aralırğa
/aralɯrʁa/
1. to stare at something, to gaze fixedly, to be transfixed
- közleri mennge araldıla — his eyes were fixed on me
- aralğan közle — eyes fixed on one point
- sabiy otha araldı — the child stared at the fire
2. to roll back, to turn up — of the eyes
- közleri kökge aralğandıla — his eyes have rolled up to the sky
- közleri araldıla — his eyes rolled back
- közleri örge araldıla — his eyes turned upward
Conjugation
Common forms
- araladıhe is staring at something
- araldıhe stared at something
- aralğandıhe has stared at something
- aralırhe will stare at something
- arallıqdıhe is going to stare at something
- arala edihe was staring at something
- aralsaif he stares at something
- aral!stare at something!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is staring at something | menaralama | senaralasa | olaraladı | bizaralabız | sizaralasız | alaaraladıla |
| Present (simple & continuous)he is not staring at something | menaralmayma | senaralmaysa | olaralmaydı | bizaralmaybız | sizaralmaysız | alaaralmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he staring at something? | menaralamıma? aralamamı? | senaralamısa? | olaralamıdı? | bizaralamıbız? aralabızmı? | sizaralamısız? | alaaralamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he staring at something? | menaralmaymıma? aralmaymamı? | senaralmaymısa? | olaralmaymıdı? | bizaralmaymıbız? aralmaybızmı? | sizaralmaymısız? | alaaralmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually stares at something | menaralıwçanma | senaralıwçansa | olaralıwçandı | bizaralıwçanbız | sizaralıwçansız | alaaralıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually stare at something | menaralıwçan tülme | senaralıwçan tülse | olaralıwçan tüldü | bizaralıwçan tülbüz | sizaralıwçan tülsüz | alaaralıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually stare at something? | menaralıwçanmıma? aralıwçanmamı? | senaralıwçanmısa? | olaralıwçanmıdı? | bizaralıwçanmıbız? aralıwçanbızmı? | sizaralıwçanmısız? | alaaralıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually stare at something? | menaralıwçan tülmüme? | senaralıwçan tülmüse? | olaralıwçan tülmüdü? | bizaralıwçan tülmübüz? | sizaralıwçan tülmüsüz? | alaaralıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has stared at something and remains so | olaralıbdı | alaaralıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he stared at something? | olaralıbmıdı? | alaaralıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of staring at something | menarala turama | senarala turasa | olarala turadı | bizarala turabız | sizarala turasız | alaarala turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of staring at something | menarala turmayma | senarala turmaysa | olarala turmaydı | bizarala turmaybız | sizarala turmaysız | alaarala turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of staring at something? | menarala turamıma? arala turamamı? | senarala turamısa? | olarala turamıdı? | bizarala turamıbız? arala turabızmı? | sizarala turamısız? | alaarala turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of staring at something? | menarala turmaymıma? arala turmaymamı? | senarala turmaymısa? | olarala turmaymıdı? | bizarala turmaymıbız? arala turmaybızmı? | sizarala turmaymısız? | alaarala turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he stared at something | menaraldım | senaraldıng | olaraldı | bizaraldıq | sizaraldığız | alaaraldıla |
| Simple past (definite)he didn't stare at something | menaralmadım | senaralmadıng | olaralmadı | bizaralmadıq | sizaralmadığız | alaaralmadıla |
| Simple past (definite)did he stare at something? | menaraldımmı? | senaraldıngmı? | olaraldımı? | bizaraldıqmı? | sizaraldığızmı? | alaaraldılamı? |
