çaçayırğa
/tʃatʃajɯrʁa/
to choke on something, to swallow the wrong way, to gag
- suwdan çaçayırğa — to choke on water
- gırjın umurdan çaçayırğa — to choke on a crumb of bread
- sabiy suwdan çaçaydı — the child chokes on the water
Conjugation
Common forms
- çaçayadıhe is choking on something
- çaçaydıhe choked on something
- çaçayğandıhe has choked on something
- çaçayırhe will choke on something
- çaçayırıqdıhe is going to choke on something
- çaçaya edihe was choking on something
- çaçaysaif he chokes on something
- çaçay!choke on something!
Simple tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Present (simple & continuous)he is choking on something | mençaçayama | sençaçayasa | olçaçayadı | bizçaçayabız | sizçaçayasız | alaçaçayadıla |
| Present (simple & continuous)he is not choking on something | mençaçaymayma | sençaçaymaysa | olçaçaymaydı | bizçaçaymaybız | sizçaçaymaysız | alaçaçaymaydıla |
| Present (simple & continuous)is he choking on something? | mençaçayamıma? çaçayamamı? | sençaçayamısa? | olçaçayamıdı? | bizçaçayamıbız? çaçayabızmı? | sizçaçayamısız? | alaçaçayamıdıla? |
| Present (simple & continuous)isn't he choking on something? | mençaçaymaymıma? çaçaymaymamı? | sençaçaymaymısa? | olçaçaymaymıdı? | bizçaçaymaymıbız? çaçaymaybızmı? | sizçaçaymaymısız? | alaçaçaymaymıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)he usually chokes on something | mençaçayıwçanma | sençaçayıwçansa | olçaçayıwçandı | bizçaçayıwçanbız | sizçaçayıwçansız | alaçaçayıwçandıla |
| Habitual (usually, tends to)he doesn't usually choke on something | mençaçayıwçan tülme | sençaçayıwçan tülse | olçaçayıwçan tüldü | bizçaçayıwçan tülbüz | sizçaçayıwçan tülsüz | alaçaçayıwçan tüldüle |
| Habitual (usually, tends to)does he usually choke on something? | mençaçayıwçanmıma? çaçayıwçanmamı? | sençaçayıwçanmısa? | olçaçayıwçanmıdı? | bizçaçayıwçanmıbız? çaçayıwçanbızmı? | sizçaçayıwçanmısız? | alaçaçayıwçanmıdıla? |
| Habitual (usually, tends to)doesn't he usually choke on something? | mençaçayıwçan tülmüme? | sençaçayıwçan tülmüse? | olçaçayıwçan tülmüdü? | bizçaçayıwçan tülmübüz? | sizçaçayıwçan tülmüsüz? | alaçaçayıwçan tülmüdüle? |
| Resultative (has become and stays)he has choked on something and remains so | olçaçayıbdı | alaçaçayıbdıla | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Resultative (has become and stays)has he choked on something? | olçaçayıbmıdı? | alaçaçayıbmıdıla? | ||||
| Resultative (has become and stays)no such form | ||||||
| Progressive (in the middle of)he is in the middle of choking on something | mençaçaya turama | sençaçaya turasa | olçaçaya turadı | bizçaçaya turabız | sizçaçaya turasız | alaçaçaya turadıla |
| Progressive (in the middle of)he is not in the middle of choking on something | mençaçaya turmayma | sençaçaya turmaysa | olçaçaya turmaydı | bizçaçaya turmaybız | sizçaçaya turmaysız | alaçaçaya turmaydıla |
| Progressive (in the middle of)is he in the middle of choking on something? | mençaçaya turamıma? çaçaya turamamı? | sençaçaya turamısa? | olçaçaya turamıdı? | bizçaçaya turamıbız? çaçaya turabızmı? | sizçaçaya turamısız? | alaçaçaya turamıdıla? |
| Progressive (in the middle of)isn't he in the middle of choking on something? | mençaçaya turmaymıma? çaçaya turmaymamı? | sençaçaya turmaymısa? | olçaçaya turmaymıdı? | bizçaçaya turmaymıbız? çaçaya turmaybızmı? | sizçaçaya turmaymısız? | alaçaçaya turmaymıdıla? |
| Simple past (definite)he choked on something | mençaçaydım | sençaçaydıng | olçaçaydı | bizçaçaydıq | sizçaçaydığız | alaçaçaydıla |
| Simple past (definite)he didn't choke on something | mençaçaymadım | sençaçaymadıng | olçaçaymadı | bizçaçaymadıq | sizçaçaymadığız | alaçaçaymadıla |
| Simple past (definite)did he choke on something? | mençaçaydımmı? | sençaçaydıngmı? | olçaçaydımı? | bizçaçaydıqmı? | sizçaçaydığızmı? | alaçaçaydılamı? |
| Simple past (definite)didn't he choke on something? | mençaçaymadımmı? | sençaçaymadıngmı? | olçaçaymadımı? | bizçaçaymadıqmı? | sizçaçaymadığızmı? | alaçaçaymadılamı? |
| Perfect (past indefinite)he has choked on something | mençaçayğanma | sençaçayğansa | olçaçayğandı | bizçaçayğanbız | sizçaçayğansız | alaçaçayğandıla |
