çabışırğa
/tʃabɯʃɯrʁa/
1. to race, to race one another, to run in competition
- kel çabışayıq — let us race one another
- biri biri ızından çabışıb jetdile — they came in racing one after another
- çabışıb başlarğa — to start racing one another
2. to run oneself ragged, to be run off one's feet
- örge-enişge çabışdıq — we ran ourselves ragged up and down
- kün uzunu çabışdıq — we were run off our feet all day long
- çabışıb arıdıq — we have worn ourselves out running about
Conjugation
Common forms
- çabışadıhe is racing
- çabışdıhe raced
- çabışhandıhe has raced
- çabışırhe will race
- çabışırıqdıhe is going to race
- çabışa edihe was racing
- çabışsaif he races
- çabış!race!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is racing | mençabışama | sençabışasa | olçabışadı | bizçabışabız | sizçabışasız | alaçabışadıla |
| Present (simple & continuous)he is not racing | mençabışmayma | sençabışmaysa | olçabışmaydı | bizçabışmaybız | sizçabışmaysız | alaçabışmaydıla |
| Present (simple & continuous)is he racing? | mençabışamıma? çabışamamı? | sençabışamısa? | olçabışamıdı? | bizçabışamıbız? çabışabızmı? | sizçabışamısız? | alaçabışamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he racing? | mençabışmaymıma? çabışmaymamı? | sençabışmaymısa? | olçabışmaymıdı? | bizçabışmaymıbız? çabışmaybızmı? | sizçabışmaymısız? | alaçabışmaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually races | mençabışıwçanma | sençabışıwçansa | olçabışıwçandı | bizçabışıwçanbız | sizçabışıwçansız | alaçabışıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually race | mençabışıwçan tülme | sençabışıwçan tülse | olçabışıwçan tüldü | bizçabışıwçan tülbüz | sizçabışıwçan tülsüz | alaçabışıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually race? | mençabışıwçanmıma? çabışıwçanmamı? | sençabışıwçanmısa? | olçabışıwçanmıdı? | bizçabışıwçanmıbız? çabışıwçanbızmı? | sizçabışıwçanmısız? | alaçabışıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually race? | mençabışıwçan tülmüme? | sençabışıwçan tülmüse? | olçabışıwçan tülmüdü? | bizçabışıwçan tülmübüz? | sizçabışıwçan tülmüsüz? | alaçabışıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has raced and remains so | olçabışıbdı | alaçabışıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he raced? | olçabışıbmıdı? | alaçabışıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of racing | mençabışa turama | sençabışa turasa | olçabışa turadı | bizçabışa turabız | sizçabışa turasız | alaçabışa turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of racing | mençabışa turmayma | sençabışa turmaysa | olçabışa turmaydı | bizçabışa turmaybız | sizçabışa turmaysız | alaçabışa turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of racing? | mençabışa turamıma? çabışa turamamı? | sençabışa turamısa? | olçabışa turamıdı? | bizçabışa turamıbız? çabışa turabızmı? | sizçabışa turamısız? | alaçabışa turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of racing? | mençabışa turmaymıma? çabışa turmaymamı? | sençabışa turmaymısa? | olçabışa turmaymıdı? | bizçabışa turmaymıbız? çabışa turmaybızmı? | sizçabışa turmaymısız? | alaçabışa turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he raced | mençabışdım | sençabışdıng | olçabışdı | bizçabışdıq | sizçabışdığız | alaçabışdıla |
| Simple past (definite)he didn't race | mençabışmadım | sençabışmadıng | olçabışmadı | bizçabışmadıq | sizçabışmadığız | alaçabışmadıla |
| Simple past (definite)did he race? | mençabışdımmı? | sençabışdıngmı? | olçabışdımı? | bizçabışdıqmı? | sizçabışdığızmı? | alaçabışdılamı? |