| Simple past (definite)didn't he stare at something? | menaralmadımmı? | senaralmadıngmı? | olaralmadımı? | bizaralmadıqmı? | sizaralmadığızmı? | alaaralmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has stared at something | menaralğanma | senaralğansa | olaralğandı | bizaralğanbız | sizaralğansız | alaaralğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't stared at something | menaralmağanma | senaralmağansa | olaralmağandı | bizaralmağanbız | sizaralmağansız | alaaralmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he stared at something? | menaralğanmıma? aralğanmamı? | senaralğanmısa? | olaralğanmıdı? | bizaralğanmıbız? aralğanbızmı? | sizaralğanmısız? | alaaralğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he stared at something? | menaralmağanmıma? aralmağanmamı? | senaralmağanmısa? | olaralmağanmıdı? | bizaralmağanmıbız? aralmağanbızmı? | sizaralmağanmısız? | alaaralmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will stare at something | menaralırma | senaralırsa | olaralır | bizaralırbız | sizaralırsız | alaaralırla |
| Indefinite future (future I)he won't stare at something | menaralmazma | senaralmazsa | olaralmaz | bizaralmazbız | sizaralmazsız | alaaralmazla |
| Indefinite future (future I)will he stare at something? | menaralırmıma? aralırmamı? | senaralırmısa? | olaralırmı? | bizaralırmıbız? aralırbızmı? | sizaralırmısız? | alaaralırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he stare at something? | menaralmazmıma? aralmazmamı? | senaralmazmısa? | olaralmazmı? | bizaralmazmıbız? aralmazbızmı? | sizaralmazmısız? | alaaralmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to stare at something | menarallıqma | senarallıqsa | olarallıqdı | bizarallıqbız | sizarallıqsız | alaarallıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to stare at something | menarallıq tülme | senarallıq tülse | olarallıq tüldü | bizarallıq tülbüz | sizarallıq tülsüz | alaarallıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to stare at something? | menarallıqmıma? arallıqmamı? | senarallıqmısa? | olarallıqmıdı? | bizarallıqmıbız? arallıqbızmı? | sizarallıqmısız? | alaarallıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to stare at something? | menarallıq tülmüme? | senarallıq tülmüse? | olarallıq tülmüdü? | bizarallıq tülmübüz? | sizarallıq tülmüsüz? | alaarallıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had stared at something | menaralğan edimaralğanem | senaralğan edingaralğaneng | olaralğan ediaralğaned | bizaralğan edikaralğanek | sizaralğan edigizaralğanegiz | alaaralğan edilearalğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't stared at something | menaralmağan edimaralmağanem | senaralmağan edingaralmağaneng | olaralmağan ediaralmağaned | bizaralmağan edikaralmağanek | sizaralmağan edigizaralmağanegiz | alaaralmağan edilearalmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was staring at something | menarala edimaralaem | senarala edingaralaeng | olarala ediaralaed | bizarala edikaralaek | sizarala edigizaralaegiz | alaarala edilearalaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't staring at something | menaralmay edimaralmayem | senaralmay edingaralmayeng | olaralmay ediaralmayed | bizaralmay edikaralmayek | sizaralmay edigizaralmayegiz | alaaralmay edilearalmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to stare at something | menaralıwçan edimaralıwçanem | senaralıwçan edingaralıwçaneng | olaralıwçan ediaralıwçaned | bizaralıwçan edikaralıwçanek | sizaralıwçan edigizaralıwçanegiz | alaaralıwçan edilearalıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to stare at something | menaralıwçan tül edimaralıwçan tül em | senaralıwçan tül edingaralıwçan tül eng | olaralıwçan tül ediaralıwçan tül ed | bizaralıwçan tül edikaralıwçan tül ek | sizaralıwçan tül edigizaralıwçan tül egiz | alaaralıwçan tül edilearalıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had stared at something and remained so | olaralıb edi | alaaralıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't stared at something | olaralıb tül edi | alaaralıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of staring at something | menarala tura edimarala turaem | senarala tura edingarala turaeng | olarala tura ediarala turaed | bizarala tura edikarala turaek | sizarala tura edigizarala turaegiz | alaarala tura edilearala turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of staring at something | menarala turmay edimarala turmayem | senarala turmay edingarala turmayeng | olarala