dıngırdarğa
/dɯŋɯrdarʁa/
1. to rattle, to clatter, to clank, to make a knocking noise
- dıngırdağan tawuş — a rattling noise
- eşik dıngırdaydı — the door is rattling
- dıngırdab turadı — it keeps clanking
2. to weary people with talk, to go on and on
- ol haman dıngırdaydı — he goes on and on
- dıngırdab turma — stop going on
- köb dıngırdadı — he wearied us with talk
3. to grow decrepit, to waste away with age
- ol asırı qartdan dıngırdab boşağandı — he has grown old and quite wasted away
- qartlıqdan dıngırdadı — he wasted away with age
- dıngırdab qaldı — he was left decrepit
Conjugation
Common forms
- dıngırdaydıhe is rattling
- dıngırdadıhe rattled
- dıngırdağandıhe has rattled
- dıngırdarhe will rattle
- dıngırdarıqdıhe is going to rattle
- dıngırday edihe was rattling
- dıngırdasaif he rattles
- dıngırda!rattle!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is rattling | mendıngırdayma | sendıngırdaysa | oldıngırdaydı | bizdıngırdaybız | sizdıngırdaysız | aladıngırdaydıla |
| Present (simple & continuous)he is not rattling | mendıngırdamayma | sendıngırdamaysa | oldıngırdamaydı | bizdıngırdamaybız | sizdıngırdamaysız | aladıngırdamaydıla |
| Present (simple & continuous)is he rattling? | mendıngırdaymıma? dıngırdaymamı? | sendıngırdaymısa? | oldıngırdaymıdı? | bizdıngırdaymıbız? dıngırdaybızmı? | sizdıngırdaymısız? | aladıngırdaymıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he rattling? | mendıngırdamaymıma? dıngırdamaymamı? | sendıngırdamaymısa? | oldıngırdamaymıdı? | bizdıngırdamaymıbız? dıngırdamaybızmı? | sizdıngırdamaymısız? | aladıngırdamaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually rattles | mendıngırdawçanma | sendıngırdawçansa | oldıngırdawçandı | bizdıngırdawçanbız | sizdıngırdawçansız | aladıngırdawçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually rattle | mendıngırdawçan tülme | sendıngırdawçan tülse | oldıngırdawçan tüldü | bizdıngırdawçan tülbüz | sizdıngırdawçan tülsüz | aladıngırdawçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually rattle? | mendıngırdawçanmıma? dıngırdawçanmamı? | sendıngırdawçanmısa? | oldıngırdawçanmıdı? | bizdıngırdawçanmıbız? dıngırdawçanbızmı? | sizdıngırdawçanmısız? | aladıngırdawçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually rattle? | mendıngırdawçan tülmüme? | sendıngırdawçan tülmüse? | oldıngırdawçan tülmüdü? | bizdıngırdawçan tülmübüz? | sizdıngırdawçan tülmüsüz? | aladıngırdawçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has rattled and remains so | oldıngırdabdı | aladıngırdabdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he rattled? | oldıngırdabmıdı? | aladıngırdabmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of rattling | mendıngırday turama | sendıngırday turasa | oldıngırday turadı | bizdıngırday turabız | sizdıngırday turasız | aladıngırday turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of rattling | mendıngırday turmayma | sendıngırday turmaysa | oldıngırday turmaydı | bizdıngırday turmaybız | sizdıngırday turmaysız | aladıngırday turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of rattling? | mendıngırday turamıma? dıngırday turamamı? | sendıngırday turamısa? | oldıngırday turamıdı? | bizdıngırday turamıbız? dıngırday turabızmı? | sizdıngırday turamısız? | aladıngırday turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of rattling? | mendıngırday turmaymıma? dıngırday turmaymamı? | sendıngırday turmaymısa? | oldıngırday turmaymıdı? | bizdıngırday turmaymıbız? dıngırday turmaybızmı? | sizdıngırday turmaymısız? | aladıngırday turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he rattled | mendıngırdadım | sendıngırdadıng | oldıngırdadı | bizdıngırdadıq | sizdıngırdadığız | aladıngırdadıla |
| Simple past (definite)he didn't rattle | mendıngırdamadım | sendıngırdamadıng | oldıngırdamadı | bizdıngırdamadıq | sizdıngırdamadığız | aladıngırdamadıla |