| Perfect (past indefinite)he hasn't choked on something | mençaçaymağanma | sençaçaymağansa | olçaçaymağandı | bizçaçaymağanbız | sizçaçaymağansız | alaçaçaymağandıla |
| Perfect (past indefinite)has he choked on something? | mençaçayğanmıma? çaçayğanmamı? | sençaçayğanmısa? | olçaçayğanmıdı? | bizçaçayğanmıbız? çaçayğanbızmı? | sizçaçayğanmısız? | alaçaçayğanmıdıla? |
| Perfect (past indefinite)hasn't he choked on something? | mençaçaymağanmıma? çaçaymağanmamı? | sençaçaymağanmısa? | olçaçaymağanmıdı? | bizçaçaymağanmıbız? çaçaymağanbızmı? | sizçaçaymağanmısız? | alaçaçaymağanmıdıla? |
| Indefinite future (future I)he will choke on something | mençaçayırma | sençaçayırsa | olçaçayır | bizçaçayırbız | sizçaçayırsız | alaçaçayırla |
| Indefinite future (future I)he won't choke on something | mençaçaymazma | sençaçaymazsa | olçaçaymaz | bizçaçaymazbız | sizçaçaymazsız | alaçaçaymazla |
| Indefinite future (future I)will he choke on something? | mençaçayırmıma? çaçayırmamı? | sençaçayırmısa? | olçaçayırmı? | bizçaçayırmıbız? çaçayırbızmı? | sizçaçayırmısız? | alaçaçayırmıla? |
| Indefinite future (future I)won't he choke on something? | mençaçaymazmıma? çaçaymazmamı? | sençaçaymazmısa? | olçaçaymazmı? | bizçaçaymazmıbız? çaçaymazbızmı? | sizçaçaymazmısız? | alaçaçaymazmıla? |
| Definite future (future II)he is going to choke on something | mençaçayırıqma | sençaçayırıqsa | olçaçayırıqdı | bizçaçayırıqbız | sizçaçayırıqsız | alaçaçayırıqdıla |
| Definite future (future II)he is not going to choke on something | mençaçayırıq tülme | sençaçayırıq tülse | olçaçayırıq tüldü | bizçaçayırıq tülbüz | sizçaçayırıq tülsüz | alaçaçayırıq tüldüle |
| Definite future (future II)is he going to choke on something? | mençaçayırıqmıma? çaçayırıqmamı? | sençaçayırıqmısa? | olçaçayırıqmıdı? | bizçaçayırıqmıbız? çaçayırıqbızmı? | sizçaçayırıqmısız? | alaçaçayırıqmıdıla? |
| Definite future (future II)isn't he going to choke on something? | mençaçayırıq tülmüme? | sençaçayırıq tülmüse? | olçaçayırıq tülmüdü? | bizçaçayırıq tülmübüz? | sizçaçayırıq tülmüsüz? | alaçaçayırıq tülmüdüle? |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Past compound tenses
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Past perfect (pluperfect)he had choked on something | mençaçayğan edimçaçayğanem | sençaçayğan edingçaçayğaneng | olçaçayğan ediçaçayğaned | bizçaçayğan edikçaçayğanek | sizçaçayğan edigizçaçayğanegiz | alaçaçayğan edileçaçayğanelle |
| Past perfect (pluperfect)he hadn't choked on something | mençaçaymağan edimçaçaymağanem | sençaçaymağan edingçaçaymağaneng | olçaçaymağan ediçaçaymağaned | bizçaçaymağan edikçaçaymağanek | sizçaçaymağan edigizçaçaymağanegiz | alaçaçaymağan edileçaçaymağanelle |
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past perfect (pluperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)he was choking on something | mençaçaya edimçaçayaem | sençaçaya edingçaçayaeng | olçaçaya ediçaçayaed | bizçaçaya edikçaçayaek | sizçaçaya edigizçaçayaegiz | alaçaçaya edileçaçayaelle |
| Past continuous (imperfect)he wasn't choking on something | mençaçaymay edimçaçaymayem | sençaçaymay edingçaçaymayeng | olçaçaymay ediçaçaymayed | bizçaçaymay edikçaçaymayek | sizçaçaymay edigizçaçaymayegiz | alaçaçaymay edileçaçaymayelle |
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Past continuous (imperfect)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)he used to choke on something | mençaçayıwçan edimçaçayıwçanem | sençaçayıwçan edingçaçayıwçaneng | olçaçayıwçan ediçaçayıwçaned | bizçaçayıwçan edikçaçayıwçanek | sizçaçayıwçan edigizçaçayıwçanegiz | alaçaçayıwçan edileçaçayıwçanelle |
| Habitual past (used to)he didn't use to choke on something | mençaçayıwçan tül edimçaçayıwçan tül em | sençaçayıwçan tül edingçaçayıwçan tül eng | olçaçayıwçan tül ediçaçayıwçan tül ed | bizçaçayıwçan tül edikçaçayıwçan tül ek | sizçaçayıwçan tül edigizçaçayıwçan tül egiz | alaçaçayıwçan tül edileçaçayıwçan tül elle |