turmay ediarala turmayed | bizarala turmay edikarala turmayek | sizarala turmay edigizarala turmayegiz | alaarala turmay edilearala turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would stare at something | menaralır edimaralır em | senaralır edingaralır eng | olaralır ediaralır ed | bizaralır edikaralır ek | sizaralır edigizaralır egiz | alaaralır edilearalır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't stare at something | menaralmaz edimaralmaz em | senaralmaz edingaralmaz eng | olaralmaz ediaralmaz ed | bizaralmaz edikaralmaz ek | sizaralmaz edigizaralmaz egiz | alaaralmaz edilearalmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have stared at something | menarallıq edimarallıq em | senarallıq edingarallıq eng | olarallıq ediarallıq ed | bizarallıq edikarallıq ek | sizarallıq edigizarallıq egiz | alaarallıq edilearallıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have stared at something | menarallıq tül edimarallıq tül em | senarallıq tül edingarallıq tül eng | olarallıq tül ediarallıq tül ed | bizarallıq tül edikarallıq tül ek | sizarallıq tül edigizarallıq tül egiz | alaarallıq tül edilearallıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he stares at something | menaralsam | senaralsang | olaralsa | bizaralsaq | sizaralsağız | alaaralsala |
| Conditionalif he doesn't stare at something | menaralmasam | senaralmasang | olaralmasa | bizaralmasaq | sizaralmasağız | alaaralmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is staring at something | menarala esem | senarala eseng | olarala ese | bizarala esek | sizarala esegiz | alaarala esele |
| Conditional, present realif he is not staring at something | menaralmay esem | senaralmay eseng | olaralmay ese | bizaralmay esek | sizaralmay esegiz | alaaralmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he stared at something | menaralsam ediaralsam ed | senaralsang ediaralsang ed | olaralsa ediaralsaed | bizaralsaq ediaralsaq ed | sizaralsağız ediaralsağız ed | alaaralsala ediaralsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't stare at something | menaralmasam ediaralmasam ed | senaralmasang ediaralmasang ed | olaralmasa ediaralmasaed | bizaralmasaq ediaralmasaq ed | sizaralmasağız ediaralmasağız ed | alaaralmasala ediaralmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he stared at something | menaraldım esem | senaraldıng eseng | olaraldı ese | bizaraldıq esek | sizaraldığız esegiz | alaaraldıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't stare at something | menaralmadım esem | senaralmadıng eseng | olaralmadı ese | bizaralmadıq esek | sizaralmadığız esegiz | alaaralmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did stare at something (indeed) | menaralğan esem | senaralğan eseng | olaralğan ese | bizaralğan esek | sizaralğan esegiz | alaaralğan esele |
| Conditional, past realif he didn't stare at something (indeed) | menaralmağan esem | senaralmağan eseng | olaralmağan ese | bizaralmağan esek | sizaralmağan esegiz | alaaralmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had stared at something | menaralğan bolsam | senaralğan bolsang | olaralğan bolsa | bizaralğan bolsaq | sizaralğan bolsağız | alaaralğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't stared at something | menaralmağan bolsam | senaralmağan bolsang | olaralmağan bolsa | bizaralmağan bolsaq | sizaralmağan bolsağız | alaaralmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had stared at something | menaralğan bolsam ediaralğan bolsam ed | senaralğan bolsang ediaralğan bolsang ed | olaralğan bolsa ediaralğan bolsaed | bizaralğan bolsaq ediaralğan bolsaq ed | sizaralğan bolsağız ediaralğan bolsağız ed | alaaralğan bolsala ediaralğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't stared at something | menaralmağan bolsam ediaralmağan bolsam ed | senaralmağan bolsang ediaralmağan bolsang ed | olaralmağan bolsa ediaralmağan bolsaed | bizaralmağan bolsaq ediaralmağan bolsaq ed | sizaralmağan bolsağız ediaralmağan bolsağız ed | alaaralmağan bolsala ediaralmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will stare at something | menaralır esem | senaralır eseng | olaralır ese | bizaralır esek | sizaralır esegiz | alaaralır esele |