| Simple past (definite)did he rattle? | mendıngırdadımmı? | sendıngırdadıngmı? | oldıngırdadımı? | bizdıngırdadıqmı? | sizdıngırdadığızmı? | aladıngırdadılamı? |
| Simple past (definite)didn't he rattle? | mendıngırdamadımmı? | sendıngırdamadıngmı? | oldıngırdamadımı? | bizdıngırdamadıqmı? | sizdıngırdamadığızmı? | aladıngırdamadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has rattled | mendıngırdağanma | sendıngırdağansa | oldıngırdağandı | bizdıngırdağanbız | sizdıngırdağansız | aladıngırdağandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't rattled | mendıngırdamağanma | sendıngırdamağansa | oldıngırdamağandı | bizdıngırdamağanbız | sizdıngırdamağansız | aladıngırdamağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he rattled? | mendıngırdağanmıma? dıngırdağanmamı? | sendıngırdağanmısa? | oldıngırdağanmıdı? | bizdıngırdağanmıbız? dıngırdağanbızmı? | sizdıngırdağanmısız? | aladıngırdağanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he rattled? | mendıngırdamağanmıma? dıngırdamağanmamı? | sendıngırdamağanmısa? | oldıngırdamağanmıdı? | bizdıngırdamağanmıbız? dıngırdamağanbızmı? | sizdıngırdamağanmısız? | aladıngırdamağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will rattle | mendıngırdarma | sendıngırdarsa | oldıngırdar | bizdıngırdarbız | sizdıngırdarsız | aladıngırdarla |
| Indefinite future (future I)he won't rattle | mendıngırdamazma | sendıngırdamazsa | oldıngırdamaz | bizdıngırdamazbız | sizdıngırdamazsız | aladıngırdamazla |
| Indefinite future (future I)will he rattle? | mendıngırdarmıma? dıngırdarmamı? | sendıngırdarmısa? | oldıngırdarmı? | bizdıngırdarmıbız? dıngırdarbızmı? | sizdıngırdarmısız? | aladıngırdarmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he rattle? | mendıngırdamazmıma? dıngırdamazmamı? | sendıngırdamazmısa? | oldıngırdamazmı? | bizdıngırdamazmıbız? dıngırdamazbızmı? | sizdıngırdamazmısız? | aladıngırdamazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to rattle | mendıngırdarıqma | sendıngırdarıqsa | oldıngırdarıqdı | bizdıngırdarıqbız | sizdıngırdarıqsız | aladıngırdarıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to rattle | mendıngırdarıq tülme | sendıngırdarıq tülse | oldıngırdarıq tüldü | bizdıngırdarıq tülbüz | sizdıngırdarıq tülsüz | aladıngırdarıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to rattle? | mendıngırdarıqmıma? dıngırdarıqmamı? | sendıngırdarıqmısa? | oldıngırdarıqmıdı? | bizdıngırdarıqmıbız? dıngırdarıqbızmı? | sizdıngırdarıqmısız? | aladıngırdarıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to rattle? | mendıngırdarıq tülmüme? | sendıngırdarıq tülmüse? | oldıngırdarıq tülmüdü? | bizdıngırdarıq tülmübüz? | sizdıngırdarıq tülmüsüz? | aladıngırdarıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had rattled | mendıngırdağan edimdıngırdağanem | sendıngırdağan edingdıngırdağaneng | oldıngırdağan edidıngırdağaned | bizdıngırdağan edikdıngırdağanek | sizdıngırdağan edigizdıngırdağanegiz | aladıngırdağan ediledıngırdağanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't rattled | mendıngırdamağan edimdıngırdamağanem | sendıngırdamağan edingdıngırdamağaneng | oldıngırdamağan edidıngırdamağaned | bizdıngırdamağan edikdıngırdamağanek | sizdıngırdamağan edigizdıngırdamağanegiz | aladıngırdamağan ediledıngırdamağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was rattling | mendıngırday edimdıngırdayem | sendıngırday edingdıngırdayeng | oldıngırday edidıngırdayed | bizdıngırday edikdıngırdayek | sizdıngırday edigizdıngırdayegiz | aladıngırday ediledıngırdayelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't rattling | mendıngırdamay edimdıngırdamayem | sendıngırdamay edingdıngırdamayeng | oldıngırdamay edidıngırdamayed | bizdıngırdamay edikdıngırdamayek | sizdıngırdamay edigizdıngırdamayegiz | aladıngırdamay ediledıngırdamayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to rattle | mendıngırdawçan edimdıngırdawçanem | sendıngırdawçan edingdıngırdawçaneng | oldıngırdawçan edidıngırdawçaned | bizdıngırdawçan edikdıngırdawçanek | sizdıngırdawçan edigizdıngırdawçanegiz | aladıngırdawçan ediledıngırdawçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to rattle | mendıngırdawçan tül edimdıngırdawçan tül em | sendıngırdawçan tül edingdıngırdawçan tül eng | oldıngırdawçan tül edidıngırdawçan tül ed | bizdıngırdawçan tül edikdıngırdawçan tül ek | sizdıngırdawçan tül edigizdıngırdawçan tül egiz | aladıngırdawçan tül ediledıngırdawçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had rattled and remained so | oldıngırdab edi | aladıngırdab edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't rattled | oldıngırdab tül edi | aladıngırdab tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of rattling | mendıngırday tura edimdıngırday turaem | sendıngırday tura edingdıngırday turaeng | oldıngırday tura edidıngırday turaed | bizdıngırday tura edikdıngırday turaek | sizdıngırday tura edigizdıngırday turaegiz | aladıngırday tura ediledıngırday turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of rattling | mendıngırday turmay edimdıngırday turmayem | sendıngırday turmay edingdıngırday turmayeng | oldıngırday turmay edidıngırday turmayed | bizdıngırday turmay edikdıngırday turmayek | sizdıngırday turmay edigizdıngırday turmayegiz | aladıngırday turmay ediledıngırday turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would rattle | mendıngırdar edimdıngırdar em | sendıngırdar edingdıngırdar eng | oldıngırdar edidıngırdar ed | bizdıngırdar edikdıngırdar ek | sizdıngırdar edigizdıngırdar egiz | aladıngırdar ediledıngırdar elle |
| Conditional result (would)he wouldn't rattle | mendıngırdamaz edimdıngırdamaz em | sendıngırdamaz edingdıngırdamaz eng | oldıngırdamaz edidıngırdamaz ed | bizdıngırdamaz edikdıngırdamaz ek | sizdıngırdamaz edigizdıngırdamaz egiz | aladıngırdamaz ediledıngırdamaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have rattled | mendıngırdarıq edimdıngırdarıq em | sendıngırdarıq edingdıngırdarıq eng | oldıngırdarıq edidıngırdarıq ed | bizdıngırdarıq edikdıngırdarıq ek | sizdıngırdarıq edigizdıngırdarıq egiz | aladıngırdarıq ediledıngırdarıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have rattled | mendıngırdarıq tül edimdıngırdarıq tül em | sendıngırdarıq tül edingdıngırdarıq tül eng | oldıngırdarıq tül edidıngırdarıq tül ed | bizdıngırdarıq tül edikdıngırdarıq tül ek | sizdıngırdarıq tül edigizdıngırdarıq tül egiz | aladıngırdarıq tül ediledıngırdarıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he rattles | mendıngırdasam | sendıngırdasang | oldıngırdasa | bizdıngırdasaq | sizdıngırdasağız | aladıngırdasala |
| Conditionalif he doesn't rattle | mendıngırdamasam | sendıngırdamasang | oldıngırdamasa | bizdıngırdamasaq | sizdıngırdamasağız | aladıngırdamasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is rattling | mendıngırday esem | sendıngırday eseng | oldıngırday ese | bizdıngırday esek | sizdıngırday esegiz | aladıngırday esele |
| Conditional, present realif he is not rattling | mendıngırdamay esem | sendıngırdamay eseng | oldıngırdamay ese | bizdıngırdamay esek | sizdıngırdamay esegiz | aladıngırdamay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he rattled | mendıngırdasam edidıngırdasam ed | sendıngırdasang edidıngırdasang ed | oldıngırdasa edidıngırdasaed | bizdıngırdasaq edidıngırdasaq ed | sizdıngırdasağız edidıngırdasağız ed | aladıngırdasala edidıngırdasalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't rattle | mendıngırdamasam edidıngırdamasam ed | sendıngırdamasang edidıngırdamasang ed | oldıngırdamasa edidıngırdamasaed | bizdıngırdamasaq edidıngırdamasaq ed | sizdıngırdamasağız edidıngırdamasağız ed | aladıngırdamasala edidıngırdamasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he rattled | mendıngırdadım esem | sendıngırdadıng eseng | oldıngırdadı ese | bizdıngırdadıq esek | sizdıngırdadığız esegiz | aladıngırdadıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't rattle | mendıngırdamadım esem | sendıngırdamadıng eseng | oldıngırdamadı ese | bizdıngırdamadıq esek | sizdıngırdamadığız esegiz | aladıngırdamadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did rattle (indeed) | mendıngırdağan esem | sendıngırdağan eseng | oldıngırdağan ese | bizdıngırdağan esek | sizdıngırdağan esegiz | aladıngırdağan esele |