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Habitual past (used to)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)he had choked on something and remained so | olçaçayıb edi | alaçaçayıb edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)he hadn't choked on something | olçaçayıb tül edi | alaçaçayıb tül edile | ||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Resultative past (had become and stayed)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)he was in the middle of choking on something | mençaçaya tura edimçaçaya turaem | sençaçaya tura edingçaçaya turaeng | olçaçaya tura ediçaçaya turaed | bizçaçaya tura edikçaçaya turaek | sizçaçaya tura edigizçaçaya turaegiz | alaçaçaya tura edileçaçaya turaelle |
| Past progressive (was in the middle of)he wasn't in the middle of choking on something | mençaçaya turmay edimçaçaya turmayem | sençaçaya turmay edingçaçaya turmayeng | olçaçaya turmay ediçaçaya turmayed | bizçaçaya turmay edikçaçaya turmayek | sizçaçaya turmay edigizçaçaya turmayegiz | alaçaçaya turmay edileçaçaya turmayelle |
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Past progressive (was in the middle of)no such form | ||||||
| Conditional result (would)he would choke on something | mençaçayır edimçaçayır em | sençaçayır edingçaçayır eng | olçaçayır ediçaçayır ed | bizçaçayır edikçaçayır ek | sizçaçayır edigizçaçayır egiz | alaçaçayır edileçaçayır elle |
| Conditional result (would)he wouldn't choke on something | mençaçaymaz edimçaçaymaz em | sençaçaymaz edingçaçaymaz eng | olçaçaymaz ediçaçaymaz ed | bizçaçaymaz edikçaçaymaz ek | sizçaçaymaz edigizçaçaymaz egiz | alaçaçaymaz edileçaçaymaz elle |
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Conditional result (would)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)he would have choked on something | mençaçayırıq edimçaçayırıq em | sençaçayırıq edingçaçayırıq eng | olçaçayırıq ediçaçayırıq ed | bizçaçayırıq edikçaçayırıq ek | sizçaçayırıq edigizçaçayırıq egiz | alaçaçayırıq edileçaçayırıq elle |
| Past conditional result (would have)he wouldn't have choked on something | mençaçayırıq tül edimçaçayırıq tül em | sençaçayırıq tül edingçaçayırıq tül eng | olçaçayırıq tül ediçaçayırıq tül ed | bizçaçayırıq tül edikçaçayırıq tül ek | sizçaçayırıq tül edigizçaçayırıq tül egiz | alaçaçayırıq tül edileçaçayırıq tül elle |
| Past conditional result (would have)no such form | ||||||
| Past conditional result (would have)no such form |
Conditional
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Conditionalif he chokes on something | mençaçaysam | sençaçaysang | olçaçaysa | bizçaçaysaq | sizçaçaysağız | alaçaçaysala |
| Conditionalif he doesn't choke on something | mençaçaymasam | sençaçaymasang | olçaçaymasa | bizçaçaymasaq | sizçaçaymasağız | alaçaçaymasala |
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditionalno such form | ||||||
| Conditional, present realif he is choking on something | mençaçaya esem | sençaçaya eseng | olçaçaya ese | bizçaçaya esek | sizçaçaya esegiz | alaçaçaya esele |
| Conditional, present realif he is not choking on something | mençaçaymay esem | sençaçaymay eseng | olçaçaymay ese | bizçaçaymay esek | sizçaçaymay esegiz | alaçaçaymay esele |
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Conditional, present realno such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)if only he choked on something | mençaçaysam ediçaçaysam ed | sençaçaysang ediçaçaysang ed | olçaçaysa ediçaçaysaed | bizçaçaysaq ediçaçaysaq ed | sizçaçaysağız ediçaçaysağız ed | alaçaçaysala ediçaçaysalaed |
| Wish, present/future (if only)if only he didn't choke on something | mençaçaymasam ediçaçaymasam ed | sençaçaymasang ediçaçaymasang ed | olçaçaymasa ediçaçaymasaed | bizçaçaymasaq ediçaçaymasaq ed | sizçaçaymasağız ediçaçaymasağız ed | alaçaçaymasala ediçaçaymasalaed |
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Wish, present/future (if only)no such form | ||||||
| Conditional, definite past1if he choked on something | mençaçaydım esem | sençaçaydıng eseng | olçaçaydı ese | bizçaçaydıq esek | sizçaçaydığız esegiz | alaçaçaydıla esele |
| Conditional, definite past1if he didn't choke on something | mençaçaymadım esem | sençaçaymadıng eseng | olçaçaymadı ese | bizçaçaymadıq esek | sizçaçaymadığız esegiz | alaçaçaymadıla esele |
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, definite pastno such form | ||||||
| Conditional, past realif he did choke on something (indeed) | mençaçayğan esem | sençaçayğan eseng | olçaçayğan ese | bizçaçayğan esek | sizçaçayğan esegiz | alaçaçayğan esele |