| Simple past (definite)didn't he race? | mençabışmadımmı? | sençabışmadıngmı? | olçabışmadımı? | bizçabışmadıqmı? | sizçabışmadığızmı? | alaçabışmadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has raced | mençabışhanma | sençabışhansa | olçabışhandı | bizçabışhanbız | sizçabışhansız | alaçabışhandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't raced | mençabışmağanma | sençabışmağansa | olçabışmağandı | bizçabışmağanbız | sizçabışmağansız | alaçabışmağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he raced? | mençabışhanmıma? çabışhanmamı? | sençabışhanmısa? | olçabışhanmıdı? | bizçabışhanmıbız? çabışhanbızmı? | sizçabışhanmısız? | alaçabışhanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he raced? | mençabışmağanmıma? çabışmağanmamı? | sençabışmağanmısa? | olçabışmağanmıdı? | bizçabışmağanmıbız? çabışmağanbızmı? | sizçabışmağanmısız? | alaçabışmağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will race | mençabışırma | sençabışırsa | olçabışır | bizçabışırbız | sizçabışırsız | alaçabışırla |
| Indefinite future (future I)he won't race | mençabışmazma | sençabışmazsa | olçabışmaz | bizçabışmazbız | sizçabışmazsız | alaçabışmazla |
| Indefinite future (future I)will he race? | mençabışırmıma? çabışırmamı? | sençabışırmısa? | olçabışırmı? | bizçabışırmıbız? çabışırbızmı? | sizçabışırmısız? | alaçabışırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he race? | mençabışmazmıma? çabışmazmamı? | sençabışmazmısa? | olçabışmazmı? | bizçabışmazmıbız? çabışmazbızmı? | sizçabışmazmısız? | alaçabışmazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to race | mençabışırıqma | sençabışırıqsa | olçabışırıqdı | bizçabışırıqbız | sizçabışırıqsız | alaçabışırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to race | mençabışırıq tülme | sençabışırıq tülse | olçabışırıq tüldü | bizçabışırıq tülbüz | sizçabışırıq tülsüz | alaçabışırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to race? | mençabışırıqmıma? çabışırıqmamı? | sençabışırıqmısa? | olçabışırıqmıdı? | bizçabışırıqmıbız? çabışırıqbızmı? | sizçabışırıqmısız? | alaçabışırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to race? | mençabışırıq tülmüme? | sençabışırıq tülmüse? | olçabışırıq tülmüdü? | bizçabışırıq tülmübüz? | sizçabışırıq tülmüsüz? | alaçabışırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had raced | mençabışhan edimçabışhanem | sençabışhan edingçabışhaneng | olçabışhan ediçabışhaned | bizçabışhan edikçabışhanek | sizçabışhan edigizçabışhanegiz | alaçabışhan edileçabışhanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't raced | mençabışmağan edimçabışmağanem | sençabışmağan edingçabışmağaneng | olçabışmağan ediçabışmağaned | bizçabışmağan edikçabışmağanek | sizçabışmağan edigizçabışmağanegiz | alaçabışmağan edileçabışmağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was racing | mençabışa edimçabışaem | sençabışa edingçabışaeng | olçabışa ediçabışaed | bizçabışa edikçabışaek | sizçabışa edigizçabışaegiz | alaçabışa edileçabışaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't racing | mençabışmay edimçabışmayem | sençabışmay edingçabışmayeng | olçabışmay ediçabışmayed | bizçabışmay edikçabışmayek | sizçabışmay edigizçabışmayegiz | alaçabışmay edileçabışmayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to race | mençabışıwçan edimçabışıwçanem | sençabışıwçan edingçabışıwçaneng | olçabışıwçan ediçabışıwçaned | bizçabışıwçan edikçabışıwçanek | sizçabışıwçan edigizçabışıwçanegiz | alaçabışıwçan edileçabışıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to race | mençabışıwçan tül edimçabışıwçan tül em | sençabışıwçan tül edingçabışıwçan tül eng | olçabışıwçan tül ediçabışıwçan tül ed | bizçabışıwçan tül edikçabışıwçan tül ek | sizçabışıwçan tül edigizçabışıwçan tül egiz | alaçabışıwçan tül edileçabışıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had raced and remained so | olçabışıb edi | alaçabışıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't raced | olçabışıb tül edi | alaçabışıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of racing | mençabışa tura edimçabışa turaem | sençabışa tura edingçabışa turaeng | olçabışa tura ediçabışa turaed | bizçabışa tura edikçabışa turaek | sizçabışa tura edigizçabışa turaegiz | alaçabışa tura edileçabışa turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of racing | mençabışa turmay edimçabışa turmayem | sençabışa turmay edingçabışa turmayeng | olçabışa turmay ediçabışa turmayed | bizçabışa turmay edikçabışa