| Conditional, past realif he didn't rattle (indeed) | mendıngırdamağan esem | sendıngırdamağan eseng | oldıngırdamağan ese | bizdıngırdamağan esek | sizdıngırdamağan esegiz | aladıngırdamağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had rattled | mendıngırdağan bolsam | sendıngırdağan bolsang | oldıngırdağan bolsa | bizdıngırdağan bolsaq | sizdıngırdağan bolsağız | aladıngırdağan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't rattled | mendıngırdamağan bolsam | sendıngırdamağan bolsang | oldıngırdamağan bolsa | bizdıngırdamağan bolsaq | sizdıngırdamağan bolsağız | aladıngırdamağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had rattled | mendıngırdağan bolsam edidıngırdağan bolsam ed | sendıngırdağan bolsang edidıngırdağan bolsang ed | oldıngırdağan bolsa edidıngırdağan bolsaed | bizdıngırdağan bolsaq edidıngırdağan bolsaq ed | sizdıngırdağan bolsağız edidıngırdağan bolsağız ed | aladıngırdağan bolsala edidıngırdağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't rattled | mendıngırdamağan bolsam edidıngırdamağan bolsam ed | sendıngırdamağan bolsang edidıngırdamağan bolsang ed | oldıngırdamağan bolsa edidıngırdamağan bolsaed | bizdıngırdamağan bolsaq edidıngırdamağan bolsaq ed | sizdıngırdamağan bolsağız edidıngırdamağan bolsağız ed | aladıngırdamağan bolsala edidıngırdamağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will rattle | mendıngırdar esem | sendıngırdar eseng | oldıngırdar ese | bizdıngırdar esek | sizdıngırdar esegiz | aladıngırdar esele |
| Conditional, aoristif he won't rattle | mendıngırdamaz esem | sendıngırdamaz eseng | oldıngırdamaz ese | bizdıngırdamaz esek | sizdıngırdamaz esegiz | aladıngırdamaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to rattle | mendıngırdarıq esem | sendıngırdarıq eseng | oldıngırdarıq ese | bizdıngırdarıq esek | sizdıngırdarıq esegiz | aladıngırdarıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to rattle | mendıngırdarıq tül esem | sendıngırdarıq tül eseng | oldıngırdarıq tül ese | bizdıngırdarıq tül esek | sizdıngırdarıq tül esegiz | aladıngırdarıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to rattle | mendıngırdarıq bolsam | sendıngırdarıq bolsang | oldıngırdarıq bolsa | bizdıngırdarıq bolsaq | sizdıngırdarıq bolsağız | aladıngırdarıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to rattle | mendıngırdamazlıq bolsam | sendıngırdamazlıq bolsang | oldıngırdamazlıq bolsa | bizdıngırdamazlıq bolsaq | sizdıngırdamazlıq bolsağız | aladıngırdamazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso dıngırdadıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be rattling | mendıngırday bolurma | sendıngırday bolursa | oldıngırday bolur | bizdıngırday bolurbuz | sizdıngırday bolursuz | aladıngırday bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be rattling | mendıngırdamay bolurma | sendıngırdamay bolursa | oldıngırdamay bolur | bizdıngırdamay bolurbuz | sizdıngırdamay bolursuz | aladıngırdamay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of rattling | mendıngırday tura bolurma | sendıngırday tura bolursa | oldıngırday tura bolur | bizdıngırday tura bolurbuz | sizdıngırday tura bolursuz | aladıngırday tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not rattling | mendıngırdamay tura bolurma | sendıngırdamay tura bolursa | oldıngırdamay tura bolur | bizdıngırdamay tura bolurbuz | sizdıngırdamay tura bolursuz | aladıngırdamay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have rattled | mendıngırdağan bolurma | sendıngırdağan bolursa | oldıngırdağan bolur | bizdıngırdağan bolurbuz | sizdıngırdağan bolursuz | aladıngırdağan bolurla |
