şıhırdatırğa
/ʃɯxɯrdatɯrʁa/
to make something rustle or whisper, to set it rustling
- jel kebgen çapıraqlanı şıhırdatadı — the wind sets the dry leaves rustling
- ol qağıtnı şıhırdatıb açdı — he opened the paper with a rustle
- tayaq bla kırdıknı şıhırdatdı — he made the grass rustle with a stick
Conjugation
Common forms
- şıhırdatadıhe is making something rustle or whisper
- şıhırdatdıhe made something rustle or whisper
- şıhırdathandıhe has made something rustle or whisper
- şıhırdatırhe will make something rustle or whisper
- şıhırdatırıqdıhe is going to make something rustle or whisper
- şıhırdata edihe was making something rustle or whisper
- şıhırdatsaif he makes something rustle or whisper
- şıhırdat!make something rustle or whisper!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is making something rustle or whisper | menşıhırdatama | senşıhırdatasa | olşıhırdatadı | bizşıhırdatabız | sizşıhırdatasız | alaşıhırdatadıla |
| Present (simple & continuous)he is not making something rustle or whisper | menşıhırdatmayma | senşıhırdatmaysa | olşıhırdatmaydı | bizşıhırdatmaybız | sizşıhırdatmaysız | alaşıhırdatmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he making something rustle or whisper? | menşıhırdatamıma? şıhırdatamamı? | senşıhırdatamısa? | olşıhırdatamıdı? | bizşıhırdatamıbız? şıhırdatabızmı? | sizşıhırdatamısız? | alaşıhırdatamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he making something rustle or whisper? | menşıhırdatmaymıma? şıhırdatmaymamı? | senşıhırdatmaymısa? | olşıhırdatmaymıdı? | bizşıhırdatmaymıbız? şıhırdatmaybızmı? | sizşıhırdatmaymısız? | alaşıhırdatmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually makes something rustle or whisper | menşıhırdatıwçanma | senşıhırdatıwçansa | olşıhırdatıwçandı | bizşıhırdatıwçanbız | sizşıhırdatıwçansız | alaşıhırdatıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually make something rustle or whisper | menşıhırdatıwçan tülme | senşıhırdatıwçan tülse | olşıhırdatıwçan tüldü | bizşıhırdatıwçan tülbüz | sizşıhırdatıwçan tülsüz | alaşıhırdatıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually make something rustle or whisper? | menşıhırdatıwçanmıma? şıhırdatıwçanmamı? | senşıhırdatıwçanmısa? | olşıhırdatıwçanmıdı? | bizşıhırdatıwçanmıbız? şıhırdatıwçanbızmı? | sizşıhırdatıwçanmısız? | alaşıhırdatıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually make something rustle or whisper? | menşıhırdatıwçan tülmüme? | senşıhırdatıwçan tülmüse? | olşıhırdatıwçan tülmüdü? | bizşıhırdatıwçan tülmübüz? | sizşıhırdatıwçan tülmüsüz? | alaşıhırdatıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has made something rustle or whisper and remains so | olşıhırdatıbdı | alaşıhırdatıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he made something rustle or whisper? | olşıhırdatıbmıdı? | alaşıhırdatıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata turama | senşıhırdata turasa | olşıhırdata turadı | bizşıhırdata turabız | sizşıhırdata turasız | alaşıhırdata turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata turmayma | senşıhırdata turmaysa | olşıhırdata turmaydı | bizşıhırdata turmaybız | sizşıhırdata turmaysız | alaşıhırdata turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of making something rustle or whisper? | menşıhırdata turamıma? şıhırdata turamamı? | senşıhırdata turamısa? | olşıhırdata turamıdı? | bizşıhırdata turamıbız? şıhırdata turabızmı? | sizşıhırdata turamısız? | alaşıhırdata turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of making something rustle or whisper? | menşıhırdata turmaymıma? şıhırdata turmaymamı? | senşıhırdata turmaymısa? | olşıhırdata turmaymıdı? | bizşıhırdata turmaymıbız? şıhırdata turmaybızmı? | sizşıhırdata turmaymısız? | alaşıhırdata turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he made something rustle or whisper | menşıhırdatdım | senşıhırdatdıng | olşıhırdatdı | bizşıhırdatdıq | sizşıhırdatdığız | alaşıhırdatdıla |
| Simple past (definite)he didn't make something rustle or whisper | menşıhırdatmadım | senşıhırdatmadıng | olşıhırdatmadı | bizşıhırdatmadıq | sizşıhırdatmadığız | alaşıhırdatmadıla |