| Conditional, past realif he didn't choke on something (indeed) | mençaçaymağan esem | sençaçaymağan eseng | olçaçaymağan ese | bizçaçaymağan esek | sizçaçaymağan esegiz | alaçaçaymağan esele |
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, past realno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualif he had choked on something | mençaçayğan bolsam | sençaçayğan bolsang | olçaçayğan bolsa | bizçaçayğan bolsaq | sizçaçayğan bolsağız | alaçaçayğan bolsala |
| Conditional, counterfactualif he hadn't choked on something | mençaçaymağan bolsam | sençaçaymağan bolsang | olçaçaymağan bolsa | bizçaçaymağan bolsaq | sizçaçaymağan bolsağız | alaçaçaymağan bolsala |
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Conditional, counterfactualno such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)if only he had choked on something | mençaçayğan bolsam ediçaçayğan bolsam ed | sençaçayğan bolsang ediçaçayğan bolsang ed | olçaçayğan bolsa ediçaçayğan bolsaed | bizçaçayğan bolsaq ediçaçayğan bolsaq ed | sizçaçayğan bolsağız ediçaçayğan bolsağız ed | alaçaçayğan bolsala ediçaçayğan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)if only he hadn't choked on something | mençaçaymağan bolsam ediçaçaymağan bolsam ed | sençaçaymağan bolsang ediçaçaymağan bolsang ed | olçaçaymağan bolsa ediçaçaymağan bolsaed | bizçaçaymağan bolsaq ediçaçaymağan bolsaq ed | sizçaçaymağan bolsağız ediçaçaymağan bolsağız ed | alaçaçaymağan bolsala ediçaçaymağan bolsalaed |
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Wish, past (if only I had)no such form | ||||||
| Conditional, aoristif he will choke on something | mençaçayır esem | sençaçayır eseng | olçaçayır ese | bizçaçayır esek | sizçaçayır esegiz | alaçaçayır esele |
| Conditional, aoristif he won't choke on something | mençaçaymaz esem | sençaçaymaz eseng | olçaçaymaz ese | bizçaçaymaz esek | sizçaçaymaz esegiz | alaçaçaymaz esele |
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, aoristno such form | ||||||
| Conditional, futureif he is going to choke on something | mençaçayırıq esem | sençaçayırıq eseng | olçaçayırıq ese | bizçaçayırıq esek | sizçaçayırıq esegiz | alaçaçayırıq esele |
| Conditional, futureif he is not going to choke on something | mençaçayırıq tül esem | sençaçayırıq tül eseng | olçaçayırıq tül ese | bizçaçayırıq tül esek | sizçaçayırıq tül esegiz | alaçaçayırıq tül esele |
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureif he were going to choke on something | mençaçayırıq bolsam | sençaçayırıq bolsang | olçaçayırıq bolsa | bizçaçayırıq bolsaq | sizçaçayırıq bolsağız | alaçaçayırıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureif he were not going to choke on something | mençaçaymazlıq bolsam | sençaçaymazlıq bolsang | olçaçaymazlıq bolsa | bizçaçaymazlıq bolsaq | sizçaçaymazlıq bolsağız | alaçaçaymazlıq bolsala |
| Conditional, counterfactual futureno such form | ||||||
| Conditional, counterfactual futureno such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
- Conditional, definite pastalso çaçaydıng ese: the person on the verb only (Байрамкулов and Урусбиев 1967 § 110)
Inferential
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present (must be doing)he must be choking on something | mençaçaya bolurma | sençaçaya bolursa | olçaçaya bolur | bizçaçaya bolurbuz | sizçaçaya bolursuz | alaçaçaya bolurla |
| Inference, present (must be doing)he must not be choking on something | mençaçaymay bolurma | sençaçaymay bolursa | olçaçaymay bolur | bizçaçaymay bolurbuz | sizçaçaymay bolursuz | alaçaçaymay bolurla |
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, present (must be doing)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must be in the middle of choking on something | mençaçaya tura bolurma | sençaçaya tura bolursa | olçaçaya tura bolur | bizçaçaya tura bolurbuz | sizçaçaya tura bolursuz | alaçaçaya tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)he must keep on not choking on something | mençaçaymay tura bolurma | sençaçaymay tura bolursa | olçaçaymay tura bolur | bizçaçaymay tura bolurbuz | sizçaçaymay tura bolursuz | alaçaçaymay tura bolurla |
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference, progressive (must be in the middle of)no such form | ||||||
