dıngırdatırğa
/dɯŋɯrdatɯrʁa/
1. to make something rattle, to drum on something, to bang on
- eşikni dıngırdatırğa — to drum on the door
- dıngırdatma — do not bang on it
- arbanı dıngırdatadı — he sets the cart rattling
2. to wear someone out, to age someone, to leave someone frail
- awruw anı dıngırdathandı — illness has aged him
- qartlıq anı dıngırdatdı — age has left him frail
- anı dıngırdatdı — it wore him out
Conjugation
Common forms
- dıngırdatadıhe is making something rattle
- dıngırdatdıhe made something rattle
- dıngırdathandıhe has made something rattle
- dıngırdatırhe will make something rattle
- dıngırdatırıqdıhe is going to make something rattle
- dıngırdata edihe was making something rattle
- dıngırdatsaif he makes something rattle
- dıngırdat!make something rattle!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making something rattle | mendıngırdatama | sendıngırdatasa | oldıngırdatadı | bizdıngırdatabız | sizdıngırdatasız | aladıngırdatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making something rattle | mendıngırdatmayma | sendıngırdatmaysa | oldıngırdatmaydı | bizdıngırdatmaybız | sizdıngırdatmaysız | aladıngırdatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making something rattle? | mendıngırdatamıma? dıngırdatamamı? | sendıngırdatamısa? | oldıngırdatamıdı? | bizdıngırdatamıbız? dıngırdatabızmı? | sizdıngırdatamısız? | aladıngırdatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making something rattle? | mendıngırdatmaymıma? dıngırdatmaymamı? | sendıngırdatmaymısa? | oldıngırdatmaymıdı? | bizdıngırdatmaymıbız? dıngırdatmaybızmı? | sizdıngırdatmaymısız? | aladıngırdatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes something rattle | mendıngırdatıwçanma | sendıngırdatıwçansa | oldıngırdatıwçandı | bizdıngırdatıwçanbız | sizdıngırdatıwçansız | aladıngırdatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make something rattle | mendıngırdatıwçan tülme | sendıngırdatıwçan tülse | oldıngırdatıwçan tüldü | bizdıngırdatıwçan tülbüz | sizdıngırdatıwçan tülsüz | aladıngırdatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make something rattle? | mendıngırdatıwçanmıma? dıngırdatıwçanmamı? | sendıngırdatıwçanmısa? | oldıngırdatıwçanmıdı? | bizdıngırdatıwçanmıbız? dıngırdatıwçanbızmı? | sizdıngırdatıwçanmısız? | aladıngırdatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make something rattle? | mendıngırdatıwçan tülmüme? | sendıngırdatıwçan tülmüse? | oldıngırdatıwçan tülmüdü? | bizdıngırdatıwçan tülmübüz? | sizdıngırdatıwçan tülmüsüz? | aladıngırdatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made something rattle and remains so | oldıngırdatıbdı | aladıngırdatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made something rattle? | oldıngırdatıbmıdı? | aladıngırdatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making something rattle | mendıngırdata turama | sendıngırdata turasa | oldıngırdata turadı | bizdıngırdata turabız | sizdıngırdata turasız | aladıngırdata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making something rattle | mendıngırdata turmayma | sendıngırdata turmaysa | oldıngırdata turmaydı | bizdıngırdata turmaybız | sizdıngırdata turmaysız | aladıngırdata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making something rattle? | mendıngırdata turamıma? dıngırdata turamamı? | sendıngırdata turamısa? | oldıngırdata turamıdı? | bizdıngırdata turamıbız? dıngırdata turabızmı? | sizdıngırdata turamısız? | aladıngırdata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making something rattle? | mendıngırdata turmaymıma? dıngırdata turmaymamı? | sendıngırdata turmaymısa? | oldıngırdata turmaymıdı? | bizdıngırdata turmaymıbız? dıngırdata turmaybızmı? | sizdıngırdata turmaymısız? | aladıngırdata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made something rattle | mendıngırdatdım | sendıngırdatdıng | oldıngırdatdı | bizdıngırdatdıq | sizdıngırdatdığız | aladıngırdatdıla |
| Simple past (definite)he didn't make something rattle | mendıngırdatmadım | sendıngırdatmadıng | oldıngırdatmadı | bizdıngırdatmadıq | sizdıngırdatmadığız | aladıngırdatmadıla |