| Simple past (definite)did he make something rustle or whisper? | menşıhırdatdımmı? | senşıhırdatdıngmı? | olşıhırdatdımı? | bizşıhırdatdıqmı? | sizşıhırdatdığızmı? | alaşıhırdatdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he make something rustle or whisper? | menşıhırdatmadımmı? | senşıhırdatmadıngmı? | olşıhırdatmadımı? | bizşıhırdatmadıqmı? | sizşıhırdatmadığızmı? | alaşıhırdatmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has made something rustle or whisper | menşıhırdathanma | senşıhırdathansa | olşıhırdathandı | bizşıhırdathanbız | sizşıhırdathansız | alaşıhırdathandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't made something rustle or whisper | menşıhırdatmağanma | senşıhırdatmağansa | olşıhırdatmağandı | bizşıhırdatmağanbız | sizşıhırdatmağansız | alaşıhırdatmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he made something rustle or whisper? | menşıhırdathanmıma? şıhırdathanmamı? | senşıhırdathanmısa? | olşıhırdathanmıdı? | bizşıhırdathanmıbız? şıhırdathanbızmı? | sizşıhırdathanmısız? | alaşıhırdathanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he made something rustle or whisper? | menşıhırdatmağanmıma? şıhırdatmağanmamı? | senşıhırdatmağanmısa? | olşıhırdatmağanmıdı? | bizşıhırdatmağanmıbız? şıhırdatmağanbızmı? | sizşıhırdatmağanmısız? | alaşıhırdatmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will make something rustle or whisper | menşıhırdatırma | senşıhırdatırsa | olşıhırdatır | bizşıhırdatırbız | sizşıhırdatırsız | alaşıhırdatırla |
| Indefinite future (future I)he won't make something rustle or whisper | menşıhırdatmazma | senşıhırdatmazsa | olşıhırdatmaz | bizşıhırdatmazbız | sizşıhırdatmazsız | alaşıhırdatmazla |
| Indefinite future (future I)will he make something rustle or whisper? | menşıhırdatırmıma? şıhırdatırmamı? | senşıhırdatırmısa? | olşıhırdatırmı? | bizşıhırdatırmıbız? şıhırdatırbızmı? | sizşıhırdatırmısız? | alaşıhırdatırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he make something rustle or whisper? | menşıhırdatmazmıma? şıhırdatmazmamı? | senşıhırdatmazmısa? | olşıhırdatmazmı? | bizşıhırdatmazmıbız? şıhırdatmazbızmı? | sizşıhırdatmazmısız? | alaşıhırdatmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıqma | senşıhırdatırıqsa | olşıhırdatırıqdı | bizşıhırdatırıqbız | sizşıhırdatırıqsız | alaşıhırdatırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq tülme | senşıhırdatırıq tülse | olşıhırdatırıq tüldü | bizşıhırdatırıq tülbüz | sizşıhırdatırıq tülsüz | alaşıhırdatırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to make something rustle or whisper? | menşıhırdatırıqmıma? şıhırdatırıqmamı? | senşıhırdatırıqmısa? | olşıhırdatırıqmıdı? | bizşıhırdatırıqmıbız? şıhırdatırıqbızmı? | sizşıhırdatırıqmısız? | alaşıhırdatırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to make something rustle or whisper? | menşıhırdatırıq tülmüme? | senşıhırdatırıq tülmüse? | olşıhırdatırıq tülmüdü? | bizşıhırdatırıq tülmübüz? | sizşıhırdatırıq tülmüsüz? | alaşıhırdatırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had made something rustle or whisper | menşıhırdathan edimşıhırdathanem | senşıhırdathan edingşıhırdathaneng | olşıhırdathan edişıhırdathaned | bizşıhırdathan edikşıhırdathanek | sizşıhırdathan edigizşıhırdathanegiz | alaşıhırdathan edileşıhırdathanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't made something rustle or whisper | menşıhırdatmağan edimşıhırdatmağanem | senşıhırdatmağan edingşıhırdatmağaneng | olşıhırdatmağan edişıhırdatmağaned | bizşıhırdatmağan edikşıhırdatmağanek | sizşıhırdatmağan edigizşıhırdatmağanegiz | alaşıhırdatmağan edileşıhırdatmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was making something rustle or whisper | menşıhırdata edimşıhırdataem | senşıhırdata edingşıhırdataeng | olşıhırdata edişıhırdataed | bizşıhırdata edikşıhırdataek | sizşıhırdata edigizşıhırdataegiz | alaşıhırdata edileşıhırdataelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't making something rustle or whisper | menşıhırdatmay edimşıhırdatmayem | senşıhırdatmay edingşıhırdatmayeng | olşıhırdatmay edişıhırdatmayed | bizşıhırdatmay edikşıhırdatmayek | sizşıhırdatmay edigizşıhırdatmayegiz | alaşıhırdatmay edileşıhırdatmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to make something rustle or whisper | menşıhırdatıwçan edimşıhırdatıwçanem | senşıhırdatıwçan edingşıhırdatıwçaneng | olşıhırdatıwçan edişıhırdatıwçaned | bizşıhırdatıwçan edikşıhırdatıwçanek | sizşıhırdatıwçan edigizşıhırdatıwçanegiz | alaşıhırdatıwçan edileşıhırdatıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to make something rustle or whisper | menşıhırdatıwçan tül edimşıhırdatıwçan tül em | senşıhırdatıwçan tül edingşıhırdatıwçan tül eng | olşıhırdatıwçan tül edişıhırdatıwçan tül ed | bizşıhırdatıwçan tül edikşıhırdatıwçan tül ek | sizşıhırdatıwçan tül edigizşıhırdatıwçan tül egiz | alaşıhırdatıwçan tül edileşıhırdatıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had made something rustle or whisper and remained so | olşıhırdatıb edi | alaşıhırdatıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't made something rustle or whisper | olşıhırdatıb tül edi | alaşıhırdatıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata tura edimşıhırdata turaem | senşıhırdata tura edingşıhırdata turaeng | olşıhırdata tura edişıhırdata turaed | bizşıhırdata tura edikşıhırdata turaek | sizşıhırdata tura edigizşıhırdata turaegiz | alaşıhırdata tura edileşıhırdata turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata turmay edimşıhırdata turmayem | senşıhırdata turmay edingşıhırdata turmayeng | olşıhırdata turmay edişıhırdata turmayed | bizşıhırdata turmay edikşıhırdata turmayek | sizşıhırdata turmay edigizşıhırdata turmayegiz | alaşıhırdata turmay edileşıhırdata turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would make something rustle or whisper | menşıhırdatır edimşıhırdatır em | senşıhırdatır edingşıhırdatır eng | olşıhırdatır edişıhırdatır ed | bizşıhırdatır edikşıhırdatır ek | sizşıhırdatır edigizşıhırdatır egiz | alaşıhırdatır edileşıhırdatır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't make something rustle or whisper | menşıhırdatmaz edimşıhırdatmaz em | senşıhırdatmaz edingşıhırdatmaz eng | olşıhırdatmaz edişıhırdatmaz ed | bizşıhırdatmaz edikşıhırdatmaz ek | sizşıhırdatmaz edigizşıhırdatmaz egiz | alaşıhırdatmaz edileşıhırdatmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have made something rustle or whisper | menşıhırdatırıq edimşıhırdatırıq em | senşıhırdatırıq edingşıhırdatırıq eng | olşıhırdatırıq edişıhırdatırıq ed | bizşıhırdatırıq edikşıhırdatırıq ek | sizşıhırdatırıq edigizşıhırdatırıq egiz | alaşıhırdatırıq edileşıhırdatırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have made something rustle or whisper | menşıhırdatırıq tül edimşıhırdatırıq tül em | senşıhırdatırıq tül edingşıhırdatırıq tül eng | olşıhırdatırıq tül edişıhırdatırıq tül ed | bizşıhırdatırıq tül edikşıhırdatırıq tül ek | sizşıhırdatırıq tül edigizşıhırdatırıq tül egiz | alaşıhırdatırıq tül edileşıhırdatırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he makes something rustle or whisper | menşıhırdatsam | senşıhırdatsang | olşıhırdatsa | bizşıhırdatsaq | sizşıhırdatsağız | alaşıhırdatsala |
| Conditionalif he doesn't make something rustle or whisper | menşıhırdatmasam | senşıhırdatmasang | olşıhırdatmasa | bizşıhırdatmasaq | sizşıhırdatmasağız | alaşıhırdatmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is making something rustle or whisper | menşıhırdata esem | senşıhırdata eseng | olşıhırdata ese | bizşıhırdata esek | sizşıhırdata esegiz | alaşıhırdata esele |
| Conditional, present realif he is not making something rustle or whisper | menşıhırdatmay esem | senşıhırdatmay eseng | olşıhırdatmay ese | bizşıhırdatmay esek | sizşıhırdatmay esegiz | alaşıhırdatmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he made something rustle or whisper | menşıhırdatsam edişıhırdatsam ed | senşıhırdatsang edişıhırdatsang ed | olşıhırdatsa edişıhırdatsaed | bizşıhırdatsaq edişıhırdatsaq ed | sizşıhırdatsağız edişıhırdatsağız ed | alaşıhırdatsala edişıhırdatsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't make something rustle or whisper | menşıhırdatmasam edişıhırdatmasam ed | senşıhırdatmasang edişıhırdatmasang ed | olşıhırdatmasa edişıhırdatmasaed | bizşıhırdatmasaq edişıhırdatmasaq ed | sizşıhırdatmasağız edişıhırdatmasağız ed | alaşıhırdatmasala edişıhırdatmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he made something rustle or whisper | menşıhırdatdım esem | senşıhırdatdıng eseng | olşıhırdatdı ese | bizşıhırdatdıq esek | sizşıhırdatdığız esegiz | alaşıhırdatdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't make something rustle or whisper | menşıhırdatmadım esem | senşıhırdatmadıng eseng | olşıhırdatmadı ese | bizşıhırdatmadıq esek | sizşıhırdatmadığız esegiz | alaşıhırdatmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did make something rustle or whisper (indeed) | menşıhırdathan esem | senşıhırdathan eseng | olşıhırdathan ese | bizşıhırdathan esek | sizşıhırdathan esegiz | alaşıhırdathan esele |
| Conditional, past realif he didn't make something rustle or whisper (indeed) | menşıhırdatmağan esem | senşıhırdatmağan eseng | olşıhırdatmağan ese | bizşıhırdatmağan esek | sizşıhırdatmağan esegiz | alaşıhırdatmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had made something rustle or whisper | menşıhırdathan bolsam | senşıhırdathan bolsang | olşıhırdathan bolsa | bizşıhırdathan bolsaq | sizşıhırdathan bolsağız | alaşıhırdathan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't made something rustle or whisper | menşıhırdatmağan bolsam | senşıhırdatmağan bolsang | olşıhırdatmağan bolsa | bizşıhırdatmağan bolsaq | sizşıhırdatmağan bolsağız | alaşıhırdatmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had made something rustle or whisper | menşıhırdathan bolsam edişıhırdathan bolsam ed | senşıhırdathan bolsang edişıhırdathan bolsang ed | olşıhırdathan bolsa edişıhırdathan bolsaed | bizşıhırdathan bolsaq edişıhırdathan bolsaq ed | sizşıhırdathan bolsağız edişıhırdathan bolsağız ed | alaşıhırdathan bolsala edişıhırdathan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't made something rustle or whisper | menşıhırdatmağan bolsam edişıhırdatmağan bolsam ed | senşıhırdatmağan bolsang edişıhırdatmağan bolsang ed | olşıhırdatmağan bolsa edişıhırdatmağan bolsaed | bizşıhırdatmağan bolsaq edişıhırdatmağan bolsaq ed | sizşıhırdatmağan bolsağız edişıhırdatmağan bolsağız ed | alaşıhırdatmağan bolsala edişıhırdatmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will make something rustle or whisper | menşıhırdatır esem | senşıhırdatır eseng | olşıhırdatır ese | bizşıhırdatır esek | sizşıhırdatır esegiz | alaşıhırdatır esele |
| Conditional, aoristif he won't make something rustle or whisper | menşıhırdatmaz esem | senşıhırdatmaz eseng | olşıhırdatmaz ese | bizşıhırdatmaz esek | sizşıhırdatmaz esegiz | alaşıhırdatmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq esem | senşıhırdatırıq eseng | olşıhırdatırıq ese | bizşıhırdatırıq esek | sizşıhırdatırıq esegiz | alaşıhırdatırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq tül esem | senşıhırdatırıq tül eseng | olşıhırdatırıq tül ese | bizşıhırdatırıq tül esek | sizşıhırdatırıq tül esegiz | alaşıhırdatırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq bolsam | senşıhırdatırıq bolsang | olşıhırdatırıq bolsa | bizşıhırdatırıq bolsaq | sizşıhırdatırıq bolsağız | alaşıhırdatırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to make something rustle or whisper | menşıhırdatmazlıq bolsam | senşıhırdatmazlıq bolsang | olşıhırdatmazlıq bolsa | bizşıhırdatmazlıq bolsaq | sizşıhırdatmazlıq bolsağız | alaşıhırdatmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso şıhırdatdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be making something rustle or whisper | menşıhırdata bolurma | senşıhırdata bolursa | olşıhırdata bolur | bizşıhırdata bolurbuz | sizşıhırdata bolursuz | alaşıhırdata bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be making something rustle or whisper | menşıhırdatmay bolurma | senşıhırdatmay bolursa | olşıhırdatmay bolur | bizşıhırdatmay bolurbuz | sizşıhırdatmay bolursuz | alaşıhırdatmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata tura bolurma | senşıhırdata tura bolursa | olşıhırdata tura bolur | bizşıhırdata tura bolurbuz | sizşıhırdata tura bolursuz | alaşıhırdata tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not making something rustle or whisper | menşıhırdatmay tura bolurma | senşıhırdatmay tura bolursa | olşıhırdatmay tura bolur | bizşıhırdatmay tura bolurbuz | sizşıhırdatmay tura bolursuz | alaşıhırdatmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have made something rustle or whisper | menşıhırdathan bolurma | senşıhırdathan bolursa | olşıhırdathan bolur | bizşıhırdathan bolurbuz | sizşıhırdathan bolursuz | alaşıhırdathan bolurla |
