aq bet
/aq bet/
pale, pale-faced; white-faced — Tenishev and Suyunchev 1989 quotes it in the saying aqbet bla qarabet belgili bolur, literally "the white-faced and the black-faced will become known", meaning that in the end it will be clear who is right and who is to blame.
- Aqbet bla qarabet belgili bolur — The white-faced and the black-faced will become known
- aq bet qız — a pale-faced girl
- aq bet adam — a white-faced man
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | aq betmeI am pale | aq betseyou are pale | aq betdihe is pale | aq betbizwe are pale | aq betsizyou all are pale | aq betdilethey are pale |
| comparative — more | aq betirekmeI am paler | aq betirekseyou are paler | aq betirekdihe is paler | aq betirekbizwe are paler | aq betireksizyou all are paler | aq betirekdilethey are paler |
| intensifier — very | bek aq betmeI am very pale | bek aq betseyou are very pale | bek aq betdihe is very pale | bek aq betbizwe are very pale | bek aq betsizyou all are very pale | bek aq betdilethey are very pale |
| superlative — most | em aq betmeI am the palest | em aq betseyou are the palest | em aq betdihe is the palest | em aq betbizwe are the palest | em aq betsizyou all are the palest | em aq betdilethey are the palest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden aq betdi — "compared to me, he is pale."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki aq betdimine is pale | seniki aq betdiyours is pale | anıqı aq betdihis is pale | bizniki aq betdiours is pale | sizniki aq betdiyours (pl.) is pale | alanıqı aq betditheirs is pale |
| comparative — more | meniki aq betirekdimine is paler | seniki aq betirekdiyours is paler | anıqı aq betirekdihis is paler | bizniki aq betirekdiours is paler | sizniki aq betirekdiyours (pl.) is paler | alanıqı aq betirekditheirs is paler |
| intensifier — very | meniki bek aq betdimine is very pale | seniki bek aq betdiyours is very pale | anıqı bek aq betdihis is very pale | bizniki bek aq betdiours is very pale | sizniki bek aq betdiyours (pl.) is very pale | alanıqı bek aq betditheirs is very pale |
| superlative — most | meniki em aq betdimine is the palest | seniki em aq betdiyours is the palest | anıqı em aq betdihis is the palest | bizniki em aq betdiours is the palest | sizniki em aq betdiyours (pl.) is the palest | alanıqı em aq betditheirs is the palest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile aq betdilemine are pale | senikile aq betdileyours are pale | anıqıla aq betdilehis are pale | biznikile aq betdileours are pale | siznikile aq betdileyours (pl.) are pale | alanıqıla aq betdiletheirs are pale |
| comparative — more | menikile aq betirekdilemine are paler | senikile aq betirekdileyours are paler | anıqıla aq betirekdilehis are paler | biznikile aq betirekdileours are paler | siznikile aq betirekdileyours (pl.) are paler | alanıqıla aq betirekdiletheirs are paler |
| intensifier — very | menikile bek aq betdilemine are very pale | senikile bek aq betdileyours are very pale | anıqıla bek aq betdilehis are very pale | biznikile bek aq betdileours are very pale | siznikile bek aq betdileyours (pl.) are very pale | alanıqıla bek aq betdiletheirs are very pale |
| superlative — most | menikile em aq betdilemine are the palest | senikile em aq betdileyours are the palest | anıqıla em aq betdilehis are the palest | biznikile em aq betdileours are the palest | siznikile em aq betdileyours (pl.) are the palest | alanıqıla em aq betdiletheirs are the palest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu aq betdi, bıla aq betdile. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".