turmayek | sizçabışa turmay edigizçabışa turmayegiz | alaçabışa turmay edileçabışa turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would race | mençabışır edimçabışır em | sençabışır edingçabışır eng | olçabışır ediçabışır ed | bizçabışır edikçabışır ek | sizçabışır edigizçabışır egiz | alaçabışır edileçabışır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't race | mençabışmaz edimçabışmaz em | sençabışmaz edingçabışmaz eng | olçabışmaz ediçabışmaz ed | bizçabışmaz edikçabışmaz ek | sizçabışmaz edigizçabışmaz egiz | alaçabışmaz edileçabışmaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have raced | mençabışırıq edimçabışırıq em | sençabışırıq edingçabışırıq eng | olçabışırıq ediçabışırıq ed | bizçabışırıq edikçabışırıq ek | sizçabışırıq edigizçabışırıq egiz | alaçabışırıq edileçabışırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have raced | mençabışırıq tül edimçabışırıq tül em | sençabışırıq tül edingçabışırıq tül eng | olçabışırıq tül ediçabışırıq tül ed | bizçabışırıq tül edikçabışırıq tül ek | sizçabışırıq tül edigizçabışırıq tül egiz | alaçabışırıq tül edileçabışırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he races | mençabışsam | sençabışsang | olçabışsa | bizçabışsaq | sizçabışsağız | alaçabışsala |
| Conditionalif he doesn't race | mençabışmasam | sençabışmasang | olçabışmasa | bizçabışmasaq | sizçabışmasağız | alaçabışmasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is racing | mençabışa esem | sençabışa eseng | olçabışa ese | bizçabışa esek | sizçabışa esegiz | alaçabışa esele |
| Conditional, present realif he is not racing | mençabışmay esem | sençabışmay eseng | olçabışmay ese | bizçabışmay esek | sizçabışmay esegiz | alaçabışmay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he raced | mençabışsam ediçabışsam ed | sençabışsang ediçabışsang ed | olçabışsa ediçabışsaed | bizçabışsaq ediçabışsaq ed | sizçabışsağız ediçabışsağız ed | alaçabışsala ediçabışsalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't race | mençabışmasam ediçabışmasam ed | sençabışmasang ediçabışmasang ed | olçabışmasa ediçabışmasaed | bizçabışmasaq ediçabışmasaq ed | sizçabışmasağız ediçabışmasağız ed | alaçabışmasala ediçabışmasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he raced | mençabışdım esem | sençabışdıng eseng | olçabışdı ese | bizçabışdıq esek | sizçabışdığız esegiz | alaçabışdıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't race | mençabışmadım esem | sençabışmadıng eseng | olçabışmadı ese | bizçabışmadıq esek | sizçabışmadığız esegiz | alaçabışmadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did race (indeed) | mençabışhan esem | sençabışhan eseng | olçabışhan ese | bizçabışhan esek | sizçabışhan esegiz | alaçabışhan esele |
| Conditional, past realif he didn't race (indeed) | mençabışmağan esem | sençabışmağan eseng | olçabışmağan ese | bizçabışmağan esek | sizçabışmağan esegiz | alaçabışmağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had raced | mençabışhan bolsam | sençabışhan bolsang | olçabışhan bolsa | bizçabışhan bolsaq | sizçabışhan bolsağız | alaçabışhan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't raced | mençabışmağan bolsam | sençabışmağan bolsang | olçabışmağan bolsa | bizçabışmağan bolsaq | sizçabışmağan bolsağız | alaçabışmağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had raced | mençabışhan bolsam ediçabışhan bolsam ed | sençabışhan bolsang ediçabışhan bolsang ed | olçabışhan bolsa ediçabışhan bolsaed | bizçabışhan bolsaq ediçabışhan bolsaq ed | sizçabışhan bolsağız ediçabışhan bolsağız ed | alaçabışhan bolsala ediçabışhan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't raced | mençabışmağan bolsam ediçabışmağan bolsam ed | sençabışmağan bolsang ediçabışmağan bolsang ed | olçabışmağan bolsa ediçabışmağan bolsaed | bizçabışmağan bolsaq ediçabışmağan bolsaq ed | sizçabışmağan bolsağız ediçabışmağan bolsağız ed | alaçabışmağan bolsala ediçabışmağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will race | mençabışır esem | sençabışır eseng | olçabışır ese | bizçabışır esek | sizçabışır esegiz | alaçabışır esele |
