açıqlatırğa
/atʃɯqlatɯrʁa/
to make someone explain something, to get something made clear
- işni açıqlatırğa — to have the matter made clear
- ol mağanasın açıqlatdı — he had the meaning explained
- ustazğa dersni açıqlatırğa — to have the teacher explain the lesson
Conjugation
Common forms
- açıqlatadıhe is making someone explain something
- açıqlatdıhe made someone explain something
- açıqlathandıhe has made someone explain something
- açıqlatırhe will make someone explain something
- açıqlatırıqdıhe is going to make someone explain something
- açıqlata edihe was making someone explain something
- açıqlatsaif he makes someone explain something
- açıqlat!make someone explain something!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making someone explain something | menaçıqlatama | senaçıqlatasa | olaçıqlatadı | bizaçıqlatabız | sizaçıqlatasız | alaaçıqlatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making someone explain something | menaçıqlatmayma | senaçıqlatmaysa | olaçıqlatmaydı | bizaçıqlatmaybız | sizaçıqlatmaysız | alaaçıqlatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making someone explain something? | menaçıqlatamıma? açıqlatamamı? | senaçıqlatamısa? | olaçıqlatamıdı? | bizaçıqlatamıbız? açıqlatabızmı? | sizaçıqlatamısız? | alaaçıqlatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making someone explain something? | menaçıqlatmaymıma? açıqlatmaymamı? | senaçıqlatmaymısa? | olaçıqlatmaymıdı? | bizaçıqlatmaymıbız? açıqlatmaybızmı? | sizaçıqlatmaymısız? | alaaçıqlatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes someone explain something | menaçıqlatıwçanma | senaçıqlatıwçansa | olaçıqlatıwçandı | bizaçıqlatıwçanbız | sizaçıqlatıwçansız | alaaçıqlatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make someone explain something | menaçıqlatıwçan tülme | senaçıqlatıwçan tülse | olaçıqlatıwçan tüldü | bizaçıqlatıwçan tülbüz | sizaçıqlatıwçan tülsüz | alaaçıqlatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make someone explain something? | menaçıqlatıwçanmıma? açıqlatıwçanmamı? | senaçıqlatıwçanmısa? | olaçıqlatıwçanmıdı? | bizaçıqlatıwçanmıbız? açıqlatıwçanbızmı? | sizaçıqlatıwçanmısız? | alaaçıqlatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make someone explain something? | menaçıqlatıwçan tülmüme? | senaçıqlatıwçan tülmüse? | olaçıqlatıwçan tülmüdü? | bizaçıqlatıwçan tülmübüz? | sizaçıqlatıwçan tülmüsüz? | alaaçıqlatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made someone explain something and remains so | olaçıqlatıbdı | alaaçıqlatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made someone explain something? | olaçıqlatıbmıdı? | alaaçıqlatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making someone explain something | menaçıqlata turama | senaçıqlata turasa | olaçıqlata turadı | bizaçıqlata turabız | sizaçıqlata turasız | alaaçıqlata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making someone explain something | menaçıqlata turmayma | senaçıqlata turmaysa | olaçıqlata turmaydı | bizaçıqlata turmaybız | sizaçıqlata turmaysız | alaaçıqlata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making someone explain something? | menaçıqlata turamıma? açıqlata turamamı? | senaçıqlata turamısa? | olaçıqlata turamıdı? | bizaçıqlata turamıbız? açıqlata turabızmı? | sizaçıqlata turamısız? | alaaçıqlata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making someone explain something? | menaçıqlata turmaymıma? açıqlata turmaymamı? | senaçıqlata turmaymısa? | olaçıqlata turmaymıdı? | bizaçıqlata turmaymıbız? açıqlata turmaybızmı? | sizaçıqlata turmaymısız? | alaaçıqlata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made someone explain something | menaçıqlatdım | senaçıqlatdıng | olaçıqlatdı | bizaçıqlatdıq | sizaçıqlatdığız | alaaçıqlatdıla |
| Simple past (definite)he didn't make someone explain something | menaçıqlatmadım | senaçıqlatmadıng | olaçıqlatmadı | bizaçıqlatmadıq | sizaçıqlatmadığız | alaaçıqlatmadıla |