| Simple past (definite)did he make something rattle? | mendıngırdatdımmı? | sendıngırdatdıngmı? | oldıngırdatdımı? | bizdıngırdatdıqmı? | sizdıngırdatdığızmı? | aladıngırdatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make something rattle? | mendıngırdatmadımmı? | sendıngırdatmadıngmı? | oldıngırdatmadımı? | bizdıngırdatmadıqmı? | sizdıngırdatmadığızmı? | aladıngırdatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made something rattle | mendıngırdathanma | sendıngırdathansa | oldıngırdathandı | bizdıngırdathanbız | sizdıngırdathansız | aladıngırdathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made something rattle | mendıngırdatmağanma | sendıngırdatmağansa | oldıngırdatmağandı | bizdıngırdatmağanbız | sizdıngırdatmağansız | aladıngırdatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made something rattle? | mendıngırdathanmıma? dıngırdathanmamı? | sendıngırdathanmısa? | oldıngırdathanmıdı? | bizdıngırdathanmıbız? dıngırdathanbızmı? | sizdıngırdathanmısız? | aladıngırdathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made something rattle? | mendıngırdatmağanmıma? dıngırdatmağanmamı? | sendıngırdatmağanmısa? | oldıngırdatmağanmıdı? | bizdıngırdatmağanmıbız? dıngırdatmağanbızmı? | sizdıngırdatmağanmısız? | aladıngırdatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make something rattle | mendıngırdatırma | sendıngırdatırsa | oldıngırdatır | bizdıngırdatırbız | sizdıngırdatırsız | aladıngırdatırla |
| Indefinite future (future I)he won't make something rattle | mendıngırdatmazma | sendıngırdatmazsa | oldıngırdatmaz | bizdıngırdatmazbız | sizdıngırdatmazsız | aladıngırdatmazla |
| Indefinite future (future I)will he make something rattle? | mendıngırdatırmıma? dıngırdatırmamı? | sendıngırdatırmısa? | oldıngırdatırmı? | bizdıngırdatırmıbız? dıngırdatırbızmı? | sizdıngırdatırmısız? | aladıngırdatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make something rattle? | mendıngırdatmazmıma? dıngırdatmazmamı? | sendıngırdatmazmısa? | oldıngırdatmazmı? | bizdıngırdatmazmıbız? dıngırdatmazbızmı? | sizdıngırdatmazmısız? | aladıngırdatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make something rattle | mendıngırdatırıqma | sendıngırdatırıqsa | oldıngırdatırıqdı | bizdıngırdatırıqbız | sizdıngırdatırıqsız | aladıngırdatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make something rattle | mendıngırdatırıq tülme | sendıngırdatırıq tülse | oldıngırdatırıq tüldü | bizdıngırdatırıq tülbüz | sizdıngırdatırıq tülsüz | aladıngırdatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make something rattle? | mendıngırdatırıqmıma? dıngırdatırıqmamı? | sendıngırdatırıqmısa? | oldıngırdatırıqmıdı? | bizdıngırdatırıqmıbız? dıngırdatırıqbızmı? | sizdıngırdatırıqmısız? | aladıngırdatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make something rattle? | mendıngırdatırıq tülmüme? | sendıngırdatırıq tülmüse? | oldıngırdatırıq tülmüdü? | bizdıngırdatırıq tülmübüz? | sizdıngırdatırıq tülmüsüz? | aladıngırdatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made something rattle | mendıngırdathan edimdıngırdathanem | sendıngırdathan edingdıngırdathaneng | oldıngırdathan edidıngırdathaned | bizdıngırdathan edikdıngırdathanek | sizdıngırdathan edigizdıngırdathanegiz | aladıngırdathan ediledıngırdathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made something rattle | mendıngırdatmağan edimdıngırdatmağanem | sendıngırdatmağan edingdıngırdatmağaneng | oldıngırdatmağan edidıngırdatmağaned | bizdıngırdatmağan edikdıngırdatmağanek | sizdıngırdatmağan edigizdıngırdatmağanegiz | aladıngırdatmağan ediledıngırdatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making something rattle | mendıngırdata edimdıngırdataem | sendıngırdata edingdıngırdataeng | oldıngırdata edidıngırdataed | bizdıngırdata edikdıngırdataek | sizdıngırdata edigizdıngırdataegiz | aladıngırdata ediledıngırdataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making something rattle | mendıngırdatmay edimdıngırdatmayem | sendıngırdatmay edingdıngırdatmayeng | oldıngırdatmay edidıngırdatmayed | bizdıngırdatmay edikdıngırdatmayek | sizdıngırdatmay edigizdıngırdatmayegiz | aladıngırdatmay ediledıngırdatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make something rattle | mendıngırdatıwçan edimdıngırdatıwçanem | sendıngırdatıwçan edingdıngırdatıwçaneng | oldıngırdatıwçan edidıngırdatıwçaned | bizdıngırdatıwçan edikdıngırdatıwçanek | sizdıngırdatıwçan edigizdıngırdatıwçanegiz | aladıngırdatıwçan ediledıngırdatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make something rattle | mendıngırdatıwçan tül edimdıngırdatıwçan tül em | sendıngırdatıwçan tül edingdıngırdatıwçan tül eng | oldıngırdatıwçan tül edidıngırdatıwçan tül ed | bizdıngırdatıwçan tül edikdıngırdatıwçan tül ek | sizdıngırdatıwçan tül edigizdıngırdatıwçan tül egiz | aladıngırdatıwçan tül ediledıngırdatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made something rattle and remained so | oldıngırdatıb edi | aladıngırdatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made something rattle | oldıngırdatıb tül edi | aladıngırdatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making something rattle | mendıngırdata tura edimdıngırdata turaem | sendıngırdata tura edingdıngırdata turaeng | oldıngırdata tura edidıngırdata turaed | bizdıngırdata tura edikdıngırdata turaek | sizdıngırdata tura edigizdıngırdata turaegiz | aladıngırdata tura ediledıngırdata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making something rattle | mendıngırdata turmay edimdıngırdata turmayem | sendıngırdata turmay edingdıngırdata turmayeng | oldıngırdata turmay edidıngırdata turmayed | bizdıngırdata turmay edikdıngırdata turmayek | sizdıngırdata turmay edigizdıngırdata turmayegiz | aladıngırdata turmay ediledıngırdata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make something rattle | mendıngırdatır edimdıngırdatır em | sendıngırdatır edingdıngırdatır eng | oldıngırdatır edidıngırdatır ed | bizdıngırdatır edikdıngırdatır ek | sizdıngırdatır edigizdıngırdatır egiz | aladıngırdatır ediledıngırdatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make something rattle | mendıngırdatmaz edimdıngırdatmaz em | sendıngırdatmaz edingdıngırdatmaz eng | oldıngırdatmaz edidıngırdatmaz ed | bizdıngırdatmaz edikdıngırdatmaz ek | sizdıngırdatmaz edigizdıngırdatmaz egiz | aladıngırdatmaz ediledıngırdatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made something rattle | mendıngırdatırıq edimdıngırdatırıq em | sendıngırdatırıq edingdıngırdatırıq eng | oldıngırdatırıq edidıngırdatırıq ed | bizdıngırdatırıq edikdıngırdatırıq ek | sizdıngırdatırıq edigizdıngırdatırıq egiz | aladıngırdatırıq ediledıngırdatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made something rattle | mendıngırdatırıq tül edimdıngırdatırıq tül em | sendıngırdatırıq tül edingdıngırdatırıq tül eng | oldıngırdatırıq tül edidıngırdatırıq tül ed | bizdıngırdatırıq tül edikdıngırdatırıq tül ek | sizdıngırdatırıq tül edigizdıngırdatırıq tül egiz | aladıngırdatırıq tül ediledıngırdatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes something rattle | mendıngırdatsam | sendıngırdatsang | oldıngırdatsa | bizdıngırdatsaq | sizdıngırdatsağız | aladıngırdatsala |
| Conditionalif he doesn't make something rattle | mendıngırdatmasam | sendıngırdatmasang | oldıngırdatmasa | bizdıngırdatmasaq | sizdıngırdatmasağız | aladıngırdatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making something rattle | mendıngırdata esem | sendıngırdata eseng | oldıngırdata ese | bizdıngırdata esek | sizdıngırdata esegiz | aladıngırdata esele |
| Conditional, present realif he is not making something rattle | mendıngırdatmay esem | sendıngırdatmay eseng | oldıngırdatmay ese | bizdıngırdatmay esek | sizdıngırdatmay esegiz | aladıngırdatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made something rattle | mendıngırdatsam edidıngırdatsam ed | sendıngırdatsang edidıngırdatsang ed | oldıngırdatsa edidıngırdatsaed | bizdıngırdatsaq edidıngırdatsaq ed | sizdıngırdatsağız edidıngırdatsağız ed | aladıngırdatsala edidıngırdatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make something rattle | mendıngırdatmasam edidıngırdatmasam ed | sendıngırdatmasang edidıngırdatmasang ed | oldıngırdatmasa edidıngırdatmasaed | bizdıngırdatmasaq edidıngırdatmasaq ed | sizdıngırdatmasağız edidıngırdatmasağız ed | aladıngırdatmasala edidıngırdatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made something rattle | mendıngırdatdım esem | sendıngırdatdıng eseng | oldıngırdatdı ese | bizdıngırdatdıq esek | sizdıngırdatdığız esegiz | aladıngırdatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make something rattle | mendıngırdatmadım esem | sendıngırdatmadıng eseng | oldıngırdatmadı ese | bizdıngırdatmadıq esek | sizdıngırdatmadığız esegiz | aladıngırdatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make something rattle (indeed) | mendıngırdathan esem | sendıngırdathan eseng | oldıngırdathan ese | bizdıngırdathan esek | sizdıngırdathan esegiz | aladıngırdathan esele |