| Conditional, aoristif he won't race | mençabışmaz esem | sençabışmaz eseng | olçabışmaz ese | bizçabışmaz esek | sizçabışmaz esegiz | alaçabışmaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to race | mençabışırıq esem | sençabışırıq eseng | olçabışırıq ese | bizçabışırıq esek | sizçabışırıq esegiz | alaçabışırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to race | mençabışırıq tül esem | sençabışırıq tül eseng | olçabışırıq tül ese | bizçabışırıq tül esek | sizçabışırıq tül esegiz | alaçabışırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to race | mençabışırıq bolsam | sençabışırıq bolsang | olçabışırıq bolsa | bizçabışırıq bolsaq | sizçabışırıq bolsağız | alaçabışırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to race | mençabışmazlıq bolsam | sençabışmazlıq bolsang | olçabışmazlıq bolsa | bizçabışmazlıq bolsaq | sizçabışmazlıq bolsağız | alaçabışmazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso çabışdıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be racing | mençabışa bolurma | sençabışa bolursa | olçabışa bolur | bizçabışa bolurbuz | sizçabışa bolursuz | alaçabışa bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be racing | mençabışmay bolurma | sençabışmay bolursa | olçabışmay bolur | bizçabışmay bolurbuz | sizçabışmay bolursuz | alaçabışmay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of racing | mençabışa tura bolurma | sençabışa tura bolursa | olçabışa tura bolur | bizçabışa tura bolurbuz | sizçabışa tura bolursuz | alaçabışa tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not racing | mençabışmay tura bolurma | sençabışmay tura bolursa | olçabışmay tura bolur | bizçabışmay tura bolurbuz | sizçabışmay tura bolursuz | alaçabışmay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have raced | mençabışhan bolurma | sençabışhan bolursa | olçabışhan bolur | bizçabışhan bolurbuz | sizçabışhan bolursuz | alaçabışhan bolurla |
| Inference (must have)he must not have raced | mençabışmağan bolurma | sençabışmağan bolursa | olçabışmağan bolur | bizçabışmağan bolurbuz | sizçabışmağan bolursuz | alaçabışmağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to race | mençabışırıq bolurma | sençabışırıq bolursa | olçabışırıq bolur | bizçabışırıq bolurbuz | sizçabışırıq bolursuz | alaçabışırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to race | mençabışmazlıq bolurma | sençabışmazlıq bolursa | olçabışmazlıq bolur | bizçabışmazlıq bolurbuz | sizçabışmazlıq bolursuz | alaçabışmazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it race | mençabışayım | sençabış! | olçabışsın | bizçabışayıq | sizçabışığız! | alaçabışsınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not race | mençabışmayım | sençabışma! | olçabışmasın | bizçabışmayıq | sizçabışmağız! | alaçabışmasınla |
| Commands & suggestionsshould he race? | mençabışayımmı? | olçabışsınmı? | bizçabışayıqmı? | alaçabışsınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not race? | mençabışmayımmı? | olçabışmasınmı? | bizçabışmayıqmı? | alaçabışmasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it race | sençabışçı2 | olçabışsınçı | sizçabışçığız | alaçabışsınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not race | sençabışmaçı2 | olçabışmasınçı | sizçabışmaçığız | alaçabışmasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you race | sençabışhınçabışhı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not race | sençabışmağınçabışmağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he raced | mençabışhay edim çabışha edim | sençabışhay eding çabışha eding | olçabışhay edi çabışha edi | bizçabışhay edik çabışha edik | sizçabışhay edigiz çabışha edigiz | alaçabışhay edile çabışha edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not race | mençabışmağay edim çabışmağa edim | sençabışmağay eding çabışmağa eding | olçabışmağay edi çabışmağa edi | bizçabışmağay edik çabışmağa edik | sizçabışmağay edigiz çabışmağa edigiz | alaçabışmağay edile çabışmağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to race | mençabışmağa qoyayımçabışma qoyayım | sençabışmağa qoy!