| Simple past (definite)did he make someone explain something? | menaçıqlatdımmı? | senaçıqlatdıngmı? | olaçıqlatdımı? | bizaçıqlatdıqmı? | sizaçıqlatdığızmı? | alaaçıqlatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make someone explain something? | menaçıqlatmadımmı? | senaçıqlatmadıngmı? | olaçıqlatmadımı? | bizaçıqlatmadıqmı? | sizaçıqlatmadığızmı? | alaaçıqlatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made someone explain something | menaçıqlathanma | senaçıqlathansa | olaçıqlathandı | bizaçıqlathanbız | sizaçıqlathansız | alaaçıqlathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made someone explain something | menaçıqlatmağanma | senaçıqlatmağansa | olaçıqlatmağandı | bizaçıqlatmağanbız | sizaçıqlatmağansız | alaaçıqlatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made someone explain something? | menaçıqlathanmıma? açıqlathanmamı? | senaçıqlathanmısa? | olaçıqlathanmıdı? | bizaçıqlathanmıbız? açıqlathanbızmı? | sizaçıqlathanmısız? | alaaçıqlathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made someone explain something? | menaçıqlatmağanmıma? açıqlatmağanmamı? | senaçıqlatmağanmısa? | olaçıqlatmağanmıdı? | bizaçıqlatmağanmıbız? açıqlatmağanbızmı? | sizaçıqlatmağanmısız? | alaaçıqlatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make someone explain something | menaçıqlatırma | senaçıqlatırsa | olaçıqlatır | bizaçıqlatırbız | sizaçıqlatırsız | alaaçıqlatırla |
| Indefinite future (future I)he won't make someone explain something | menaçıqlatmazma | senaçıqlatmazsa | olaçıqlatmaz | bizaçıqlatmazbız | sizaçıqlatmazsız | alaaçıqlatmazla |
| Indefinite future (future I)will he make someone explain something? | menaçıqlatırmıma? açıqlatırmamı? | senaçıqlatırmısa? | olaçıqlatırmı? | bizaçıqlatırmıbız? açıqlatırbızmı? | sizaçıqlatırmısız? | alaaçıqlatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make someone explain something? | menaçıqlatmazmıma? açıqlatmazmamı? | senaçıqlatmazmısa? | olaçıqlatmazmı? | bizaçıqlatmazmıbız? açıqlatmazbızmı? | sizaçıqlatmazmısız? | alaaçıqlatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make someone explain something | menaçıqlatırıqma | senaçıqlatırıqsa | olaçıqlatırıqdı | bizaçıqlatırıqbız | sizaçıqlatırıqsız | alaaçıqlatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make someone explain something | menaçıqlatırıq tülme | senaçıqlatırıq tülse | olaçıqlatırıq tüldü | bizaçıqlatırıq tülbüz | sizaçıqlatırıq tülsüz | alaaçıqlatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make someone explain something? | menaçıqlatırıqmıma? açıqlatırıqmamı? | senaçıqlatırıqmısa? | olaçıqlatırıqmıdı? | bizaçıqlatırıqmıbız? açıqlatırıqbızmı? | sizaçıqlatırıqmısız? | alaaçıqlatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make someone explain something? | menaçıqlatırıq tülmüme? | senaçıqlatırıq tülmüse? | olaçıqlatırıq tülmüdü? | bizaçıqlatırıq tülmübüz? | sizaçıqlatırıq tülmüsüz? | alaaçıqlatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made someone explain something | menaçıqlathan edimaçıqlathanem | senaçıqlathan edingaçıqlathaneng | olaçıqlathan ediaçıqlathaned | bizaçıqlathan edikaçıqlathanek | sizaçıqlathan edigizaçıqlathanegiz | alaaçıqlathan edileaçıqlathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made someone explain something | menaçıqlatmağan edimaçıqlatmağanem | senaçıqlatmağan edingaçıqlatmağaneng | olaçıqlatmağan ediaçıqlatmağaned | bizaçıqlatmağan edikaçıqlatmağanek | sizaçıqlatmağan edigizaçıqlatmağanegiz | alaaçıqlatmağan edileaçıqlatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making someone explain something | menaçıqlata edimaçıqlataem | senaçıqlata edingaçıqlataeng | olaçıqlata ediaçıqlataed | bizaçıqlata edikaçıqlataek | sizaçıqlata edigizaçıqlataegiz | alaaçıqlata edileaçıqlataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making someone explain something | menaçıqlatmay edimaçıqlatmayem | senaçıqlatmay edingaçıqlatmayeng | olaçıqlatmay ediaçıqlatmayed | bizaçıqlatmay edikaçıqlatmayek | sizaçıqlatmay edigizaçıqlatmayegiz | alaaçıqlatmay edileaçıqlatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make someone explain something | menaçıqlatıwçan edimaçıqlatıwçanem | senaçıqlatıwçan