çınıqğan
/tʃɯnɯqʁan/
1. hardy, tough, toughened (of a person)
- çınıqğan adam — a hardy person
- çınıqğan qart — a hardy old man
- urunuwda çınıqğan — toughened in labor
- küreşlede çınıqğan — toughened in struggles
- çınıqğan askerçile — toughened warriors
- ol çınıqğan adamdı — he is a hardy person
- çınıqğan jaşla işleydile — the hardy young men are working
2. physically trained, conditioned
- çınıqğan sportçu — a trained athlete
- bu jaş çınıqğandı — this young man is physically conditioned
- men çınıqğanma — I am physically conditioned
- çınıqğan qızla çabadıla — the physically trained girls are running
3. hardened, tempered (of metal)
- çınıqğan bıçaq — a hardened knife
- bu temir çınıqğandı — this iron is hardened
- çınıqğan baltanı al — take the hardened axe
Degrees and persons
| Degree | menI | senyou | olhe/she/it | bizwe | sizyou all | alathey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | çınıqğanmaI am hardy | çınıqğansayou are hardy | çınıqğandıhe is hardy | çınıqğanbızwe are hardy | çınıqğansızyou all are hardy | çınıqğandılathey are hardy |
| comparative — more | çınıqğanıraqmaI am hardier | çınıqğanıraqsayou are hardier | çınıqğanıraqdıhe is hardier | çınıqğanıraqbızwe are hardier | çınıqğanıraqsızyou all are hardier | çınıqğanıraqdılathey are hardier |
| intensifier — very | bek çınıqğanmaI am very hardy | bek çınıqğansayou are very hardy | bek çınıqğandıhe is very hardy | bek çınıqğanbızwe are very hardy | bek çınıqğansızyou all are very hardy | bek çınıqğandılathey are very hardy |
| superlative — most | em çınıqğanmaI am the hardiest | em çınıqğansayou are the hardiest | em çınıqğandıhe is the hardiest | em çınıqğanbızwe are the hardiest | em çınıqğansızyou all are the hardiest | em çınıqğandılathey are the hardiest |
To compare two things, put the loser in the from-form: ol menden çınıqğandı — "compared to me, he is hardy."
Saying it about mine, yours, theirs
One thing
| Degree | menikimine | senikiyours | anıqıhis / hers | biznikiours | siznikiyours (pl.) | alanıqıtheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | meniki çınıqğandımine is hardy | seniki çınıqğandıyours is hardy | anıqı çınıqğandıhis is hardy | bizniki çınıqğandıours is hardy | sizniki çınıqğandıyours (pl.) is hardy | alanıqı çınıqğandıtheirs is hardy |
| comparative — more | meniki çınıqğanıraqdımine is hardier | seniki çınıqğanıraqdıyours is hardier | anıqı çınıqğanıraqdıhis is hardier | bizniki çınıqğanıraqdıours is hardier | sizniki çınıqğanıraqdıyours (pl.) is hardier | alanıqı çınıqğanıraqdıtheirs is hardier |
| intensifier — very | meniki bek çınıqğandımine is very hardy | seniki bek çınıqğandıyours is very hardy | anıqı bek çınıqğandıhis is very hardy | bizniki bek çınıqğandıours is very hardy | sizniki bek çınıqğandıyours (pl.) is very hardy | alanıqı bek çınıqğandıtheirs is very hardy |
| superlative — most | meniki em çınıqğandımine is the hardiest | seniki em çınıqğandıyours is the hardiest | anıqı em çınıqğandıhis is the hardiest | bizniki em çınıqğandıours is the hardiest | sizniki em çınıqğandıyours (pl.) is the hardiest | alanıqı em çınıqğandıtheirs is the hardiest |
Several things
| Degree | menikilemine | senikileyours | anıqılahis / hers | biznikileours | siznikileyours (pl.) | alanıqılatheirs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| base form | menikile çınıqğandılamine are hardy | senikile çınıqğandılayours are hardy | anıqıla çınıqğandılahis are hardy | biznikile çınıqğandılaours are hardy | siznikile çınıqğandılayours (pl.) are hardy | alanıqıla çınıqğandılatheirs are hardy |
| comparative — more | menikile çınıqğanıraqdılamine are hardier | senikile çınıqğanıraqdılayours are hardier | anıqıla çınıqğanıraqdılahis are hardier | biznikile çınıqğanıraqdılaours are hardier | siznikile çınıqğanıraqdılayours (pl.) are hardier | alanıqıla çınıqğanıraqdılatheirs are hardier |
| intensifier — very | menikile bek çınıqğandılamine are very hardy | senikile bek çınıqğandılayours are very hardy | anıqıla bek çınıqğandılahis are very hardy | biznikile bek çınıqğandılaours are very hardy | siznikile bek çınıqğandılayours (pl.) are very hardy | alanıqıla bek çınıqğandılatheirs are very hardy |
| superlative — most | menikile em çınıqğandılamine are the hardiest | senikile em çınıqğandılayours are the hardiest | anıqıla em çınıqğandılahis are the hardiest | biznikile em çınıqğandılaours are the hardiest | siznikile em çınıqğandılayours (pl.) are the hardiest | alanıqıla em çınıqğandılatheirs are the hardiest |
Any thing takes the third-person ending, not only these: bu çınıqğandı, bıla çınıqğandıla. In texts biznikile is usually kesibiznikile, "our own people", and a surname with -nıqıla names a family: Dudalanıqıla, "the Dudas".