çabışma qoy! | olçabışmağa qoysunçabışma qoysun | bizçabışmağa qoyayıqçabışma qoyayıq | sizçabışmağa qoyuğuz!çabışma qoyuğuz! | alaçabışmağa qoysunlaçabışma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to race | mençabışmağa qoymayımçabışma qoymayım | sençabışmağa qoyma!çabışma qoyma! | olçabışmağa qoymasınçabışma qoymasın | bizçabışmağa qoymayıqçabışma qoymayıq | sizçabışmağa qoymağız!çabışma qoymağız! | alaçabışmağa qoymasınlaçabışma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to race? | mençabışmağa qoyayımmı?çabışma qoyayımmı? | olçabışmağa qoysunmu?çabışma qoysunmu? | bizçabışmağa qoyayıqmı?çabışma qoyayıqmı? | alaçabışmağa qoysunlamı?çabışma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to race? | mençabışmağa qoymayımmı?çabışma qoymayımmı? | olçabışmağa qoymasınmı?çabışma qoymasınmı? | bizçabışmağa qoymayıqmı?çabışma qoymayıqmı? | alaçabışmağa qoymasınlamı?çabışma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to race | mençabışmağa qoyamaçabışma qoyama | sençabışmağa qoyasaçabışma qoyasa | olçabışmağa qoyadıçabışma qoyadı | bizçabışmağa qoyabızçabışma qoyabız | sizçabışmağa qoyasızçabışma qoyasız | alaçabışmağa qoyadılaçabışma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to race | mençabışmağa qoymaymaçabışma qoymayma | sençabışmağa qoymaysaçabışma qoymaysa | olçabışmağa qoymaydıçabışma qoymaydı | bizçabışmağa qoymaybızçabışma qoymaybız | sizçabışmağa qoymaysızçabışma qoymaysız | alaçabışmağa qoymaydılaçabışma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to race? | mençabışmağa qoyamıma?çabışma qoyamıma? | sençabışmağa qoyamısa?çabışma qoyamısa? | olçabışmağa qoyamıdı?çabışma qoyamıdı? | bizçabışmağa qoyamıbız?çabışma qoyamıbız? | sizçabışmağa qoyamısız?çabışma qoyamısız? | alaçabışmağa qoyamıdıla?çabışma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to race? | mençabışmağa qoymaymıma?çabışma qoymaymıma? | sençabışmağa qoymaymısa?çabışma qoymaymısa? | olçabışmağa qoymaymıdı?çabışma qoymaymıdı? | bizçabışmağa qoymaymıbız?çabışma qoymaymıbız? | sizçabışmağa qoymaymısız?çabışma qoymaymısız? | alaçabışmağa qoymaymıdıla?çabışma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to race | mençabışmağa qoydumçabışma qoydum | sençabışmağa qoydungçabışma qoydung | olçabışmağa qoyduçabışma qoydu | bizçabışmağa qoyduqçabışma qoyduq | sizçabışmağa qoyduğuzçabışma qoyduğuz | alaçabışmağa qoydulaçabışma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to race | mençabışmağa qoymadımçabışma qoymadım | sençabışmağa qoymadıngçabışma qoymadıng | olçabışmağa qoymadıçabışma qoymadı | bizçabışmağa qoymadıqçabışma qoymadıq | sizçabışmağa qoymadığızçabışma qoymadığız | alaçabışmağa qoymadılaçabışma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to race? | mençabışmağa qoydummu?çabışma qoydummu? | sençabışmağa qoydungmu?çabışma qoydungmu? | olçabışmağa qoydumu?çabışma qoydumu? | bizçabışmağa qoyduqmu?çabışma qoyduqmu? | sizçabışmağa qoyduğuzmu?çabışma qoyduğuzmu? | alaçabışmağa qoydulamı?çabışma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to race? | mençabışmağa qoymadımmı?çabışma qoymadımmı? | sençabışmağa qoymadıngmı?çabışma qoymadıngmı? | olçabışmağa qoymadımı?çabışma qoymadımı? | bizçabışmağa qoymadıqmı?çabışma qoymadıqmı? | sizçabışmağa qoymadığızmı?çabışma qoymadığızmı? | alaçabışmağa qoymadılamı?çabışma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can race | mençabışalama | sençabışalasa | olçabışaladı | bizçabışalabız | sizçabışalasız | alaçabışaladıla |
| Ability — presenthe can't race | mençabışalmayma | sençabışalmaysa | olçabışalmaydı | bizçabışalmaybız | sizçabışalmaysız | alaçabışalmaydıla |
| Ability — presentcan he race? | mençabışalamıma? çabışalamamı? | sençabışalamısa? | olçabışalamıdı? | bizçabışalamıbız? çabışalabızmı? | sizçabışalamısız? | alaçabışalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he race? | mençabışalmaymıma? çabışalmaymamı? | sençabışalmaymısa? | olçabışalmaymıdı? | bizçabışalmaymıbız? çabışalmaybızmı? | sizçabışalmaymısız? | alaçabışalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can race | mençabışalsam | sençabışalsang | olçabışalsa | bizçabışalsaq | sizçabışalsağız | alaçabışalsala |