| Inference (must have)he must have choked on something | mençaçayğan bolurma | sençaçayğan bolursa | olçaçayğan bolur | bizçaçayğan bolurbuz | sizçaçayğan bolursuz | alaçaçayğan bolurla |
| Inference (must have)he must not have choked on something | mençaçaymağan bolurma | sençaçaymağan bolursa | olçaçaymağan bolur | bizçaçaymağan bolurbuz | sizçaçaymağan bolursuz | alaçaçaymağan bolurla |
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference (must have)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)he must be going to choke on something | mençaçayırıq bolurma | sençaçayırıq bolursa | olçaçayırıq bolur | bizçaçayırıq bolurbuz | sizçaçayırıq bolursuz | alaçaçayırıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)he must not be going to choke on something | mençaçaymazlıq bolurma | sençaçaymazlıq bolursa | olçaçaymazlıq bolur | bizçaçaymazlıq bolurbuz | sizçaçaymazlıq bolursuz | alaçaçaymazlıq bolurla |
| Inference, future (must be going to)no such form | ||||||
| Inference, future (must be going to)no such form |
Emphatic forms: see Emphatic and rare forms
Commands, requests and wishes
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Commands & suggestionslet him/her/it choke on something | mençaçayayım | sençaçay! | olçaçaysın | bizçaçayayıq | sizçaçayığız! | alaçaçaysınla |
| Commands & suggestionslet him/her/it not choke on something | mençaçaymayım | sençaçayma! | olçaçaymasın | bizçaçaymayıq | sizçaçaymağız! | alaçaçaymasınla |
| Commands & suggestionsshould he choke on something? | mençaçayayımmı? | olçaçaysınmı? | bizçaçayayıqmı? | alaçaçaysınlamı? | ||
| Commands & suggestionsshould he not choke on something? | mençaçaymayımmı? | olçaçaymasınmı? | bizçaçaymayıqmı? | alaçaçaymasınlamı? | ||
| Requestsdo let him/her/it choke on something | sençaçayçı2 | olçaçaysınçı | sizçaçayçığız | alaçaçaysınlaçı | ||
| Requestsdo let him/her/it not choke on something | sençaçaymaçı2 | olçaçaymasınçı | sizçaçaymaçığız | alaçaçaymasınlaçı | ||
| Requestsno such form | ||||||
| Requestsno such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…may you choke on something | sençaçayğınçaçayğı | |||||
| Blessings & curses — may you…may you not choke on something | sençaçaymağınçaçaymağı | |||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Blessings & curses — may you…no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)would that he choked on something | mençaçayğay edim çaçayğa edim | sençaçayğay eding çaçayğa eding | olçaçayğay edi çaçayğa edi | bizçaçayğay edik çaçayğa edik | sizçaçayğay edigiz çaçayğa edigiz | alaçaçayğay edile çaçayğa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)would that he did not choke on something | mençaçaymağay edim çaçaymağa edim | sençaçaymağay eding çaçaymağa eding | olçaçaymağay edi çaçaymağa edi | bizçaçaymağay edik çaçaymağa edik | sizçaçaymağay edigiz çaçaymağa edigiz | alaçaçaymağay edile çaçaymağa edile |
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Optative wish (-ğay + edi)no such form | ||||||
| Let someone… (commands)let him/her/it allow someone to choke on something | mençaçaymağa qoyayımçaçayma qoyayım | sençaçaymağa qoy!çaçayma qoy! | olçaçaymağa qoysunçaçayma qoysun | bizçaçaymağa qoyayıqçaçayma qoyayıq | sizçaçaymağa qoyuğuz!çaçayma qoyuğuz! | alaçaçaymağa qoysunlaçaçayma qoysunla |
| Let someone… (commands)let him/her/it not allow someone to choke on something | mençaçaymağa qoymayımçaçayma qoymayım | sençaçaymağa qoyma!çaçayma qoyma! | olçaçaymağa qoymasınçaçayma qoymasın | bizçaçaymağa qoymayıqçaçayma qoymayıq | sizçaçaymağa qoymağız!çaçayma qoymağız! | alaçaçaymağa qoymasınlaçaçayma qoymasınla |
| Let someone… (commands)should he allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoyayımmı?çaçayma qoyayımmı? | olçaçaymağa qoysunmu?çaçayma qoysunmu? | bizçaçaymağa qoyayıqmı?çaçayma qoyayıqmı? | alaçaçaymağa qoysunlamı?çaçayma qoysunlamı? | ||
| Let someone… (commands)should he not allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoymayımmı?çaçayma qoymayımmı? | olçaçaymağa qoymasınmı?çaçayma qoymasınmı? | bizçaçaymağa qoymayıqmı?çaçayma qoymayıqmı? | alaçaçaymağa qoymasınlamı?çaçayma qoymasınlamı? | ||