| Conditional, aoristif he won't stare at something | menaralmaz esem | senaralmaz eseng | olaralmaz ese | bizaralmaz esek | sizaralmaz esegiz | alaaralmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to stare at something | menarallıq esem | senarallıq eseng | olarallıq ese | bizarallıq esek | sizarallıq esegiz | alaarallıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to stare at something | menarallıq tül esem | senarallıq tül eseng | olarallıq tül ese | bizarallıq tül esek | sizarallıq tül esegiz | alaarallıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to stare at something | menarallıq bolsam | senarallıq bolsang | olarallıq bolsa | bizarallıq bolsaq | sizarallıq bolsağız | alaarallıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to stare at something | menaralmazlıq bolsam | senaralmazlıq bolsang | olaralmazlıq bolsa | bizaralmazlıq bolsaq | sizaralmazlıq bolsağız | alaaralmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso araldıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be staring at something | menarala bolurma | senarala bolursa | olarala bolur | bizarala bolurbuz | sizarala bolursuz | alaarala bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be staring at something | menaralmay bolurma | senaralmay bolursa | olaralmay bolur | bizaralmay bolurbuz | sizaralmay bolursuz | alaaralmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of staring at something | menarala tura bolurma | senarala tura bolursa | olarala tura bolur | bizarala tura bolurbuz | sizarala tura bolursuz | alaarala tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not staring at something | menaralmay tura bolurma | senaralmay tura bolursa | olaralmay tura bolur | bizaralmay tura bolurbuz | sizaralmay tura bolursuz | alaaralmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have stared at something | menaralğan bolurma | senaralğan bolursa | olaralğan bolur | bizaralğan bolurbuz | sizaralğan bolursuz | alaaralğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have stared at something | menaralmağan bolurma | senaralmağan bolursa | olaralmağan bolur | bizaralmağan bolurbuz | sizaralmağan bolursuz | alaaralmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to stare at something | menarallıq bolurma | senarallıq bolursa | olarallıq bolur | bizarallıq bolurbuz | sizarallıq bolursuz | alaarallıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to stare at something | menaralmazlıq bolurma | senaralmazlıq bolursa | olaralmazlıq bolur | bizaralmazlıq bolurbuz | sizaralmazlıq bolursuz | alaaralmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it stare at something | menaralayım | senaral! | olaralsın | bizaralayıq | sizaralığız! | alaaralsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not stare at something | menaralmayım | senaralma! | olaralmasın | bizaralmayıq | sizaralmağız! | alaaralmasınla |
| Commands & suggestionsshould he stare at something? | menaralayımmı? | olaralsınmı? | bizaralayıqmı? | alaaralsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not stare at something? | menaralmayımmı? | olaralmasınmı? | bizaralmayıqmı? | alaaralmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it stare at something | senaralçı2 | olaralsınçı | sizaralçığız | alaaralsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not stare at something | senaralmaçı2 | olaralmasınçı | sizaralmaçığız | alaaralmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you stare at something | senaralğınaralğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not stare at something | senaralmağınaralmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he stared at something | menaralğay edim aralğa edim | senaralğay eding aralğa eding | olaralğay edi aralğa edi | bizaralğay edik aralğa edik | sizaralğay edigiz aralğa edigiz | alaaralğay edile aralğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not stare at something | menaralmağay edim aralmağa edim | senaralmağay eding aralmağa eding | olaralmağay edi aralmağa edi | bizaralmağay edik aralmağa edik | sizaralmağay edigiz