| Conditional, past realif he didn't make something rattle (indeed) | mendıngırdatmağan esem | sendıngırdatmağan eseng | oldıngırdatmağan ese | bizdıngırdatmağan esek | sizdıngırdatmağan esegiz | aladıngırdatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made something rattle | mendıngırdathan bolsam | sendıngırdathan bolsang | oldıngırdathan bolsa | bizdıngırdathan bolsaq | sizdıngırdathan bolsağız | aladıngırdathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made something rattle | mendıngırdatmağan bolsam | sendıngırdatmağan bolsang | oldıngırdatmağan bolsa | bizdıngırdatmağan bolsaq | sizdıngırdatmağan bolsağız | aladıngırdatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made something rattle | mendıngırdathan bolsam edidıngırdathan bolsam ed | sendıngırdathan bolsang edidıngırdathan bolsang ed | oldıngırdathan bolsa edidıngırdathan bolsaed | bizdıngırdathan bolsaq edidıngırdathan bolsaq ed | sizdıngırdathan bolsağız edidıngırdathan bolsağız ed | aladıngırdathan bolsala edidıngırdathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made something rattle | mendıngırdatmağan bolsam edidıngırdatmağan bolsam ed | sendıngırdatmağan bolsang edidıngırdatmağan bolsang ed | oldıngırdatmağan bolsa edidıngırdatmağan bolsaed | bizdıngırdatmağan bolsaq edidıngırdatmağan bolsaq ed | sizdıngırdatmağan bolsağız edidıngırdatmağan bolsağız ed | aladıngırdatmağan bolsala edidıngırdatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make something rattle | mendıngırdatır esem | sendıngırdatır eseng | oldıngırdatır ese | bizdıngırdatır esek | sizdıngırdatır esegiz | aladıngırdatır esele |
| Conditional, aoristif he won't make something rattle | mendıngırdatmaz esem | sendıngırdatmaz eseng | oldıngırdatmaz ese | bizdıngırdatmaz esek | sizdıngırdatmaz esegiz | aladıngırdatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make something rattle | mendıngırdatırıq esem | sendıngırdatırıq eseng | oldıngırdatırıq ese | bizdıngırdatırıq esek | sizdıngırdatırıq esegiz | aladıngırdatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make something rattle | mendıngırdatırıq tül esem | sendıngırdatırıq tül eseng | oldıngırdatırıq tül ese | bizdıngırdatırıq tül esek | sizdıngırdatırıq tül esegiz | aladıngırdatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make something rattle | mendıngırdatırıq bolsam | sendıngırdatırıq bolsang | oldıngırdatırıq bolsa | bizdıngırdatırıq bolsaq | sizdıngırdatırıq bolsağız | aladıngırdatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make something rattle | mendıngırdatmazlıq bolsam | sendıngırdatmazlıq bolsang | oldıngırdatmazlıq bolsa | bizdıngırdatmazlıq bolsaq | sizdıngırdatmazlıq bolsağız | aladıngırdatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso dıngırdatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making something rattle | mendıngırdata bolurma | sendıngırdata bolursa | oldıngırdata bolur | bizdıngırdata bolurbuz | sizdıngırdata bolursuz | aladıngırdata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making something rattle | mendıngırdatmay bolurma | sendıngırdatmay bolursa | oldıngırdatmay bolur | bizdıngırdatmay bolurbuz | sizdıngırdatmay bolursuz | aladıngırdatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making something rattle | mendıngırdata tura bolurma | sendıngırdata tura bolursa | oldıngırdata tura bolur | bizdıngırdata tura bolurbuz | sizdıngırdata tura bolursuz | aladıngırdata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making something rattle | mendıngırdatmay tura bolurma | sendıngırdatmay tura bolursa | oldıngırdatmay tura bolur | bizdıngırdatmay tura bolurbuz | sizdıngırdatmay tura bolursuz | aladıngırdatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made something rattle | mendıngırdathan bolurma | sendıngırdathan bolursa | oldıngırdathan bolur | bizdıngırdathan bolurbuz | sizdıngırdathan bolursuz | aladıngırdathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made something rattle | mendıngırdatmağan bolurma | sendıngırdatmağan bolursa | oldıngırdatmağan bolur | bizdıngırdatmağan bolurbuz | sizdıngırdatmağan bolursuz | aladıngırdatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make something rattle | mendıngırdatırıq bolurma | sendıngırdatırıq bolursa | oldıngırdatırıq bolur | bizdıngırdatırıq bolurbuz | sizdıngırdatırıq bolursuz | aladıngırdatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make something rattle | mendıngırdatmazlıq bolurma | sendıngırdatmazlıq bolursa | oldıngırdatmazlıq bolur | bizdıngırdatmazlıq bolurbuz | sizdıngırdatmazlıq bolursuz | aladıngırdatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make something rattle | mendıngırdatayım | sendıngırdat! | oldıngırdatsın | bizdıngırdatayıq | sizdıngırdatığız! | aladıngırdatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make something rattle | mendıngırdatmayım | sendıngırdatma! | oldıngırdatmasın | bizdıngırdatmayıq | sizdıngırdatmağız! | aladıngırdatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make something rattle? | mendıngırdatayımmı? | oldıngırdatsınmı? | bizdıngırdatayıqmı? | aladıngırdatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make something rattle? | mendıngırdatmayımmı? | oldıngırdatmasınmı? | bizdıngırdatmayıqmı? | aladıngırdatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make something rattle | sendıngırdatçı2 | oldıngırdatsınçı | sizdıngırdatçığız | aladıngırdatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make something rattle | sendıngırdatmaçı2 | oldıngırdatmasınçı | sizdıngırdatmaçığız | aladıngırdatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make something rattle | sendıngırdathındıngırdathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make something rattle | sendıngırdatmağındıngırdatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made something rattle | mendıngırdathay edim dıngırdatha edim | sendıngırdathay eding dıngırdatha eding | oldıngırdathay edi dıngırdatha edi | bizdıngırdathay edik dıngırdatha edik | sizdıngırdathay edigiz dıngırdatha edigiz | aladıngırdathay edile dıngırdatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make something rattle | mendıngırdatmağay edim dıngırdatmağa edim | sendıngırdatmağay eding dıngırdatmağa eding | oldıngırdatmağay edi dıngırdatmağa edi | bizdıngırdatmağay edik dıngırdatmağa edik | sizdıngırdatmağay edigiz dıngırdatmağa edigiz | aladıngırdatmağay edile dıngırdatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoyayımdıngırdatma qoyayım | sendıngırdatmağa qoy!dıngırdatma qoy! | oldıngırdatmağa qoysundıngırdatma qoysun | bizdıngırdatmağa qoyayıqdıngırdatma qoyayıq | sizdıngırdatmağa qoyuğuz!dıngırdatma qoyuğuz! | aladıngırdatmağa qoysunladıngırdatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoymayımdıngırdatma qoymayım | sendıngırdatmağa qoyma!dıngırdatma qoyma! | oldıngırdatmağa qoymasındıngırdatma qoymasın | bizdıngırdatmağa qoymayıqdıngırdatma qoymayıq | sizdıngırdatmağa qoymağız!dıngırdatma qoymağız! | aladıngırdatmağa qoymasınladıngırdatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoyayımmı?dıngırdatma qoyayımmı? | oldıngırdatmağa qoysunmu?dıngırdatma qoysunmu? | bizdıngırdatmağa qoyayıqmı?dıngırdatma qoyayıqmı? | aladıngırdatmağa qoysunlamı?dıngırdatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoymayımmı?dıngırdatma qoymayımmı? | oldıngırdatmağa qoymasınmı?dıngırdatma qoymasınmı? | bizdıngırdatmağa qoymayıqmı?dıngırdatma qoymayıqmı? | aladıngırdatmağa qoymasınlamı?dıngırdatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoyamadıngırdatma qoyama | sendıngırdatmağa qoyasadıngırdatma qoyasa | oldıngırdatmağa qoyadıdıngırdatma qoyadı | bizdıngırdatmağa qoyabızdıngırdatma qoyabız | sizdıngırdatmağa qoyasızdıngırdatma qoyasız | aladıngırdatmağa qoyadıladıngırdatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoymaymadıngırdatma qoymayma | sendıngırdatmağa qoymaysadıngırdatma qoymaysa | oldıngırdatmağa qoymaydıdıngırdatma qoymaydı | bizdıngırdatmağa qoymaybızdıngırdatma qoymaybız | sizdıngırdatmağa qoymaysızdıngırdatma qoymaysız | aladıngırdatmağa qoymaydıladıngırdatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoyamıma?dıngırdatma qoyamıma? | sendıngırdatmağa qoyamısa?dıngırdatma qoyamısa? | oldıngırdatmağa qoyamıdı?dıngırdatma qoyamıdı? | bizdıngırdatmağa qoyamıbız?dıngırdatma qoyamıbız? | sizdıngırdatmağa qoyamısız?dıngırdatma qoyamısız? | aladıngırdatmağa qoyamıdıla?dıngırdatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoymaymıma?dıngırdatma qoymaymıma? | sendıngırdatmağa qoymaymısa?dıngırdatma qoymaymısa? | oldıngırdatmağa qoymaymıdı?dıngırdatma qoymaymıdı? | bizdıngırdatmağa qoymaymıbız?dıngırdatma qoymaymıbız? | sizdıngırdatmağa qoymaymısız?dıngırdatma qoymaymısız? | aladıngırdatmağa qoymaymıdıla?dıngırdatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoydumdıngırdatma qoydum | sendıngırdatmağa qoydungdıngırdatma qoydung | oldıngırdatmağa qoydudıngırdatma qoydu | bizdıngırdatmağa qoyduqdıngırdatma qoyduq | sizdıngırdatmağa qoyduğuzdıngırdatma qoyduğuz | aladıngırdatmağa qoyduladıngırdatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make something rattle | mendıngırdatmağa qoymadımdıngırdatma qoymadım | sendıngırdatmağa qoymadıngdıngırdatma qoymadıng | oldıngırdatmağa qoymadıdıngırdatma qoymadı | bizdıngırdatmağa qoymadıqdıngırdatma qoymadıq | sizdıngırdatmağa qoymadığızdıngırdatma qoymadığız | aladıngırdatmağa qoymadıladıngırdatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoydummu?dıngırdatma qoydummu? | sendıngırdatmağa qoydungmu?dıngırdatma qoydungmu? | oldıngırdatmağa qoydumu?dıngırdatma qoydumu? | bizdıngırdatmağa qoyduqmu?dıngırdatma qoyduqmu? | sizdıngırdatmağa qoyduğuzmu?dıngırdatma qoyduğuzmu? | aladıngırdatmağa qoydulamı?dıngırdatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make something rattle? | mendıngırdatmağa qoymadımmı?dıngırdatma qoymadımmı? | sendıngırdatmağa qoymadıngmı?dıngırdatma qoymadıngmı? | oldıngırdatmağa qoymadımı?dıngırdatma qoymadımı? | bizdıngırdatmağa qoymadıqmı?dıngırdatma qoymadıqmı? | sizdıngırdatmağa qoymadığızmı?dıngırdatma qoymadığızmı? | aladıngırdatmağa qoymadılamı?dıngırdatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make something rattle | mendıngırdatalama | sendıngırdatalasa | oldıngırdataladı | bizdıngırdatalabız | sizdıngırdatalasız | aladıngırdataladıla |
| Ability — presenthe can't make something rattle | mendıngırdatalmayma | sendıngırdatalmaysa | oldıngırdatalmaydı | bizdıngırdatalmaybız | sizdıngırdatalmaysız | aladıngırdatalmaydıla |
| Ability — presentcan he make something rattle? | mendıngırdatalamıma? dıngırdatalamamı? | sendıngırdatalamısa? | oldıngırdatalamıdı? | bizdıngırdatalamıbız? dıngırdatalabızmı? | sizdıngırdatalamısız? | aladıngırdatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make something rattle? | mendıngırdatalmaymıma? dıngırdatalmaymamı? | sendıngırdatalmaymısa? | oldıngırdatalmaymıdı? | bizdıngırdatalmaymıbız? dıngırdatalmaybızmı? | sizdıngırdatalmaymısız? | aladıngırdatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make something rattle | mendıngırdatalsam | sendıngırdatalsang | oldıngırdatalsa | bizdıngırdatalsaq | sizdıngırdatalsağız | aladıngırdatalsala |
| Ability — if I can…if he can't make something rattle | mendıngırdatalmasam | sendıngırdatalmasang | oldıngırdatalmasa | bizdıngırdatalmasaq | sizdıngırdatalmasağız | aladıngırdatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make something rattle | mendıngırdataldım | sendıngırdataldıng | oldıngırdataldı | bizdıngırdataldıq | sizdıngırdataldığız | aladıngırdataldıla |