| Let someone… (present)he allows someone to choke on something | mençaçaymağa qoyamaçaçayma qoyama | sençaçaymağa qoyasaçaçayma qoyasa | olçaçaymağa qoyadıçaçayma qoyadı | bizçaçaymağa qoyabızçaçayma qoyabız | sizçaçaymağa qoyasızçaçayma qoyasız | alaçaçaymağa qoyadılaçaçayma qoyadıla |
| Let someone… (present)he doesn't allow someone to choke on something | mençaçaymağa qoymaymaçaçayma qoymayma | sençaçaymağa qoymaysaçaçayma qoymaysa | olçaçaymağa qoymaydıçaçayma qoymaydı | bizçaçaymağa qoymaybızçaçayma qoymaybız | sizçaçaymağa qoymaysızçaçayma qoymaysız | alaçaçaymağa qoymaydılaçaçayma qoymaydıla |
| Let someone… (present)does he allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoyamıma?çaçayma qoyamıma? | sençaçaymağa qoyamısa?çaçayma qoyamısa? | olçaçaymağa qoyamıdı?çaçayma qoyamıdı? | bizçaçaymağa qoyamıbız?çaçayma qoyamıbız? | sizçaçaymağa qoyamısız?çaçayma qoyamısız? | alaçaçaymağa qoyamıdıla?çaçayma qoyamıdıla? |
| Let someone… (present)doesn't he allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoymaymıma?çaçayma qoymaymıma? | sençaçaymağa qoymaymısa?çaçayma qoymaymısa? | olçaçaymağa qoymaymıdı?çaçayma qoymaymıdı? | bizçaçaymağa qoymaymıbız?çaçayma qoymaymıbız? | sizçaçaymağa qoymaymısız?çaçayma qoymaymısız? | alaçaçaymağa qoymaymıdıla?çaçayma qoymaymıdıla? |
| Let someone… (past)he allowed someone to choke on something | mençaçaymağa qoydumçaçayma qoydum | sençaçaymağa qoydungçaçayma qoydung | olçaçaymağa qoyduçaçayma qoydu | bizçaçaymağa qoyduqçaçayma qoyduq | sizçaçaymağa qoyduğuzçaçayma qoyduğuz | alaçaçaymağa qoydulaçaçayma qoydula |
| Let someone… (past)he didn't allow someone to choke on something | mençaçaymağa qoymadımçaçayma qoymadım | sençaçaymağa qoymadıngçaçayma qoymadıng | olçaçaymağa qoymadıçaçayma qoymadı | bizçaçaymağa qoymadıqçaçayma qoymadıq | sizçaçaymağa qoymadığızçaçayma qoymadığız | alaçaçaymağa qoymadılaçaçayma qoymadıla |
| Let someone… (past)did he allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoydummu?çaçayma qoydummu? | sençaçaymağa qoydungmu?çaçayma qoydungmu? | olçaçaymağa qoydumu?çaçayma qoydumu? | bizçaçaymağa qoyduqmu?çaçayma qoyduqmu? | sizçaçaymağa qoyduğuzmu?çaçayma qoyduğuzmu? | alaçaçaymağa qoydulamı?çaçayma qoydulamı? |
| Let someone… (past)didn't he allow someone to choke on something? | mençaçaymağa qoymadımmı?çaçayma qoymadımmı? | sençaçaymağa qoymadıngmı?çaçayma qoymadıngmı? | olçaçaymağa qoymadımı?çaçayma qoymadımı? | bizçaçaymağa qoymadıqmı?çaçayma qoymadıqmı? | sizçaçaymağa qoymadığızmı?çaçayma qoymadığızmı? | alaçaçaymağa qoymadılamı?çaçayma qoymadılamı? |
- RequestsSpoken variant: singular requests can add a final nasal consonant, with the same request meaning.
Ability
| Tense | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ability — presenthe can choke on something | mençaçayalama | sençaçayalasa | olçaçayaladı | bizçaçayalabız | sizçaçayalasız | alaçaçayaladıla |
| Ability — presenthe can't choke on something | mençaçayalmayma | sençaçayalmaysa | olçaçayalmaydı | bizçaçayalmaybız | sizçaçayalmaysız | alaçaçayalmaydıla |
| Ability — presentcan he choke on something? | mençaçayalamıma? çaçayalamamı? | sençaçayalamısa? | olçaçayalamıdı? | bizçaçayalamıbız? çaçayalabızmı? | sizçaçayalamısız? | alaçaçayalamıdıla? |
| Ability — presentcan't he choke on something? | mençaçayalmaymıma? çaçayalmaymamı? | sençaçayalmaymısa? | olçaçayalmaymıdı? | bizçaçayalmaymıbız? çaçayalmaybızmı? | sizçaçayalmaymısız? | alaçaçayalmaymıdıla? |
| Ability — if I can…if he can choke on something | mençaçayalsam | sençaçayalsang | olçaçayalsa | bizçaçayalsaq | sizçaçayalsağız | alaçaçayalsala |
| Ability — if I can…if he can't choke on something | mençaçayalmasam | sençaçayalmasang | olçaçayalmasa | bizçaçayalmasaq | sizçaçayalmasağız | alaçaçayalmasala |
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — if I can…no such form | ||||||
| Ability — simple pasthe was able to choke on something | mençaçayaldım | sençaçayaldıng | olçaçayaldı | bizçaçayaldıq | sizçaçayaldığız | alaçaçayaldıla |
| Ability — simple pasthe could not choke on something | mençaçayalmadım | sençaçayalmadıng | olçaçayalmadı | bizçaçayalmadıq | sizçaçayalmadığız | alaçaçayalmadıla |
| Ability — simple pastwas he able to choke on something? | mençaçayaldımmı? | sençaçayaldıngmı? | olçaçayaldımı? | bizçaçayaldıqmı? | sizçaçayaldığızmı? | alaçaçayaldılamı? |