edingaçıqlatıwçaneng | olaçıqlatıwçan ediaçıqlatıwçaned | bizaçıqlatıwçan edikaçıqlatıwçanek | sizaçıqlatıwçan edigizaçıqlatıwçanegiz | alaaçıqlatıwçan edileaçıqlatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make someone explain something | menaçıqlatıwçan tül edimaçıqlatıwçan tül em | senaçıqlatıwçan tül edingaçıqlatıwçan tül eng | olaçıqlatıwçan tül ediaçıqlatıwçan tül ed | bizaçıqlatıwçan tül edikaçıqlatıwçan tül ek | sizaçıqlatıwçan tül edigizaçıqlatıwçan tül egiz | alaaçıqlatıwçan tül edileaçıqlatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made someone explain something and remained so | olaçıqlatıb edi | alaaçıqlatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made someone explain something | olaçıqlatıb tül edi | alaaçıqlatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making someone explain something | menaçıqlata tura edimaçıqlata turaem | senaçıqlata tura edingaçıqlata turaeng | olaçıqlata tura ediaçıqlata turaed | bizaçıqlata tura edikaçıqlata turaek | sizaçıqlata tura edigizaçıqlata turaegiz | alaaçıqlata tura edileaçıqlata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making someone explain something | menaçıqlata turmay edimaçıqlata turmayem | senaçıqlata turmay edingaçıqlata turmayeng | olaçıqlata turmay ediaçıqlata turmayed | bizaçıqlata turmay edikaçıqlata turmayek | sizaçıqlata turmay edigizaçıqlata turmayegiz | alaaçıqlata turmay edileaçıqlata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make someone explain something | menaçıqlatır edimaçıqlatır em | senaçıqlatır edingaçıqlatır eng | olaçıqlatır ediaçıqlatır ed | bizaçıqlatır edikaçıqlatır ek | sizaçıqlatır edigizaçıqlatır egiz | alaaçıqlatır edileaçıqlatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make someone explain something | menaçıqlatmaz edimaçıqlatmaz em | senaçıqlatmaz edingaçıqlatmaz eng | olaçıqlatmaz ediaçıqlatmaz ed | bizaçıqlatmaz edikaçıqlatmaz ek | sizaçıqlatmaz edigizaçıqlatmaz egiz | alaaçıqlatmaz edileaçıqlatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made someone explain something | menaçıqlatırıq edimaçıqlatırıq em | senaçıqlatırıq edingaçıqlatırıq eng | olaçıqlatırıq ediaçıqlatırıq ed | bizaçıqlatırıq edikaçıqlatırıq ek | sizaçıqlatırıq edigizaçıqlatırıq egiz | alaaçıqlatırıq edileaçıqlatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made someone explain something | menaçıqlatırıq tül edimaçıqlatırıq tül em | senaçıqlatırıq tül edingaçıqlatırıq tül eng | olaçıqlatırıq tül ediaçıqlatırıq tül ed | bizaçıqlatırıq tül edikaçıqlatırıq tül ek | sizaçıqlatırıq tül edigizaçıqlatırıq tül egiz | alaaçıqlatırıq tül edileaçıqlatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes someone explain something | menaçıqlatsam | senaçıqlatsang | olaçıqlatsa | bizaçıqlatsaq | sizaçıqlatsağız | alaaçıqlatsala |
| Conditionalif he doesn't make someone explain something | menaçıqlatmasam | senaçıqlatmasang | olaçıqlatmasa | bizaçıqlatmasaq | sizaçıqlatmasağız | alaaçıqlatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making someone explain something | menaçıqlata esem | senaçıqlata eseng | olaçıqlata ese | bizaçıqlata esek | sizaçıqlata esegiz | alaaçıqlata esele |
| Conditional, present realif he is not making someone explain something | menaçıqlatmay esem | senaçıqlatmay eseng | olaçıqlatmay ese | bizaçıqlatmay esek | sizaçıqlatmay esegiz | alaaçıqlatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made someone explain something | menaçıqlatsam ediaçıqlatsam ed | senaçıqlatsang ediaçıqlatsang ed | olaçıqlatsa ediaçıqlatsaed | bizaçıqlatsaq ediaçıqlatsaq ed | sizaçıqlatsağız ediaçıqlatsağız ed | alaaçıqlatsala ediaçıqlatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make someone explain something | menaçıqlatmasam ediaçıqlatmasam ed | senaçıqlatmasang ediaçıqlatmasang ed | olaçıqlatmasa ediaçıqlatmasaed | bizaçıqlatmasaq ediaçıqlatmasaq ed | sizaçıqlatmasağız ediaçıqlatmasağız ed | alaaçıqlatmasala ediaçıqlatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made someone explain something | menaçıqlatdım esem | senaçıqlatdıng eseng | olaçıqlatdı ese | bizaçıqlatdıq esek | sizaçıqlatdığız esegiz | alaaçıqlatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make someone explain something | menaçıqlatmadım esem | senaçıqlatmadıng eseng | olaçıqlatmadı ese | bizaçıqlatmadıq esek | sizaçıqlatmadığız esegiz | alaaçıqlatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make someone explain something (indeed) | menaçıqlathan esem | senaçıqlathan eseng | olaçıqlathan ese | bizaçıqlathan esek | sizaçıqlathan esegiz | alaaçıqlathan esele |