| Ability — if I can…if he can't race | mençabışalmasam | sençabışalmasang | olçabışalmasa | bizçabışalmasaq | sizçabışalmasağız | alaçabışalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to race | mençabışaldım | sençabışaldıng | olçabışaldı | bizçabışaldıq | sizçabışaldığız | alaçabışaldıla |
| Ability — simple pasthe could not race | mençabışalmadım | sençabışalmadıng | olçabışalmadı | bizçabışalmadıq | sizçabışalmadığız | alaçabışalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to race? | mençabışaldımmı? | sençabışaldıngmı? | olçabışaldımı? | bizçabışaldıqmı? | sizçabışaldığızmı? | alaçabışaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he race? | mençabışalmadımmı? | sençabışalmadıngmı? | olçabışalmadımı? | bizçabışalmadıqmı? | sizçabışalmadığızmı? | alaçabışalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to race | mençabışalğanma | sençabışalğansa | olçabışalğandı | bizçabışalğanbız | sizçabışalğansız | alaçabışalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to race | mençabışalmağanma | sençabışalmağansa | olçabışalmağandı | bizçabışalmağanbız | sizçabışalmağansız | alaçabışalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to race? | mençabışalğanmıma? çabışalğanmamı? | sençabışalğanmısa? | olçabışalğanmıdı? | bizçabışalğanmıbız? çabışalğanbızmı? | sizçabışalğanmısız? | alaçabışalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to race? | mençabışalmağanmıma? çabışalmağanmamı? | sençabışalmağanmısa? | olçabışalmağanmıdı? | bizçabışalmağanmıbız? çabışalmağanbızmı? | sizçabışalmağanmısız? | alaçabışalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to race | mençabışalğan edimçabışalğanem | sençabışalğan edingçabışalğaneng | olçabışalğan ediçabışalğaned | bizçabışalğan edikçabışalğanek | sizçabışalğan edigizçabışalğanegiz | alaçabışalğan edileçabışalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to race | mençabışalmağan edimçabışalmağanem | sençabışalmağan edingçabışalmağaneng | olçabışalmağan ediçabışalmağaned | bizçabışalmağan edikçabışalmağanek | sizçabışalmağan edigizçabışalmağanegiz | alaçabışalmağan edileçabışalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could race | mençabışala edimçabışalaem | sençabışala edingçabışalaeng | olçabışala ediçabışalaed | bizçabışala edikçabışalaek | sizçabışala edigizçabışalaegiz | alaçabışala edileçabışalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not race | mençabışalmay edimçabışalmayem | sençabışalmay edingçabışalmayeng | olçabışalmay ediçabışalmayed | bizçabışalmay edikçabışalmayek | sizçabışalmay edigizçabışalmayegiz | alaçabışalmay edileçabışalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to race | mençabışalırma | sençabışalırsa | olçabışalır | bizçabışalırbız | sizçabışalırsız | alaçabışalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to race | mençabışalmazma | sençabışalmazsa | olçabışalmaz | bizçabışalmazbız | sizçabışalmazsız | alaçabışalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to race? | mençabışalırmıma? çabışalırmamı? | sençabışalırmısa? | olçabışalırmı? | bizçabışalırmıbız? çabışalırbızmı? | sizçabışalırmısız? | alaçabışalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to race? | mençabışalmazmıma? çabışalmazmamı? | sençabışalmazmısa? | olçabışalmazmı? | bizçabışalmazmıbız? çabışalmazbızmı? | sizçabışalmazmısız? | alaçabışalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to race | mençabışallıqma | sençabışallıqsa | olçabışallıqdı | bizçabışallıqbız | sizçabışallıqsız | alaçabışallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to race | mençabışallıq tülme | sençabışallıq tülse | olçabışallıq tüldü | bizçabışallıq tülbüz | sizçabışallıq tülsüz | alaçabışallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to