurla
Inference, present (must be doing)he must not be wheezing	menhırıldamay bolurma	senhırıldamay bolursa	olhırıldamay bolur	bizhırıldamay bolurbuz	sizhırıldamay bolursuz	alahırıldamay bolurla
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, present (must be doing)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of wheezing	menhırılday tura bolurma	senhırılday tura bolursa	olhırılday tura bolur	bizhırılday tura bolurbuz	sizhırılday tura bolursuz	alahırılday tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not wheezing	menhırıldamay tura bolurma	senhırıldamay tura bolursa	olhırıldamay tura bolur	bizhırıldamay tura bolurbuz	sizhırıldamay tura bolursuz	alahırıldamay tura bolurla
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference, progressive (must be in the middle of)no such form
Inference (must have)he must have wheezed	menhırıldağan bolurma	senhırıldağan bolursa	olhırıldağan bolur	bizhırıldağan bolurbuz	sizhırıldağan bolursuz	alahırıldağan bolurla
Inference (must have)he must not have wheezed	menhırıldamağan bolurma	senhırıldamağan bolursa	olhırıldamağan bolur	bizhırıldamağan bolurbuz	sizhırıldamağan bolursuz	alahırıldamağan bolurla
Inference (must have)no such form
Inference (must have)no such form
Inference, future (must be going to)he must be going to wheeze	menhırıldarıq bolurma	senhırıldarıq bolursa	olhırıldarıq bolur	bizhırıldarıq bolurbuz	sizhırıldarıq bolursuz	alahırıldarıq bolurla
Inference, future (must be going to)he must not be going to wheeze	menhırıldamazlıq bolurma	senhırıldamazlıq bolursa	olhırıldamazlıq bolur	bizhırıldamazlıq bolurbuz	sizhırıldamazlıq bolursuz	alahırıldamazlıq bolurla
Inference, future (must be going to)no such form
Inference, future (must be going to)no such form