| Ability — simple pasthe could not make something rattle | mendıngırdatalmadım | sendıngırdatalmadıng | oldıngırdatalmadı | bizdıngırdatalmadıq | sizdıngırdatalmadığız | aladıngırdatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make something rattle? | mendıngırdataldımmı? | sendıngırdataldıngmı? | oldıngırdataldımı? | bizdıngırdataldıqmı? | sizdıngırdataldığızmı? | aladıngırdataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make something rattle? | mendıngırdatalmadımmı? | sendıngırdatalmadıngmı? | oldıngırdatalmadımı? | bizdıngırdatalmadıqmı? | sizdıngırdatalmadığızmı? | aladıngırdatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make something rattle | mendıngırdatalğanma | sendıngırdatalğansa | oldıngırdatalğandı | bizdıngırdatalğanbız | sizdıngırdatalğansız | aladıngırdatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make something rattle | mendıngırdatalmağanma | sendıngırdatalmağansa | oldıngırdatalmağandı | bizdıngırdatalmağanbız | sizdıngırdatalmağansız | aladıngırdatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make something rattle? | mendıngırdatalğanmıma? dıngırdatalğanmamı? | sendıngırdatalğanmısa? | oldıngırdatalğanmıdı? | bizdıngırdatalğanmıbız? dıngırdatalğanbızmı? | sizdıngırdatalğanmısız? | aladıngırdatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make something rattle? | mendıngırdatalmağanmıma? dıngırdatalmağanmamı? | sendıngırdatalmağanmısa? | oldıngırdatalmağanmıdı? | bizdıngırdatalmağanmıbız? dıngırdatalmağanbızmı? | sizdıngırdatalmağanmısız? | aladıngırdatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make something rattle | mendıngırdatalğan edimdıngırdatalğanem | sendıngırdatalğan edingdıngırdatalğaneng | oldıngırdatalğan edidıngırdatalğaned | bizdıngırdatalğan edikdıngırdatalğanek | sizdıngırdatalğan edigizdıngırdatalğanegiz | aladıngırdatalğan ediledıngırdatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make something rattle | mendıngırdatalmağan edimdıngırdatalmağanem | sendıngırdatalmağan edingdıngırdatalmağaneng | oldıngırdatalmağan edidıngırdatalmağaned | bizdıngırdatalmağan edikdıngırdatalmağanek | sizdıngırdatalmağan edigizdıngırdatalmağanegiz | aladıngırdatalmağan ediledıngırdatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make something rattle | mendıngırdatala edimdıngırdatalaem | sendıngırdatala edingdıngırdatalaeng | oldıngırdatala edidıngırdatalaed | bizdıngırdatala edikdıngırdatalaek | sizdıngırdatala edigizdıngırdatalaegiz | aladıngırdatala ediledıngırdatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make something rattle | mendıngırdatalmay edimdıngırdatalmayem | sendıngırdatalmay edingdıngırdatalmayeng | oldıngırdatalmay edidıngırdatalmayed | bizdıngırdatalmay edikdıngırdatalmayek | sizdıngırdatalmay edigizdıngırdatalmayegiz | aladıngırdatalmay ediledıngırdatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make something rattle | mendıngırdatalırma | sendıngırdatalırsa | oldıngırdatalır | bizdıngırdatalırbız | sizdıngırdatalırsız | aladıngırdatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make something rattle | mendıngırdatalmazma | sendıngırdatalmazsa | oldıngırdatalmaz | bizdıngırdatalmazbız | sizdıngırdatalmazsız | aladıngırdatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make something rattle? | mendıngırdatalırmıma? dıngırdatalırmamı? | sendıngırdatalırmısa? | oldıngırdatalırmı? | bizdıngırdatalırmıbız? dıngırdatalırbızmı? | sizdıngırdatalırmısız? | aladıngırdatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make something rattle? | mendıngırdatalmazmıma? dıngırdatalmazmamı? | sendıngırdatalmazmısa? | oldıngırdatalmazmı? | bizdıngırdatalmazmıbız? dıngırdatalmazbızmı? | sizdıngırdatalmazmısız? | aladıngırdatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make something rattle | mendıngırdatallıqma | sendıngırdatallıqsa | oldıngırdatallıqdı | bizdıngırdatallıqbız | sizdıngırdatallıqsız | aladıngırdatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make something rattle | mendıngırdatallıq tülme | sendıngırdatallıq tülse | oldıngırdatallıq tüldü | bizdıngırdatallıq tülbüz | sizdıngırdatallıq tülsüz | aladıngırdatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make something rattle? | mendıngırdatallıqmıma? dıngırdatallıqmamı? | sendıngırdatallıqmısa? | oldıngırdatallıqmıdı? | bizdıngırdatallıqmıbız? dıngırdatallıqbızmı? | sizdıngırdatallıqmısız? | aladıngırdatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make something rattle? | mendıngırdatallıq tülmüme? | sendıngırdatallıq tülmüse? | oldıngırdatallıq tülmüdü? | bizdıngırdatallıq tülmübüz? | sizdıngırdatallıq tülmüsüz? | aladıngırdatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make something rattle | mendıngırdatalır edimdıngırdatalır em | sendıngırdatalır edingdıngırdatalır eng | oldıngırdatalır edidıngırdatalır ed | bizdıngırdatalır edikdıngırdatalır ek | sizdıngırdatalır edigizdıngırdatalır egiz | aladıngırdatalır ediledıngırdatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make something rattle | mendıngırdatalmaz edimdıngırdatalmaz em | sendıngırdatalmaz edingdıngırdatalmaz eng | oldıngırdatalmaz edidıngırdatalmaz ed | bizdıngırdatalmaz edikdıngırdatalmaz ek | sizdıngırdatalmaz edigizdıngırdatalmaz egiz | aladıngırdatalmaz ediledıngırdatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make something rattle | sendıngırdatalğındıngırdatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make something rattle | sendıngırdatalmağındıngırdatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making something rattle | mendıngırdata bolmazma | sendıngırdata bolmazsa | oldıngırdata bolmaz | bizdıngırdata bolmazbız | sizdıngırdata bolmazsız | aladıngırdata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making something rattle (emphatic) | mendıngırdatmay bolmazma | sendıngırdatmay bolmazsa | oldıngırdatmay bolmaz | bizdıngırdatmay bolmazbız | sizdıngırdatmay bolmazsız | aladıngırdatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making something rattle | mendıngırdata tura bolmazma | sendıngırdata tura bolmazsa | oldıngırdata tura bolmaz | bizdıngırdata tura bolmazbız | sizdıngırdata tura bolmazsız | aladıngırdata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making something rattle (emphatic) | mendıngırdatmay tura bolmazma | sendıngırdatmay tura bolmazsa | oldıngırdatmay tura bolmaz | bizdıngırdatmay tura bolmazbız | sizdıngırdatmay tura bolmazsız | aladıngırdatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making something rattle | mendıngırdatmay turama | sendıngırdatmay turasa | oldıngırdatmay turadı | bizdıngırdatmay turabız | sizdıngırdatmay turasız | aladıngırdatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making something rattle | mendıngırdatmay turmayma | sendıngırdatmay turmaysa | oldıngırdatmay turmaydı | bizdıngırdatmay turmaybız | sizdıngırdatmay turmaysız | aladıngırdatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making something rattle? | mendıngırdatmay turmaymıma | sendıngırdatmay turmaymısa | oldıngırdatmay turmaymıdı | bizdıngırdatmay turmaymıbız | sizdıngırdatmay turmaymısız | aladıngırdatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made something rattle | mendıngırdathan bolmazma | sendıngırdathan bolmazsa | oldıngırdathan bolmaz | bizdıngırdathan bolmazbız | sizdıngırdathan bolmazsız | aladıngırdathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made something rattle (emphatic) | mendıngırdatmağan bolmazma | sendıngırdatmağan bolmazsa | oldıngırdatmağan bolmaz | bizdıngırdatmağan bolmazbız | sizdıngırdatmağan bolmazsız | aladıngırdatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made something rattle | mendıngırdathan bolmasam | sendıngırdathan bolmasang | oldıngırdathan bolmasa | bizdıngırdathan bolmasaq | sizdıngırdathan bolmasağız | aladıngırdathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made something rattle | mendıngırdatmağan bolmasam | sendıngırdatmağan bolmasang | oldıngırdatmağan bolmasa | bizdıngırdatmağan bolmasaq | sizdıngırdatmağan bolmasağız | aladıngırdatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make something rattle | mendıngırdatırıq bolmazma | sendıngırdatırıq bolmazsa | oldıngırdatırıq bolmaz | bizdıngırdatırıq bolmazbız | sizdıngırdatırıq bolmazsız | aladıngırdatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make something rattle (emphatic) | mendıngırdatmazlıq bolmazma | sendıngırdatmazlıq bolmazsa | oldıngırdatmazlıq bolmaz | bizdıngırdatmazlıq bolmazbız | sizdıngırdatmazlıq bolmazsız | aladıngırdatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make something rattle | mendıngırdatırıq bolmasam | sendıngırdatırıq bolmasang | oldıngırdatırıq bolmasa | bizdıngırdatırıq bolmasaq | sizdıngırdatırıq bolmasağız | aladıngırdatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make something rattle | mendıngırdatmazlıq bolmasam | sendıngırdatmazlıq bolmasang | oldıngırdatmazlıq bolmasa | bizdıngırdatmazlıq bolmasaq | sizdıngırdatmazlıq bolmasağız | aladıngırdatmazlıq bolmasala |