| Ability — simple pastcouldn't he choke on something? | mençaçayalmadımmı? | sençaçayalmadıngmı? | olçaçayalmadımı? | bizçaçayalmadıqmı? | sizçaçayalmadığızmı? | alaçaçayalmadılamı? |
| Ability — perfect / -ğan pasthe has been able to choke on something | mençaçayalğanma | sençaçayalğansa | olçaçayalğandı | bizçaçayalğanbız | sizçaçayalğansız | alaçaçayalğandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthe hasn't been able to choke on something | mençaçayalmağanma | sençaçayalmağansa | olçaçayalmağandı | bizçaçayalmağanbız | sizçaçayalmağansız | alaçaçayalmağandıla |
| Ability — perfect / -ğan pasthas he been able to choke on something? | mençaçayalğanmıma? çaçayalğanmamı? | sençaçayalğanmısa? | olçaçayalğanmıdı? | bizçaçayalğanmıbız? çaçayalğanbızmı? | sizçaçayalğanmısız? | alaçaçayalğanmıdıla? |
| Ability — perfect / -ğan pasthasn't he been able to choke on something? | mençaçayalmağanmıma? çaçayalmağanmamı? | sençaçayalmağanmısa? | olçaçayalmağanmıdı? | bizçaçayalmağanmıbız? çaçayalmağanbızmı? | sizçaçayalmağanmısız? | alaçaçayalmağanmıdıla? |
| Ability — past perfecthe had been able to choke on something | mençaçayalğan edimçaçayalğanem | sençaçayalğan edingçaçayalğaneng | olçaçayalğan ediçaçayalğaned | bizçaçayalğan edikçaçayalğanek | sizçaçayalğan edigizçaçayalğanegiz | alaçaçayalğan edileçaçayalğanelle |
| Ability — past perfecthe hadn't been able to choke on something | mençaçayalmağan edimçaçayalmağanem | sençaçayalmağan edingçaçayalmağaneng | olçaçayalmağan ediçaçayalmağaned | bizçaçayalmağan edikçaçayalmağanek | sizçaçayalmağan edigizçaçayalmağanegiz | alaçaçayalmağan edileçaçayalmağanelle |
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past perfectno such form | ||||||
| Ability — past backgroundhe could choke on something | mençaçayala edimçaçayalaem | sençaçayala edingçaçayalaeng | olçaçayala ediçaçayalaed | bizçaçayala edikçaçayalaek | sizçaçayala edigizçaçayalaegiz | alaçaçayala edileçaçayalaelle |
| Ability — past backgroundhe could not choke on something | mençaçayalmay edimçaçayalmayem | sençaçayalmay edingçaçayalmayeng | olçaçayalmay ediçaçayalmayed | bizçaçayalmay edikçaçayalmayek | sizçaçayalmay edigizçaçayalmayegiz | alaçaçayalmay edileçaçayalmayelle |
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — past backgroundno such form | ||||||
| Ability — future Ihe will be able to choke on something | mençaçayalırma | sençaçayalırsa | olçaçayalır | bizçaçayalırbız | sizçaçayalırsız | alaçaçayalırla |
| Ability — future Ihe won't be able to choke on something | mençaçayalmazma | sençaçayalmazsa | olçaçayalmaz | bizçaçayalmazbız | sizçaçayalmazsız | alaçaçayalmazla |
| Ability — future Iwill he be able to choke on something? | mençaçayalırmıma? çaçayalırmamı? | sençaçayalırmısa? | olçaçayalırmı? | bizçaçayalırmıbız? çaçayalırbızmı? | sizçaçayalırmısız? | alaçaçayalırmıla? |
| Ability — future Iwon't he be able to choke on something? | mençaçayalmazmıma? çaçayalmazmamı? | sençaçayalmazmısa? | olçaçayalmazmı? | bizçaçayalmazmıbız? çaçayalmazbızmı? | sizçaçayalmazmısız? | alaçaçayalmazmıla? |
| Ability — future IIhe is going to be able to choke on something | mençaçayallıqma | sençaçayallıqsa | olçaçayallıqdı | bizçaçayallıqbız | sizçaçayallıqsız | alaçaçayallıqdıla |
| Ability — future IIhe is not going to be able to choke on something | mençaçayallıq tülme | sençaçayallıq tülse | olçaçayallıq tüldü | bizçaçayallıq tülbüz | sizçaçayallıq tülsüz | alaçaçayallıq tüldüle |
| Ability — future IIis he going to be able to choke on something? | mençaçayallıqmıma? çaçayallıqmamı? | sençaçayallıqmısa? | olçaçayallıqmıdı? | bizçaçayallıqmıbız? çaçayallıqbızmı? | sizçaçayallıqmısız? | alaçaçayallıqmıdıla? |
| Ability — future IIisn't he going to be able to choke on something? | mençaçayallıq tülmüme? | sençaçayallıq tülmüse? | olçaçayallıq tülmüdü? | bizçaçayallıq tülmübüz? | sizçaçayallıq tülmüsüz? | alaçaçayallıq tülmüdüle? |
| Ability — would be able to…he would be able to choke on something | mençaçayalır edimçaçayalır em | sençaçayalır edingçaçayalır eng | olçaçayalır ediçaçayalır ed | bizçaçayalır edikçaçayalır ek | sizçaçayalır edigizçaçayalır egiz | alaçaçayalır edileçaçayalır elle |