| Inference (must have)he must not have rattled | mendıngırdamağan bolurma | sendıngırdamağan bolursa | oldıngırdamağan bolur | bizdıngırdamağan bolurbuz | sizdıngırdamağan bolursuz | aladıngırdamağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to rattle | mendıngırdarıq bolurma | sendıngırdarıq bolursa | oldıngırdarıq bolur | bizdıngırdarıq bolurbuz | sizdıngırdarıq bolursuz | aladıngırdarıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to rattle | mendıngırdamazlıq bolurma | sendıngırdamazlıq bolursa | oldıngırdamazlıq bolur | bizdıngırdamazlıq bolurbuz | sizdıngırdamazlıq bolursuz | aladıngırdamazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it rattle | mendıngırdayım | sendıngırda! | oldıngırdasın | bizdıngırdayıq | sizdıngırdağız! | aladıngırdasınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not rattle | mendıngırdamayım | sendıngırdama! | oldıngırdamasın | bizdıngırdamayıq | sizdıngırdamağız! | aladıngırdamasınla |
| Commands & suggestionsshould he rattle? | mendıngırdayımmı? | oldıngırdasınmı? | bizdıngırdayıqmı? | aladıngırdasınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not rattle? | mendıngırdamayımmı? | oldıngırdamasınmı? | bizdıngırdamayıqmı? | aladıngırdamasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it rattle | sendıngırdaçı2 | oldıngırdasınçı | sizdıngırdaçığız | aladıngırdasınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not rattle | sendıngırdamaçı2 | oldıngırdamasınçı | sizdıngırdamaçığız | aladıngırdamasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you rattle | sendıngırdağındıngırdağı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not rattle | sendıngırdamağındıngırdamağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he rattled | mendıngırdağay edim dıngırdağa edim | sendıngırdağay eding dıngırdağa eding | oldıngırdağay edi dıngırdağa edi | bizdıngırdağay edik dıngırdağa edik | sizdıngırdağay edigiz dıngırdağa edigiz | aladıngırdağay edile dıngırdağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not rattle | mendıngırdamağay edim dıngırdamağa edim | sendıngırdamağay eding dıngırdamağa eding | oldıngırdamağay edi dıngırdamağa edi | bizdıngırdamağay edik dıngırdamağa edik | sizdıngırdamağay edigiz dıngırdamağa edigiz | aladıngırdamağay edile dıngırdamağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to rattle | mendıngırdamağa qoyayımdıngırdama qoyayım | sendıngırdamağa qoy!dıngırdama qoy! | oldıngırdamağa qoysundıngırdama qoysun | bizdıngırdamağa qoyayıqdıngırdama qoyayıq | sizdıngırdamağa qoyuğuz!dıngırdama qoyuğuz! | aladıngırdamağa qoysunladıngırdama qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to rattle | mendıngırdamağa qoymayımdıngırdama qoymayım | sendıngırdamağa qoyma!dıngırdama qoyma! | oldıngırdamağa qoymasındıngırdama qoymasın | bizdıngırdamağa qoymayıqdıngırdama qoymayıq | sizdıngırdamağa qoymağız!dıngırdama qoymağız! | aladıngırdamağa qoymasınladıngırdama qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoyayımmı?dıngırdama qoyayımmı? | oldıngırdamağa qoysunmu?dıngırdama qoysunmu? | bizdıngırdamağa qoyayıqmı?dıngırdama qoyayıqmı? | aladıngırdamağa qoysunlamı?dıngırdama qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoymayımmı?dıngırdama qoymayımmı? | oldıngırdamağa qoymasınmı?dıngırdama qoymasınmı? | bizdıngırdamağa qoymayıqmı?dıngırdama qoymayıqmı? | aladıngırdamağa qoymasınlamı?dıngırdama qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to rattle | mendıngırdamağa qoyamadıngırdama qoyama | sendıngırdamağa qoyasadıngırdama qoyasa | oldıngırdamağa qoyadıdıngırdama qoyadı | bizdıngırdamağa qoyabızdıngırdama qoyabız | sizdıngırdamağa qoyasızdıngırdama qoyasız | aladıngırdamağa qoyadıladıngırdama qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to rattle | mendıngırdamağa qoymaymadıngırdama qoymayma | sendıngırdamağa qoymaysadıngırdama qoymaysa | oldıngırdamağa qoymaydıdıngırdama qoymaydı | bizdıngırdamağa qoymaybızdıngırdama qoymaybız | sizdıngırdamağa qoymaysızdıngırdama qoymaysız | aladıngırdamağa qoymaydıladıngırdama qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoyamıma?dıngırdama qoyamıma? | sendıngırdamağa qoyamısa?dıngırdama qoyamısa? | oldıngırdamağa qoyamıdı?dıngırdama qoyamıdı? | bizdıngırdamağa qoyamıbız?dıngırdama qoyamıbız? | sizdıngırdamağa qoyamısız?dıngırdama qoyamısız? | aladıngırdamağa qoyamıdıla?dıngırdama qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoymaymıma?dıngırdama qoymaymıma? | sendıngırdamağa qoymaymısa?dıngırdama qoymaymısa? | oldıngırdamağa qoymaymıdı?dıngırdama qoymaymıdı? | bizdıngırdamağa qoymaymıbız?dıngırdama qoymaymıbız? | sizdıngırdamağa qoymaymısız?dıngırdama qoymaymısız? | aladıngırdamağa qoymaymıdıla?dıngırdama qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to rattle | mendıngırdamağa qoydumdıngırdama qoydum | sendıngırdamağa qoydungdıngırdama qoydung | oldıngırdamağa qoydudıngırdama qoydu | bizdıngırdamağa qoyduqdıngırdama qoyduq | sizdıngırdamağa qoyduğuzdıngırdama qoyduğuz | aladıngırdamağa qoyduladıngırdama qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to rattle | mendıngırdamağa qoymadımdıngırdama qoymadım | sendıngırdamağa qoymadıngdıngırdama qoymadıng | oldıngırdamağa qoymadıdıngırdama qoymadı | bizdıngırdamağa qoymadıqdıngırdama qoymadıq | sizdıngırdamağa qoymadığızdıngırdama qoymadığız | aladıngırdamağa qoymadıladıngırdama qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoydummu?dıngırdama qoydummu? | sendıngırdamağa qoydungmu?dıngırdama qoydungmu? | oldıngırdamağa qoydumu?dıngırdama qoydumu? | bizdıngırdamağa qoyduqmu?dıngırdama qoyduqmu? | sizdıngırdamağa qoyduğuzmu?dıngırdama qoyduğuzmu? | aladıngırdamağa qoydulamı?dıngırdama qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to rattle? | mendıngırdamağa qoymadımmı?dıngırdama qoymadımmı? | sendıngırdamağa qoymadıngmı?dıngırdama qoymadıngmı? | oldıngırdamağa qoymadımı?dıngırdama qoymadımı? | bizdıngırdamağa qoymadıqmı?dıngırdama qoymadıqmı? | sizdıngırdamağa qoymadığızmı?dıngırdama qoymadığızmı? | aladıngırdamağa qoymadılamı?dıngırdama qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can rattle | mendıngırdayalama | sendıngırdayalasa | oldıngırdayaladı | bizdıngırdayalabız | sizdıngırdayalasız | aladıngırdayaladıla |
| Ability — presenthe can't rattle | mendıngırdayalmayma | sendıngırdayalmaysa | oldıngırdayalmaydı | bizdıngırdayalmaybız | sizdıngırdayalmaysız | aladıngırdayalmaydıla |
| Ability — presentcan he rattle? | mendıngırdayalamıma? dıngırdayalamamı? | sendıngırdayalamısa? | oldıngırdayalamıdı? | bizdıngırdayalamıbız? dıngırdayalabızmı? | sizdıngırdayalamısız? | aladıngırdayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he rattle? | mendıngırdayalmaymıma? dıngırdayalmaymamı? | sendıngırdayalmaymısa? | oldıngırdayalmaymıdı? | bizdıngırdayalmaymıbız? dıngırdayalmaybızmı? | sizdıngırdayalmaymısız? | aladıngırdayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can rattle | mendıngırdayalsam | sendıngırdayalsang | oldıngırdayalsa | bizdıngırdayalsaq | sizdıngırdayalsağız | aladıngırdayalsala |
| Ability — if I can…if he can't rattle | mendıngırdayalmasam | sendıngırdayalmasang | oldıngırdayalmasa | bizdıngırdayalmasaq | sizdıngırdayalmasağız | aladıngırdayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to rattle | mendıngırdayaldım | sendıngırdayaldıng | oldıngırdayaldı | bizdıngırdayaldıq | sizdıngırdayaldığız | aladıngırdayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not rattle | mendıngırdayalmadım | sendıngırdayalmadıng | oldıngırdayalmadı | bizdıngırdayalmadıq | sizdıngırdayalmadığız | aladıngırdayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to rattle? | mendıngırdayaldımmı? | sendıngırdayaldıngmı? | oldıngırdayaldımı? | bizdıngırdayaldıqmı? | sizdıngırdayaldığızmı? | aladıngırdayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he rattle? | mendıngırdayalmadımmı? | sendıngırdayalmadıngmı? | oldıngırdayalmadımı? | bizdıngırdayalmadıqmı? | sizdıngırdayalmadığızmı? | aladıngırdayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to