| Conditional, past realif he didn't make someone explain something (indeed) | menaçıqlatmağan esem | senaçıqlatmağan eseng | olaçıqlatmağan ese | bizaçıqlatmağan esek | sizaçıqlatmağan esegiz | alaaçıqlatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made someone explain something | menaçıqlathan bolsam | senaçıqlathan bolsang | olaçıqlathan bolsa | bizaçıqlathan bolsaq | sizaçıqlathan bolsağız | alaaçıqlathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made someone explain something | menaçıqlatmağan bolsam | senaçıqlatmağan bolsang | olaçıqlatmağan bolsa | bizaçıqlatmağan bolsaq | sizaçıqlatmağan bolsağız | alaaçıqlatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made someone explain something | menaçıqlathan bolsam ediaçıqlathan bolsam ed | senaçıqlathan bolsang ediaçıqlathan bolsang ed | olaçıqlathan bolsa ediaçıqlathan bolsaed | bizaçıqlathan bolsaq ediaçıqlathan bolsaq ed | sizaçıqlathan bolsağız ediaçıqlathan bolsağız ed | alaaçıqlathan bolsala ediaçıqlathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made someone explain something | menaçıqlatmağan bolsam ediaçıqlatmağan bolsam ed | senaçıqlatmağan bolsang ediaçıqlatmağan bolsang ed | olaçıqlatmağan bolsa ediaçıqlatmağan bolsaed | bizaçıqlatmağan bolsaq ediaçıqlatmağan bolsaq ed | sizaçıqlatmağan bolsağız ediaçıqlatmağan bolsağız ed | alaaçıqlatmağan bolsala ediaçıqlatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make someone explain something | menaçıqlatır esem | senaçıqlatır eseng | olaçıqlatır ese | bizaçıqlatır esek | sizaçıqlatır esegiz | alaaçıqlatır esele |
| Conditional, aoristif he won't make someone explain something | menaçıqlatmaz esem | senaçıqlatmaz eseng | olaçıqlatmaz ese | bizaçıqlatmaz esek | sizaçıqlatmaz esegiz | alaaçıqlatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make someone explain something | menaçıqlatırıq esem | senaçıqlatırıq eseng | olaçıqlatırıq ese | bizaçıqlatırıq esek | sizaçıqlatırıq esegiz | alaaçıqlatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make someone explain something | menaçıqlatırıq tül esem | senaçıqlatırıq tül eseng | olaçıqlatırıq tül ese | bizaçıqlatırıq tül esek | sizaçıqlatırıq tül esegiz | alaaçıqlatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make someone explain something | menaçıqlatırıq bolsam | senaçıqlatırıq bolsang | olaçıqlatırıq bolsa | bizaçıqlatırıq bolsaq | sizaçıqlatırıq bolsağız | alaaçıqlatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make someone explain something | menaçıqlatmazlıq bolsam | senaçıqlatmazlıq bolsang | olaçıqlatmazlıq bolsa | bizaçıqlatmazlıq bolsaq | sizaçıqlatmazlıq bolsağız | alaaçıqlatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso açıqlatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making someone explain something | menaçıqlata bolurma | senaçıqlata bolursa | olaçıqlata bolur | bizaçıqlata bolurbuz | sizaçıqlata bolursuz | alaaçıqlata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making someone explain something | menaçıqlatmay bolurma | senaçıqlatmay bolursa | olaçıqlatmay bolur | bizaçıqlatmay bolurbuz | sizaçıqlatmay bolursuz | alaaçıqlatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making someone explain something | menaçıqlata tura bolurma | senaçıqlata tura bolursa | olaçıqlata tura bolur | bizaçıqlata tura bolurbuz | sizaçıqlata tura bolursuz | alaaçıqlata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making someone explain something | menaçıqlatmay tura bolurma | senaçıqlatmay tura bolursa | olaçıqlatmay tura bolur | bizaçıqlatmay tura bolurbuz | sizaçıqlatmay tura bolursuz | alaaçıqlatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made someone explain something | menaçıqlathan bolurma | senaçıqlathan bolursa | olaçıqlathan bolur | bizaçıqlathan bolurbuz | sizaçıqlathan bolursuz | alaaçıqlathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made someone explain something | menaçıqlatmağan bolurma | senaçıqlatmağan bolursa | olaçıqlatmağan bolur | bizaçıqlatmağan bolurbuz | sizaçıqlatmağan bolursuz | alaaçıqlatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make someone explain something | menaçıqlatırıq bolurma | senaçıqlatırıq bolursa | olaçıqlatırıq bolur | bizaçıqlatırıq bolurbuz | sizaçıqlatırıq bolursuz | alaaçıqlatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make someone explain something | menaçıqlatmazlıq bolurma | senaçıqlatmazlıq bolursa | olaçıqlatmazlıq bolur | bizaçıqlatmazlıq bolurbuz | sizaçıqlatmazlıq bolursuz | alaaçıqlatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make someone explain something | menaçıqlatayım | senaçıqlat! | olaçıqlatsın | bizaçıqlatayıq | sizaçıqlatığız! | alaaçıqlatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make someone explain something | menaçıqlatmayım | senaçıqlatma! | olaçıqlatmasın | bizaçıqlatmayıq | sizaçıqlatmağız! | alaaçıqlatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make someone explain something? | menaçıqlatayımmı? | olaçıqlatsınmı? | bizaçıqlatayıqmı? | alaaçıqlatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make someone explain something? | menaçıqlatmayımmı? | olaçıqlatmasınmı? | bizaçıqlatmayıqmı? | alaaçıqlatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make someone explain something | senaçıqlatçı2 | olaçıqlatsınçı | sizaçıqlatçığız | alaaçıqlatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make someone explain something | senaçıqlatmaçı2 | olaçıqlatmasınçı | sizaçıqlatmaçığız | alaaçıqlatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make someone explain something | senaçıqlathınaçıqlathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make someone explain something | senaçıqlatmağınaçıqlatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made someone explain something | menaçıqlathay edim açıqlatha edim | senaçıqlathay eding açıqlatha eding | olaçıqlathay edi açıqlatha edi | bizaçıqlathay edik açıqlatha edik | sizaçıqlathay edigiz açıqlatha edigiz | alaaçıqlathay edile açıqlatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make someone explain something | menaçıqlatmağay edim açıqlatmağa edim | senaçıqlatmağay eding açıqlatmağa eding | olaçıqlatmağay edi açıqlatmağa edi | bizaçıqlatmağay edik açıqlatmağa edik | sizaçıqlatmağay edigiz açıqlatmağa edigiz | alaaçıqlatmağay edile açıqlatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoyayımaçıqlatma qoyayım | senaçıqlatmağa qoy!açıqlatma qoy! | olaçıqlatmağa qoysunaçıqlatma qoysun | bizaçıqlatmağa qoyayıqaçıqlatma qoyayıq | sizaçıqlatmağa qoyuğuz!açıqlatma qoyuğuz! | alaaçıqlatmağa qoysunlaaçıqlatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoymayımaçıqlatma qoymayım | senaçıqlatmağa qoyma!açıqlatma qoyma! | olaçıqlatmağa qoymasınaçıqlatma qoymasın | bizaçıqlatmağa qoymayıqaçıqlatma qoymayıq | sizaçıqlatmağa qoymağız!açıqlatma qoymağız! | alaaçıqlatmağa qoymasınlaaçıqlatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoyayımmı?açıqlatma qoyayımmı? | olaçıqlatmağa qoysunmu?açıqlatma qoysunmu? | bizaçıqlatmağa qoyayıqmı?açıqlatma qoyayıqmı? | alaaçıqlatmağa qoysunlamı?açıqlatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoymayımmı?açıqlatma qoymayımmı? | olaçıqlatmağa qoymasınmı?açıqlatma qoymasınmı? | bizaçıqlatmağa qoymayıqmı?açıqlatma qoymayıqmı? | alaaçıqlatmağa qoymasınlamı?açıqlatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoyamaaçıqlatma qoyama | senaçıqlatmağa qoyasaaçıqlatma qoyasa | olaçıqlatmağa qoyadıaçıqlatma qoyadı | bizaçıqlatmağa qoyabızaçıqlatma qoyabız | sizaçıqlatmağa qoyasızaçıqlatma qoyasız | alaaçıqlatmağa qoyadılaaçıqlatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoymaymaaçıqlatma qoymayma | senaçıqlatmağa qoymaysaaçıqlatma qoymaysa | olaçıqlatmağa