Emphatic forms: see Emphatic and rare forms

Commands, requests and wishes

affirmativenegativequestionnegative question

Commands, requests and wishes — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Commands & suggestionslet him/her/it wheeze	menhırıldayım	senhırılda!	olhırıldasın	bizhırıldayıq	sizhırıldağız!	alahırıldasınla
Commands & suggestionslet him/her/it not wheeze	menhırıldamayım	senhırıldama!	olhırıldamasın	bizhırıldamayıq	sizhırıldamağız!	alahırıldamasınla
Commands & suggestionsshould he wheeze?	menhırıldayımmı?		olhırıldasınmı?	bizhırıldayıqmı?		alahırıldasınlamı?
Commands & suggestionsshould he not wheeze?	menhırıldamayımmı?		olhırıldamasınmı?	bizhırıldamayıqmı?		alahırıldamasınlamı?
Requestsdo let him/her/it wheeze		senhırıldaçı²	olhırıldasınçı		sizhırıldaçığız	alahırıldasınlaçı
Requestsdo let him/her/it not wheeze		senhırıldamaçı²	olhırıldamasınçı		sizhırıldamaçığız	alahırıldamasınlaçı
Requestsno such form
Requestsno such form
Blessings & curses — may you…may you wheeze		senhırıldağınhırıldağı
Blessings & curses — may you…may you not wheeze		senhırıldamağınhırıldamağı
Blessings & curses — may you…no such form
Blessings & curses — may you…no such form
Optative wish (-ğay + edi)would that he wheezed	menhırıldağay edim hırıldağa edim	senhırıldağay eding hırıldağa eding	olhırıldağay edi hırıldağa edi	bizhırıldağay edik hırıldağa edik	sizhırıldağay edigiz hırıldağa edigiz	alahırıldağay edile hırıldağa edile
Optative wish (-ğay + edi)would that he did not wheeze	menhırıldamağay edim hırıldamağa edim	senhırıldamağay eding hırıldamağa eding	olhırıldamağay edi hırıldamağa edi	bizhırıldamağay edik hırıldamağa edik	sizhırıldamağay edigiz hırıldamağa edigiz	alahırıldamağay edile hırıldamağa edile
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Optative wish (-ğay + edi)no such form
Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to wheeze	menhırıldamağa qoyayımhırıldama qoyayım	senhırıldamağa qoy!hırıldama qoy!	olhırıldamağa qoysunhırıldama qoysun	bizhırıldamağa qoyayıqhırıldama qoyayıq	sizhırıldamağa qoyuğuz!hırıldama qoyuğuz!	alahırıldamağa qoysunlahırıldama qoysunla
Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to wheeze	menhırıldamağa qoymayımhırıldama qoymayım	senhırıldamağa qoyma!hırıldama qoyma!	olhırıldamağa qoymasınhırıldama qoymasın	bizhırıldamağa qoymayıqhırıldama qoymayıq	sizhırıldamağa qoymağız!hırıldama qoymağız!	alahırıldamağa qoymasınlahırıldama qoymasınla
Let someone… (commands)should he allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoyayımmı?hırıldama qoyayımmı?		olhırıldamağa qoysunmu?hırıldama qoysunmu?	bizhırıldamağa qoyayıqmı?hırıldama qoyayıqmı?		alahırıldamağa qoysunlamı?hırıldama qoysunlamı?
Let someone… (commands)should he not allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoymayımmı?hırıldama qoymayımmı?		olhırıldamağa qoymasınmı?hırıldama qoymasınmı?	bizhırıldamağa qoymayıqmı?hırıldama qoymayıqmı?		alahırıldamağa qoymasınlamı?hırıldama qoymasınlamı?
Let someone… (present)he allows someone to wheeze	menhırıldamağa qoyamahırıldama qoyama	senhırıldamağa qoyasahırıldama qoyasa	olhırıldamağa qoyadıhırıldama qoyadı	bizhırıldamağa qoyabızhırıldama qoyabız	sizhırıldamağa qoyasızhırıldama qoyasız	alahırıldamağa qoyadılahırıldama qoyadıla
Let someone… (present)he doesn't allow someone to wheeze	menhırıldamağa qoymaymahırıldama qoymayma	senhırıldamağa qoymaysahırıldama qoymaysa	olhırıldamağa qoymaydıhırıldama qoymaydı	bizhırıldamağa qoymaybızhırıldama qoymaybız	sizhırıldamağa qoymaysızhırıldama qoymaysız	alahırıldamağa qoymaydılahırıldama qoymaydıla
Let someone… (present)does he allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoyamıma?hırıldama qoyamıma?	senhırıldamağa qoyamısa?hırıldama qoyamısa?	olhırıldamağa qoyamıdı?hırıldama qoyamıdı?	bizhırıldamağa qoyamıbız?hırıldama qoyamıbız?	sizhırıldamağa qoyamısız?hırıldama qoyamısız?	alahırıldamağa qoyamıdıla?hırıldama qoyamıdıla?
Let someone… (present)doesn't he allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoymaymıma?hırıldama qoymaymıma?	senhırıldamağa qoymaymısa?hırıldama qoymaymısa?	olhırıldamağa qoymaymıdı?hırıldama qoymaymıdı?	bizhırıldamağa qoymaymıbız?hırıldama qoymaymıbız?	sizhırıldamağa qoymaymısız?hırıldama qoymaymısız?	alahırıldamağa qoymaymıdıla?hırıldama qoymaymıdıla?
Let someone… (past)he allowed someone to wheeze	menhırıldamağa qoydumhırıldama qoydum	senhırıldamağa qoydunghırıldama qoydung	olhırıldamağa qoyduhırıldama qoydu	bizhırıldamağa qoyduqhırıldama qoyduq	sizhırıldamağa qoyduğuzhırıldama qoyduğuz	alahırıldamağa qoydulahırıldama qoydula
Let someone… (past)he didn't allow someone to wheeze	menhırıldamağa qoymadımhırıldama qoymadım	senhırıldamağa qoymadınghırıldama qoymadıng	olhırıldamağa qoymadıhırıldama qoymadı	bizhırıldamağa qoymadıqhırıldama qoymadıq	sizhırıldamağa qoymadığızhırıldama qoymadığız	alahırıldamağa qoymadılahırıldama qoymadıla
Let someone… (past)did he allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoydummu?hırıldama qoydummu?	senhırıldamağa qoydungmu?hırıldama qoydungmu?	olhırıldamağa qoydumu?hırıldama qoydumu?	bizhırıldamağa qoyduqmu?hırıldama qoyduqmu?	sizhırıldamağa qoyduğuzmu?hırıldama qoyduğuzmu?	alahırıldamağa qoydulamı?hırıldama qoydulamı?
Let someone… (past)didn't he allow someone to wheeze?	menhırıldamağa qoymadımmı?hırıldama qoymadımmı?	senhırıldamağa qoymadıngmı?hırıldama qoymadıngmı?	olhırıldamağa qoymadımı?hırıldama qoymadımı?	bizhırıldamağa qoymadıqmı?hırıldama qoymadıqmı?	sizhırıldamağa qoymadığızmı?hırıldama qoymadığızmı?	alahırıldamağa qoymadılamı?hırıldama qoymadılamı?

RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.

Ability

affirmativenegativequestionnegative question

Ability — forms of hırıldarğa: each tense across the six persons, in the form chosen above.
Tense	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Ability — presenthe can wheeze	menhırıldayalama	senhırıldayalasa	olhırıldayaladı	bizhırıldayalabız	sizhırıldayalasız	alahırıldayaladıla
Ability — presenthe can't wheeze	menhırıldayalmayma	senhırıldayalmaysa	olhırıldayalmaydı	bizhırıldayalmaybız	sizhırıldayalmaysız	alahırıldayalmaydıla
Ability — presentcan he wheeze?	menhırıldayalamıma? hırıldayalamamı?	senhırıldayalamısa?	olhırıldayalamıdı?	bizhırıldayalamıbız? hırıldayalabızmı?	sizhırıldayalamısız?	alahırıldayalamıdıla?
Ability — presentcan't he wheeze?	menhırıldayalmaymıma? hırıldayalmaymamı?	senhırıldayalmaymısa?	olhırıldayalmaymıdı?	bizhırıldayalmaymıbız? hırıldayalmaybızmı?	sizhırıldayalmaymısız?	alahırıldayalmaymıdıla?
Ability — if I can…if he can wheeze	menhırıldayalsam	senhırıldayalsang	olhırıldayalsa	bizhırıldayalsaq	sizhırıldayalsağız	alahırıldayalsala
Ability — if I can…if he can't wheeze	menhırıldayalmasam	senhırıldayalmasang	olhırıldayalmasa	bizhırıldayalmasaq	sizhırıldayalmasağız	alahırıldayalmasala
Ability — if I can…no such form
Ability — if I can…no such form
Ability — simple pasthe was able to wheeze	menhırıldayaldım	senhırıldayaldıng	olhırıldayaldı	bizhırıldayaldıq	sizhırıldayaldığız	alahırıldayaldıla
Ability — simple pasthe could not wheeze	menhırıldayalmadım	senhırıldayalmadıng	olhırıldayalmadı	bizhırıldayalmadıq	sizhırıldayalmadığız	alahırıldayalmadıla
Ability — simple pastwas he able to wheeze?	menhırıldayaldımmı?	senhırıldayaldıngmı?	olhırıldayaldımı?	bizhırıldayaldıqmı?	sizhırıldayaldığızmı?	alahırıldayaldılamı?
Ability — simple pastcouldn't he wheeze?	menhırıldayalmadımmı?	senhırıldayalmadıngmı?	olhırıldayalmadımı?	bizhırıldayalmadıqmı?	sizhırıldayalmadığızmı?	alahırıldayalmadılamı?
Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to wheeze	menhırıldayalğanma	senhırıldayalğansa	olhırıldayalğandı	bizhırıldayalğanbız	sizhırıldayalğansız	alahırıldayalğandıla
Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to wheeze	menhırıldayalmağanma	senhırıldayalmağansa	olhırıldayalmağandı	bizhırıldayalmağanbız	sizhırıldayalmağansız	alahırıldayalmağandıla
Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to wheeze?	menhırıldayalğanmıma? hırıldayalğanmamı?	senhırıldayalğanmısa?	olhırıldayalğanmıdı?	bizhırıldayalğanmıbız? hırıldayalğanbızmı?	sizhırıldayalğanmısız?	alahırıldayalğanmıdıla?
Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to wheeze?	menhırıldayalmağanmıma? hırıldayalmağanmamı?	senhırıldayalmağanmısa?	olhırıldayalmağanmıdı?	bizhırıldayalmağanmıbız? hırıldayalmağanbızmı?	sizhırıldayalmağanmısız?	alahırıldayalmağanmıdıla?
Ability — past perfecthe had been able to wheeze	menhırıldayalğan edimhırıldayalğanem	senhırıldayalğan edinghırıldayalğaneng	olhırıldayalğan edihırıldayalğaned	bizhırıldayalğan edikhırıldayalğanek	sizhırıldayalğan edigizhırıldayalğanegiz	alahırıldayalğan edilehırıldayalğanelle
Ability — past perfecthe hadn't been able to wheeze	menhırıldayalmağan edimhırıldayalmağanem	senhırıldayalmağan edinghırıldayalmağaneng	olhırıldayalmağan edihırıldayalmağaned	bizhırıldayalmağan edikhırıldayalmağanek	sizhırıldayalmağan edigizhırıldayalmağanegiz	alahırıldayalmağan edilehırıldayalmağanelle