aralmağa edigiz | alaaralmağay edile aralmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to stare at something | menaralmağa qoyayımaralma qoyayım | senaralmağa qoy!aralma qoy! | olaralmağa qoysunaralma qoysun | bizaralmağa qoyayıqaralma qoyayıq | sizaralmağa qoyuğuz!aralma qoyuğuz! | alaaralmağa qoysunlaaralma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to stare at something | menaralmağa qoymayımaralma qoymayım | senaralmağa qoyma!aralma qoyma! | olaralmağa qoymasınaralma qoymasın | bizaralmağa qoymayıqaralma qoymayıq | sizaralmağa qoymağız!aralma qoymağız! | alaaralmağa qoymasınlaaralma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to stare at something? | menaralmağa qoyayımmı?aralma qoyayımmı? | olaralmağa qoysunmu?aralma qoysunmu? | bizaralmağa qoyayıqmı?aralma qoyayıqmı? | alaaralmağa qoysunlamı?aralma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to stare at something? | menaralmağa qoymayımmı?aralma qoymayımmı? | olaralmağa qoymasınmı?aralma qoymasınmı? | bizaralmağa qoymayıqmı?aralma qoymayıqmı? | alaaralmağa qoymasınlamı?aralma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to stare at something | menaralmağa qoyamaaralma qoyama | senaralmağa qoyasaaralma qoyasa | olaralmağa qoyadıaralma qoyadı | bizaralmağa qoyabızaralma qoyabız | sizaralmağa qoyasızaralma qoyasız | alaaralmağa qoyadılaaralma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to stare at something | menaralmağa qoymaymaaralma qoymayma | senaralmağa qoymaysaaralma qoymaysa | olaralmağa qoymaydıaralma qoymaydı | bizaralmağa qoymaybızaralma qoymaybız | sizaralmağa qoymaysızaralma qoymaysız | alaaralmağa qoymaydılaaralma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to stare at something? | menaralmağa qoyamıma?aralma qoyamıma? | senaralmağa qoyamısa?aralma qoyamısa? | olaralmağa qoyamıdı?aralma qoyamıdı? | bizaralmağa qoyamıbız?aralma qoyamıbız? | sizaralmağa qoyamısız?aralma qoyamısız? | alaaralmağa qoyamıdıla?aralma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to stare at something? | menaralmağa qoymaymıma?aralma qoymaymıma? | senaralmağa qoymaymısa?aralma qoymaymısa? | olaralmağa qoymaymıdı?aralma qoymaymıdı? | bizaralmağa qoymaymıbız?aralma qoymaymıbız? | sizaralmağa qoymaymısız?aralma qoymaymısız? | alaaralmağa qoymaymıdıla?aralma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to stare at something | menaralmağa qoydumaralma qoydum | senaralmağa qoydungaralma qoydung | olaralmağa qoyduaralma qoydu | bizaralmağa qoyduqaralma qoyduq | sizaralmağa qoyduğuzaralma qoyduğuz | alaaralmağa qoydulaaralma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to stare at something | menaralmağa qoymadımaralma qoymadım | senaralmağa qoymadıngaralma qoymadıng | olaralmağa qoymadıaralma qoymadı | bizaralmağa qoymadıqaralma qoymadıq | sizaralmağa qoymadığızaralma qoymadığız | alaaralmağa qoymadılaaralma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to stare at something? | menaralmağa qoydummu?aralma qoydummu? | senaralmağa qoydungmu?aralma qoydungmu? | olaralmağa qoydumu?aralma qoydumu? | bizaralmağa qoyduqmu?aralma qoyduqmu? | sizaralmağa qoyduğuzmu?aralma qoyduğuzmu? | alaaralmağa qoydulamı?aralma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to stare at something? | menaralmağa qoymadımmı?aralma qoymadımmı? | senaralmağa qoymadıngmı?aralma qoymadıngmı? | olaralmağa qoymadımı?aralma qoymadımı? | bizaralmağa qoymadıqmı?aralma qoymadıqmı? | sizaralmağa qoymadığızmı?aralma qoymadığızmı? | alaaralmağa qoymadılamı?aralma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can stare at something | menaralalama | senaralalasa | olaralaladı | bizaralalabız | sizaralalasız | alaaralaladıla |
| Ability — presenthe can't stare at something | menaralalmayma | senaralalmaysa | olaralalmaydı | bizaralalmaybız | sizaralalmaysız | alaaralalmaydıla |
| Ability — presentcan he stare at something? | menaralalamıma? aralalamamı? | senaralalamısa? | olaralalamıdı? | bizaralalamıbız? aralalabızmı? | sizaralalamısız? | alaaralalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he stare at something? | menaralalmaymıma? aralalmaymamı? | senaralalmaymısa? | olaralalmaymıdı? | bizaralalmaymıbız? aralalmaybızmı? | sizaralalmaymısız? | alaaralalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can stare at something | menaralalsam | senaralalsang | olaralalsa | bizaralalsaq | sizaralalsağız | alaaralalsala |