| Inference (must have)he must not have made something rustle or whisper | menşıhırdatmağan bolurma | senşıhırdatmağan bolursa | olşıhırdatmağan bolur | bizşıhırdatmağan bolurbuz | sizşıhırdatmağan bolursuz | alaşıhırdatmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq bolurma | senşıhırdatırıq bolursa | olşıhırdatırıq bolur | bizşıhırdatırıq bolurbuz | sizşıhırdatırıq bolursuz | alaşıhırdatırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to make something rustle or whisper | menşıhırdatmazlıq bolurma | senşıhırdatmazlıq bolursa | olşıhırdatmazlıq bolur | bizşıhırdatmazlıq bolurbuz | sizşıhırdatmazlıq bolursuz | alaşıhırdatmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it make something rustle or whisper | menşıhırdatayım | senşıhırdat! | olşıhırdatsın | bizşıhırdatayıq | sizşıhırdatığız! | alaşıhırdatsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not make something rustle or whisper | menşıhırdatmayım | senşıhırdatma! | olşıhırdatmasın | bizşıhırdatmayıq | sizşıhırdatmağız! | alaşıhırdatmasınla |
| Commands & suggestionsshould he make something rustle or whisper? | menşıhırdatayımmı? | olşıhırdatsınmı? | bizşıhırdatayıqmı? | alaşıhırdatsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not make something rustle or whisper? | menşıhırdatmayımmı? | olşıhırdatmasınmı? | bizşıhırdatmayıqmı? | alaşıhırdatmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it make something rustle or whisper | senşıhırdatçı2 | olşıhırdatsınçı | sizşıhırdatçığız | alaşıhırdatsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not make something rustle or whisper | senşıhırdatmaçı2 | olşıhırdatmasınçı | sizşıhırdatmaçığız | alaşıhırdatmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you make something rustle or whisper | senşıhırdathınşıhırdathı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not make something rustle or whisper | senşıhırdatmağınşıhırdatmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he made something rustle or whisper | menşıhırdathay edim şıhırdatha edim | senşıhırdathay eding şıhırdatha eding | olşıhırdathay edi şıhırdatha edi | bizşıhırdathay edik şıhırdatha edik | sizşıhırdathay edigiz şıhırdatha edigiz | alaşıhırdathay edile şıhırdatha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not make something rustle or whisper | menşıhırdatmağay edim şıhırdatmağa edim | senşıhırdatmağay eding şıhırdatmağa eding | olşıhırdatmağay edi şıhırdatmağa edi | bizşıhırdatmağay edik şıhırdatmağa edik | sizşıhırdatmağay edigiz şıhırdatmağa edigiz | alaşıhırdatmağay edile şıhırdatmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoyayımşıhırdatma qoyayım | senşıhırdatmağa qoy!şıhırdatma qoy! | olşıhırdatmağa qoysunşıhırdatma qoysun | bizşıhırdatmağa qoyayıqşıhırdatma qoyayıq | sizşıhırdatmağa qoyuğuz!şıhırdatma qoyuğuz! | alaşıhırdatmağa qoysunlaşıhırdatma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoymayımşıhırdatma qoymayım | senşıhırdatmağa qoyma!şıhırdatma qoyma! | olşıhırdatmağa qoymasınşıhırdatma qoymasın | bizşıhırdatmağa qoymayıqşıhırdatma qoymayıq | sizşıhırdatmağa qoymağız!şıhırdatma qoymağız! | alaşıhırdatmağa qoymasınlaşıhırdatma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoyayımmı?şıhırdatma qoyayımmı? | olşıhırdatmağa qoysunmu?şıhırdatma qoysunmu? | bizşıhırdatmağa qoyayıqmı?şıhırdatma qoyayıqmı? | alaşıhırdatmağa qoysunlamı?şıhırdatma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoymayımmı?şıhırdatma qoymayımmı? | olşıhırdatmağa qoymasınmı?şıhırdatma qoymasınmı? | bizşıhırdatmağa qoymayıqmı?şıhırdatma qoymayıqmı? | alaşıhırdatmağa qoymasınlamı?