qoymaydıaçıqlatma qoymaydı | bizaçıqlatmağa qoymaybızaçıqlatma qoymaybız | sizaçıqlatmağa qoymaysızaçıqlatma qoymaysız | alaaçıqlatmağa qoymaydılaaçıqlatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoyamıma?açıqlatma qoyamıma? | senaçıqlatmağa qoyamısa?açıqlatma qoyamısa? | olaçıqlatmağa qoyamıdı?açıqlatma qoyamıdı? | bizaçıqlatmağa qoyamıbız?açıqlatma qoyamıbız? | sizaçıqlatmağa qoyamısız?açıqlatma qoyamısız? | alaaçıqlatmağa qoyamıdıla?açıqlatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoymaymıma?açıqlatma qoymaymıma? | senaçıqlatmağa qoymaymısa?açıqlatma qoymaymısa? | olaçıqlatmağa qoymaymıdı?açıqlatma qoymaymıdı? | bizaçıqlatmağa qoymaymıbız?açıqlatma qoymaymıbız? | sizaçıqlatmağa qoymaymısız?açıqlatma qoymaymısız? | alaaçıqlatmağa qoymaymıdıla?açıqlatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoydumaçıqlatma qoydum | senaçıqlatmağa qoydungaçıqlatma qoydung | olaçıqlatmağa qoyduaçıqlatma qoydu | bizaçıqlatmağa qoyduqaçıqlatma qoyduq | sizaçıqlatmağa qoyduğuzaçıqlatma qoyduğuz | alaaçıqlatmağa qoydulaaçıqlatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make someone explain something | menaçıqlatmağa qoymadımaçıqlatma qoymadım | senaçıqlatmağa qoymadıngaçıqlatma qoymadıng | olaçıqlatmağa qoymadıaçıqlatma qoymadı | bizaçıqlatmağa qoymadıqaçıqlatma qoymadıq | sizaçıqlatmağa qoymadığızaçıqlatma qoymadığız | alaaçıqlatmağa qoymadılaaçıqlatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoydummu?açıqlatma qoydummu? | senaçıqlatmağa qoydungmu?açıqlatma qoydungmu? | olaçıqlatmağa qoydumu?açıqlatma qoydumu? | bizaçıqlatmağa qoyduqmu?açıqlatma qoyduqmu? | sizaçıqlatmağa qoyduğuzmu?açıqlatma qoyduğuzmu? | alaaçıqlatmağa qoydulamı?açıqlatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make someone explain something? | menaçıqlatmağa qoymadımmı?açıqlatma qoymadımmı? | senaçıqlatmağa qoymadıngmı?açıqlatma qoymadıngmı? | olaçıqlatmağa qoymadımı?açıqlatma qoymadımı? | bizaçıqlatmağa qoymadıqmı?açıqlatma qoymadıqmı? | sizaçıqlatmağa qoymadığızmı?açıqlatma qoymadığızmı? | alaaçıqlatmağa qoymadılamı?açıqlatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make someone explain something | menaçıqlatalama | senaçıqlatalasa | olaçıqlataladı | bizaçıqlatalabız | sizaçıqlatalasız | alaaçıqlataladıla |
| Ability — presenthe can't make someone explain something | menaçıqlatalmayma | senaçıqlatalmaysa | olaçıqlatalmaydı | bizaçıqlatalmaybız | sizaçıqlatalmaysız | alaaçıqlatalmaydıla |
| Ability — presentcan he make someone explain something? | menaçıqlatalamıma? açıqlatalamamı? | senaçıqlatalamısa? | olaçıqlatalamıdı? | bizaçıqlatalamıbız? açıqlatalabızmı? | sizaçıqlatalamısız? | alaaçıqlatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make someone explain something? | menaçıqlatalmaymıma? açıqlatalmaymamı? | senaçıqlatalmaymısa? | olaçıqlatalmaymıdı? | bizaçıqlatalmaymıbız? açıqlatalmaybızmı? | sizaçıqlatalmaymısız? | alaaçıqlatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make someone explain something | menaçıqlatalsam | senaçıqlatalsang | olaçıqlatalsa | bizaçıqlatalsaq | sizaçıqlatalsağız | alaaçıqlatalsala |
| Ability — if I can…if he can't make someone explain something | menaçıqlatalmasam | senaçıqlatalmasang | olaçıqlatalmasa | bizaçıqlatalmasaq | sizaçıqlatalmasağız | alaaçıqlatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make someone explain something | menaçıqlataldım | senaçıqlataldıng | olaçıqlataldı | bizaçıqlataldıq | sizaçıqlataldığız | alaaçıqlataldıla |
| Ability — simple pasthe could not make someone explain something | menaçıqlatalmadım | senaçıqlatalmadıng | olaçıqlatalmadı | bizaçıqlatalmadıq | sizaçıqlatalmadığız | alaaçıqlatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make someone explain something? | menaçıqlataldımmı? | senaçıqlataldıngmı? | olaçıqlataldımı? | bizaçıqlataldıqmı? | sizaçıqlataldığızmı? | alaaçıqlataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make someone explain something? | menaçıqlatalmadımmı? | senaçıqlatalmadıngmı? | olaçıqlatalmadımı? | bizaçıqlatalmadıqmı? | sizaçıqlatalmadığızmı? | alaaçıqlatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make