| Ability — if I can…if he can't stare at something | menaralalmasam | senaralalmasang | olaralalmasa | bizaralalmasaq | sizaralalmasağız | alaaralalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to stare at something | menaralaldım | senaralaldıng | olaralaldı | bizaralaldıq | sizaralaldığız | alaaralaldıla |
| Ability — simple pasthe could not stare at something | menaralalmadım | senaralalmadıng | olaralalmadı | bizaralalmadıq | sizaralalmadığız | alaaralalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to stare at something? | menaralaldımmı? | senaralaldıngmı? | olaralaldımı? | bizaralaldıqmı? | sizaralaldığızmı? | alaaralaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he stare at something? | menaralalmadımmı? | senaralalmadıngmı? | olaralalmadımı? | bizaralalmadıqmı? | sizaralalmadığızmı? | alaaralalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to stare at something | menaralalğanma | senaralalğansa | olaralalğandı | bizaralalğanbız | sizaralalğansız | alaaralalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to stare at something | menaralalmağanma | senaralalmağansa | olaralalmağandı | bizaralalmağanbız | sizaralalmağansız | alaaralalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to stare at something? | menaralalğanmıma? aralalğanmamı? | senaralalğanmısa? | olaralalğanmıdı? | bizaralalğanmıbız? aralalğanbızmı? | sizaralalğanmısız? | alaaralalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to stare at something? | menaralalmağanmıma? aralalmağanmamı? | senaralalmağanmısa? | olaralalmağanmıdı? | bizaralalmağanmıbız? aralalmağanbızmı? | sizaralalmağanmısız? | alaaralalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to stare at something | menaralalğan edimaralalğanem | senaralalğan edingaralalğaneng | olaralalğan ediaralalğaned | bizaralalğan edikaralalğanek | sizaralalğan edigizaralalğanegiz | alaaralalğan edilearalalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to stare at something | menaralalmağan edimaralalmağanem | senaralalmağan edingaralalmağaneng | olaralalmağan ediaralalmağaned | bizaralalmağan edikaralalmağanek | sizaralalmağan edigizaralalmağanegiz | alaaralalmağan edilearalalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could stare at something | menaralala edimaralalaem | senaralala edingaralalaeng | olaralala ediaralalaed | bizaralala edikaralalaek | sizaralala edigizaralalaegiz | alaaralala edilearalalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not stare at something | menaralalmay edimaralalmayem | senaralalmay edingaralalmayeng | olaralalmay ediaralalmayed | bizaralalmay edikaralalmayek | sizaralalmay edigizaralalmayegiz | alaaralalmay edilearalalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to stare at something | menaralalırma | senaralalırsa | olaralalır | bizaralalırbız | sizaralalırsız | alaaralalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to stare at something | menaralalmazma | senaralalmazsa | olaralalmaz | bizaralalmazbız | sizaralalmazsız | alaaralalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to stare at something? | menaralalırmıma? aralalırmamı? | senaralalırmısa? | olaralalırmı? | bizaralalırmıbız? aralalırbızmı? | sizaralalırmısız? | alaaralalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to stare at something? | menaralalmazmıma? aralalmazmamı? | senaralalmazmısa? | olaralalmazmı? | bizaralalmazmıbız? aralalmazbızmı? | sizaralalmazmısız? | alaaralalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to stare at something | menaralallıqma | senaralallıqsa | olaralallıqdı | bizaralallıqbız | sizaralallıqsız | alaaralallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to stare at something | menaralallıq tülme | senaralallıq tülse | olaralallıq tüldü | bizaralallıq tülbüz | sizaralallıq tülsüz | alaaralallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to stare at