şıhırdatma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoyamaşıhırdatma qoyama | senşıhırdatmağa qoyasaşıhırdatma qoyasa | olşıhırdatmağa qoyadışıhırdatma qoyadı | bizşıhırdatmağa qoyabızşıhırdatma qoyabız | sizşıhırdatmağa qoyasızşıhırdatma qoyasız | alaşıhırdatmağa qoyadılaşıhırdatma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoymaymaşıhırdatma qoymayma | senşıhırdatmağa qoymaysaşıhırdatma qoymaysa | olşıhırdatmağa qoymaydışıhırdatma qoymaydı | bizşıhırdatmağa qoymaybızşıhırdatma qoymaybız | sizşıhırdatmağa qoymaysızşıhırdatma qoymaysız | alaşıhırdatmağa qoymaydılaşıhırdatma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoyamıma?şıhırdatma qoyamıma? | senşıhırdatmağa qoyamısa?şıhırdatma qoyamısa? | olşıhırdatmağa qoyamıdı?şıhırdatma qoyamıdı? | bizşıhırdatmağa qoyamıbız?şıhırdatma qoyamıbız? | sizşıhırdatmağa qoyamısız?şıhırdatma qoyamısız? | alaşıhırdatmağa qoyamıdıla?şıhırdatma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoymaymıma?şıhırdatma qoymaymıma? | senşıhırdatmağa qoymaymısa?şıhırdatma qoymaymısa? | olşıhırdatmağa qoymaymıdı?şıhırdatma qoymaymıdı? | bizşıhırdatmağa qoymaymıbız?şıhırdatma qoymaymıbız? | sizşıhırdatmağa qoymaymısız?şıhırdatma qoymaymısız? | alaşıhırdatmağa qoymaymıdıla?şıhırdatma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoydumşıhırdatma qoydum | senşıhırdatmağa qoydungşıhırdatma qoydung | olşıhırdatmağa qoyduşıhırdatma qoydu | bizşıhırdatmağa qoyduqşıhırdatma qoyduq | sizşıhırdatmağa qoyduğuzşıhırdatma qoyduğuz | alaşıhırdatmağa qoydulaşıhırdatma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to make something rustle or whisper | menşıhırdatmağa qoymadımşıhırdatma qoymadım | senşıhırdatmağa qoymadıngşıhırdatma qoymadıng | olşıhırdatmağa qoymadışıhırdatma qoymadı | bizşıhırdatmağa qoymadıqşıhırdatma qoymadıq | sizşıhırdatmağa qoymadığızşıhırdatma qoymadığız | alaşıhırdatmağa qoymadılaşıhırdatma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoydummu?şıhırdatma qoydummu? | senşıhırdatmağa qoydungmu?şıhırdatma qoydungmu? | olşıhırdatmağa qoydumu?şıhırdatma qoydumu? | bizşıhırdatmağa qoyduqmu?şıhırdatma qoyduqmu? | sizşıhırdatmağa qoyduğuzmu?şıhırdatma qoyduğuzmu? | alaşıhırdatmağa qoydulamı?şıhırdatma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to make something rustle or whisper? | menşıhırdatmağa qoymadımmı?şıhırdatma qoymadımmı? | senşıhırdatmağa qoymadıngmı?şıhırdatma qoymadıngmı? | olşıhırdatmağa qoymadımı?şıhırdatma qoymadımı? | bizşıhırdatmağa qoymadıqmı?şıhırdatma qoymadıqmı? | sizşıhırdatmağa qoymadığızmı?şıhırdatma qoymadığızmı? | alaşıhırdatmağa qoymadılamı?şıhırdatma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can make something rustle or whisper | menşıhırdatalama | senşıhırdatalasa | olşıhırdataladı | bizşıhırdatalabız | sizşıhırdatalasız | alaşıhırdataladıla |
| Ability — presenthe can't make something rustle or whisper | menşıhırdatalmayma | senşıhırdatalmaysa | olşıhırdatalmaydı | bizşıhırdatalmaybız | sizşıhırdatalmaysız | alaşıhırdatalmaydıla |
| Ability — presentcan he make something rustle or whisper? | menşıhırdatalamıma? şıhırdatalamamı? | senşıhırdatalamısa? | olşıhırdatalamıdı? | bizşıhırdatalamıbız? şıhırdatalabızmı? | sizşıhırdatalamısız? | alaşıhırdatalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he make something rustle or whisper? | menşıhırdatalmaymıma? şıhırdatalmaymamı? | senşıhırdatalmaymısa? | olşıhırdatalmaymıdı? | bizşıhırdatalmaymıbız? şıhırdatalmaybızmı? | sizşıhırdatalmaymısız? | alaşıhırdatalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can make something rustle or whisper | menşıhırdatalsam | senşıhırdatalsang | olşıhırdatalsa | bizşıhırdatalsaq | sizşıhırdatalsağız | alaşıhırdatalsala |
| Ability — if I can…if he can't make something rustle or whisper | menşıhırdatalmasam | senşıhırdatalmasang | olşıhırdatalmasa | bizşıhırdatalmasaq | sizşıhırdatalmasağız | alaşıhırdatalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to make something rustle or whisper | menşıhırdataldım | senşıhırdataldıng | olşıhırdataldı | bizşıhırdataldıq | sizşıhırdataldığız | alaşıhırdataldıla |