Ability — past perfectno such form
Ability — past perfectno such form
Ability — past backgroundhe could wheeze	menhırıldayala edimhırıldayalaem	senhırıldayala edinghırıldayalaeng	olhırıldayala edihırıldayalaed	bizhırıldayala edikhırıldayalaek	sizhırıldayala edigizhırıldayalaegiz	alahırıldayala edilehırıldayalaelle
Ability — past backgroundhe could not wheeze	menhırıldayalmay edimhırıldayalmayem	senhırıldayalmay edinghırıldayalmayeng	olhırıldayalmay edihırıldayalmayed	bizhırıldayalmay edikhırıldayalmayek	sizhırıldayalmay edigizhırıldayalmayegiz	alahırıldayalmay edilehırıldayalmayelle
Ability — past backgroundno such form
Ability — past backgroundno such form
Ability — future Ihe will be able to wheeze	menhırıldayalırma	senhırıldayalırsa	olhırıldayalır	bizhırıldayalırbız	sizhırıldayalırsız	alahırıldayalırla
Ability — future Ihe won't be able to wheeze	menhırıldayalmazma	senhırıldayalmazsa	olhırıldayalmaz	bizhırıldayalmazbız	sizhırıldayalmazsız	alahırıldayalmazla
Ability — future Iwill he be able to wheeze?	menhırıldayalırmıma? hırıldayalırmamı?	senhırıldayalırmısa?	olhırıldayalırmı?	bizhırıldayalırmıbız? hırıldayalırbızmı?	sizhırıldayalırmısız?	alahırıldayalırmıla?
Ability — future Iwon't he be able to wheeze?	menhırıldayalmazmıma? hırıldayalmazmamı?	senhırıldayalmazmısa?	olhırıldayalmazmı?	bizhırıldayalmazmıbız? hırıldayalmazbızmı?	sizhırıldayalmazmısız?	alahırıldayalmazmıla?
Ability — future IIhe is going to be able to wheeze	menhırıldayallıqma	senhırıldayallıqsa	olhırıldayallıqdı	bizhırıldayallıqbız	sizhırıldayallıqsız	alahırıldayallıqdıla
Ability — future IIhe is not going to be able to wheeze	menhırıldayallıq tülme	senhırıldayallıq tülse	olhırıldayallıq tüldü	bizhırıldayallıq tülbüz	sizhırıldayallıq tülsüz	alahırıldayallıq tüldüle
Ability — future IIis he going to be able to wheeze?	menhırıldayallıqmıma? hırıldayallıqmamı?	senhırıldayallıqmısa?	olhırıldayallıqmıdı?	bizhırıldayallıqmıbız? hırıldayallıqbızmı?	sizhırıldayallıqmısız?	alahırıldayallıqmıdıla?
Ability — future IIisn't he going to be able to wheeze?	menhırıldayallıq tülmüme?	senhırıldayallıq tülmüse?	olhırıldayallıq tülmüdü?	bizhırıldayallıq tülmübüz?	sizhırıldayallıq tülmüsüz?	alahırıldayallıq tülmüdüle?
Ability — would be able to…he would be able to wheeze	menhırıldayalır edimhırıldayalır em	senhırıldayalır edinghırıldayalır eng	olhırıldayalır edihırıldayalır ed	bizhırıldayalır edikhırıldayalır ek	sizhırıldayalır edigizhırıldayalır egiz	alahırıldayalır edilehırıldayalır elle
Ability — would be able to…he wouldn't be able to wheeze	menhırıldayalmaz edimhırıldayalmaz em	senhırıldayalmaz edinghırıldayalmaz eng	olhırıldayalmaz edihırıldayalmaz ed	bizhırıldayalmaz edikhırıldayalmaz ek	sizhırıldayalmaz edigizhırıldayalmaz egiz	alahırıldayalmaz edilehırıldayalmaz elle
Ability — would be able to…no such form
Ability — would be able to…no such form
Second-person optative — abilitymay you be able to wheeze		senhırıldayalğınhırıldayalğı
Second-person optative — abilitymay you not be able to wheeze		senhırıldayalmağınhırıldayalmağı
Second-person optative — abilityno such form
Second-person optative — abilityno such form