race? | mençabışallıqmıma? çabışallıqmamı? | sençabışallıqmısa? | olçabışallıqmıdı? | bizçabışallıqmıbız? çabışallıqbızmı? | sizçabışallıqmısız? | alaçabışallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to race? | mençabışallıq tülmüme? | sençabışallıq tülmüse? | olçabışallıq tülmüdü? | bizçabışallıq tülmübüz? | sizçabışallıq tülmüsüz? | alaçabışallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to race | mençabışalır edimçabışalır em | sençabışalır edingçabışalır eng | olçabışalır ediçabışalır ed | bizçabışalır edikçabışalır ek | sizçabışalır edigizçabışalır egiz | alaçabışalır edileçabışalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to race | mençabışalmaz edimçabışalmaz em | sençabışalmaz edingçabışalmaz eng | olçabışalmaz ediçabışalmaz ed | bizçabışalmaz edikçabışalmaz ek | sizçabışalmaz edigizçabışalmaz egiz | alaçabışalmaz edileçabışalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to race | sençabışalğınçabışalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to race | sençabışalmağınçabışalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be racing | mençabışa bolmazma | sençabışa bolmazsa | olçabışa bolmaz | bizçabışa bolmazbız | sizçabışa bolmazsız | alaçabışa bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be racing (emphatic) | mençabışmay bolmazma | sençabışmay bolmazsa | olçabışmay bolmaz | bizçabışmay bolmazbız | sizçabışmay bolmazsız | alaçabışmay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of racing | mençabışa tura bolmazma | sençabışa tura bolmazsa | olçabışa tura bolmaz | bizçabışa tura bolmazbız | sizçabışa tura bolmazsız | alaçabışa tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not racing (emphatic) | mençabışmay tura bolmazma | sençabışmay tura bolmazsa | olçabışmay tura bolmaz | bizçabışmay tura bolmazbız | sizçabışmay tura bolmazsız | alaçabışmay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not racing | mençabışmay turama | sençabışmay turasa | olçabışmay turadı | bizçabışmay turabız | sizçabışmay turasız | alaçabışmay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not racing | mençabışmay turmayma | sençabışmay turmaysa | olçabışmay turmaydı | bizçabışmay turmaybız | sizçabışmay turmaysız | alaçabışmay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not racing? | mençabışmay turmaymıma | sençabışmay turmaymısa | olçabışmay turmaymıdı | bizçabışmay turmaymıbız | sizçabışmay turmaymısız | alaçabışmay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have raced | mençabışhan bolmazma | sençabışhan bolmazsa | olçabışhan bolmaz | bizçabışhan bolmazbız | sizçabışhan bolmazsız | alaçabışhan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have raced (emphatic) | mençabışmağan bolmazma | sençabışmağan bolmazsa | olçabışmağan bolmaz | bizçabışmağan bolmazbız | sizçabışmağan bolmazsız | alaçabışmağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had raced | mençabışhan bolmasam | sençabışhan bolmasang | olçabışhan bolmasa | bizçabışhan bolmasaq | sizçabışhan bolmasağız | alaçabışhan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't raced | mençabışmağan bolmasam | sençabışmağan bolmasang | olçabışmağan bolmasa | bizçabışmağan bolmasaq | sizçabışmağan bolmasağız | alaçabışmağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to race | mençabışırıq bolmazma | sençabışırıq bolmazsa | olçabışırıq bolmaz | bizçabışırıq bolmazbız | sizçabışırıq bolmazsız | alaçabışırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to race (emphatic) | mençabışmazlıq bolmazma | sençabışmazlıq bolmazsa | olçabışmazlıq bolmaz | bizçabışmazlıq bolmazbız | sizçabışmazlıq bolmazsız | alaçabışmazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to race | mençabışırıq bolmasam | sençabışırıq bolmasang | olçabışırıq bolmasa | bizçabışırıq bolmasaq | sizçabışırıq bolmasağız | alaçabışırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to race | mençabışmazlıq bolmasam | sençabışmazlıq bolmasang | olçabışmazlıq bolmasa | bizçabışmazlıq bolmasaq | sizçabışmazlıq bolmasağız | alaçabışmazlıq bolmasala |