| Ability — simple pasthe could not make something rustle or whisper | menşıhırdatalmadım | senşıhırdatalmadıng | olşıhırdatalmadı | bizşıhırdatalmadıq | sizşıhırdatalmadığız | alaşıhırdatalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to make something rustle or whisper? | menşıhırdataldımmı? | senşıhırdataldıngmı? | olşıhırdataldımı? | bizşıhırdataldıqmı? | sizşıhırdataldığızmı? | alaşıhırdataldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he make something rustle or whisper? | menşıhırdatalmadımmı? | senşıhırdatalmadıngmı? | olşıhırdatalmadımı? | bizşıhırdatalmadıqmı? | sizşıhırdatalmadığızmı? | alaşıhırdatalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalğanma | senşıhırdatalğansa | olşıhırdatalğandı | bizşıhırdatalğanbız | sizşıhırdatalğansız | alaşıhırdatalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalmağanma | senşıhırdatalmağansa | olşıhırdatalmağandı | bizşıhırdatalmağanbız | sizşıhırdatalmağansız | alaşıhırdatalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatalğanmıma? şıhırdatalğanmamı? | senşıhırdatalğanmısa? | olşıhırdatalğanmıdı? | bizşıhırdatalğanmıbız? şıhırdatalğanbızmı? | sizşıhırdatalğanmısız? | alaşıhırdatalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatalmağanmıma? şıhırdatalmağanmamı? | senşıhırdatalmağanmısa? | olşıhırdatalmağanmıdı? | bizşıhırdatalmağanmıbız? şıhırdatalmağanbızmı? | sizşıhırdatalmağanmısız? | alaşıhırdatalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalğan edimşıhırdatalğanem | senşıhırdatalğan edingşıhırdatalğaneng | olşıhırdatalğan edişıhırdatalğaned | bizşıhırdatalğan edikşıhırdatalğanek | sizşıhırdatalğan edigizşıhırdatalğanegiz | alaşıhırdatalğan edileşıhırdatalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalmağan edimşıhırdatalmağanem | senşıhırdatalmağan edingşıhırdatalmağaneng | olşıhırdatalmağan edişıhırdatalmağaned | bizşıhırdatalmağan edikşıhırdatalmağanek | sizşıhırdatalmağan edigizşıhırdatalmağanegiz | alaşıhırdatalmağan edileşıhırdatalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could make something rustle or whisper | menşıhırdatala edimşıhırdatalaem | senşıhırdatala edingşıhırdatalaeng | olşıhırdatala edişıhırdatalaed | bizşıhırdatala edikşıhırdatalaek | sizşıhırdatala edigizşıhırdatalaegiz | alaşıhırdatala edileşıhırdatalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not make something rustle or whisper | menşıhırdatalmay edimşıhırdatalmayem | senşıhırdatalmay edingşıhırdatalmayeng | olşıhırdatalmay edişıhırdatalmayed | bizşıhırdatalmay edikşıhırdatalmayek | sizşıhırdatalmay edigizşıhırdatalmayegiz | alaşıhırdatalmay edileşıhırdatalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalırma | senşıhırdatalırsa | olşıhırdatalır | bizşıhırdatalırbız | sizşıhırdatalırsız | alaşıhırdatalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalmazma | senşıhırdatalmazsa | olşıhırdatalmaz | bizşıhırdatalmazbız | sizşıhırdatalmazsız | alaşıhırdatalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatalırmıma? şıhırdatalırmamı? | senşıhırdatalırmısa? | olşıhırdatalırmı? | bizşıhırdatalırmıbız? şıhırdatalırbızmı? | sizşıhırdatalırmısız? | alaşıhırdatalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatalmazmıma? şıhırdatalmazmamı? | senşıhırdatalmazmısa? | olşıhırdatalmazmı? | bizşıhırdatalmazmıbız? şıhırdatalmazbızmı? | sizşıhırdatalmazmısız? | alaşıhırdatalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatallıqma | senşıhırdatallıqsa | olşıhırdatallıqdı | bizşıhırdatallıqbız | sizşıhırdatallıqsız | alaşıhırdatallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatallıq tülme | senşıhırdatallıq tülse | olşıhırdatallıq tüldü | bizşıhırdatallıq tülbüz | sizşıhırdatallıq tülsüz | alaşıhırdatallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatallıqmıma? şıhırdatallıqmamı? | senşıhırdatallıqmısa? | olşıhırdatallıqmıdı? | bizşıhırdatallıqmıbız? şıhırdatallıqbızmı? | sizşıhırdatallıqmısız? | alaşıhırdatallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to make something rustle or whisper? | menşıhırdatallıq tülmüme? | senşıhırdatallıq tülmüse? | olşıhırdatallıq tülmüdü? | bizşıhırdatallıq tülmübüz? | sizşıhırdatallıq tülmüsüz? | alaşıhırdatallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalır edimşıhırdatalır em | senşıhırdatalır edingşıhırdatalır eng | olşıhırdatalır edişıhırdatalır ed | bizşıhırdatalır edikşıhırdatalır ek | sizşıhırdatalır edigizşıhırdatalır egiz | alaşıhırdatalır edileşıhırdatalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to make something rustle or whisper | menşıhırdatalmaz edimşıhırdatalmaz em | senşıhırdatalmaz edingşıhırdatalmaz eng | olşıhırdatalmaz edişıhırdatalmaz ed | bizşıhırdatalmaz edikşıhırdatalmaz ek | sizşıhırdatalmaz edigizşıhırdatalmaz egiz | alaşıhırdatalmaz edileşıhırdatalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to make something rustle or whisper | senşıhırdatalğınşıhırdatalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to make something rustle or whisper | senşıhırdatalmağınşıhırdatalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be making something rustle or whisper | menşıhırdata bolmazma | senşıhırdata bolmazsa | olşıhırdata bolmaz | bizşıhırdata bolmazbız | sizşıhırdata bolmazsız | alaşıhırdata bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be making something rustle or whisper (emphatic) | menşıhırdatmay bolmazma | senşıhırdatmay bolmazsa | olşıhırdatmay bolmaz | bizşıhırdatmay bolmazbız | sizşıhırdatmay bolmazsız | alaşıhırdatmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of making something rustle or whisper | menşıhırdata tura bolmazma | senşıhırdata tura bolmazsa | olşıhırdata tura bolmaz | bizşıhırdata tura bolmazbız | sizşıhırdata tura bolmazsız | alaşıhırdata tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not making something rustle or whisper (emphatic) | menşıhırdatmay tura bolmazma | senşıhırdatmay tura bolmazsa | olşıhırdatmay tura bolmaz | bizşıhırdatmay tura bolmazbız | sizşıhırdatmay tura bolmazsız | alaşıhırdatmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not making something rustle or whisper | menşıhırdatmay turama | senşıhırdatmay turasa | olşıhırdatmay turadı | bizşıhırdatmay turabız | sizşıhırdatmay turasız | alaşıhırdatmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not making something rustle or whisper | menşıhırdatmay turmayma | senşıhırdatmay turmaysa | olşıhırdatmay turmaydı | bizşıhırdatmay turmaybız | sizşıhırdatmay turmaysız | alaşıhırdatmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not making something rustle or whisper? | menşıhırdatmay turmaymıma | senşıhırdatmay turmaymısa | olşıhırdatmay turmaymıdı | bizşıhırdatmay turmaymıbız | sizşıhırdatmay turmaymısız | alaşıhırdatmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have made something rustle or whisper | menşıhırdathan bolmazma | senşıhırdathan bolmazsa | olşıhırdathan bolmaz | bizşıhırdathan bolmazbız | sizşıhırdathan bolmazsız | alaşıhırdathan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have made something rustle or whisper (emphatic) | menşıhırdatmağan bolmazma | senşıhırdatmağan bolmazsa | olşıhırdatmağan bolmaz | bizşıhırdatmağan bolmazbız | sizşıhırdatmağan bolmazsız | alaşıhırdatmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had made something rustle or whisper | menşıhırdathan bolmasam | senşıhırdathan bolmasang | olşıhırdathan bolmasa | bizşıhırdathan bolmasaq | sizşıhırdathan bolmasağız | alaşıhırdathan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't made something rustle or whisper | menşıhırdatmağan bolmasam | senşıhırdatmağan bolmasang | olşıhırdatmağan bolmasa | bizşıhırdatmağan bolmasaq | sizşıhırdatmağan bolmasağız | alaşıhırdatmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq bolmazma | senşıhırdatırıq bolmazsa | olşıhırdatırıq bolmaz | bizşıhırdatırıq bolmazbız | sizşıhırdatırıq bolmazsız | alaşıhırdatırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to make something rustle or whisper (emphatic) | menşıhırdatmazlıq bolmazma | senşıhırdatmazlıq bolmazsa | olşıhırdatmazlıq bolmaz | bizşıhırdatmazlıq bolmazbız | sizşıhırdatmazlıq bolmazsız | alaşıhırdatmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to make something rustle or whisper | menşıhırdatırıq bolmasam | senşıhırdatırıq bolmasang | olşıhırdatırıq bolmasa | bizşıhırdatırıq bolmasaq | sizşıhırdatırıq bolmasağız | alaşıhırdatırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to make something rustle or whisper | menşıhırdatmazlıq bolmasam | senşıhırdatmazlıq bolmasang | olşıhırdatmazlıq bolmasa | bizşıhırdatmazlıq bolmasaq | sizşıhırdatmazlıq bolmasağız | alaşıhırdatmazlıq bolmasala |