someone explain something | menaçıqlatalğanma | senaçıqlatalğansa | olaçıqlatalğandı | bizaçıqlatalğanbız | sizaçıqlatalğansız | alaaçıqlatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make someone explain something | menaçıqlatalmağanma | senaçıqlatalmağansa | olaçıqlatalmağandı | bizaçıqlatalmağanbız | sizaçıqlatalmağansız | alaaçıqlatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make someone explain something? | menaçıqlatalğanmıma? açıqlatalğanmamı? | senaçıqlatalğanmısa? | olaçıqlatalğanmıdı? | bizaçıqlatalğanmıbız? açıqlatalğanbızmı? | sizaçıqlatalğanmısız? | alaaçıqlatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make someone explain something? | menaçıqlatalmağanmıma? açıqlatalmağanmamı? | senaçıqlatalmağanmısa? | olaçıqlatalmağanmıdı? | bizaçıqlatalmağanmıbız? açıqlatalmağanbızmı? | sizaçıqlatalmağanmısız? | alaaçıqlatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make someone explain something | menaçıqlatalğan edimaçıqlatalğanem | senaçıqlatalğan edingaçıqlatalğaneng | olaçıqlatalğan ediaçıqlatalğaned | bizaçıqlatalğan edikaçıqlatalğanek | sizaçıqlatalğan edigizaçıqlatalğanegiz | alaaçıqlatalğan edileaçıqlatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make someone explain something | menaçıqlatalmağan edimaçıqlatalmağanem | senaçıqlatalmağan edingaçıqlatalmağaneng | olaçıqlatalmağan ediaçıqlatalmağaned | bizaçıqlatalmağan edikaçıqlatalmağanek | sizaçıqlatalmağan edigizaçıqlatalmağanegiz | alaaçıqlatalmağan edileaçıqlatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make someone explain something | menaçıqlatala edimaçıqlatalaem | senaçıqlatala edingaçıqlatalaeng | olaçıqlatala ediaçıqlatalaed | bizaçıqlatala edikaçıqlatalaek | sizaçıqlatala edigizaçıqlatalaegiz | alaaçıqlatala edileaçıqlatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make someone explain something | menaçıqlatalmay edimaçıqlatalmayem | senaçıqlatalmay edingaçıqlatalmayeng | olaçıqlatalmay ediaçıqlatalmayed | bizaçıqlatalmay edikaçıqlatalmayek | sizaçıqlatalmay edigizaçıqlatalmayegiz | alaaçıqlatalmay edileaçıqlatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make someone explain something | menaçıqlatalırma | senaçıqlatalırsa | olaçıqlatalır | bizaçıqlatalırbız | sizaçıqlatalırsız | alaaçıqlatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make someone explain something | menaçıqlatalmazma | senaçıqlatalmazsa | olaçıqlatalmaz | bizaçıqlatalmazbız | sizaçıqlatalmazsız | alaaçıqlatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make someone explain something? | menaçıqlatalırmıma? açıqlatalırmamı? | senaçıqlatalırmısa? | olaçıqlatalırmı? | bizaçıqlatalırmıbız? açıqlatalırbızmı? | sizaçıqlatalırmısız? | alaaçıqlatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make someone explain something? | menaçıqlatalmazmıma? açıqlatalmazmamı? | senaçıqlatalmazmısa? | olaçıqlatalmazmı? | bizaçıqlatalmazmıbız? açıqlatalmazbızmı? | sizaçıqlatalmazmısız? | alaaçıqlatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make someone explain something | menaçıqlatallıqma | senaçıqlatallıqsa | olaçıqlatallıqdı | bizaçıqlatallıqbız | sizaçıqlatallıqsız | alaaçıqlatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make someone explain something | menaçıqlatallıq tülme | senaçıqlatallıq tülse | olaçıqlatallıq tüldü | bizaçıqlatallıq tülbüz | sizaçıqlatallıq tülsüz | alaaçıqlatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make someone explain something? | menaçıqlatallıqmıma? açıqlatallıqmamı? | senaçıqlatallıqmısa? | olaçıqlatallıqmıdı? | bizaçıqlatallıqmıbız? açıqlatallıqbızmı? | sizaçıqlatallıqmısız? | alaaçıqlatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make someone explain something? | menaçıqlatallıq tülmüme? | senaçıqlatallıq tülmüse? | olaçıqlatallıq tülmüdü? | bizaçıqlatallıq tülmübüz? | sizaçıqlatallıq tülmüsüz? | alaaçıqlatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make someone explain something | menaçıqlatalır edimaçıqlatalır em | senaçıqlatalır edingaçıqlatalır eng | olaçıqlatalır ediaçıqlatalır ed | bizaçıqlatalır