something? | menaralallıqmıma? aralallıqmamı? | senaralallıqmısa? | olaralallıqmıdı? | bizaralallıqmıbız? aralallıqbızmı? | sizaralallıqmısız? | alaaralallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to stare at something? | menaralallıq tülmüme? | senaralallıq tülmüse? | olaralallıq tülmüdü? | bizaralallıq tülmübüz? | sizaralallıq tülmüsüz? | alaaralallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to stare at something | menaralalır edimaralalır em | senaralalır edingaralalır eng | olaralalır ediaralalır ed | bizaralalır edikaralalır ek | sizaralalır edigizaralalır egiz | alaaralalır edilearalalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to stare at something | menaralalmaz edimaralalmaz em | senaralalmaz edingaralalmaz eng | olaralalmaz ediaralalmaz ed | bizaralalmaz edikaralalmaz ek | sizaralalmaz edigizaralalmaz egiz | alaaralalmaz edilearalalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to stare at something | senaralalğınaralalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to stare at something | senaralalmağınaralalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be staring at something | menarala bolmazma | senarala bolmazsa | olarala bolmaz | bizarala bolmazbız | sizarala bolmazsız | alaarala bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be staring at something (emphatic) | menaralmay bolmazma | senaralmay bolmazsa | olaralmay bolmaz | bizaralmay bolmazbız | sizaralmay bolmazsız | alaaralmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of staring at something | menarala tura bolmazma | senarala tura bolmazsa | olarala tura bolmaz | bizarala tura bolmazbız | sizarala tura bolmazsız | alaarala tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not staring at something (emphatic) | menaralmay tura bolmazma | senaralmay tura bolmazsa | olaralmay tura bolmaz | bizaralmay tura bolmazbız | sizaralmay tura bolmazsız | alaaralmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not staring at something | menaralmay turama | senaralmay turasa | olaralmay turadı | bizaralmay turabız | sizaralmay turasız | alaaralmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not staring at something | menaralmay turmayma | senaralmay turmaysa | olaralmay turmaydı | bizaralmay turmaybız | sizaralmay turmaysız | alaaralmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not staring at something? | menaralmay turmaymıma | senaralmay turmaymısa | olaralmay turmaymıdı | bizaralmay turmaymıbız | sizaralmay turmaymısız | alaaralmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have stared at something | menaralğan bolmazma | senaralğan bolmazsa | olaralğan bolmaz | bizaralğan bolmazbız | sizaralğan bolmazsız | alaaralğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have stared at something (emphatic) | menaralmağan bolmazma | senaralmağan bolmazsa | olaralmağan bolmaz | bizaralmağan bolmazbız | sizaralmağan bolmazsız | alaaralmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had stared at something | menaralğan bolmasam | senaralğan bolmasang | olaralğan bolmasa | bizaralğan bolmasaq | sizaralğan bolmasağız | alaaralğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't stared at something | menaralmağan bolmasam | senaralmağan bolmasang | olaralmağan bolmasa | bizaralmağan bolmasaq | sizaralmağan bolmasağız | alaaralmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to stare at something | menarallıq bolmazma | senarallıq bolmazsa | olarallıq bolmaz | bizarallıq bolmazbız | sizarallıq bolmazsız | alaarallıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to stare at something (emphatic) | menaralmazlıq bolmazma | senaralmazlıq bolmazsa | olaralmazlıq bolmaz | bizaralmazlıq bolmazbız | sizaralmazlıq bolmazsız | alaaralmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to stare at something | menarallıq bolmasam | senarallıq bolmasang | olarallıq bolmasa | bizarallıq bolmasaq | sizarallıq bolmasağız | alaarallıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to stare at something | menaralmazlıq bolmasam | senaralmazlıq bolmasang | olaralmazlıq bolmasa | bizaralmazlıq bolmasaq | sizaralmazlıq bolmasağız | alaaralmazlıq bolmasala |