Emphatic and rare forms

Emphatic and rare forms — forms of hırıldarğa: the second negation of each tense that has one, across the six persons.
Form	menI	senyou	olhe/she/it	bizwe	sizyou all	alathey
Inference, present — auxiliary negatedhe can't be wheezing	menhırılday bolmazma	senhırılday bolmazsa	olhırılday bolmaz	bizhırılday bolmazbız	sizhırılday bolmazsız	alahırılday bolmazla
Inference, present — double negationhe must be wheezing (emphatic)	menhırıldamay bolmazma	senhırıldamay bolmazsa	olhırıldamay bolmaz	bizhırıldamay bolmazbız	sizhırıldamay bolmazsız	alahırıldamay bolmazla
Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of wheezing	menhırılday tura bolmazma	senhırılday tura bolmazsa	olhırılday tura bolmaz	bizhırılday tura bolmazbız	sizhırılday tura bolmazsız	alahırılday tura bolmazla
Inference, progressive — double negationhe must keep on not wheezing (emphatic)	menhırıldamay tura bolmazma	senhırıldamay tura bolmazsa	olhırıldamay tura bolmaz	bizhırıldamay tura bolmazbız	sizhırıldamay tura bolmazsız	alahırıldamay tura bolmazla
Progressive — verb negatedhe keeps on not wheezing	menhırıldamay turama	senhırıldamay turasa	olhırıldamay turadı	bizhırıldamay turabız	sizhırıldamay turasız	alahırıldamay turadıla
Progressive — double negationhe is not keeping on not wheezing	menhırıldamay turmayma	senhırıldamay turmaysa	olhırıldamay turmaydı	bizhırıldamay turmaybız	sizhırıldamay turmaysız	alahırıldamay turmaydıla
Progressive — double negationisn't he keeping on not wheezing?	menhırıldamay turmaymıma	senhırıldamay turmaymısa	olhırıldamay turmaymıdı	bizhırıldamay turmaymıbız	sizhırıldamay turmaymısız	alahırıldamay turmaymıdıla
Inference — auxiliary negatedhe can't have wheezed	menhırıldağan bolmazma	senhırıldağan bolmazsa	olhırıldağan bolmaz	bizhırıldağan bolmazbız	sizhırıldağan bolmazsız	alahırıldağan bolmazla
Inference — double negationhe must have wheezed (emphatic)	menhırıldamağan bolmazma	senhırıldamağan bolmazsa	olhırıldamağan bolmaz	bizhırıldamağan bolmazbız	sizhırıldamağan bolmazsız	alahırıldamağan bolmazla
Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had wheezed	menhırıldağan bolmasam	senhırıldağan bolmasang	olhırıldağan bolmasa	bizhırıldağan bolmasaq	sizhırıldağan bolmasağız	alahırıldağan bolmasala
Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't wheezed	menhırıldamağan bolmasam	senhırıldamağan bolmasang	olhırıldamağan bolmasa	bizhırıldamağan bolmasaq	sizhırıldamağan bolmasağız	alahırıldamağan bolmasala
Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to wheeze	menhırıldarıq bolmazma	senhırıldarıq bolmazsa	olhırıldarıq bolmaz	bizhırıldarıq bolmazbız	sizhırıldarıq bolmazsız	alahırıldarıq bolmazla
Inference, future — double negationhe must be going to wheeze (emphatic)	menhırıldamazlıq bolmazma	senhırıldamazlıq bolmazsa	olhırıldamazlıq bolmaz	bizhırıldamazlıq bolmazbız	sizhırıldamazlıq bolmazsız	alahırıldamazlıq bolmazla
Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to wheeze	menhırıldarıq bolmasam	senhırıldarıq bolmasang	olhırıldarıq bolmasa	bizhırıldarıq bolmasaq	sizhırıldarıq bolmasağız	alahırıldarıq bolmasala
Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to wheeze	menhırıldamazlıq bolmasam	senhırıldamazlıq bolmasang	olhırıldamazlıq bolmasa	bizhırıldamazlıq bolmasaq	sizhırıldamazlıq bolmasağız	alahırıldamazlıq bolmasala