rattle | mendıngırdayalğanma | sendıngırdayalğansa | oldıngırdayalğandı | bizdıngırdayalğanbız | sizdıngırdayalğansız | aladıngırdayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to rattle | mendıngırdayalmağanma | sendıngırdayalmağansa | oldıngırdayalmağandı | bizdıngırdayalmağanbız | sizdıngırdayalmağansız | aladıngırdayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to rattle? | mendıngırdayalğanmıma? dıngırdayalğanmamı? | sendıngırdayalğanmısa? | oldıngırdayalğanmıdı? | bizdıngırdayalğanmıbız? dıngırdayalğanbızmı? | sizdıngırdayalğanmısız? | aladıngırdayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to rattle? | mendıngırdayalmağanmıma? dıngırdayalmağanmamı? | sendıngırdayalmağanmısa? | oldıngırdayalmağanmıdı? | bizdıngırdayalmağanmıbız? dıngırdayalmağanbızmı? | sizdıngırdayalmağanmısız? | aladıngırdayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to rattle | mendıngırdayalğan edimdıngırdayalğanem | sendıngırdayalğan edingdıngırdayalğaneng | oldıngırdayalğan edidıngırdayalğaned | bizdıngırdayalğan edikdıngırdayalğanek | sizdıngırdayalğan edigizdıngırdayalğanegiz | aladıngırdayalğan ediledıngırdayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to rattle | mendıngırdayalmağan edimdıngırdayalmağanem | sendıngırdayalmağan edingdıngırdayalmağaneng | oldıngırdayalmağan edidıngırdayalmağaned | bizdıngırdayalmağan edikdıngırdayalmağanek | sizdıngırdayalmağan edigizdıngırdayalmağanegiz | aladıngırdayalmağan ediledıngırdayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could rattle | mendıngırdayala edimdıngırdayalaem | sendıngırdayala edingdıngırdayalaeng | oldıngırdayala edidıngırdayalaed | bizdıngırdayala edikdıngırdayalaek | sizdıngırdayala edigizdıngırdayalaegiz | aladıngırdayala ediledıngırdayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not rattle | mendıngırdayalmay edimdıngırdayalmayem | sendıngırdayalmay edingdıngırdayalmayeng | oldıngırdayalmay edidıngırdayalmayed | bizdıngırdayalmay edikdıngırdayalmayek | sizdıngırdayalmay edigizdıngırdayalmayegiz | aladıngırdayalmay ediledıngırdayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to rattle | mendıngırdayalırma | sendıngırdayalırsa | oldıngırdayalır | bizdıngırdayalırbız | sizdıngırdayalırsız | aladıngırdayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to rattle | mendıngırdayalmazma | sendıngırdayalmazsa | oldıngırdayalmaz | bizdıngırdayalmazbız | sizdıngırdayalmazsız | aladıngırdayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to rattle? | mendıngırdayalırmıma? dıngırdayalırmamı? | sendıngırdayalırmısa? | oldıngırdayalırmı? | bizdıngırdayalırmıbız? dıngırdayalırbızmı? | sizdıngırdayalırmısız? | aladıngırdayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to rattle? | mendıngırdayalmazmıma? dıngırdayalmazmamı? | sendıngırdayalmazmısa? | oldıngırdayalmazmı? | bizdıngırdayalmazmıbız? dıngırdayalmazbızmı? | sizdıngırdayalmazmısız? | aladıngırdayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to rattle | mendıngırdayallıqma | sendıngırdayallıqsa | oldıngırdayallıqdı | bizdıngırdayallıqbız | sizdıngırdayallıqsız | aladıngırdayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to rattle | mendıngırdayallıq tülme | sendıngırdayallıq tülse | oldıngırdayallıq tüldü | bizdıngırdayallıq tülbüz | sizdıngırdayallıq tülsüz | aladıngırdayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to rattle? | mendıngırdayallıqmıma? dıngırdayallıqmamı? | sendıngırdayallıqmısa? | oldıngırdayallıqmıdı? | bizdıngırdayallıqmıbız? dıngırdayallıqbızmı? | sizdıngırdayallıqmısız? | aladıngırdayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to rattle? | mendıngırdayallıq tülmüme? | sendıngırdayallıq tülmüse? | oldıngırdayallıq tülmüdü? | bizdıngırdayallıq tülmübüz? | sizdıngırdayallıq tülmüsüz? | aladıngırdayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to rattle | mendıngırdayalır edimdıngırdayalır em | sendıngırdayalır edingdıngırdayalır