edikaçıqlatalır ek | sizaçıqlatalır edigizaçıqlatalır egiz | alaaçıqlatalır edileaçıqlatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make someone explain something | menaçıqlatalmaz edimaçıqlatalmaz em | senaçıqlatalmaz edingaçıqlatalmaz eng | olaçıqlatalmaz ediaçıqlatalmaz ed | bizaçıqlatalmaz edikaçıqlatalmaz ek | sizaçıqlatalmaz edigizaçıqlatalmaz egiz | alaaçıqlatalmaz edileaçıqlatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make someone explain something | senaçıqlatalğınaçıqlatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make someone explain something | senaçıqlatalmağınaçıqlatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making someone explain something | menaçıqlata bolmazma | senaçıqlata bolmazsa | olaçıqlata bolmaz | bizaçıqlata bolmazbız | sizaçıqlata bolmazsız | alaaçıqlata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making someone explain something (emphatic) | menaçıqlatmay bolmazma | senaçıqlatmay bolmazsa | olaçıqlatmay bolmaz | bizaçıqlatmay bolmazbız | sizaçıqlatmay bolmazsız | alaaçıqlatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making someone explain something | menaçıqlata tura bolmazma | senaçıqlata tura bolmazsa | olaçıqlata tura bolmaz | bizaçıqlata tura bolmazbız | sizaçıqlata tura bolmazsız | alaaçıqlata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making someone explain something (emphatic) | menaçıqlatmay tura bolmazma | senaçıqlatmay tura bolmazsa | olaçıqlatmay tura bolmaz | bizaçıqlatmay tura bolmazbız | sizaçıqlatmay tura bolmazsız | alaaçıqlatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making someone explain something | menaçıqlatmay turama | senaçıqlatmay turasa | olaçıqlatmay turadı | bizaçıqlatmay turabız | sizaçıqlatmay turasız | alaaçıqlatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making someone explain something | menaçıqlatmay turmayma | senaçıqlatmay turmaysa | olaçıqlatmay turmaydı | bizaçıqlatmay turmaybız | sizaçıqlatmay turmaysız | alaaçıqlatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making someone explain something? | menaçıqlatmay turmaymıma | senaçıqlatmay turmaymısa | olaçıqlatmay turmaymıdı | bizaçıqlatmay turmaymıbız | sizaçıqlatmay turmaymısız | alaaçıqlatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made someone explain something | menaçıqlathan bolmazma | senaçıqlathan bolmazsa | olaçıqlathan bolmaz | bizaçıqlathan bolmazbız | sizaçıqlathan bolmazsız | alaaçıqlathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made someone explain something (emphatic) | menaçıqlatmağan bolmazma | senaçıqlatmağan bolmazsa | olaçıqlatmağan bolmaz | bizaçıqlatmağan bolmazbız | sizaçıqlatmağan bolmazsız | alaaçıqlatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made someone explain something | menaçıqlathan bolmasam | senaçıqlathan bolmasang | olaçıqlathan bolmasa | bizaçıqlathan bolmasaq | sizaçıqlathan bolmasağız | alaaçıqlathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made someone explain something | menaçıqlatmağan bolmasam | senaçıqlatmağan bolmasang | olaçıqlatmağan bolmasa | bizaçıqlatmağan bolmasaq | sizaçıqlatmağan bolmasağız | alaaçıqlatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make someone explain something | menaçıqlatırıq bolmazma | senaçıqlatırıq bolmazsa | olaçıqlatırıq bolmaz | bizaçıqlatırıq bolmazbız | sizaçıqlatırıq bolmazsız | alaaçıqlatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make someone explain something (emphatic) | menaçıqlatmazlıq bolmazma | senaçıqlatmazlıq bolmazsa | olaçıqlatmazlıq bolmaz | bizaçıqlatmazlıq bolmazbız | sizaçıqlatmazlıq bolmazsız | alaaçıqlatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make someone explain something | menaçıqlatırıq bolmasam | senaçıqlatırıq bolmasang | olaçıqlatırıq bolmasa | bizaçıqlatırıq bolmasaq | sizaçıqlatırıq bolmasağız | alaaçıqlatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make someone explain something | menaçıqlatmazlıq bolmasam | senaçıqlatmazlıq bolmasang | olaçıqlatmazlıq bolmasa | bizaçıqlatmazlıq bolmasaq | sizaçıqlatmazlıq bolmasağız | alaaçıqlatmazlıq bolmasala |