| Ability — would be able to…he wouldn't be able to choke on something | mençaçayalmaz edimçaçayalmaz em | sençaçayalmaz edingçaçayalmaz eng | olçaçayalmaz ediçaçayalmaz ed | bizçaçayalmaz edikçaçayalmaz ek | sizçaçayalmaz edigizçaçayalmaz egiz | alaçaçayalmaz edileçaçayalmaz elle |
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Ability — would be able to…no such form | ||||||
| Second-person optative — abilitymay you be able to choke on something | sençaçayalğınçaçayalğı | |||||
| Second-person optative — abilitymay you not be able to choke on something | sençaçayalmağınçaçayalmağı | |||||
| Second-person optative — abilityno such form | ||||||
| Second-person optative — abilityno such form |
Emphatic and rare forms
| Form | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Inference, present — auxiliary negatedhe can't be choking on something | mençaçaya bolmazma | sençaçaya bolmazsa | olçaçaya bolmaz | bizçaçaya bolmazbız | sizçaçaya bolmazsız | alaçaçaya bolmazla |
| Inference, present — double negationhe must be choking on something (emphatic) | mençaçaymay bolmazma | sençaçaymay bolmazsa | olçaçaymay bolmaz | bizçaçaymay bolmazbız | sizçaçaymay bolmazsız | alaçaçaymay bolmazla |
| Inference, progressive — auxiliary negatedhe can't be in the middle of choking on something | mençaçaya tura bolmazma | sençaçaya tura bolmazsa | olçaçaya tura bolmaz | bizçaçaya tura bolmazbız | sizçaçaya tura bolmazsız | alaçaçaya tura bolmazla |
| Inference, progressive — double negationhe must keep on not choking on something (emphatic) | mençaçaymay tura bolmazma | sençaçaymay tura bolmazsa | olçaçaymay tura bolmaz | bizçaçaymay tura bolmazbız | sizçaçaymay tura bolmazsız | alaçaçaymay tura bolmazla |
| Progressive — verb negatedhe keeps on not choking on something | mençaçaymay turama | sençaçaymay turasa | olçaçaymay turadı | bizçaçaymay turabız | sizçaçaymay turasız | alaçaçaymay turadıla |
| Progressive — double negationhe is not keeping on not choking on something | mençaçaymay turmayma | sençaçaymay turmaysa | olçaçaymay turmaydı | bizçaçaymay turmaybız | sizçaçaymay turmaysız | alaçaçaymay turmaydıla |
| Progressive — double negationisn't he keeping on not choking on something? | mençaçaymay turmaymıma | sençaçaymay turmaymısa | olçaçaymay turmaymıdı | bizçaçaymay turmaymıbız | sizçaçaymay turmaymısız | alaçaçaymay turmaymıdıla |
| Inference — auxiliary negatedhe can't have choked on something | mençaçayğan bolmazma | sençaçayğan bolmazsa | olçaçayğan bolmaz | bizçaçayğan bolmazbız | sizçaçayğan bolmazsız | alaçaçayğan bolmazla |
| Inference — double negationhe must have choked on something (emphatic) | mençaçaymağan bolmazma | sençaçaymağan bolmazsa | olçaçaymağan bolmaz | bizçaçaymağan bolmazbız | sizçaçaymağan bolmazsız | alaçaçaymağan bolmazla |
| Counterfactual — auxiliary negatedif it weren't that he had choked on something | mençaçayğan bolmasam | sençaçayğan bolmasang | olçaçayğan bolmasa | bizçaçayğan bolmasaq | sizçaçayğan bolmasağız | alaçaçayğan bolmasala |
| Counterfactual — double negationif it weren't that he hadn't choked on something | mençaçaymağan bolmasam | sençaçaymağan bolmasang | olçaçaymağan bolmasa | bizçaçaymağan bolmasaq | sizçaçaymağan bolmasağız | alaçaçaymağan bolmasala |
| Inference, future — auxiliary negatedhe can't be going to choke on something | mençaçayırıq bolmazma | sençaçayırıq bolmazsa | olçaçayırıq bolmaz | bizçaçayırıq bolmazbız | sizçaçayırıq bolmazsız | alaçaçayırıq bolmazla |
| Inference, future — double negationhe must be going to choke on something (emphatic) | mençaçaymazlıq bolmazma | sençaçaymazlıq bolmazsa | olçaçaymazlıq bolmaz | bizçaçaymazlıq bolmazbız | sizçaçaymazlıq bolmazsız | alaçaçaymazlıq bolmazla |
| Counterfactual future — auxiliary negatedif it weren't that he were going to choke on something | mençaçayırıq bolmasam | sençaçayırıq bolmasang | olçaçayırıq bolmasa | bizçaçayırıq bolmasaq | sizçaçayırıq bolmasağız | alaçaçayırıq bolmasala |
| Counterfactual future — double negationif it weren't that he were not going to choke on something | mençaçaymazlıq bolmasam | sençaçaymazlıq bolmasang | olçaçaymazlıq bolmasa | bizçaçaymazlıq bolmasaq | sizçaçaymazlıq bolmasağız | alaçaçaymazlıq bolmasala |