eng | oldıngırdayalır edidıngırdayalır ed | bizdıngırdayalır edikdıngırdayalır ek | sizdıngırdayalır edigizdıngırdayalır egiz | aladıngırdayalır ediledıngırdayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to rattle | mendıngırdayalmaz edimdıngırdayalmaz em | sendıngırdayalmaz edingdıngırdayalmaz eng | oldıngırdayalmaz edidıngırdayalmaz ed | bizdıngırdayalmaz edikdıngırdayalmaz ek | sizdıngırdayalmaz edigizdıngırdayalmaz egiz | aladıngırdayalmaz ediledıngırdayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to rattle | sendıngırdayalğındıngırdayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to rattle | sendıngırdayalmağındıngırdayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be rattling | mendıngırday bolmazma | sendıngırday bolmazsa | oldıngırday bolmaz | bizdıngırday bolmazbız | sizdıngırday bolmazsız | aladıngırday bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be rattling (emphatic) | mendıngırdamay bolmazma | sendıngırdamay bolmazsa | oldıngırdamay bolmaz | bizdıngırdamay bolmazbız | sizdıngırdamay bolmazsız | aladıngırdamay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of rattling | mendıngırday tura bolmazma | sendıngırday tura bolmazsa | oldıngırday tura bolmaz | bizdıngırday tura bolmazbız | sizdıngırday tura bolmazsız | aladıngırday tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not rattling (emphatic) | mendıngırdamay tura bolmazma | sendıngırdamay tura bolmazsa | oldıngırdamay tura bolmaz | bizdıngırdamay tura bolmazbız | sizdıngırdamay tura bolmazsız | aladıngırdamay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not rattling | mendıngırdamay turama | sendıngırdamay turasa | oldıngırdamay turadı | bizdıngırdamay turabız | sizdıngırdamay turasız | aladıngırdamay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not rattling | mendıngırdamay turmayma | sendıngırdamay turmaysa | oldıngırdamay turmaydı | bizdıngırdamay turmaybız | sizdıngırdamay turmaysız | aladıngırdamay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not rattling? | mendıngırdamay turmaymıma | sendıngırdamay turmaymısa | oldıngırdamay turmaymıdı | bizdıngırdamay turmaymıbız | sizdıngırdamay turmaymısız | aladıngırdamay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have rattled | mendıngırdağan bolmazma | sendıngırdağan bolmazsa | oldıngırdağan bolmaz | bizdıngırdağan bolmazbız | sizdıngırdağan bolmazsız | aladıngırdağan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have rattled (emphatic) | mendıngırdamağan bolmazma | sendıngırdamağan bolmazsa | oldıngırdamağan bolmaz | bizdıngırdamağan bolmazbız | sizdıngırdamağan bolmazsız | aladıngırdamağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had rattled | mendıngırdağan bolmasam | sendıngırdağan bolmasang | oldıngırdağan bolmasa | bizdıngırdağan bolmasaq | sizdıngırdağan bolmasağız | aladıngırdağan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't rattled | mendıngırdamağan bolmasam | sendıngırdamağan bolmasang | oldıngırdamağan bolmasa | bizdıngırdamağan bolmasaq | sizdıngırdamağan bolmasağız | aladıngırdamağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to rattle | mendıngırdarıq bolmazma | sendıngırdarıq bolmazsa | oldıngırdarıq bolmaz | bizdıngırdarıq bolmazbız | sizdıngırdarıq bolmazsız | aladıngırdarıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to rattle (emphatic) | mendıngırdamazlıq bolmazma | sendıngırdamazlıq bolmazsa | oldıngırdamazlıq bolmaz | bizdıngırdamazlıq bolmazbız | sizdıngırdamazlıq bolmazsız | aladıngırdamazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to rattle | mendıngırdarıq bolmasam | sendıngırdarıq bolmasang | oldıngırdarıq bolmasa | bizdıngırdarıq bolmasaq | sizdıngırdarıq bolmasağız | aladıngırdarıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to rattle | mendıngırdamazlıq bolmasam | sendıngırdamazlıq bolmasang | oldıngırdamazlıq bolmasa | bizdıngırdamazlıq bolmasaq | sizdıngırdamazlıq bolmasağız | aladıngırdamazlıq bolmasala |